tŷ — house — Mae'r tŷ yn fawr. — The house is big.

cartref — home — Rwy'n mynd adref. — I am going home.

ystafell — room — Mae hi yn yr ystafell. — She is in the room.

drws — door — Agorwch y drws. — Open the door.

ffenestr — window — Mae'r ffenestr ar agor. — The window is open.

wal — wall — Mae llun ar y wal. — There is a picture on the wall.

llawr — floor — Mae'r llyfr ar y llawr. — The book is on the floor.

nenfwd — ceiling — Mae'r nenfwd yn wyn. — The ceiling is white.

to — roof — Mae'r to yn hen. — The roof is old.

bwrdd — table — Mae'r bwyd ar y bwrdd. — The food is on the table.

cadair — chair — Eisteddwch ar y gadair. — Sit on the chair.

gwely — bed — Mae'r plentyn yn y gwely. — The child is in bed.

soffa — sofa — Rwy'n eistedd ar y soffa. — I am sitting on the sofa.

lamp — lamp — Mae'r lamp ymlaen. — The lamp is on.

golau — light — Trowch y golau ymlaen. — Turn on the light.

allwedd — key — Ble mae'r allwedd? — Where is the key?

cloc — clock — Mae'r cloc yn araf. — The clock is slow.

llun — picture — Mae llun hardd yma. — There is a beautiful picture here.

drych — mirror — Edrychwch yn y drych. — Look in the mirror.

cwpwrdd — cupboard — Mae'r platiau yn y cwpwrdd. — The plates are in the cupboard.

bwyd — food — Mae'r bwyd yn barod. — The food is ready.

bara — bread — Rwy'n bwyta bara. — I eat bread.

menyn — butter — Mae menyn ar y bara. — There is butter on the bread.

llaeth — milk — Rwy'n yfed llaeth. — I drink milk.

caws — cheese — Rwy'n hoffi caws. — I like cheese.

wy — egg — Mae hi'n coginio wy. — She is cooking an egg.

cig — meat — Nid wyf yn bwyta cig. — I do not eat meat.

pysgodyn — fish — Mae'r pysgodyn yn ffres. — The fish is fresh.

cyw iâr — chicken — Mae'r cyw iâr yn boeth. — The chicken is hot.

reis — rice — Mae reis gyda'r pryd. — There is rice with the meal.

afal — apple — Mae'r afal yn goch. — The apple is red.

oren — orange — Mae'r oren yn felys. — The orange is sweet.

banana — banana — Mae'r banana ar y bwrdd. — The banana is on the table.

grawnwin — grapes — Mae'r grawnwin yn flasus. — The grapes are tasty.

lemwn — lemon — Mae'r lemwn yn sur. — The lemon is sour.

tatws — potatoes — Mae'r tatws yn barod. — The potatoes are ready.

moron — carrots — Mae hi'n bwyta moron. — She eats carrots.

nionyn — onion — Mae nionyn yn y cawl. — There is an onion in the soup.

tomato — tomato — Mae'r tomato yn goch. — The tomato is red.

salad — salad — Rwy'n gwneud salad. — I am making a salad.

cawl — soup — Mae'r cawl yn boeth. — The soup is hot.

pryd — meal — Mae'r pryd yn flasus. — The meal is delicious.

brecwast — breakfast — Rwy'n bwyta brecwast am wyth. — I eat breakfast at eight.

cinio — lunch — Mae cinio am un. — Lunch is at one.

swper — supper — Mae swper yn barod. — Supper is ready.

dŵr — water — Rwy'n yfed dŵr. — I drink water.

coffi — coffee — Mae hi'n yfed coffi. — She drinks coffee.

te — tea — Hoffwn i baned o de. — I would like a cup of tea.

sudd — juice — Mae'r sudd yn oer. — The juice is cold.

siwgr — sugar — Rwy'n rhoi siwgr yn y te. — I put sugar in the tea.

halen — salt — Rhowch ychydig o halen. — Add a little salt.

pupur — pepper — Mae pupur ar y bwrdd. — There is pepper on the table.

potel — bottle — Mae'r botel yn wag. — The bottle is empty.

cwpan — cup — Mae'r cwpan yn lân. — The cup is clean.

gwydr — glass — Mae'r gwydr yn llawn. — The glass is full.

plât — plate — Mae'r plât yn lân. — The plate is clean.

cyllell — knife — Mae'r gyllell ar y bwrdd. — The knife is on the table.

fforc — fork — Ble mae'r fforc? — Where is the fork?

llwy — spoon — Mae angen llwy arnaf. — I need a spoon.

cegin — kitchen — Mae hi yn y gegin. — She is in the kitchen.

ystafell ymolchi — bathroom — Mae'r ystafell ymolchi i fyny'r grisiau. — The bathroom is upstairs.

gardd — garden — Mae'r plant yn y gardd. — The children are in the garden.

coeden — tree — Mae coeden ger y tŷ. — There is a tree near the house.

blodyn — flower — Mae'r blodyn yn brydferth. — The flower is beautiful.

glaswellt — grass — Mae'r glaswellt yn wyrdd. — The grass is green.

afon — river — Mae'r afon yn hir. — The river is long.

môr — sea — Rwy'n hoffi'r môr. — I like the sea.

traeth — beach — Mae'r traeth yn brydferth. — The beach is beautiful.

mynydd — mountain — Mae'r mynydd yn uchel. — The mountain is high.

bryn — hill — Rydym yn cerdded i fyny'r bryn. — We walk up the hill.

coedwig — forest — Mae'r coedwig yn dawel. — The forest is quiet.

cae — field — Mae defaid yn y cae. — There are sheep in the field.

fferm — farm — Mae fy nhaid yn byw ar fferm. — My grandfather lives on a farm.

pentref — village — Mae'n byw mewn pentref bach. — He lives in a small village.

tref — town — Mae'r dref yn brysur. — The town is busy.

dinas — city — Mae'r ddinas yn fawr. — The city is big.

gwlad — country — Mae Cymru yn wlad hardd. — Wales is a beautiful country.

stryd — street — Mae siop ar y stryd. — There is a shop on the street.

ffordd — road — Mae'r ffordd yn hir. — The road is long.

pont — bridge — Rydym yn croesi'r bont. — We are crossing the bridge.

siop — shop — Rwy'n mynd i'r siop. — I am going to the shop.

marchnad — market — Mae'r farchnad ar agor. — The market is open.

banc — bank — Mae'r banc gerllaw. — The bank is nearby.

ysgol — school — Mae'r plant yn yr ysgol. — The children are at school.

prifysgol — university — Mae hi'n astudio yn y brifysgol. — She studies at university.

ysbyty — hospital — Mae'r ysbyty yn y ddinas. — The hospital is in the city.

gorsaf — station — Mae'r orsaf ger y siop. — The station is near the shop.

llyfrgell — library — Rwy'n darllen yn y llyfrgell. — I read in the library.

eglwys — church — Mae'r eglwys yn hen. — The church is old.

parc — park — Mae'r plant yn chwarae yn y parc. — The children play in the park.

gwesty — hotel — Rydym yn aros mewn gwesty. — We are staying in a hotel.

bwyty — restaurant — Mae'r bwyty yn boblogaidd. — The restaurant is popular.

caffi — café — Rwy'n eistedd yn y caffi. — I am sitting in the café.

swyddfa — office — Mae'n gweithio yn y swyddfa. — He works in the office.

ffatri — factory — Mae'r ffatri yn fawr. — The factory is big.

siop lyfrau — bookshop — Prynais lyfr yn y siop lyfrau. — I bought a book in the bookshop.

archfarchnad — supermarket — Rwy'n mynd i'r archfarchnad. — I am going to the supermarket.

meddyg — doctor — Mae'r meddyg yn brysur. — The doctor is busy.

nyrs — nurse — Mae'r nyrs yn helpu'r claf. — The nurse helps the patient.

athro — teacher — Mae'r athro yn dysgu Cymraeg. — The teacher teaches Welsh.

101–200

myfyriwr — student — Mae'r myfyriwr yn darllen. — The student is reading.

disgybl — pupil — Mae'r disgybl yn ysgrifennu. — The pupil is writing.

plentyn — child — Mae'r plentyn yn hapus. — The child is happy.

babi — baby — Mae'r babi yn cysgu. — The baby is sleeping.

bachgen — boy — Mae'r bachgen yn rhedeg. — The boy is running.

merch — girl — Mae'r ferch yn canu. — The girl is singing.

dyn — man — Mae'r dyn yn gweithio. — The man is working.

menyw — woman — Mae'r fenyw yn cerdded. — The woman is walking.

person — person — Mae'n berson caredig. — He is a kind person.

ffrind — friend — Mae fy ffrind yma. — My friend is here.

cymydog — neighbour — Mae fy nghymydog yn garedig. — My neighbour is kind.

teulu — family — Mae fy nheulu'n fawr. — My family is large.

mam — mother — Mae fy mam yn coginio. — My mother is cooking.

tad — father — Mae fy nhad yn gweithio. — My father is working.

rhiant — parent — Mae'r rhiant yn siarad â'r plentyn. — The parent talks to the child.

mab — son — Mae ei mab yn ifanc. — Her son is young.

merch — daughter — Mae eu merch yn yr ysgol. — Their daughter is at school.

brawd — brother — Mae fy mrawd yn byw yma. — My brother lives here.

chwaer — sister — Mae fy chwaer yn astudio. — My sister studies.

gŵr — husband — Mae ei gŵr yn feddyg. — Her husband is a doctor.

gwraig — wife — Mae ei wraig yn athrawes. — His wife is a teacher.

tad-cu — grandfather — Mae fy nhad-cu yn hen. — My grandfather is old.

mam-gu — grandmother — Mae fy mam-gu yn byw gerllaw. — My grandmother lives nearby.

ewythr — uncle — Mae fy ewythr yn byw yng Nghymru. — My uncle lives in Wales.

modryb — aunt — Mae fy modryb yn hapus. — My aunt is happy.

cefnder — cousin — Mae fy nghefnder yn fyfyriwr. — My cousin is a student.

gŵr bonheddig — gentleman — Mae'r gŵr bonheddig yn gwrtais. — The gentleman is polite.

boneddiges — lady — Mae'r foneddiges yn gwenu. — The lady is smiling.

arweinydd — leader — Mae'r arweinydd yn siarad. — The leader is speaking.

gweithiwr — worker — Mae'r gweithiwr yn brysur. — The worker is busy.

ffermwr — farmer — Mae'r ffermwr yn gweithio. — The farmer is working.

gyrrwr — driver — Mae'r gyrrwr yn aros. — The driver is waiting.

cogydd — cook — Mae'r cogydd yn gwneud cinio. — The cook is making lunch.

peiriannydd — engineer — Mae'r peiriannydd yn dylunio pont. — The engineer designs a bridge.

plismon — policeman — Mae'r plismon ar y stryd. — The policeman is on the street.

cyfreithiwr — lawyer — Mae'r cyfreithiwr yn darllen y ddogfen. — The lawyer reads the document.

artist — artist — Mae'r artist yn paentio. — The artist is painting.

awdur — author — Mae'r awdur yn ysgrifennu llyfr. — The author writes a book.

canwr — singer — Mae'r canwr yn enwog. — The singer is famous.

cerddor — musician — Mae'r cerddor yn chwarae. — The musician is playing.

chwaraewr — player — Mae'r chwaraewr yn gyflym. — The player is fast.

enillydd — winner — Y tîm yw'r enillydd. — The team is the winner.

cwsmer — customer — Mae'r cwsmer yn talu. — The customer is paying.

gwestai — guest — Mae'r gwestai yn cyrraedd. — The guest is arriving.

perchennog — owner — Mae'r perchennog yma. — The owner is here.

rheolwr — manager — Mae'r rheolwr yn brysur. — The manager is busy.

pennaeth — head/boss — Mae'r pennaeth yn y swyddfa. — The boss is in the office.

cydweithiwr — colleague — Mae fy nghydweithiwr yn helpu. — My colleague is helping.

gwyddonydd — scientist — Mae'r gwyddonydd yn ymchwilio. — The scientist researches.

meddyg — doctor — Mae'r meddyg yn gweld y claf. — The doctor sees the patient.

claf — patient — Mae'r claf yn gorffwys. — The patient is resting.

plentyn — child — Mae'r plentyn yn chwerthin. — The child is laughing.

oedolyn — adult — Mae'r oedolyn yn aros. — The adult is waiting.

person ifanc — young person — Mae'r person ifanc yn dysgu. — The young person is learning.

hen berson — old person — Mae'r hen berson yn eistedd. — The old person is sitting.

corff — body — Mae angen gorffwys ar y corff. — The body needs rest.

pen — head — Mae fy mhen yn boenus. — My head hurts.

gwallt — hair — Mae ganddi wallt hir. — She has long hair.

wyneb — face — Mae ei wyneb yn hapus. — His face is happy.

llygad — eye — Mae gen i ddau lygad. — I have two eyes.

clust — ear — Mae fy nghlust yn brifo. — My ear hurts.

trwyn — nose — Mae ei drwyn yn fach. — His nose is small.

ceg — mouth — Agorwch eich ceg. — Open your mouth.

dant — tooth — Mae fy nant yn brifo. — My tooth hurts.

gwddf — neck/throat — Mae fy ngwddf yn boenus. — My throat is sore.

ysgwydd — shoulder — Mae fy ysgwydd yn brifo. — My shoulder hurts.

braich — arm — Mae ei braich yn gryf. — Her arm is strong.

llaw — hand — Golchwch eich dwylo. — Wash your hands.

bys — finger — Mae fy mys yn brifo. — My finger hurts.

cefn — back — Mae fy nghefn yn brifo. — My back hurts.

bol — stomach — Mae fy mol yn llawn. — My stomach is full.

coes — leg — Mae ei choes yn gryf. — Her leg is strong.

troed — foot — Mae fy nhroed yn brifo. — My foot hurts.

gwaed — blood — Mae gwaed ar y llaw. — There is blood on the hand.

calon — heart — Mae fy nghalon yn curo. — My heart is beating.

esgyrn — bones — Mae'r esgyrn yn gryf. — The bones are strong.

croen — skin — Mae ei chroen yn feddal. — Her skin is soft.

iach — healthy — Mae'n iach iawn. — He is very healthy.

sal — ill/sick — Mae hi'n sal heddiw. — She is ill today.

poen — pain — Mae gen i boen. — I have pain.

meddyginiaeth — medicine — Mae angen meddyginiaeth arno. — He needs medicine.

iechyd — health — Mae iechyd yn bwysig. — Health is important.

gorffwys — rest — Mae angen gorffwys arnaf. — I need rest.

cwsg — sleep — Mae angen mwy o gwsg arnaf. — I need more sleep.

breuddwyd — dream — Cefais freuddwyd ddiddorol. — I had an interesting dream.

teimlad — feeling — Mae'n deimlad da. — It is a good feeling.

meddwl — mind/thought — Mae llawer yn fy meddwl. — There is a lot on my mind.

llawenydd — joy — Mae llawenydd yn bwysig. — Joy is important.

tristwch — sadness — Mae tristwch yn rhan o fywyd. — Sadness is part of life.

cariad — love — Mae cariad yn bwysig. — Love is important.

casineb — hatred — Nid yw casineb yn dda. — Hatred is not good.

ofn — fear — Mae gen i ofn. — I am afraid.

gobaith — hope — Mae gobaith gennym. — We have hope.

amynedd — patience — Mae angen amynedd. — Patience is needed.

penderfyniad — decision — Mae'n rhaid i mi wneud penderfyniad. — I have to make a decision.

syniad — idea — Mae gen i syniad. — I have an idea.

cwestiwn — question — Mae gen i gwestiwn. — I have a question.

ateb — answer — Rwy'n gwybod yr ateb. — I know the answer.

problem — problem — Mae problem yma. — There is a problem here.

ateb — solution/answer — Rydym yn chwilio am ateb. — We are looking for a solution.

201–300

gwaith — work — Rwy'n mynd i'r gwaith. — I am going to work.

swydd — job — Mae gen i swydd newydd. — I have a new job.

busnes — business — Mae'r busnes yn tyfu. — The business is growing.

arian — money — Nid oes gen i lawer o arian. — I do not have much money.

pris — price — Beth yw'r pris? — What is the price?

cost — cost — Mae'r gost yn uchel. — The cost is high.

cyflog — salary — Mae ei chyflog yn dda. — Her salary is good.

cyfarfod — meeting — Mae gennym gyfarfod heddiw. — We have a meeting today.

prosiect — project — Mae'r prosiect yn bwysig. — The project is important.

cwmni — company — Mae'n gweithio i gwmni mawr. — He works for a large company.

tîm — team — Mae ein tîm yn barod. — Our team is ready.

rheol — rule — Mae angen dilyn y rheol. — The rule must be followed.

cynllun — plan — Mae gennym gynllun. — We have a plan.

nod — goal — Ein nod yw ennill. — Our goal is to win.

tasg — task — Mae'r dasg yn hawdd. — The task is easy.

gwaith cartref — homework — Mae gen i waith cartref. — I have homework.

gwers — lesson — Mae'r wers yn dechrau am naw. — The lesson starts at nine.

pwnc — subject — Cymraeg yw fy hoff bwnc. — Welsh is my favourite subject.

arholiad — exam — Mae'r arholiad yfory. — The exam is tomorrow.

gradd — grade/degree — Cafodd radd dda. — She got a good grade.

llyfr — book — Rwy'n darllen llyfr. — I am reading a book.

tudalen — page — Agorwch dudalen deg. — Open page ten.

gair — word — Beth yw'r gair hwn? — What is this word?

brawddeg — sentence — Ysgrifennwch frawddeg. — Write a sentence.

llythyr — letter — Ysgrifennais lythyr. — I wrote a letter.

neges — message — Anfonais neges. — I sent a message.

e-bost — email — Anfonais e-bost. — I sent an email.

papur — paper — Mae'r papur ar y bwrdd. — The paper is on the table.

pensil — pencil — Mae gen i bensil. — I have a pencil.

pen — pen — Ysgrifennaf gyda phen. — I write with a pen.

cyfrifiadur — computer — Rwy'n defnyddio cyfrifiadur. — I use a computer.

sgrin — screen — Mae'r sgrin yn fawr. — The screen is large.

ffôn — phone — Mae fy ffôn yma. — My phone is here.

camera — camera — Mae gen i gamera newydd. — I have a new camera.

radio — radio — Rwy'n gwrando ar y radio. — I listen to the radio.

teledu — television — Rydym yn gwylio'r teledu. — We watch television.

cerddoriaeth — music — Rwy'n hoffi cerddoriaeth. — I like music.

ffilm — film — Gwelsom ffilm dda. — We saw a good film.

gêm — game — Rydym yn chwarae gêm. — We are playing a game.

chwaraeon — sport — Mae'n hoffi chwaraeon. — He likes sport.

pêl-droed — football — Rwy'n chwarae pêl-droed. — I play football.

rygbi — rugby — Mae rygbi'n boblogaidd yng Nghymru. — Rugby is popular in Wales.

tenis — tennis — Mae hi'n chwarae tenis. — She plays tennis.

nofio — swimming — Rwy'n hoffi nofio. — I like swimming.

rhedeg — running — Mae rhedeg yn iach. — Running is healthy.

cerdded — walking — Rwy'n hoffi cerdded. — I like walking.

beicio — cycling — Mae'n mynd i feicio. — He is going cycling.

chwarae — play — Mae'r plant yn chwarae. — The children are playing.

ennill — win — Rydym eisiau ennill. — We want to win.

colli — lose — Nid ydym eisiau colli. — We do not want to lose.

dechrau — begin — Mae'r dosbarth yn dechrau. — The class begins.

gorffen — finish — Rwy'n gorffen y gwaith. — I finish the work.

gweithio — work — Rwy'n gweithio bob dydd. — I work every day.

astudio — study — Mae hi'n astudio Cymraeg. — She studies Welsh.

dysgu — learn/teach — Rwy'n dysgu Cymraeg. — I am learning Welsh.

darllen — read — Rwy'n darllen y llyfr. — I read the book.

ysgrifennu — write — Rwy'n ysgrifennu llythyr. — I am writing a letter.

cyfrif — count — Gallaf gyfrif i ddeg. — I can count to ten.

ateb — answer — Atebwch y cwestiwn. — Answer the question.

gofyn — ask — Rwy'n gofyn cwestiwn. — I ask a question.

deall — understand — Rwy'n deall. — I understand.

cofio — remember — Rwy'n cofio ei enw. — I remember his name.

anghofio — forget — Rwy'n anghofio weithiau. — I forget sometimes.

gwybod — know — Rwy'n gwybod hynny. — I know that.

meddwl — think — Rwy'n meddwl amdano. — I think about him.

credu — believe — Rwy'n credu hynny. — I believe that.

gobeithio — hope — Rwy'n gobeithio dod. — I hope to come.

dymuno — wish — Rwy'n dymuno pob lwc i chi. — I wish you good luck.

hoffi — like — Rwy'n hoffi coffi. — I like coffee.

caru — love — Rwy'n caru fy nheulu. — I love my family.

casáu — hate — Rwy'n casáu celwyddau. — I hate lies.

eisiau — want — Rwyf eisiau dŵr. — I want water.

angen — need — Mae angen help arnaf. — I need help.

defnyddio — use — Rwy'n defnyddio'r cyfrifiadur. — I use the computer.

gwneud — do/make — Rwy'n gwneud gwaith. — I do work.

rhoi — give/put — Rhowch y llyfr yma. — Put the book here.

cael — get/have — Mae gen i gar. — I have a car.

cymryd — take — Cymerwch y llyfr. — Take the book.

dod — come — Dewch yma. — Come here.

mynd — go — Rwy'n mynd adref. — I am going home.

cyrraedd — arrive — Rydym yn cyrraedd nawr. — We are arriving now.

gadael — leave — Rwy'n gadael yfory. — I am leaving tomorrow.

aros — stay/wait — Arhoswch yma. — Wait here.

teithio — travel — Rwy'n hoffi teithio. — I like travelling.

gyrru — drive — Mae hi'n gyrru car. — She drives a car.

hedfan — fly — Rydym yn hedfan i Lundain. — We are flying to London.

hwylio — sail — Maen nhw'n hwylio ar y môr. — They are sailing on the sea.

coginio — cook — Rwy'n coginio cinio. — I am cooking lunch.

bwyta — eat — Rwy'n bwyta afal. — I eat an apple.

yfed — drink — Rwy'n yfed dŵr. — I drink water.

cysgu — sleep — Mae'r babi yn cysgu. — The baby is sleeping.

deffro — wake — Rwy'n deffro am saith. — I wake at seven.

eistedd — sit — Eisteddwch yma. — Sit here.

sefyll — stand — Mae'n sefyll wrth y drws. — He is standing by the door.

gorwedd — lie down — Mae'r ci yn gorwedd. — The dog is lying down.

agor — open — Agorwch y ffenestr. — Open the window.

cau — close — Caewch y drws. — Close the door.

golchi — wash — Rwy'n golchi fy nwylo. — I wash my hands.

glanhau — clean — Rwy'n glanhau'r tŷ. — I clean the house.

torri — cut/break — Rwy'n torri'r bara. — I cut the bread.

301–400

adeiladu — build — Maen nhw'n adeiladu tŷ. — They are building a house.

trwsio — repair — Mae'n trwsio'r car. — He is repairing the car.

prynu — buy — Rwy'n prynu bwyd. — I am buying food.

gwerthu — sell — Maen nhw'n gwerthu llyfrau. — They sell books.

talu — pay — Rhaid i mi dalu. — I must pay.

costio — cost — Faint mae'n costio? — How much does it cost?

anfon — send — Anfonwch y neges. — Send the message.

derbyn — receive — Derbyniais lythyr. — I received a letter.

dangos — show — Dangoswch i mi. — Show me.

gweld — see — Rwy'n gweld y tŷ. — I see the house.

edrych — look — Edrychwch yma. — Look here.

gwylio — watch — Rydym yn gwylio ffilm. — We are watching a film.

clywed — hear — Rwy'n clywed cerddoriaeth. — I hear music.

gwrando — listen — Gwrandewch arnaf. — Listen to me.

siarad — speak — Rwy'n siarad Cymraeg. — I speak Welsh.

dweud — say/tell — Beth ydych chi'n ei ddweud? — What are you saying?

galw — call — Galwch fi yfory. — Call me tomorrow.

cyfarfod — meet — Rydym yn cyfarfod heddiw. — We are meeting today.

helpu — help — Gallaf eich helpu. — I can help you.

dilyn — follow — Dilynwch fi. — Follow me.

arwain — lead — Mae'n arwain y tîm. — He leads the team.

cario — carry — Mae hi'n cario bag. — She carries a bag.

dal — hold/catch — Daliwch y bêl. — Catch the ball.

rhoi — put — Rhowch y cwpan ar y bwrdd. — Put the cup on the table.

tynnu — pull/draw — Tynnwch y drws. — Pull the door.

gwthio — push — Gwthiwch y drws. — Push the door.

codi — lift/raise — Codwch eich llaw. — Raise your hand.

cwympo — fall — Mae'r llyfr yn cwympo. — The book is falling.

neidio — jump — Mae'r plentyn yn neidio. — The child is jumping.

rhedeg — run — Mae'r ci yn rhedeg. — The dog is running.

cerdded — walk — Rwy'n cerdded i'r ysgol. — I walk to school.

dringo — climb — Mae'n dringo'r mynydd. — He climbs the mountain.

nofio — swim — Maen nhw'n nofio yn y môr. — They swim in the sea.

dawnsio — dance — Mae hi'n dawnsio. — She is dancing.

canu — sing — Rydym yn canu. — We are singing.

chwarae — play — Mae'r plant yn chwarae. — The children are playing.

chwerthin — laugh — Mae hi'n chwerthin. — She is laughing.

crio — cry — Mae'r babi'n crio. — The baby is crying.

gwenu — smile — Mae'n gwenu arnaf. — He smiles at me.

cusanu — kiss — Cusanasant eu plentyn. — They kissed their child.

cyffwrdd — touch — Peidiwch â chyffwrdd â hynny. — Don't touch that.

teimlo — feel — Rwy'n teimlo'n hapus. — I feel happy.

arogli — smell — Mae'r blodyn yn arogli'n dda. — The flower smells good.

blasu — taste — Mae'r cawl yn blasu'n dda. — The soup tastes good.

edifarhau — regret — Rwy'n edifarhau am hynny. — I regret that.

ceisio — try — Rwy'n ceisio dysgu. — I am trying to learn.

llwyddo — succeed — Llwyddodd i basio. — He succeeded in passing.

methu — fail/be unable — Ni allaf wneud hynny. — I cannot do that.

paratoi — prepare — Rwy'n paratoi cinio. — I am preparing lunch.

cynllunio — plan — Rydym yn cynllunio taith. — We are planning a trip.

penderfynu — decide — Rhaid i mi benderfynu. — I have to decide.

dewis — choose — Dewiswch un. — Choose one.

newid — change — Rwy'n newid fy nghynllun. — I am changing my plan.

gwella — improve — Mae fy Nghymraeg yn gwella. — My Welsh is improving.

tyfu — grow — Mae'r planhigyn yn tyfu. — The plant is growing.

marw — die — Mae'r hen goeden wedi marw. — The old tree has died.

byw — live — Rwy'n byw yng Nghymru. — I live in Wales.

bod — be — Rwy'n hapus. — I am happy.

ymddangos — appear — Mae'r haul yn ymddangos. — The sun appears.

parhau — continue — Parhewch i ddarllen. — Continue reading.

stopio — stop — Stopiwch y car. — Stop the car.

dechrau — start — Dechreuwn nawr. — We start now.

cynyddu — increase — Mae'r pris yn cynyddu. — The price is increasing.

lleihau — decrease — Mae'r costau'n lleihau. — The costs are decreasing.

cynnwys — contain/include — Mae'r llyfr yn cynnwys llawer o wybodaeth. — The book contains a lot of information.

caniatáu — allow — Mae'r rheol yn caniatáu hynny. — The rule allows that.

gwahardd — forbid — Mae'r arwydd yn gwahardd parcio. — The sign forbids parking.

angenrheidio — require — Mae'r gwaith yn gofyn am amser. — The work requires time.

disgwyl — expect/wait — Rwy'n disgwyl y bws. — I am waiting for the bus.

cynnig — offer — Cynigiodd help i mi. — He offered me help.

derbyn — accept — Derbyniais y cynnig. — I accepted the offer.

gwrthod — refuse — Gwrthododd y cynnig. — She refused the offer.

cytuno — agree — Rwy'n cytuno â chi. — I agree with you.

anghytuno — disagree — Rwy'n anghytuno â hynny. — I disagree with that.

esbonio — explain — Esboniwch y broblem. — Explain the problem.

disgrifio — describe — Disgrifiwch y tŷ. — Describe the house.

cymharu — compare — Rydym yn cymharu'r ddau lyfr. — We compare the two books.

mesur — measure — Rhaid mesur y bwrdd. — The table must be measured.

cyfrifo — calculate — Mae hi'n cyfrifo'r gost. — She calculates the cost.

ymchwilio — investigate/research — Mae'r gwyddonydd yn ymchwilio. — The scientist is researching.

creu — create — Rwy'n creu cynllun. — I am creating a plan.

dylunio — design — Mae'n dylunio tŷ. — He designs a house.

paentio — paint — Rwy'n paentio'r wal. — I am painting the wall.

tynnu llun — draw — Mae hi'n tynnu llun. — She is drawing a picture.

torri — cut — Torrais y papur. — I cut the paper.

plygu — fold — Plygwch y papur. — Fold the paper.

clymu — tie — Clymwch y rhaff. — Tie the rope.

golchi — wash — Golchwch y car. — Wash the car.

sychu — dry — Sychwch eich dwylo. — Dry your hands.

brwsio — brush — Rwy'n brwsio fy nannedd. — I brush my teeth.

eillio — shave — Mae'n eillio bob bore. — He shaves every morning.

gwisgo — wear — Rwy'n gwisgo crys. — I am wearing a shirt.

tynnu — remove/take off — Tynnwch eich esgidiau. — Take off your shoes.

benthyg — borrow — A allaf fenthyca eich llyfr? — Can I borrow your book?

benthyg — lend — A wnewch chi fenthyg arian i mi? — Will you lend me money?

cadw — keep — Cadwch y llyfr. — Keep the book.

colli — lose — Collais fy allwedd. — I lost my key.

darganfod — discover/find — Darganfyddais le newydd. — I discovered a new place.

chwilio — search — Rwy'n chwilio am fy ffôn. — I am looking for my phone.

dod o hyd i — find — Fe wnes i ddod o hyd i'r llyfr. — I found the book.

401–500

da — good — Mae'n dda. — It is good.

drwg — bad — Mae hynny'n ddrwg. — That is bad.

mawr — big — Mae'r tŷ yn fawr. — The house is big.

bach — small — Mae'r ci yn fach. — The dog is small.

hir — long — Mae'r ffordd yn hir. — The road is long.

byr — short — Mae'r llyfr yn fyr. — The book is short.

tal — tall/high — Mae'r dyn yn dal. — The man is tall.

isel — low — Mae'r wal yn isel. — The wall is low.

hen — old — Mae'r tŷ yn hen. — The house is old.

ifanc — young — Mae'r bachgen yn ifanc. — The boy is young.

newydd — new — Mae gen i gar newydd. — I have a new car.

hardd — beautiful — Mae'r ddinas yn hardd. — The city is beautiful.

hyll — ugly — Mae'r adeilad yn hyll. — The building is ugly.

hapus — happy — Rwy'n hapus. — I am happy.

trist — sad — Mae hi'n drist. — She is sad.

dig — angry — Mae'n ddig iawn. — He is very angry.

ofnus — afraid — Mae'r plentyn yn ofnus. — The child is afraid.

tawel — quiet — Mae'r ystafell yn dawel. — The room is quiet.

swnllyd — noisy — Mae'r stryd yn swnllyd. — The street is noisy.

cyflym — fast — Mae'r car yn gyflym. — The car is fast.

araf — slow — Mae'r bws yn araf. — The bus is slow.

hawdd — easy — Mae'r cwestiwn yn hawdd. — The question is easy.

anodd — difficult — Mae Cymraeg yn anodd weithiau. — Welsh is difficult sometimes.

cryf — strong — Mae'r dyn yn gryf. — The man is strong.

gwan — weak — Mae'r signal yn wan. — The signal is weak.

poeth — hot — Mae'r te yn boeth. — The tea is hot.

oer — cold — Mae'r dŵr yn oer. — The water is cold.

cynnes — warm — Mae'r tŷ yn gynnes. — The house is warm.

cŵl — cool — Mae'r ystafell yn cŵl. — The room is cool.

glân — clean — Mae'r gegin yn lân. — The kitchen is clean.

budr — dirty — Mae'r llawr yn fudr. — The floor is dirty.

llawn — full — Mae'r gwydr yn llawn. — The glass is full.

gwag — empty — Mae'r botel yn wag. — The bottle is empty.

agored — open — Mae'r siop ar agor. — The shop is open.

caeedig — closed — Mae'r drws ar gau. — The door is closed.

rhydd — free — Rwy'n rhydd heddiw. — I am free today.

prysur — busy — Rwy'n brysur heddiw. — I am busy today.

parod — ready — Rydym yn barod. — We are ready.

pwysig — important — Mae hyn yn bwysig. — This is important.

angenrheidiol — necessary — Mae'n angenrheidiol. — It is necessary.

posibl — possible — Mae hynny'n bosibl. — That is possible.

amhosibl — impossible — Mae hynny'n amhosibl. — That is impossible.

cywir — correct — Mae'r ateb yn gywir. — The answer is correct.

anghywir — incorrect — Mae'r ateb yn anghywir. — The answer is incorrect.

gwir — true — Mae hynny'n wir. — That is true.

ffug — false/fake — Mae'r stori'n ffug. — The story is false.

hawddgar — pleasant — Mae'n berson hawddgar. — He is a pleasant person.

caredig — kind — Mae hi'n garedig. — She is kind.

creulon — cruel — Nid yw'n berson creulon. — He is not a cruel person.

cwrtais — polite — Mae'r bachgen yn gwrtais. — The boy is polite.

anghwrtais — rude — Roedd ei ymddygiad yn anghwrtais. — His behaviour was rude.

deallus — intelligent — Mae hi'n ddeallus. — She is intelligent.

dumb — stupid — Nid yw'n dwp. — He is not stupid.

cryf — powerful/strong — Mae'r injan yn gryf. — The engine is powerful.

gwan — weak — Mae'r coffi'n wan. — The coffee is weak.

cyfoethog — rich — Mae'r wlad yn gyfoethog. — The country is rich.

tlawd — poor — Mae'r teulu'n dlawd. — The family is poor.

drud — expensive — Mae'r car yn ddrud. — The car is expensive.

rhad — cheap — Mae'r llyfr yn rhad. — The book is cheap.

blasus — tasty — Mae'r bwyd yn flasus. — The food is tasty.

melys — sweet — Mae'r gacen yn felys. — The cake is sweet.

sur — sour — Mae'r lemwn yn sur. — The lemon is sour.

chwerw — bitter — Mae'r coffi'n chwerw. — The coffee is bitter.

sbeislyd — spicy — Mae'r bwyd yn sbeislyd. — The food is spicy.

meddal — soft — Mae'r gwely'n feddal. — The bed is soft.

caled — hard — Mae'r bara'n galed. — The bread is hard.

trwm — heavy — Mae'r bag yn drwm. — The bag is heavy.

ysgafn — light — Mae'r blwch yn ysgafn. — The box is light.

cryf — loud/strong — Mae'r sain yn gryf. — The sound is loud.

gwan — faint/weak — Mae'r golau'n wan. — The light is faint.

cyfoethog — rich — Mae ganddo brofiad cyfoethog. — He has rich experience.

syml — simple — Mae'r ateb yn syml. — The answer is simple.

cymhleth — complicated — Mae'r system yn gymhleth. — The system is complicated.

arbennig — special — Mae hwn yn ddiwrnod arbennig. — This is a special day.

cyffredin — common — Mae hwn yn gamgymeriad cyffredin. — This is a common mistake.

enwog — famous — Mae'r ddinas yn enwog. — The city is famous.

poblogaidd — popular — Mae'r gân yn boblogaidd. — The song is popular.

lleol — local — Rwy'n prynu bwyd lleol. — I buy local food.

cenedlaethol — national — Mae'n ŵyl genedlaethol. — It is a national festival.

rhyngwladol — international — Mae'n gwmni rhyngwladol. — It is an international company.

modern — modern — Mae'r adeilad yn fodern. — The building is modern.

traddodiadol — traditional — Mae hwn yn ddysgl draddodiadol. — This is a traditional dish.

naturiol — natural — Mae'r llyn yn naturiol. — The lake is natural.

artiffisial — artificial — Mae'r golau'n artiffisial. — The light is artificial.

diogel — safe — Mae'r lle'n ddiogel. — The place is safe.

peryglus — dangerous — Mae'r ffordd yn beryglus. — The road is dangerous.

sâl — sick — Mae'r plentyn yn sâl. — The child is sick.

iach — healthy — Mae'r bwyd yn iach. — The food is healthy.

hapus — glad — Rwy'n falch eich gweld. — I am glad to see you.

balch — proud/glad — Rwy'n falch ohonoch. — I am proud of you.

parod — prepared — Mae hi'n barod. — She is prepared.

sicr — certain — Rwy'n sicr. — I am certain.

ansicr — uncertain — Mae'r canlyniad yn ansicr. — The result is uncertain.

posibl — likely/possible — Mae'n bosibl y daw. — It is possible that he will come.

hapus — fortunate/happy — Rwy'n hapus iawn. — I am very happy.

unig — alone/lonely — Mae'n byw ar ei ben ei hun. — He lives alone.

priod — married — Mae hi'n briod. — She is married.

sengl — single — Mae'n sengl. — He is single.

barod — ready — Ydych chi'n barod? — Are you ready?

cywir — right/correct — Rwyt ti'n gywir. — You are right.

501–600

un — one — Mae un llyfr yma. — There is one book here.

dau — two — Mae dau gi yma. — There are two dogs here.

tri — three — Mae tri phlentyn yma. — There are three children here.

pedwar — four — Mae pedwar afal yma. — There are four apples here.

pump — five — Mae pump o bobl yma. — There are five people here.

chwech — six — Mae chwech o lyfrau yma. — There are six books here.

saith — seven — Mae saith diwrnod mewn wythnos. — There are seven days in a week.

wyth — eight — Mae wyth o fyfyrwyr yma. — There are eight students here.

naw — nine — Mae naw o geir yma. — There are nine cars here.

deg — ten — Mae deg o blant yma. — There are ten children here.

un ar ddeg — eleven — Mae un ar ddeg o bobl yma. — There are eleven people here.

deuddeg — twelve — Mae deuddeg mis mewn blwyddyn. — There are twelve months in a year.

tri ar ddeg — thirteen — Mae tri ar ddeg o fyfyrwyr. — There are thirteen students.

pedwar ar ddeg — fourteen — Mae pedwar ar ddeg o dudalennau. — There are fourteen pages.

pymtheg — fifteen — Mae pymtheg munud ar ôl. — Fifteen minutes remain.

un ar bymtheg — sixteen — Mae un ar bymtheg oed. — He is sixteen years old.

dau ar bymtheg — seventeen — Mae dau ar bymtheg o bobl yma. — There are seventeen people here.

deunaw — eighteen — Mae hi'n ddeunaw oed. — She is eighteen years old.

pedwar ar bymtheg — nineteen — Mae pedwar ar bymtheg o fyfyrwyr. — There are nineteen students.

ugain — twenty — Mae ugain o lyfrau. — There are twenty books.

deg ar hugain — thirty — Mae deg ar hugain o bobl. — There are thirty people.

deugain — forty — Mae deugain o dai. — There are forty houses.

hanner cant — fifty — Mae hanner cant o bobl. — There are fifty people.

chwe deg — sixty — Mae chwe deg o fyfyrwyr. — There are sixty students.

saith deg — seventy — Mae saith deg o geir. — There are seventy cars.

wyth deg — eighty — Mae wyth deg o dudalennau. — There are eighty pages.

naw deg — ninety — Mae naw deg o bobl. — There are ninety people.

cant — hundred — Mae cant o bobl. — There are one hundred people.

mil — thousand — Mae mil o lyfrau. — There are one thousand books.

miliwn — million — Mae miliwn o bobl yn y ddinas. — There are a million people in the city.

cyntaf — first — Dyma'r diwrnod cyntaf. — This is the first day.

ail — second — Dyma'r ail lyfr. — This is the second book.

trydydd — third — Ef yw'r trydydd person. — He is the third person.

pedwerydd — fourth — Dyma'r pedwerydd tro. — This is the fourth time.

pumed — fifth — Dyma'r pumed tudalen. — This is the fifth page.

hanner — half — Rwyf wedi bwyta hanner. — I have eaten half.

llawer — much/many — Mae llawer o bobl yma. — Many people are here.

ychydig — little/few — Dim ond ychydig sydd gen i. — I only have a little.

pob — every — Rwy'n gweithio bob dydd. — I work every day.

pawb — everyone — Mae pawb yma. — Everyone is here.

rhywun — someone — Mae rhywun wrth y drws. — Someone is at the door.

neb — nobody — Nid oes neb yma. — Nobody is here.

rhywbeth — something — Mae rhywbeth yma. — Something is here.

dim — nothing — Nid oes dim yma. — There is nothing here.

popeth — everything — Rwy'n deall popeth. — I understand everything.

unrhyw — any — A oes unrhyw gwestiwn? — Is there any question?

arall — other — Rwyf eisiau un arall. — I want another one.

yr un — the same — Mae gennym yr un syniad. — We have the same idea.

gwahanol — different — Mae'r ddau yn wahanol. — The two are different.

digon — enough — Mae gen i ddigon. — I have enough.

gormod — too much — Mae'n bwyta gormod. — He eats too much.

mwy — more — Rwyf eisiau mwy. — I want more.

llai — less/fewer — Mae gen i lai o amser. — I have less time.

y rhan fwyaf — most — Mae'r rhan fwyaf yn cytuno. — Most agree.

pob un — each/every one — Mae pob un yn barod. — Each one is ready.

amser — time — Nid oes gen i amser. — I do not have time.

diwrnod — day — Mae'n ddiwrnod hir. — It is a long day.

wythnos — week — Rwy'n gweithio bob wythnos. — I work every week.

mis — month — Mae'r mis yn fyr. — The month is short.

blwyddyn — year — Mae blwyddyn wedi mynd heibio. — A year has passed.

bore — morning — Bore da! — Good morning!

prynhawn — afternoon — Welwn ni chi y prynhawn yma. — We will see you this afternoon.

nos — night — Nos da! — Good night!

hanner dydd — noon — Rydym yn cyrraedd am hanner dydd. — We arrive at noon.

canol nos — midnight — Mae'n digwydd am ganol nos. — It happens at midnight.

heddiw — today — Rwy'n gweithio heddiw. — I am working today.

yfory — tomorrow — Daw yfory. — He will come tomorrow.

ddoe — yesterday — Roeddwn yno ddoe. — I was there yesterday.

nawr — now — Rwy'n brysur nawr. — I am busy now.

wedyn — then/later — Gwelwn ni chi wedyn. — We will see you later.

cyn — before — Golchwch eich dwylo cyn bwyta. — Wash your hands before eating.

ar ôl — after — Daw ar ôl gwaith. — He comes after work.

yn gynnar — early — Rwy'n codi'n gynnar. — I get up early.

yn hwyr — late — Mae hi'n cyrraedd yn hwyr. — She arrives late.

bob amser — always — Rwyf bob amser yn darllen. — I always read.

byth — never/ever — Nid wyf byth yn anghofio. — I never forget.

weithiau — sometimes — Rwy'n cerdded weithiau. — I sometimes walk.

yn aml — often — Rwy'n mynd yno'n aml. — I often go there.

yn anaml — rarely — Rwy'n bwyta cig yn anaml. — I rarely eat meat.

eto — again/still — Gwnewch hynny eto. — Do that again.

eisoes — already — Rwyf eisoes wedi bwyta. — I have already eaten.

eto — yet — Nid wyf wedi gorffen eto. — I have not finished yet.

yn ddiweddar — recently — Cyrhaeddais yn ddiweddar. — I arrived recently.

yn fuan — soon — Daw yn fuan. — He will come soon.

yn olaf — finally — Yn olaf, gorffennodd. — Finally, he finished.

yma — here — Dewch yma. — Come here.

yno — there — Mae'r car yno. — The car is there.

i mewn — inside — Ewch i mewn. — Go inside.

allan — outside/out — Ewch allan. — Go outside.

i fyny — up — Edrychwch i fyny. — Look up.

i lawr — down — Ewch i lawr. — Go down.

agos — near — Mae'r siop yn agos. — The shop is near.

pell — far — Mae'r ysgol yn bell. — The school is far.

i ffwrdd — away — Ewch i ffwrdd. — Go away.

yn ôl — back — Dewch yn ôl. — Come back.

ymlaen — forward/on — Ewch ymlaen. — Go forward.

gyda'i gilydd — together — Rydym yn gweithio gyda'n gilydd. — We work together.

ar wahân — separately — Maent yn byw ar wahân. — They live separately.

gerllaw — nearby — Mae siop gerllaw. — There is a shop nearby.

ymhell — far away — Mae'r môr ymhell. — The sea is far away.

601–700

y — the — Y tŷ yw hwn. — This is the house.

a — and — Mae mam a thad yma. — Mother and father are here.

neu — or — Te neu goffi? — Tea or coffee?

ond — but — Mae'n fach ond yn dda. — It is small but good.

oherwydd — because — Rwy'n aros oherwydd y glaw. — I am staying because of the rain.

os — if — Os daw, byddaf yn hapus. — If he comes, I will be happy.

pan — when — Pan fydd hi'n barod, awn. — When she is ready, we will go.

tra — while — Darllenais tra oedd hi'n cysgu. — I read while she was sleeping.

er — although — Er ei fod yn fach, mae'n gryf. — Although it is small, it is strong.

fel — as/like — Mae'n rhedeg fel y gwynt. — He runs like the wind.

bod — that/be — Rwy'n gwybod ei fod yn iawn. — I know that it is okay.

os nad — unless/if not — Ni fyddaf yn mynd os nad ydych yn dod. — I will not go unless you come.

felly — therefore/so — Mae'n hwyr, felly awn. — It is late, so we will go.

hefyd — also — Rwyf hefyd yn dysgu. — I am also learning.

yn unig — only — Dim ond un sydd gen i. — I only have one.

hyd yn oed — even — Mae hyd yn oed plant yn deall. — Even children understand.

iawn — very/okay — Mae hynny'n iawn. — That is okay.

iawn iawn — very well — Mae hi'n teimlo'n iawn iawn. — She feels very well.

mwyaf — most — Hwn yw'r mwyaf. — This is the biggest.

lleiaf — least/smallest — Hwn yw'r lleiaf. — This is the smallest.

gwell — better — Mae hyn yn well. — This is better.

gwaeth — worse — Mae'r tywydd yn waeth. — The weather is worse.

gorau — best — Dyma'r dewis gorau. — This is the best choice.

gwaethaf — worst — Dyna'r canlyniad gwaethaf. — That is the worst result.

mor — as/so — Mae mor brydferth. — It is so beautiful.

rhy — too — Mae'n rhy ddrud. — It is too expensive.

digon — enough — Mae'n ddigon mawr. — It is big enough.

bron — almost — Mae bron yn barod. — It is almost ready.

dim ond — only — Dim ond dau sydd yma. — Only two are here.

efallai — perhaps — Efallai y daw yfory. — Perhaps he will come tomorrow.

yn sicr — certainly — Byddaf yn sicr yno. — I will certainly be there.

yn wir — indeed/really — Mae'n wir. — It is true.

go iawn — really/real — Mae'n broblem go iawn. — It is a real problem.

yn gyflym — quickly — Mae'n rhedeg yn gyflym. — He runs quickly.

yn araf — slowly — Cerddwch yn araf. — Walk slowly.

yn ofalus — carefully — Gyrrwch yn ofalus. — Drive carefully.

yn hawdd — easily — Gallaf wneud hynny'n hawdd. — I can do that easily.

yn galed — hard — Mae'n gweithio'n galed. — He works hard.

yn dda — well/good — Mae hi'n siarad Cymraeg yn dda. — She speaks Welsh well.

yn wael — badly — Mae'n teimlo'n wael. — He feels badly/ill.

yn uchel — loudly/high — Siaradwch yn uchel. — Speak loudly.

yn dawel — quietly — Siaradwch yn dawel. — Speak quietly.

yn gywir — correctly — Gwnewch hynny'n gywir. — Do that correctly.

yn anghywir — incorrectly — Ysgrifennodd yr enw'n anghywir. — He wrote the name incorrectly.

gyda — with — Rwy'n mynd gyda hi. — I am going with her.

heb — without — Rwy'n teithio heb fag. — I travel without a bag.

i — to — Rwy'n mynd i'r ysgol. — I am going to school.

o — from/of — Rwy'n dod o Gymru. — I come from Wales.

yn — in/at — Rwy'n byw yng Nghymru. — I live in Wales.

ar — on — Mae'r llyfr ar y bwrdd. — The book is on the table.

dan — under — Mae'r ci dan y bwrdd. — The dog is under the table.

dros — over/about — Mae pont dros yr afon. — There is a bridge over the river.

ger — near — Mae'r siop ger yr ysgol. — The shop is near the school.

rhwng — between — Mae'r tŷ rhwng dwy goeden. — The house is between two trees.

y tu ôl i — behind — Mae'r car y tu ôl i'r tŷ. — The car is behind the house.

o flaen — in front of — Mae'r bws o flaen y car. — The bus is in front of the car.

wrth ymyl — beside — Mae hi'n sefyll wrth ymyl y drws. — She is standing beside the door.

gerllaw — nearby — Mae banc gerllaw. — There is a bank nearby.

trwy — through — Cerddwn trwy'r parc. — We walk through the park.

tua — toward/about — Rydym yn cerdded tua'r môr. — We are walking toward the sea.

ynghyd â — together with — Daw gyda ni ynghyd â'i ffrind. — He comes with his friend.

amdano — about him — Rwy'n siarad amdano. — I am talking about him.

amdani — about her — Rydym yn siarad amdani. — We are talking about her.

amdanynt — about them — Rwy'n meddwl amdanynt. — I think about them.

fi — me — Mae hi'n fy ngweld i. — She sees me.

ti — you — Rwy'n eich gweld chi. — I see you.

ef — him/he — Rwy'n ei weld ef. — I see him.

hi — her/she — Rwy'n ei gweld hi. — I see her.

ni — us/we — Mae hi'n ein helpu ni. — She helps us.

nhw — them/they — Rwy'n eu gweld nhw. — I see them.

fy — my — Dyma fy llyfr. — This is my book.

dy — your — Ble mae dy gar? — Where is your car?

ei — his/her — Dyma ei dŷ. — This is his house.

ein — our — Dyma ein cartref. — This is our home.

eich — your — Dyma eich llyfr. — This is your book.

eu — their — Dyma eu car. — This is their car.

hwn — this — Mae hwn yn dda. — This is good.

hon — this — Mae hon yn hardd. — This is beautiful.

hyn — this/this thing — Beth yw hyn? — What is this?

hwnnw — that — Mae hwnnw'n fawr. — That is big.

honno — that — Mae honno'n hen. — That is old.

hynny — that — Nid wyf yn deall hynny. — I do not understand that.

pwy — who — Pwy yw e? — Who is he?

beth — what — Beth yw hwn? — What is this?

ble — where — Ble wyt ti? — Where are you?

pryd — when — Pryd daw hi? — When will she come?

pam — why — Pam wyt ti'n crio? — Why are you crying?

sut — how — Sut wyt ti? — How are you?

pa — which — Pa lyfr wyt ti eisiau? — Which book do you want?

faint — how much/how many — Faint mae hwn yn costio? — How much does this cost?

pwy bynnag — whoever — Pwy bynnag sy'n dod, croeso. — Whoever comes is welcome.

beth bynnag — whatever — Gwnewch beth bynnag rydych eisiau. — Do whatever you want.

lle bynnag — wherever — Ewch lle bynnag y dymunwch. — Go wherever you wish.

pryd bynnag — whenever — Dewch pryd bynnag y dymunwch. — Come whenever you wish.

sut bynnag — however — Gwnewch hynny sut bynnag y gallwch. — Do it however you can.

fy hun — myself — Rwy'n gwneud hynny fy hun. — I do that myself.

dy hun — yourself — Gwnewch hynny eich hun. — Do that yourself.

ei hun — himself/herself — Mae'n gwneud hynny ei hun. — He does that himself.

ein hunain — ourselves — Rydym yn ei wneud ein hunain. — We do it ourselves.

eu hunain — themselves — Maen nhw'n byw ar eu pennau eu hunain. — They live by themselves.

701–800

haul — sun — Mae'r haul yn tywynnu. — The sun is shining.

lleuad — moon — Mae'r lleuad yn llachar. — The moon is bright.

seren — star — Mae seren yn yr awyr. — There is a star in the sky.

awyr — sky — Mae'r awyr yn las. — The sky is blue.

cwmwl — cloud — Mae cwmwl mawr yn yr awyr. — There is a large cloud in the sky.

glaw — rain — Mae'n bwrw glaw. — It is raining.

eira — snow — Mae eira ar y mynydd. — There is snow on the mountain.

rhew — ice/frost — Mae rhew ar y ffordd. — There is ice on the road.

gwynt — wind — Mae'r gwynt yn gryf. — The wind is strong.

storm — storm — Mae storm heno. — There is a storm tonight.

tywydd — weather — Mae'r tywydd yn dda. — The weather is good.

tymheredd — temperature — Mae'r tymheredd yn isel. — The temperature is low.

tymor — season — Mae'r gwanwyn yn dymor hardd. — Spring is a beautiful season.

gwanwyn — spring — Mae'r blodau'n tyfu yn y gwanwyn. — Flowers grow in spring.

haf — summer — Rwy'n hoffi'r haf. — I like summer.

hydref — autumn — Mae'r dail yn cwympo yn yr hydref. — The leaves fall in autumn.

gaeaf — winter — Mae'r gaeaf yn oer. — Winter is cold.

coeden — tree — Mae'r goeden yn hen. — The tree is old.

deilen — leaf — Mae deilen ar y ddaear. — There is a leaf on the ground.

gwraidd — root — Mae gwreiddiau'r goeden yn ddwfn. — The tree's roots are deep.

cangen — branch — Mae aderyn ar y gangen. — There is a bird on the branch.

had — seed — Mae'r hedyn yn fach. — The seed is small.

planhigyn — plant — Mae'r planhigyn yn tyfu. — The plant is growing.

glaswellt — grass — Mae'r glaswellt yn wlyb. — The grass is wet.

rhosyn — rose — Mae rhosyn coch yn yr ardd. — There is a red rose in the garden.

lili — lily — Mae'r lili'n wyn. — The lily is white.

anifail — animal — Mae'r anifail yn y goedwig. — The animal is in the forest.

ci — dog — Mae'r ci yn rhedeg. — The dog is running.

cath — cat — Mae'r gath yn cysgu. — The cat is sleeping.

ceffyl — horse — Mae'r ceffyl yn gyflym. — The horse is fast.

buwch — cow — Mae'r fuwch yn y cae. — The cow is in the field.

mochyn — pig — Mae'r mochyn yn fawr. — The pig is big.

dafad — sheep — Mae dafad yn y cae. — There is a sheep in the field.

gafr — goat — Mae'r afr yn dringo. — The goat is climbing.

cyw iâr — chicken — Mae'r cyw iâr yn bwyta. — The chicken is eating.

hwyaden — duck — Mae'r hwyaden ar y dŵr. — The duck is on the water.

gŵydd — goose — Mae'r ŵydd yn cerdded. — The goose is walking.

aderyn — bird — Mae aderyn yn y goeden. — There is a bird in the tree.

eryr — eagle — Mae eryr yn hedfan. — An eagle is flying.

tylluan — owl — Mae'r dylluan yn hedfan yn y nos. — The owl flies at night.

pysgodyn — fish — Mae pysgodyn yn y llyn. — There is a fish in the lake.

morfil — whale — Mae morfil yn y môr. — There is a whale in the sea.

dolffin — dolphin — Mae'r dolffin yn nofio. — The dolphin is swimming.

siarc — shark — Mae siarc yn y môr. — There is a shark in the sea.

crwban — turtle — Mae'r crwban yn araf. — The turtle is slow.

neidr — snake — Mae'r neidr yn hir. — The snake is long.

llyffant — frog — Mae'r llyffant ger y pwll. — The frog is near the pond.

gwenynen — bee — Mae gwenynen ar y blodyn. — There is a bee on the flower.

pili-pala — butterfly — Mae pili-pala hardd yn yr ardd. — There is a beautiful butterfly in the garden.

pryfyn — insect — Mae pryfyn bach yma. — There is a small insect here.

morgrugyn — ant — Mae morgrugyn ar y ddaear. — There is an ant on the ground.

pry cop — spider — Mae pry cop ar y wal. — There is a spider on the wall.

gwyfyn — moth — Mae gwyfyn ger y golau. — There is a moth near the light.

plu — feather — Mae plu ar y llawr. — There are feathers on the floor.

cynffon — tail — Mae gan y ci gynffon hir. — The dog has a long tail.

adain — wing — Mae gan yr aderyn adain fawr. — The bird has a large wing.

corn — horn — Mae gan y fuwch gyrn. — The cow has horns.

pawen — paw — Mae pawen y ci yn fudr. — The dog's paw is dirty.

ffwr — fur — Mae gan y gath ffwr meddal. — The cat has soft fur.

nyth — nest — Mae nyth yn y goeden. — There is a nest in the tree.

ogof — cave — Mae ogof yn y mynydd. — There is a cave in the mountain.

llyn — lake — Mae'r llyn yn dawel. — The lake is quiet.

rhaeadr — waterfall — Mae'r rhaeadr yn uchel. — The waterfall is high.

traeth — beach — Mae'r traeth yn lân. — The beach is clean.

tywod — sand — Mae tywod ar fy esgidiau. — There is sand on my shoes.

carreg — stone — Mae carreg ar y ffordd. — There is a stone on the road.

craig — rock/cliff — Mae'r graig yn fawr. — The rock is large.

pridd — soil — Mae'r pridd yn wlyb. — The soil is wet.

tân — fire — Mae'r tân yn boeth. — The fire is hot.

mwg — smoke — Mae mwg yn yr awyr. — There is smoke in the air.

llwch — dust — Mae llwch ar y bwrdd. — There is dust on the table.

cysgod — shadow — Mae'r goeden yn gwneud cysgod. — The tree makes shade.

natur — nature — Rwy'n caru natur. — I love nature.

amgylchedd — environment — Rhaid gwarchod yr amgylchedd. — We must protect the environment.

planed — planet — Mae'r Ddaear yn blaned. — Earth is a planet.

Ddaear — Earth — Rydym yn byw ar y Ddaear. — We live on Earth.

gofod — space — Mae'r gofod yn enfawr. — Space is enormous.

seren — star — Mae llawer o sêr yn yr awyr. — There are many stars in the sky.

awyrgylch — atmosphere — Mae gan y Ddaear awyrgylch. — Earth has an atmosphere.

ynni — energy — Mae angen ynni arnom. — We need energy.

trydan — electricity — Mae angen trydan ar y tŷ. — The house needs electricity.

nwy — gas — Mae'r stôf yn defnyddio nwy. — The stove uses gas.

olew — oil — Mae olew yn y car. — There is oil in the car.

metel — metal — Mae'r drws wedi'i wneud o fetel. — The door is made of metal.

aur — gold — Mae'r fodrwy'n aur. — The ring is gold.

arian — silver — Mae'r llwy'n arian. — The spoon is silver.

haearn — iron — Mae'r bont wedi'i gwneud o haearn. — The bridge is made of iron.

pren — wood — Mae'r bwrdd wedi'i wneud o bren. — The table is made of wood.

gwydr — glass — Mae'r ffenestr wedi'i gwneud o wydr. — The window is made of glass.

plastig — plastic — Mae'r botel wedi'i gwneud o blastig. — The bottle is made of plastic.

papur — paper — Mae'r llyfr wedi'i wneud o bapur. — The book is made of paper.

cotwm — cotton — Mae'r crys wedi'i wneud o gotwm. — The shirt is made of cotton.

lledr — leather — Mae'r esgidiau wedi'u gwneud o ledr. — The shoes are made of leather.

gwlan — wool — Mae'r siwmper wedi'i gwneud o wlân. — The sweater is made of wool.

llinyn — string — Mae'r llinyn yn hir. — The string is long.

rhaff — rope — Mae'r rhaff yn gryf. — The rope is strong.

offer — equipment/tools — Mae angen offer newydd arnom. — We need new equipment.

peiriant — machine — Mae'r peiriant yn gweithio. — The machine is working.

modur — engine/motor — Mae'r modur yn swnllyd. — The engine is noisy.

olwyn — wheel — Mae'r olwyn wedi torri. — The wheel is broken.

801–900

car — car — Mae gen i gar newydd. — I have a new car.

bws — bus — Rwy'n aros am y bws. — I am waiting for the bus.

trên — train — Mae'r trên yn cyrraedd. — The train is arriving.

awyren — airplane — Mae'r awyren yn hedfan. — The airplane is flying.

llong — ship — Mae'r llong ar y môr. — The ship is at sea.

cwch — boat — Mae'r cwch yn fach. — The boat is small.

beic — bicycle — Rwy'n reidio beic. — I ride a bicycle.

beic modur — motorcycle — Mae'n gyrru beic modur. — He rides a motorcycle.

tacsi — taxi — Galwodd hi dacsi. — She called a taxi.

gorsaf — station — Mae'r orsaf yn agos. — The station is near.

maes awyr — airport — Mae'r maes awyr yn brysur. — The airport is busy.

tocyn — ticket — Prynais docyn trên. — I bought a train ticket.

pasbort — passport — Ble mae fy mhâspasport? — Where is my passport?

bag — bag — Mae fy mag yn drwm. — My bag is heavy.

cês — suitcase — Mae'r cês yn llawn. — The suitcase is full.

map — map — Edrychwch ar y map. — Look at the map.

taith — journey/trip — Cawsom daith hir. — We had a long journey.

gwyliau — holiday — Rydym ar wyliau. — We are on holiday.

llety — accommodation — Mae'r llety'n gyfforddus. — The accommodation is comfortable.

ystafell — room — Archebais ystafell. — I booked a room.

archebu — book/order — Rwy'n archebu bwrdd. — I am booking a table.

cerdyn — card — Talu gyda cherdyn wnes i. — I paid by card.

arian parod — cash — Mae angen arian parod arnaf. — I need cash.

derbynneb — receipt — Cadwch y dderbynneb. — Keep the receipt.

bag llaw — handbag/hand luggage — Mae fy mag llaw yma. — My handbag is here.

cês llaw — hand luggage — Mae'r cês llaw yn fach. — The hand luggage is small.

ffin — border — Rydym yn croesi'r ffin. — We are crossing the border.

gwlad — country — Pa wlad ydych chi'n dod ohoni? — Which country do you come from?

cyfalaf — capital — Caerdydd yw prifddinas Cymru. — Cardiff is the capital of Wales.

prifddinas — capital city — Mae'r brifddinas yn brysur. — The capital city is busy.

cyfeiriad — address/direction — Beth yw eich cyfeiriad? — What is your address?

cyfeiriad — direction — Nid wyf yn gwybod y cyfeiriad. — I do not know the direction.

chwith — left — Trowch i'r chwith. — Turn left.

dde — right — Trowch i'r dde. — Turn right.

gogledd — north — Mae'r ddinas i'r gogledd. — The city is to the north.

de — south — Rydym yn mynd i'r de. — We are going south.

dwyrain — east — Mae'r haul yn codi yn y dwyrain. — The sun rises in the east.

gorllewin — west — Mae'r haul yn machlud yn y gorllewin. — The sun sets in the west.

canol — centre — Mae'r siop yng nghanol y dref. — The shop is in the centre of town.

cornel — corner — Mae'r siop ar y gornel. — The shop is on the corner.

ochr — side — Mae hi ar ochr arall y ffordd. — She is on the other side of the road.

diwedd — end — Mae'r ffordd yn dod i ben. — The road comes to an end.

dechrau — beginning — Mae'r dechrau'n hawdd. — The beginning is easy.

pellter — distance — Mae'r pellter yn fawr. — The distance is large.

lle — place — Mae hwn yn lle da. — This is a good place.

ardal — area — Mae'n ardal dawel. — It is a quiet area.

rhanbarth — region — Mae'r rhanbarth yn hardd. — The region is beautiful.

ynys — island — Mae Cymru yn rhan o ynys Prydain. — Wales is part of the island of Britain.

penrhyn — peninsula — Mae'r penrhyn yn brydferth. — The peninsula is beautiful.

dyffryn — valley — Mae'r dyffryn yn wyrdd. — The valley is green.

tref — town — Mae'r dref yn dawel. — The town is quiet.

pentref — village — Mae'r pentref yn fach. — The village is small.

dinas — city — Mae'r ddinas yn brysur. — The city is busy.

adeilad — building — Mae'r adeilad yn hen. — The building is old.

tŵr — tower — Mae tŵr uchel yn y ddinas. — There is a tall tower in the city.

castell — castle — Mae castell ger y dref. — There is a castle near the town.

palas — palace — Mae'r palas yn fawr. — The palace is large.

heneb — monument — Mae'r heneb yn enwog. — The monument is famous.

amgueddfa — museum — Rydym yn ymweld â'r amgueddfa. — We are visiting the museum.

theatr — theatre — Mae'r theatr yn llawn. — The theatre is full.

sinema — cinema — Awn i'r sinema heno. — We are going to the cinema tonight.

stadiwm — stadium — Mae'r stadiwm yn fawr. — The stadium is large.

canolfan — centre — Mae canolfan siopa yma. — There is a shopping centre here.

siop — store — Mae'r siop ar gau. — The store is closed.

marchnad — market — Mae'r farchnad yn brysur. — The market is busy.

ffair — fair — Mae ffair yn y dref. — There is a fair in the town.

gŵyl — festival — Mae'r ŵyl yn yr haf. — The festival is in summer.

parti — party — Mae parti heno. — There is a party tonight.

pen-blwydd — birthday — Pen-blwydd hapus! — Happy birthday!

priodas — wedding — Mae'r briodas yfory. — The wedding is tomorrow.

anrheg — gift — Prynais anrheg iddi. — I bought her a gift.

cerdyn — card — Ysgrifennais gerdyn pen-blwydd. — I wrote a birthday card.

gwahoddiad — invitation — Derbyniais wahoddiad. — I received an invitation.

gwledd — feast — Roedd gwledd fawr. — There was a great feast.

cerddoriaeth — music — Mae cerddoriaeth yn chwarae. — Music is playing.

cân — song — Rwy'n hoffi'r gân hon. — I like this song.

llais — voice — Mae ganddi lais hardd. — She has a beautiful voice.

cerddorfa — orchestra — Mae'r gerddorfa'n chwarae. — The orchestra is playing.

gitâr — guitar — Mae'n chwarae'r gitâr. — He plays the guitar.

piano — piano — Mae hi'n chwarae'r piano. — She plays the piano.

drwm — drum — Mae'r drwm yn swnllyd. — The drum is loud.

celf — art — Rwy'n hoffi celf. — I like art.

paentiad — painting — Mae'r paentiad yn hardd. — The painting is beautiful.

cerflun — sculpture — Mae cerflun yn yr ardd. — There is a sculpture in the garden.

stori — story — Mae gen i stori. — I have a story.

nofel — novel — Rwy'n darllen nofel. — I am reading a novel.

cerdd — poem — Ysgrifennodd gerdd. — He wrote a poem.

bardd — poet — Mae'r bardd yn enwog. — The poet is famous.

cymeriad — character — Mae'r cymeriad yn ddiddorol. — The character is interesting.

pennod — chapter — Rwy'n darllen y bennod gyntaf. — I am reading the first chapter.

teitl — title — Beth yw teitl y llyfr? — What is the title of the book?

llun — image/photo — Tynnodd lun o'r môr. — She took a picture of the sea.

ffotograff — photograph — Mae'r ffotograff yn hen. — The photograph is old.

newyddion — news — Rwy'n darllen y newyddion. — I read the news.

papur newydd — newspaper — Prynodd bapur newydd. — He bought a newspaper.

erthygl — article — Darllenais erthygl ddiddorol. — I read an interesting article.

gwybodaeth — information — Mae angen mwy o wybodaeth arnaf. — I need more information.

ffeithiau — facts — Mae'r llyfr yn cynnwys ffeithiau. — The book contains facts.

cyngor — advice — Diolch am eich cyngor. — Thank you for your advice.

newydd — news/new — Mae gen i newyddion da. — I have good news.

901–1000

bywyd — life — Mae bywyd yn werthfawr. — Life is valuable.

marwolaeth — death — Mae marwolaeth yn rhan o fywyd. — Death is part of life.

amser — time — Mae amser yn hedfan. — Time flies.

dyfodol — future — Rwy'n meddwl am y dyfodol. — I think about the future.

gorffennol — past — Ni allwn newid y gorffennol. — We cannot change the past.

presennol — present — Rhaid byw yn y presennol. — We must live in the present.

munud — minute — Arhoswch funud. — Wait a minute.

eiliad — second/instant — Arhoswch eiliad. — Wait a second.

awr — hour — Mae'n cymryd awr. — It takes an hour.

dyddiad — date — Beth yw'r dyddiad heddiw? — What is today's date?

penwythnos — weekend — Rwy'n gweithio ar y penwythnos. — I work on the weekend.

dydd Llun — Monday — Daw ddydd Llun. — He comes on Monday.

dydd Mawrth — Tuesday — Mae'r cyfarfod ddydd Mawrth. — The meeting is on Tuesday.

dydd Mercher — Wednesday — Rwy'n gweithio ddydd Mercher. — I work on Wednesday.

dydd Iau — Thursday — Mae'r dosbarth ddydd Iau. — The class is on Thursday.

dydd Gwener — Friday — Rydym yn gorffen ddydd Gwener. — We finish on Friday.

dydd Sadwrn — Saturday — Rwy'n chwarae rygbi ddydd Sadwrn. — I play rugby on Saturday.

dydd Sul — Sunday — Rydym yn gorffwys ddydd Sul. — We rest on Sunday.

Ionawr — January — Mae Ionawr yn oer. — January is cold.

Chwefror — February — Mae Chwefror yn fyr. — February is short.

Mawrth — March — Mae Mawrth yn fis gwanwyn. — March is a spring month.

Ebrill — April — Mae blodau'n ymddangos ym mis Ebrill. — Flowers appear in April.

Mai — May — Mae Mai yn gynnes. — May is warm.

Mehefin — June — Mae'r haf yn dechrau ym Mehefin. — Summer begins in June.

Gorffennaf — July — Mae Gorffennaf yn gynnes. — July is warm.

Awst — August — Rydym ar wyliau ym mis Awst. — We are on holiday in August.

Medi — September — Mae'r ysgol yn dechrau ym Medi. — School starts in September.

Hydref — October — Mae'r dail yn cwympo ym mis Hydref. — The leaves fall in October.

Tachwedd — November — Mae Tachwedd yn oer. — November is cold.

Rhagfyr — December — Mae Rhagfyr yn fis prysur. — December is a busy month.

llwyddiant — success — Mae llwyddiant yn cymryd amser. — Success takes time.

methiant — failure — Mae methiant yn gallu dysgu rhywbeth i ni. — Failure can teach us something.

cyfle — opportunity — Mae hwn yn gyfle da. — This is a good opportunity.

achos — reason/cause — Beth yw'r achos? — What is the reason?

canlyniad — result — Mae'r canlyniad yn dda. — The result is good.

effaith — effect — Mae hyn yn cael effaith fawr. — This has a big effect.

achos — case — Yn yr achos hwn, mae'n iawn. — In this case, it is okay.

enghraifft — example — Dyma enghraifft dda. — This is a good example.

ffordd — way/method — Mae ffordd arall. — There is another way.

modd — manner/way — Mae modd gwneud hynny. — There is a way to do that.

lefel — level — Mae fy lefel yn well. — My level is better.

math — type/kind — Pa fath o fwyd ydych chi'n hoffi? — What kind of food do you like?

rhan — part — Mae hon yn rhan bwysig. — This is an important part.

pwynt — point — Mae gen i bwynt pwysig. — I have an important point.

ystyr — meaning — Beth yw ystyr y gair? — What is the meaning of the word?

iaith — language — Mae Cymraeg yn iaith hardd. — Welsh is a beautiful language.

enw — name — Beth yw eich enw? — What is your name?

cyfenw — surname — Beth yw eich cyfenw? — What is your surname?

lleferydd — speech — Mae ei lleferydd yn glir. — Her speech is clear.

sŵn — sound — Clywais sŵn. — I heard a sound.

lliw — colour — Beth yw eich hoff liw? — What is your favourite colour?

coch — red — Mae'r car yn goch. — The car is red.

glas — blue — Mae'r awyr yn las. — The sky is blue.

gwyrdd — green — Mae'r glaswellt yn wyrdd. — The grass is green.

melyn — yellow — Mae'r blodyn yn felyn. — The flower is yellow.

du — black — Mae'r ci yn ddu. — The dog is black.

gwyn — white — Mae'r wal yn wyn. — The wall is white.

llwyd — grey — Mae'r awyr yn llwyd. — The sky is grey.

brown — brown — Mae'r bwrdd yn frown. — The table is brown.

pinc — pink — Mae'r ffrog yn binc. — The dress is pink.

porffor — purple — Mae'r blodyn yn borffor. — The flower is purple.

oren — orange — Mae'r crys yn oren. — The shirt is orange.

lliwgar — colourful — Mae'r llun yn lliwgar. — The picture is colourful.

ffrog — dress — Mae hi'n gwisgo ffrog. — She is wearing a dress.

crys — shirt — Mae fy nghrys yn lân. — My shirt is clean.

trowsus — trousers — Mae'r trowsus yn ddu. — The trousers are black.

sgert — skirt — Mae hi'n gwisgo sgert. — She is wearing a skirt.

esgid — shoe — Mae fy esgid yn fudr. — My shoe is dirty.

sanau — socks — Mae'r sanau'n sych. — The socks are dry.

cot — coat — Gwisgwch eich cot. — Put on your coat.

het — hat — Mae ganddo het newydd. — He has a new hat.

siwmper — sweater — Mae'r siwmper yn gynnes. — The sweater is warm.

poced — pocket — Mae'r allwedd yn fy mhoced. — The key is in my pocket.

botwm — button — Mae botwm ar goll. — A button is missing.

modrwy — ring — Mae ganddi fodrwy aur. — She has a gold ring.

sbectol — glasses — Rwy'n gwisgo sbectol. — I wear glasses.

ymbarél — umbrella — Mae angen ymbarél arnaf. — I need an umbrella.

oriawr — watch — Mae fy oriawr yn newydd. — My watch is new.

cadwyn — chain — Mae'r gadwyn yn hir. — The chain is long.

bag llaw — handbag — Mae ei bag llaw yn fach. — Her handbag is small.

help — help — Diolch am eich help. — Thank you for your help.

cymorth — assistance/support — Mae angen cymorth arnaf. — I need assistance.

rhyddid — freedom — Mae rhyddid yn bwysig. — Freedom is important.

cyfiawnder — justice — Mae cyfiawnder yn bwysig. — Justice is important.

heddwch — peace — Rydym eisiau heddwch. — We want peace.

rhyfel — war — Mae rhyfel yn achosi dioddefaint. — War causes suffering.

cymdeithas — society — Mae cymdeithas yn newid. — Society is changing.

cymuned — community — Mae'r gymuned yn gryf. — The community is strong.

diwylliant — culture — Mae diwylliant Cymru yn gyfoethog. — Welsh culture is rich.

traddodiad — tradition — Mae'r traddodiad yn hen. — The tradition is old.

hanes — history — Rwy'n hoffi hanes. — I like history.

dyfodol — future — Mae'r dyfodol yn bwysig. — The future is important.

gwirionedd — truth — Rwy'n chwilio am y gwirionedd. — I am looking for the truth.

celwydd — lie — Nid yw celwydd yn dda. — A lie is not good.

cyfrinach — secret — Mae gen i gyfrinach. — I have a secret.

addewid — promise — Gwnaeth addewid i mi. — He made a promise to me.

rhybudd — warning — Mae arwydd yn rhoi rhybudd. — A sign gives a warning.

perygl — danger — Mae perygl yma. — There is danger here.

diogelwch — safety/security — Mae diogelwch yn bwysig. — Safety is important.

rhydd — free — Mae'r gwasanaeth hwn yn rhydd. — This service is free.