RUSÇA DİLBİLGİSİ

1- RUS ALFABESİ

А а auh baba kelimesindeki a gibi

Б б beh bat kelimesindeki b gibi

В в veh vet kelimesindeki v gibi

Г г geh go kelimesindeki g gibi

Д д deh dog kelimesindeki d gibi

Е е yeh yes kelimesindeki ye gibi

Ё ё yo yoga kelimesindeki yo gibi

Ж ж zsh measure kelimesindeki s gibi

З з zeh zoo kelimesindeki z gibi

И и ee see kelimesindeki ii gibi

Й й ee kratkoye boy kelimesindeki y gibi

К к kah kite kelimesindeki k gibi

Л л el l sesi

М м em m sesi

Н н en n sesi

О о oh more kelimesindeki o gibi

П п peh p sesi

Р р er titreşimli r sesi

С с es s sesi

Т т teh t sesi

У у oo boot kelimesindeki u gibi

Ф ф ef f sesi

Х х kha Almancadaki Bach kelimesindeki ch gibi

Ц ц tseh cats kelimesindeki ts gibi

Ч ч cheh chair kelimesindeki ç gibi

Ш ш shah shoe kelimesindeki ş gibi

Щ щ shchah yumuşak şç sesi

Ъ ъ sert işaret ses çıkarmaz (ünsüzü е, ё, ю, я harflerinden ayırır [ünsüz işaretten önce, bu harfler ise işaretten sonra gelir])

Ы ы yery Rusçaya özgü bir ünlü sesi

Ь ь yumuşak işaret ses çıkarmaz (önündeki ünsüzü yumuşatır. Ayrıca ünsüzü yumuşatırken onu е, ё, ю, я harflerinden de ayırır)

Э э eh met kelimesindeki e gibi

Ю ю yu you kelimesindeki yu gibi

Я я ya yard kelimesindeki ya gibi

2- KELİME SIRASI

1 Temel Ö + F Ö + F Я сплю. Ya spyú. Uyuyorum.

2 Doğrudan nesne Ö + F + DN Ö + F + DN Я читаю книгу. Ya chitáyu knígu. Kitabı okuyorum.

3 Dolaylı nesne Ö + F + Yönelme hâli + DN Ö + F + Yönelme hâli + DN Я даю ему книгу. Ya dayú emú knígu. Ona bir kitap veriyorum.

4 Yararlanıcı Ö + для + Kişi + F + DN Ö + dlya + Kişi + F + DN Я покупаю для него книгу. Ya pokupáyu dlya nego knígu. Onun için bir kitap satın alıyorum.

5 Dolaylı nesne zamiri Ö + F + Yönelme hâli zamiri Ö + F + Yönelme hâli zamiri Я помогаю ему. Ya pomogáyu emú. Ona yardım ediyorum.

6 Sıfat Ö + Sıfat Ö + Sıfat Эта книга большая. Eta kníga bolsháya. Bu kitap büyük.

7 Zarf Ö + Zarf + F Ö + Zarf + F Он быстро читает. On býstro chitáyet. O hızlı okur.

8 Doğrudan nesne + zarf Ö + F + DN + Zarf Ö + F + DN + Zarf Я быстро читаю эту книгу. Ya býstro chitáyu étu knígu. Bu kitabı hızlı okuyorum.

9 Zaman Ö + Zaman + F Ö + Zaman + F Я сегодня работаю. Ya segódnya rabótayu. Bugün çalışıyorum.

10 Yer Ö + F + Yer Ö + F + Yer Он живёт там. On zhivyót tam. O orada yaşıyor.

11 Edat öbeği İsim + Edat + Konum İsim + Edat + Konum Книга на столе. Kniga na stolé. Kitap masanın üzerinde.

12 Doğrudan nesne + konum Ö + F + DN + Edat + Konum Ö + F + DN + Edat + Konum Я кладу книгу на стол. Ya kladú knígu na stol. Kitabı masanın üzerine koyuyorum.

13 Belirteç + isim İşaret sıfatı + İsim İşaret sıfatı + İsim Эта книга новая. Eta kníga nóvaya. Bu kitap yeni.

14 Belirteç + sıfat + isim Belirteç + Sıfat + İsim Belirteç + Sıfat + İsim Эта большая книга новая. Eta bolsháya kníga nóvaya. Bu büyük kitap yeni.

15 Sayı + isim Sayı + İsim Sayı + İsim Две книги новые. Dve knígi nóvye. İki kitap yeni.

16 Bağlaç Cümle + и/а/но + Cümle Cümle + i/a/no + Cümle Я читаю, а он пишет. Ya chitáyu, a on píshit. Ben okuyorum, o ise yazıyor.

17 Bağlaç + sıralama Cümle + потом/затем + Cümle Cümle + potom/zatem + Cümle Я читаю, потом он пишет. Ya chitáyu, potom on píshit. Ben okuyorum, sonra o yazıyor.

18 Şimdiki zaman edilgen DO + быть + Edilgen ortaç DO + byt' + Edilgen ortaç Эта книга читается. Eta kníga chitáyetsya. Bu kitap okunur / okunuyor.

19 Edilgen + yapan DO + быть + Edilgen ortaç + Araç hâli DO + byt' + Edilgen ortaç + Araç hâli Эта книга читается им. Eta kníga chitáyetsya im. Bu kitap onun tarafından okunur.

20 Edilgen + dolaylı nesne DO + быть + Edilgen ortaç + Yönelme hâli DO + byt' + Edilgen ortaç + Yönelme hâli Книга была ему дана. Kníga byla emú dána. Kitap ona verildi.

21 Edilgen + dolaylı nesne + yapan DO + быть + Edilgen ortaç + Yönelme hâli + Araç hâli DO + byt' + Edilgen ortaç + Yönelme hâli + Araç hâli Книга была дана ученику учителем. Kníga byla dána uchenikú uchítelem. Kitap öğrenciye öğretmen tarafından verildi.

22 Edilgen + zarf DO + Zaman + Edilgen yapı DO + Zaman + Edilgen yapı Эта книга сегодня читается. Eta kníga segódnya chitáyetsya. Bu kitap bugün okunuyor.

23 Edilgen + konum DO + Edilgen yapı + Edat + Konum DO + Edilgen yapı + Edat + Konum Книга была положена им на стол. Kníga byla polózhena im na stol. Kitap onun tarafından masanın üzerine konuldu.

24 Edilgen + yapan + zarf DO + Zaman + Edilgen yapı + Araç hâli DO + Zaman + Edilgen yapı + Araç hâli Эта книга сегодня читается им. Eta kníga segódnya chitáyetsya im. Bu kitap bugün onun tarafından okunuyor.

25 Edilgen + dolaylı nesne + yapan + zarf DO + Zaman + Edilgen yapı + Yönelme hâli + Araç hâli DO + Zaman + Edilgen yapı + Yönelme hâli + Araç hâli Книга сегодня была дана ученику учителем. Kníga segódnya byla dána uchenikú uchítelem. Kitap bugün öğrenciye öğretmen tarafından verildi.

26 Bitmiş zaman edilgen DO + быть + Edilgen ortaç DO + byt' + Edilgen ortaç Эта книга была прочитана. Eta kníga byla prochítana. Bu kitap okundu / okunmuş oldu.

27 Bitmiş zaman + yapan DO + быть + Edilgen ortaç + Araç hâli DO + byt' + Edilgen ortaç + Araç hâli Эта книга была прочитана им. Eta kníga byla prochítana im. Bu kitap onun tarafından okundu.

28 Gelecek zaman edilgen DO + будет + Edilgen ortaç DO + búdet + Edilgen ortaç Эта книга будет прочитана. Eta kníga búdet prochítana. Bu kitap okunacak.

29 Gelecek zaman edilgen + yapan DO + будет + Edilgen ortaç + Araç hâli DO + búdet + Edilgen ortaç + Araç hâli Эта книга будет прочитана им. Eta kníga búdet prochítana im. Bu kitap onun tarafından okunacak.

30 Kiplik edilgen DO + должен + быть + Edilgen ortaç DO + dolzhen + byt' + Edilgen ortaç Эта книга должна быть прочитана. Eta kníga dolzhna byt' prochítana. Bu kitap okunmalıdır.

31 Olumsuz Ö + не + F + DN Ö + ne + F + DN Я не читаю эту книгу. Ya ne chitáyu étu knígu. Bu kitabı okumuyorum.

32 Olumsuz edilgen DO + не + Edilgen yapı + Araç hâli DO + ne + Edilgen yapı + Araç hâli Эта книга не читается им. Eta kníga ne chitáyetsya im. Bu kitap onun tarafından okunmuyor.

33 Evet/hayır sorusu Ö + F + DN + ? Ö + F + DN + ? Ты читаешь эту книгу? Ty chitáyesh étu knígu? Bu kitabı okuyor musun?

34 Edilgen soru DO + Edilgen yapı + Araç hâli + ? DO + Edilgen yapı + Araç hâli + ? Эта книга читается им? Eta kníga chitáyetsya im? Bu kitap onun tarafından okunuyor mu?

35 Yapanı soran soru Кто + F + DN? Kto + F + DN? Кто читает эту книгу? Kto chitáyet étu knígu? Bu kitabı kim okuyor?

36 Dolaylı nesne sorusu Ö + F + Yönelme hâli + DN? Ö + F + Yönelme hâli + DN? Кому ты даёшь эту книгу? Komú ty dayósh étu knígu? Bu kitabı kime veriyorsun?

37 Emir kipi Emir kipi + DN Emir kipi + DN Читай эту книгу! Chitáy étu knígu! Bu kitabı oku!

38 Emir kipi + dolaylı nesne Emir kipi + Yönelme hâli + DN Emir kipi + Yönelme hâli + DN Дай ему эту книгу! Day emú étu knígu! Ona bu kitabı ver!

39 Edilgen emir Пусть + Edilgen yapı Pust' + Edilgen yapı Пусть эта книга будет прочитана! Pust' eta kníga búdet prochítana! Bırakın bu kitap okunsun!

40 Mastar Mastar Mastar Читать. Chitát'. Okumak.

41 Mastar + doğrudan nesne Mastar + DN Mastar + DN Читать эту книгу. Chitát' étu knígu. Bu kitabı okumak.

42 Edilgen mastar быть + Edilgen ortaç byt' + Edilgen ortaç Быть прочитанным. Byt' prochítannym. Okunmak.

43 Amaç Ö + F + чтобы + Mastar Ö + F + chtóby + Mastar Я ем, чтобы играть. Ya yem, chtóby igrát'. Oynamak için yemek yiyorum.

44 İlgi cümleciği İlgi cümleciği + который + İsim İlgi cümleciği + kotóryy + İsim Книга, которую я читаю, интересная. Kníga, kotóruyu ya chitáyu, interesnaya. Okuduğum kitap ilginç.

45 Edilgen ilgi cümleciği Edilgen yapı + который + İsim Edilgen yapı + kotóryy + İsim Книга, которая была прочитана им, интересная. Kníga, kotóraya byla prochítana im, interesnaya. Onun tarafından okunan kitap ilginç.

46 Koşul cümlesi Если + Cümle, + Cümle Yesli + Cümle, + Cümle Если у меня будет время, я буду читать. Yesli u menya búdet vremya, ya búdu chitát'. Zamanım olursa okuyacağım.

47 Koşul + edilgen Если + DO + Edilgen yapı, + Cümle Yesli + DO + Edilgen yapı, + Cümle Если эта книга будет прочитана им, он чему-нибудь научится. Yesli eta kníga búdet prochítana im, on chemú-nibud' nauchítsya. Bu kitap onun tarafından okunursa bir şeyler öğrenecek.

48 Dolaylı anlatım Ö + сказать + что + Cümle Ö + skazát' + chto + Cümle Он говорит, что читает книгу. On govorít, chto chitáyet knígu. Bir kitap okuduğunu söylüyor.

49 Dolaylı soru Ö + спросить + Belirtme hâlindeki kişi + ли + Cümle Ö + sprosít' + Belirtme hâlindeki kişi + li + Cümle Он спрашивает меня, читаю ли я книгу. On sprashiváyet menya, chitáyu li ya knígu. Bana kitap okuyup okumadığımı soruyor.

50 Dolaylı emir Ö + сказать + Yönelme hâli + Mastar Ö + skazát' + Yönelme hâli + Mastar Он сказал мне читать. On skazál mne chitát'. Bana okumamı söyledi.

ZARFLAR:

1 Tarz Tarz zarfı + Fiil / genellikle fiilden sonra Я читаю книгу быстро. Ya chitayu knigu bystro. Kitabı hızlı okuyorum.

2 Yer Yer zarfı + Fiil / genellikle fiilden önce veya sonra Я читаю книгу здесь. Ya chitayu knigu zdes'. Burada kitap okuyorum.

3 Zaman Zaman zarfı + Cümle / cümlenin başında, ortasında veya sonunda Вчера я прочитал книгу. Vchera ya prochital knigu. Dün bir kitap okudum.

4 Sıklık Sıklık zarfı + Fiil / genellikle fiilden önce Я часто читаю книги. Ya chasto chitayu knigi. Sık sık kitap okurum.

5 Sıklık + olmak Özne + Sıklık zarfı + быть (byt') + Yüklem Он всегда счастлив. On vsegda schastliv. O her zaman mutludur.

6 Sıklık + yardımcı fiil Özne + Yardımcı fiil + Sıklık zarfı + Geçmiş zaman ortacı Я никогда его не видел. Ya nikogda ego ne videl. Onu hiç görmedim.

7 Derece Derece zarfı + Sıfat Это очень хорошо. Eto ochen' khorosho. Bu çok iyi.

8 Derece + fiil Derece/yoğunluk zarfı + Fiil Мне это очень нравится. Mne eto ochen' nravitsya. Bunu gerçekten çok seviyorum.

9 Cümle zarfı Cümle zarfı + Cümle / genellikle cümlenin başında К счастью, я выиграл. K schast'yu, ya vyigral. Neyse ki kazandım.

10 Yorum zarfı Yorum ifadesi + Cümle / genellikle cümlenin başında Честно говоря, я не знаю. Chestno govorya, ya ne znayu. Dürüst olmak gerekirse bilmiyorum.

11 Bağlayıcı zarf Bağlayıcı zarf + Cümle / cümlenin başında veya cümleler arasında Я устал. Однако, я продолжил работать. Ya ustal. Odnako, ya prodolzhil rabotat'. Yorulmuştum; ancak çalışmaya devam ettim.

12 Yön Yön zarfı + Fiil / genellikle fiilden önce veya sonra Он пошёл наружу. On poshyol naruzhu. Dışarı çıktı.

13 Belirli sıklık каждый (kazhdyy) + Zaman ismi + Fiil Я хожу в школу каждый день. Ya khozhu v shkolu kazhdyy den'. Her gün okula giderim.

14 Süre в течение (v techeniye) + Zaman ifadesi + Fiil / veya два часа (dva chasa) + Fiil Я учился два часа. Ya uchilsya dva chasa. İki saat boyunca ders çalıştım.

15 Amaç чтобы (chtoby) + Mastar/Cümle Я иду туда чтобы учиться. Ya idu tuda chtoby uchit'sya. Oraya öğrenmek için gidiyorum.

DOLAYLI NESNE:

1 Temel dolaylı nesne Ö + F + Yönelme hâli Ö + F + Yönelme hâli Я помогаю другу. Ya pomogáyu drúgu. Arkadaşıma yardım ediyorum.

2 Birine bir şey vermek Ö + F + DN + Doğrudan nesne Ö + F + DN + Doğrudan nesne Я даю другу книгу. Ya dayú drúgu knígu. Arkadaşıma bir kitap veriyorum.

3 Birine bir şey söylemek Ö + F + DN + Doğrudan nesne Ö + F + DN + Doğrudan nesne Я говорю другу правду. Ya govorýu drúgu právdu. Arkadaşıma gerçeği söylüyorum.

4 Birine bir şey göndermek Ö + F + DN + Doğrudan nesne Ö + F + DN + Doğrudan nesne Я отправляю другу письмо. Ya otpravlyáyu drúgu pismó. Arkadaşıma bir mektup gönderiyorum.

5 Birine bir şey göstermek Ö + F + DN + Doğrudan nesne Ö + F + DN + Doğrudan nesne Я показываю ему книгу. Ya pokázyvayu emú knígu. Ona bir kitap gösteriyorum.

6 Biri için bir şey satın almak Ö + F + DN + Doğrudan nesne Ö + F + DN + Doğrudan nesne Я покупаю ему подарок. Ya pokupáyu emú podárok. Ona bir hediye alıyorum.

7 Bir şeyi birine vermek Ö + F + Doğrudan nesne + Dolaylı nesne Ö + F + Doğrudan nesne + Dolaylı nesne Я даю книгу другу. Ya dayú knígu drúgu. Kitabı arkadaşıma veriyorum.

8 Yönelme hâli zamiri Ö + F + Yönelme hâli zamiri Ö + F + Yönelme hâli zamiri Я помогаю ему. Ya pomogáyu emú. Ona yardım ediyorum.

9 Eril yönelme hâli İsim + -у/-ю İsim + -u/-yu Я помогаю другу. Ya pomogáyu drúgu. Arkadaşıma yardım ediyorum.

10 Dişil yönelme hâli İsim + -е/-и İsim + -e/-i Я помогаю сестре. Ya pomogáyu sestré. Kız kardeşime yardım ediyorum.

11 Nötr yönelme hâli İsim + -у/-ю İsim + -u/-yu Я подхожу к окну. Ya podkhozhu k oknú. Pencereye yaklaşıyorum.

12 Çoğul yönelme hâli İsim + -ам/-ям İsim + -am/-yam Я помогаю друзьям. Ya pomogáyu druz'yám. Arkadaşlarıma yardım ediyorum.

13 нравиться ile yönelme hâli Yönelme hâli + нравиться + Özne Yönelme hâli + nravít'sya + Özne Мне нравится книга. Mne nrávitsya kníga. Kitabı beğeniyorum.

14 Mastar ile yönelme hâli Yönelme hâli + Mastar Yönelme hâli + Mastar Мне нужно работать. Mne núzhno rabótat'. Çalışmam gerekiyor.

TAMLAYAN HÂLİ (GENİTİF):

1 Sahiplik / “-ın, -in” Şey + Genitif durumundaki sahip Şey + Genitif durumundaki sahip Книга брата. Kniga brata. Erkek kardeşimin kitabı / erkek kardeşimin kitabı.

2 İsimle birlikte sahip Genitif + İsim Genitif + İsim Машина отца. Mashina ottsa. Babanın arabası.

3 Sahip olmak У + Genitif + есть + İsim U + Genitif + yest' + İsim У меня есть дом. U menya yest' dom. Bir evim var.

4 Sahip olmamak У + Genitif + нет + Genitif U + Genitif + net + Genitif У меня нет дома. U menya net doma. Bir evim yok.

5 Yokluk нет + Genitif net + Genitif Нет времени. Net vremeni. Zaman yok.

6 Miktar Miktar + Genitif Miktar + Genitif Два студента. Dva studenta. İki öğrenci.

7 Biraz / miktar Miktar sözcüğü + Genitif Miktar sözcüğü + Genitif Много воды. Mnogo vody. Çok miktarda su.

8 Bölme / bir miktar Genitif Genitif Выпить воды. Vypit' vody. Biraz su içmek.

9 -den / -dan, içinden из + Genitif iz + Genitif Я из России. Ya iz Rossii. Rusya'danım.

10 Bir kişiden от + Genitif ot + Genitif Я получил письмо от друга. Ya poluchil pis'mo ot druga. Bir arkadaşımdan mektup aldım.

11 Bir yüzeyden / üzerinden с + Genitif s + Genitif Я взял книгу со стола. Ya vzyal knigu so stola. Kitabı masanın üzerinden aldım.

12 Olmadan без + Genitif bez + Genitif Я пью кофе без сахара. Ya p'yu kofe bez sakhara. Kahveyi şekersiz içiyorum.

13 Önce до + Genitif do + Genitif До дома далеко. Do doma daleko. Eve kadar çok uzak.

14 Sonra после + Genitif posle + Genitif После работы я отдыхаю. Posle raboty ya otdykhayu. İşten sonra dinleniyorum.

15 Yakınında около + Genitif okolo + Genitif Он живёт около школы. On zhivyot okolo shkoly. Okulun yakınında yaşıyor.

16 Yerine вместо + Genitif vmesto + Genitif Вместо кофе я пью чай. Vmesto kofe ya p'yu chay. Kahve yerine çay içiyorum.

17 Yüzünden / nedeniyle из-за + Genitif iz-za + Genitif Из-за дождя я не вышел. Iz-za dozhdya ya ne vyshel. Yağmur yüzünden dışarı çıkmadım.

18 Civarında / yaklaşık olarak около + Genitif okolo + Genitif Около пяти часов. Okolo pyati chasov. Saat beş civarında.

Eril, sert ünsüzle biten -а / -я брат → брата brat → brata

Eril, -й / -ь ile biten -я музей → музея muzey → muzeya

Dişil, -а ile biten -ы / -и книга → книги kniga → knigi

Dişil, -я ile biten -и неделя → недели nedelya → nedeli

Dişil, -ь ile biten -и ночь → ночи noch' → nochi

Nötr, -о ile biten -а окно → окна okno → okna

Nötr, -е ile biten -я море → моря more → morya

BAĞIMSIZ İYELİK ZAMİRLERİ:

Türkçe Eril Dişil Nötr Çoğul Transliterasyon

benimki мой моя моё мои moy, moya, moyo, moi

seninki (tekil) твой твоя твоё твои tvoy, tvoya, tvoyo, tvoi

onunki (eril) его его его его yego

onunki (dişil) её её её её yeyo

bizimki наш наша наше наши nash, nasha, nashe, nashi

sizinki (çoğul/resmî) ваш ваша ваше ваши vash, vasha, vashe, vashi

onlarınki их их их их ikh

Это моя книга. Eto moya kniga. Bu benim kitabım.

Это моё письмо. Eto moyo pis'mo. Bu benim mektubum.

YAPACAKTI / YAPMAYI PLANLIYORDU:

yapacaktı / yapmaya niyetliydi хотеть (geçmiş zaman) + mastar khotét' (geçmiş zaman) + mastar Я хотел пойти. Gidecektim.

gitmeyi planlıyordu планировать (geçmiş zaman) + mastar planirovat' (geçmiş zaman) + mastar Я планировал поехать. Gitmek için plan yapıyordum.

niyetliydi собираться (geçmiş zaman) + mastar sobirát'sya (geçmiş zaman) + mastar Я собирался уйти. Ayrılacaktım.

tam çıkmak üzereydi собираться (geçmiş zaman) + mastar sobirát'sya (geçmiş zaman) + mastar Я собирался выйти. Dışarı çıkmak üzereydim.

yapacaktı / yapma niyeti vardı намереваться (geçmiş zaman) + mastar namerevat'sya (geçmiş zaman) + mastar Я намеревался позвонить. Aramaya niyetliydim / arayacaktım.

yapması gerekiyordu должен был + mastar dolzhen byl + mastar Я должен был прийти. Gelmem gerekiyordu.

geçmişteki bir bakış açısından “-ecekti” geçmiş zaman + что + gelecek zaman geçmiş zaman + chto + gelecek zaman Он сказал, что придёт. Geleceğini söyledi.

Ben (eril) хотел khotél

Ben (dişil) хотела khotelá

Sen (eril) хотел khotél

Sen (dişil) хотела khotelá

O (eril) хотел khotél

O (dişil) хотела khotelá

Biz хотели khotéli

Siz (çoğul) хотели khotéli

Onlar хотели khotéli

2- İSİMLER

HÂLLER:

Kısa giriş: Hâl, bir isim veya zamir ile cümledeki diğer öğeler arasındaki ilişkiyi gösteren dilbilgisel biçimdir.

Yalın hâl/Özne, eylemi gerçekleştiren isim veya zamirdir (Örnek: Elmayı yiyorum cümlesinde “Ben” yalın hâldedir).

Belirtme hâli/Doğrudan nesne, eylemin üzerinde gerçekleştirildiği isim veya zamirdir (Örnek: Elmayı yiyorum cümlesinde “elma” belirtme hâlindedir/doğrudan nesnedir).

Yönelme hâli/Dolaylı nesne, eylemin yöneldiği isim veya zamirdir (Örnek: Çocuğa bir hikâye okuyorum cümlesinde “çocuk” yönelme hâlindedir/dolaylı nesnedir).

Tamlayan hâli, sahiplik bildiren isim veya zamirdir; ancak konu sahip olan değil, sahip olunan şeydir (Örnek: Çocuğun oyuncağı. “Çocuğun” tamlayan hâlindedir).

Araç hâli, bir şeyin gerçekleşmesini sağlayan isim veya zamirdir. Ayrılma hâlinin bir parçasıdır. (Örnek: Kalemle yazıyorum. “Kalem” araç hâlindedir.)

Edat hâli, önünde bir edat bulunan isimdir.

1- SERT ÜNSÜZLE BİTEN ERİL İSİMLER:

Yalın hâl: дом [dom] / дома [doma]

Belirtme hâli: дом [dom]* / дома [doma]*

Tamlayan hâli: дома [doma] / домов [domov]

Yönelme hâli: дому [domu] / домам [domam]

Araç hâli: домом (domom) / домами [domami]

Edat hâli: доме [dome] / домах [domakh]

2- -Й [-Y] İLE BİTEN ERİL İSİMLER:

Yalın hâl: музей (muzey) / музеи (muzei)

Belirtme hâli: музей (muzey) / музеи (muzei)

Tamlayan hâli: музея (muzeya) / музеев (muzeyev)

Yönelme hâli: музею (muzeyu) / музеям (muzeyam)

Araç hâli: музеем (muzeyem) / музеями (muzeyami)

Edat hâli: музее (muzeye) / музеях (muzeyakh)

3- -Ь İLE BİTEN ERİL İSİMLER:

Yalın hâl: словарь (slovar') / словари (slovari)

Belirtme hâli: словарь (slovar') / словари (slovari)

Tamlayan hâli: словаря (slovarya) / словарей (slovarey)

Yönelme hâli: словарю (slovaryu) / словарям (slovaryam)

Araç hâli: словарём (slovaryom) / словарями (slovaryami)

Edat hâli: словаре (slovare) / словарях (slovaryakh)

4- -А [-A] İLE BİTEN DİŞİL İSİMLER

Yalın hâl: книга [kniga] / книги [knigi]

Belirtme hâli: книгу [knigu] / книги* [knigi*]

Tamlayan hâli: книги [knigi] / книг [knig]

Yönelme hâli: книге [knige] / книгам [knigam]

Araç hâli: книгой [knigoy] / книгами [knigami]

Edat hâli: книге [knige] / книгах [knigakh]

5- -Я [-YA] İLE BİTEN DİŞİL İSİMLER:

Yalın hâl: земля (zemlya) / земли (zemli)

Belirtme hâli: землю (zemlyu) / земли (zemli)

Tamlayan hâli: земли (zemli) / земель (zemel')

Yönelme hâli: земле (zemle) / землям (zemlyam)

Araç hâli: землёй (zemlyoy) / землями (zemlyami)

Edat hâli: земле (zemle) / землях (zemlyakh)

6- -Ь İLE BİTEN DİŞİL İSİMLER:

Yalın hâl ночь (noch')

Belirtme hâli ночь (noch')

Tamlayan hâli ночи (nochi)

Yönelme hâli ночи (nochi)

Araç hâli ночью (noch'yu)

Edat hâli ночи (nochi)

Çekim türü 7

-о ile biten nötr isimler

Örnekler:

окно (okno)

письмо (pis'mo)

Tekil

Hâl Biçim

Yalın hâl окно (okno)

Belirtme hâli окно (okno)

Tamlayan hâli окна (okna)

Yönelme hâli окну (oknu)

Araç hâli окном (oknom)

Edat hâli окне (okne)

Çoğul

Hâl Biçim

Yalın hâl окна (okna)

Belirtme hâli окна (okna)

Tamlayan hâli окон (okon)

Yönelme hâli окнам (oknam)

Araç hâli окнами (oknami)

Edat hâli окнах (oknakh)

Çekim türü 8

-е ile biten nötr isimler

Örnekler:

море (more)

поле (pole)

Tekil

Hâl Biçim

Yalın hâl море (more)

Belirtme hâli море (more)

Tamlayan hâli моря (morya)

Yönelme hâli морю (moryu)

Araç hâli морем (morem)

Edat hâli море (more)

Çoğul

Hâl Biçim

Yalın hâl моря (morya)

Belirtme hâli моря (morya)

Tamlayan hâli морей (morey)

Yönelme hâli морям (moryam)

Araç hâli морями (moryami)

Edat hâli морях (moryakh)

Çekim türü 9

-мя ile biten nötr isimler (Düzensiz)

Bu türden yalnızca yaklaşık 10 isim vardır.

Örnekler:

имя (imya) – isim

время (vremya) – zaman

племя (plemya) – kabile

Örnek: имя (imya)

Hâl Tekil Çoğul

Yalın hâl имя (imya) имена (imena)

Belirtme hâli имя (imya) имена (imena)

Tamlayan hâli имени (imeni) имён (imyon)

Yönelme hâli имени (imeni) именам (imenam)

Araç hâli именем (imenem) именами (imenami)

Edat hâli имени (imeni) именах (imenakh)

Çekim türü 10

-а/-я ile biten eril isimler (Eril olmalarına rağmen birinci çekim türündeki isimler gibi çekimlenirler)

Bu isimler -а veya -я ile bitmelerine rağmen dilbilgisel olarak erildir.

Örnekler:

папа (papa) – baba

дядя (dyadya) – amca/dayı

дедушка (dedushka) – büyükbaba

юноша (yunosha) – genç erkek

Örnek: папа (papa)

Hâl Tekil Çoğul

Yalın hâl папа (papa) папы (papy)

Belirtme hâli папу (papu)* пап (pap)*

Tamlayan hâli папы (papy) пап (pap)

Yönelme hâli папе (pape) папам (papam)

Araç hâli папой (papoy) папами (papami)

Edat hâli папе (pape) папах (papakh)

*папа (papa) canlı bir varlığı ifade ettiği için belirtme hâli tamlayan hâliyle aynı biçimi alır:

Tekil: папу (papu) = tekil tamlayan hâli

Çoğul: пап (pap) = çoğul tamlayan hâli

Çekim türü 11

Canlı eril isimler

(Belirtme hâli = Tamlayan hâli)

Örnek: студент (student) – öğrenci

Hâl Tekil Çoğul

Yalın hâl студент (student) студенты (studenty)

Belirtme hâli студента (studenta) студентов (studentov)

Tamlayan hâli студента (studenta) студентов (studentov)

Yönelme hâli студенту (studentu) студентам (studentam)

Araç hâli студентом (studentom) студентами (studentami)

Edat hâli студенте (studente) студентах (studentakh)

Dikkat

Tek özel özellik şudur:

Hâl Tekil Çoğul

Belirtme hâli = Tamlayan hâli = Tamlayan hâli

Örnekler:

Я вижу студента.

Ya vizhu studenta.

Öğrenciyi görüyorum.

Я вижу студентов.

Ya vizhu studentov.

Öğrencileri görüyorum.

Çekim türü 12

Canlı dişil isimler

Örnek:

кошка (koshka) – kedi

Hâl Tekil Çoğul

Yalın hâl кошка (koshka) кошки (koshki)

Belirtme hâli кошку (koshku) кошек (koshek)

Tamlayan hâli кошки (koshki) кошек (koshek)

Yönelme hâli кошке (koshke) кошкам (koshkam)

Araç hâli кошкой (koshkoy) кошками (koshkami)

Edat hâli кошке (koshke) кошках (koshkakh)

Dikkat

Yalnızca çoğul belirtme hâli özeldir:

Hâl Biçim

Çoğul belirtme hâli кошек (koshek)

Çoğul tamlayan hâli кошек (koshek)

İsim canlı bir varlığı ifade ettiği için bu iki biçim aynıdır.

Çekim türü 13

Canlı nötr isimler

Örnek:

животное (zhivotnoye) – hayvan

Bu isim düzenli -е nötr çekimini izler; ancak canlı bir varlığı ifade ettiği için çoğul belirtme hâli çoğul tamlayan hâliyle aynıdır.

Hâl Tekil Çoğul

Yalın hâl животное (zhivotnoye) животные (zhivotnyye)

Belirtme hâli животное (zhivotnoye) животных (zhivotnykh)

Tamlayan hâli животного (zhivotnogo) животных (zhivotnykh)

Yönelme hâli животному (zhivotnomu) животным (zhivotnym)

Araç hâli животным (zhivotnym) животными (zhivotnymi)

Edat hâli животном (zhivotnom) животных (zhivotnykh)

Dikkat

Tekil belirtme hâli, yalın hâlle aynıdır:

Я вижу животное.

Ya vizhu zhivotnoye.

Hayvanı görüyorum.

Çoğul belirtme hâli, çoğul tamlayan hâliyle aynıdır:

Я вижу животных.

Ya vizhu zhivotnykh.

Hayvanları görüyorum.

Çekim türü 14

Gövde değişimine uğrayan isimler (Düşen ünlüler)

Örnek:

день (den') – gün

Hâl Tekil Çoğul

Yalın hâl день (den') дни (dni)

Belirtme hâli день (den') дни (dni)

Tamlayan hâli дня (dnya) дней (dney)

Yönelme hâli дню (dnyu) дням (dnyam)

Araç hâli днём (dnyom) днями (dnyami)

Edat hâli дне (dne) днях (dnyakh)

Gövdenin nasıl değiştiğine dikkat edin:

день (den')

дня (dnya)

дню (dnyu)

дней (dney)

Başka bir örnek:

сон (son) – rüya

Hâl Tekil Çoğul

Yalın hâl сон (son) сны (sny)

Belirtme hâli сон (son) сны (sny)

Tamlayan hâli сна (sna) снов (snov)

Yönelme hâli сну (snu) снам (snam)

Araç hâli сном (snom) снами (snami)

Edat hâli сне (sne) снах (snakh)

Çekim türü 15

Gövdesi değişen çoğul biçimler

Bazı isimler çoğul biçimlerini farklı bir gövde kullanarak oluşturur.

Örnekler:

Tekil Çoğul

друг (drug) друзья (druz'ya)

брат (brat) братья (brat'ya)

сын (syn) сыновья (synov'ya)

муж (muzh) мужья (muzh'ya)

Örnek: друг (drug)

Hâl Tekil Çoğul

Yalın hâl друг (drug) друзья (druz'ya)

Belirtme hâli друга (druga) друзей (druzey)

Tamlayan hâli друга (druga) друзей (druzey)

Yönelme hâli другу (drugu) друзьям (druz'yam)

Araç hâli другом (drugom) друзьями (druz'yami)

Edat hâli друге (druge) друзьях (druz'yakh)

Çekim türü 16

Tamamen düzensiz isimler

Çok yaygın bazı isimlerin kendilerine özgü çoğul gövdeleri vardır.

человек (chelovek) – kişi

Tekil Çoğul

человек (chelovek) люди (lyudi)

ребёнок (rebyonok) – çocuk

Tekil Çoğul

ребёнок (rebyonok) дети (deti)

Bu çoğul biçimler ezberlenmelidir.

Çekim türü 17

Çekimlenmeyen isimler

Bazı ödünç alınmış isimler hiçbir zaman biçim değiştirmez.

Örnekler:

метро (metro)

кино (kino)

пальто (pal'to)

кофе (kofe) (geleneksel olarak eril)

Hâl Tekil Çoğul

Yalın hâl метро (metro) метро (metro)

Belirtme hâli метро (metro) метро (metro)

Tamlayan hâli метро (metro) метро (metro)

Yönelme hâli метро (metro) метро (metro)

Araç hâli метро (metro) метро (metro)

Edat hâli метро (metro) метро (metro)

Çevrelerindeki sıfatlar, fiiller veya sayılar dilbilgisel ilişkiyi gösterir.

Kalıp 18

Yalın hâl çoğulu -ья ile biten isimler

Bu isimler çoğul biçimlerini olağan ekler yerine -ья kullanarak oluşturur.

Örnek:

брат (brat) — erkek kardeş

Hâl Tekil Çoğul

Yalın hâl брат (brat) братья (brat'ya)

Belirtme hâli* брата (brata) братьев (brat'yev)

Tamlayan hâli брата (brata) братьев (brat'yev)

Yönelme hâli брату (bratu) братьям (brat'yam)

Araç hâli братом (bratom) братьями (brat'yami)

Edat hâli брате (brate) братьях (brat'yakh)

*Canlı eril isimlerde belirtme hâli = tamlayan hâli.

Bu gruptaki diğer isimler:

сын (syn) → сыновья (synov'ya)

муж (muzh) → мужья (muzh'ya)

Kalıp 19

Düzensiz çoğul gövdelerine sahip isimler

Örnek:

друг (drug) — arkadaş

Hâl Tekil Çoğul

Yalın hâl друг (drug) друзья (druz'ya)

Belirtme hâli* друга (druga) друзей (druzey)

Tamlayan hâli друга (druga) друзей (druzey)

Yönelme hâli другу (drugu) друзьям (druz'yam)

Araç hâli другом (drugom) друзьями (druz'yami)

Edat hâli друге (druge) друзьях (druz'yakh)

Çoğulda gövdenin drug- biçiminden druz'- biçimine dönüştüğüne dikkat edin.

Kalıp 20

Farklı kökten gelen çoğullar (tamamen farklı çoğul gövdeleri)

Bunlar Rusçadaki en düzensiz isimler arasındadır.

человек (chelovek) — kişi

Hâl Tekil Çoğul

Yalın hâl человек (chelovek) люди (lyudi)

Belirtme hâli* человека (cheloveka) людей (lyudey)

Tamlayan hâli человека (cheloveka) людей (lyudey)

Yönelme hâli человеку (cheloveku) людям (lyudyam)

Araç hâli человеком (chelovekom) людьми (lyud'mi)

Edat hâli человеке (cheloveke) людях (lyudyakh)

ребёнок (rebyonok) — çocuk

Hâl Tekil Çoğul

Yalın hâl ребёнок (rebyonok) дети (deti)

Belirtme hâli* ребёнка (rebyonka) детей (detey)

Tamlayan hâli ребёнка (rebyonka) детей (detey)

Yönelme hâli ребёнку (rebyonku) детям (detyam)

Araç hâli ребёнком (rebyonkom) детьми (det'mi)

Edat hâli ребёнке (rebyonke) детях (detyakh)

Kalıp 21

Çekimlenmeyen isimler

Bu isimler hâllere göre değişmez.

Örnekler:

метро (metro) — metro

кино (kino) — sinema/film

пальто (pal'to) — palto

Örnek:

метро (metro)

Hâl Tekil Çoğul (nadir)

Yalın hâl метро (metro) метро (metro)

Belirtme hâli метро (metro) метро (metro)

Tamlayan hâli метро (metro) метро (metro)

Yönelme hâli метро (metro) метро (metro)

Araç hâli метро (metro) метро (metro)

Edat hâli метро (metro) метро (metro)

Kalıp 22

-ов / -ев / -ин ile biten soyadları

Bunlar sıfatlara benzer şekilde çekimlenir.

Örnek:

Иванов (Ivanov)

Hâl Tekil

Yalın hâl Иванов (Ivanov)

Belirtme hâli* Иванова (Ivanova)

Tamlayan hâli Иванова (Ivanova)

Yönelme hâli Иванову (Ivanovu)

Araç hâli Ивановым (Ivanovym)

Edat hâli Иванове (Ivanove)

*Erkek bir kişi için (canlı).

Kalıp 23

-ский ile biten soyadları

Örnek:

Достоевский (Dostoyevskiy)

Hâl Tekil

Yalın hâl Достоевский (Dostoyevskiy)

Belirtme hâli Достоевского (Dostoyevskogo)

Tamlayan hâli Достоевского (Dostoyevskogo)

Yönelme hâli Достоевскому (Dostoyevskomu)

Araç hâli Достоевским (Dostoyevskim)

Edat hâli Достоевском (Dostoyevskom)

Kalıp 24

Sıfat kökenli isimler

Bazı isimler tarihsel olarak sıfat oldukları için sıfatlar gibi çekimlenir.

Örnek:

животное (zhivotnoye) — hayvan

Hâl Tekil

Yalın hâl животное (zhivotnoye)

Belirtme hâli животное (zhivotnoye)

Tamlayan hâli животного (zhivotnogo)

Yönelme hâli животному (zhivotnomu)

Araç hâli животным (zhivotnym)

Edat hâli животном (zhivotnom)

животное “hayvan” anlamına gelse de bir sıfattan türetildiği için sıfat benzeri ekler alır.

Özne + fiil + dolaylı nesne (Yönelme hâli) + doğrudan nesne

Şey + tamlayan hâlindeki sahip

birine Özne + fiil + yönelme hâli + belirtme hâli Я даю другу книгу Ya dayu drugu knigu Arkadaşıma bir kitap veriyorum.

Birine bir şey söylemek Özne + говорить + yönelme hâli + belirtme hâli Я говорю другу правду Ya govoryu drugu pravdu Arkadaşıma gerçeği söylüyorum.

Birine yardım etmek Özne + помогать + yönelme hâli Я помогаю другу Ya pomogayu drugu Arkadaşıma yardım ediyorum.

Sahiplik Şey + tamlayan hâlindeki sahip Книга брата Kniga brata Erkek kardeşin kitabı / Erkek kardeşime ait kitap.

Sahip olmak У + tamlayan hâlindeki kişi + есть + isim У меня есть дом U menya yest' dom Bir evim var.

Sahip olmamak У + tamlayan hâlindeki kişi + нет + tamlayan hâlindeki isim У меня нет дома U menya net doma Bir evim yok.

-den / -dan (köken/kaynak) из / от / с + tamlayan hâli из России iz Rossii Rusya'dan.

Ek cümle kalıpları:

Anlam Yapı Rusça Örnek Transliterasyon Çeviri

Birine bir şey göndermek Özne + gönderme fiili + yönelme hâli + belirtme hâli Я отправляю другу письмо Ya otpravlyayu drugu pis'mo Arkadaşıma bir mektup gönderiyorum.

Birine bir şey göstermek Özne + показывать + yönelme hâli + belirtme hâli Я показываю другу фотографию Ya pokazyvayu drugu fotografiyu Arkadaşıma bir fotoğraf gösteriyorum.

Birine bir şeyi açıklamak Özne + объяснять + yönelme hâli + belirtme hâli Я объясняю студенту правило Ya obyasnyayu studentu pravilo Öğrenciye kuralı açıklıyorum.

Birine bir şey yazmak Özne + писать + yönelme hâli + belirtme hâli Я пишу маме письмо Ya pishu mame pis'mo Anneme bir mektup yazıyorum.

Birine bir şey satın almak Özne + покупать + yönelme hâli + belirtme hâli Я покупаю брату подарок Ya pokupayu bratu podarok Erkek kardeşime bir hediye alıyorum.

3- SIFATLAR:

Eril -ый / -ий / -ой -yy / -iy / -oy новый (novyy) — yeni

Dişil -ая / -яя -aya / -yaya новая (novaya) — yeni

Nötr -ое / -ее -oye / -eye новое (novoye) — yeni

Çoğul -ые / -ие -yye / -iye новые (novyye) — yeni

Sıfatlar isimlerle uyum sağlar aynı cinsiyet, sayı ve hâl prilagatelnoye soglasuyetsya s sushchestvitelnym новый дом (novyy dom) — yeni ev

Yüklem sıfatı kısa biçim kratkaya forma дом красив (dom krasiv) — ev güzeldir

Karşılaştırma derecesi -ее / более + sıfat -eye / boleye + adjective красивее (krasiveye) — daha güzel; более красивый (boleye krasivyy) — daha güzel

Üstünlük derecesi самый / -ейший samyy / -eyshiy самый красивый (samyy krasivyy) — en güzel; красивейший (krasiveyshiy) — en güzel

Örnek: занят (zanyat) = meşgul

Cinsiyet Rusça Latin harfleriyle yazılışı Çeviri

Eril Он занят On zanyat O meşgul

Dişil Она занята Ona zanyata O meşgul

Nötr Оно занято Ono zanyato O meşgul / dolu

Çoğul Они заняты Oni zanyaty Onlar meşgul

1. Sert Sıfat Çekimi (-ый / -ая / -ое)

Örnek:

новый (novyy) = yeni

Eril Tekil

новый дом (novyy dom) = yeni ev

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı Anlamı

Yalın hâl новый novyy yeni

İlgi hâli нового novogo yeni olanın

Yönelme hâli новому novomu yeni olana

Belirtme hâli (canlı) нового novogo yeni kişiyi

Belirtme hâli (cansız) новый novyy yeni şeyi

Araç hâli новым novym yeni ile

Bulunma hâli новом novom yeni hakkında / yeni içinde

Örnek:

нового дома

novogo doma

= yeni evin

Dişil Tekil

новая машина (novaya mashina) = yeni araba

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı Anlamı

Yalın hâl новая novaya yeni

İlgi hâli новой novoy yeni olanın

Yönelme hâli новой novoy yeni olana

Belirtme hâli новую novuyu yeni arabayı

Araç hâli новой / новою novoy / novoyu yeni ile

Bulunma hâli новой novoy yeni hakkında / yeni içinde

Örnek:

новую машину

novuyu mashinu

= yeni araba (nesne)

Nötr Tekil

новое окно (novoye okno) = yeni pencere

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl новое novoye

İlgi hâli нового novogo

Yönelme hâli новому novomu

Belirtme hâli новое novoye

Araç hâli новым novym

Bulunma hâli новом novom

Çoğul

новые дома (novyye doma) = yeni evler

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl новые novyye

İlgi hâli новых novykh

Yönelme hâli новым novym

Belirtme hâli новые / новых novyye / novykh

Araç hâli новыми novymi

Bulunma hâli новых novykh

2. Yumuşak Sıfat Çekimi (-ий / -яя / -ее)

Örnek:

синий (siniy) = mavi

Eril Tekil

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl синий siniy

İlgi hâli синего sinego

Yönelme hâli синему sinemu

Belirtme hâli (canlı) синего sinego

Belirtme hâli (cansız) синий siniy

Araç hâli синим sinim

Bulunma hâli синем sinem

Dişil Tekil

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl синяя sinyaya

İlgi hâli синей siney

Yönelme hâli синей siney

Belirtme hâli синюю sinyuyu

Araç hâli синей siney

Bulunma hâli синей siney

Nötr Tekil

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl синее sineye

İlgi hâli синего sinego

Yönelme hâli синему sinemu

Belirtme hâli синее sineye

Araç hâli синим sinim

Bulunma hâli синем sinem

Çoğul

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl синие siniye

İlgi hâli синих sinih

Yönelme hâli синим sinim

Belirtme hâli синие / синих siniye / sinikh

Araç hâli синими sinimi

Bulunma hâli синих sinih

3. Çekim — -ой ile Biten Sıfatlar

Örnek:

большой (bol'shoy) = büyük

Eril Tekil

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl большой bol'shoy

İlgi hâli большого bol'shogo

Yönelme hâli большому bol'shomu

Belirtme hâli (canlı) большого bol'shogo

Belirtme hâli (cansız) большой bol'shoy

Araç hâli большим bol'shim

Bulunma hâli большом bol'shom

Örnek:

большой дом

bol'shoy dom

= büyük ev

Dişil Tekil

большая (bol'shaya)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl большая bol'shaya

İlgi hâli большой bol'shoy

Yönelme hâli большой bol'shoy

Belirtme hâli большую bol'shuyu

Araç hâli большой bol'shoy

Bulunma hâli большой bol'shoy

Nötr Tekil

большое (bol'shoye)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl большое bol'shoye

İlgi hâli большого bol'shogo

Yönelme hâli большому bol'shomu

Belirtme hâli большое bol'shoye

Araç hâli большим bol'shim

Bulunma hâli большом bol'shom

Çoğul

большие (bol'shiye)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl большие bol'shiye

İlgi hâli больших bol'shikh

Yönelme hâli большим bol'shim

Belirtme hâli (cansız) большие bol'shiye

Belirtme hâli (canlı) больших bol'shikh

Araç hâli большими bol'shimi

Bulunma hâli больших bol'shikh

4. Çekim — -ний / -ний ile Biten Sıfatlar

Örnek:

летний (letniy) = yazlık

Eril Tekil

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl летний letniy

İlgi hâli летнего letnego

Yönelme hâli летнему letnemu

Belirtme hâli летний / летнего letniy / letnego

Araç hâli летним letnim

Bulunma hâli летнем letnem

Dişil

летняя (letnyaya)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl летняя letnyaya

İlgi hâli летней letney

Yönelme hâli летней letney

Belirtme hâli летнюю letnyuyu

Araç hâli летней letney

Bulunma hâli летней letney

Nötr

летнее (letneye)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl летнее letneye

İlgi hâli летнего letnego

Yönelme hâli летнему letnemu

Belirtme hâli летнее letneye

Araç hâli летним letnim

Bulunma hâli летнем letnem

Çoğul

летние (letniye)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl летние letniye

İlgi hâli летних letnikh

Yönelme hâli летним letnim

Belirtme hâli летние / летних letniye / letnikh

Araç hâli летними letnimi

Bulunma hâli летних letnikh

5. Çekim — -кий ile Biten Sıfatlar

Örnek:

русский (russkiy) = Rus

Not:

Yazım değişir:

к → bazı eklerden önce ч olur.

Eril Tekil

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl русский russkiy

İlgi hâli русского russkogo

Yönelme hâli русскому russkomu

Belirtme hâli русский / русского russkiy / russkogo

Araç hâli русским russkim

Bulunma hâli русском russkom

Dişil

русская (russkaya)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl русская russkaya

İlgi hâli русской russkoy

Yönelme hâli русской russkoy

Belirtme hâli русскую russkuyu

Araç hâli русской russkoy

Bulunma hâli русской russkoy

Nötr

русское (russkoye)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl русское russkoye

İlgi hâli русского russkogo

Yönelme hâli русскому russkomu

Belirtme hâli русское russkoye

Araç hâli русским russkim

Bulunma hâli русском russkom

Çoğul

русские (russkiye)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl русские russkiye

İlgi hâli русских russkikh

Yönelme hâli русским russkim

Belirtme hâli русские / русских russkiye / russkikh

Araç hâli русскими russkimi

Bulunma hâli русских russkikh

6. Çekim — -гий / -кий / -хий ile Biten Sıfatlar

Kök değişiklikleri: bazı eklerden önce г → ж, к → ч, х → ш olur

Örnek:

строгий (strogiy) = katı / sert

Kök:

строг-

Değişiklikler:

г → ж

Eril Tekil

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl строгий strogiy

İlgi hâli строгого strogoго / strogo

Yönelme hâli строгому strogomu

Belirtme hâli (canlı) строгого strogoго

Belirtme hâli (cansız) строгий strogiy

Araç hâli строгим strogoim / strogim

Bulunma hâli строгом strogom

Dişil

строгая (strogaya)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl строгая strogaya

İlgi hâli строгой strogoy

Yönelme hâli строгой strogoy

Belirtme hâli строгую stroguю / stroguyu

Araç hâli строгой strogoy

Bulunma hâli строгой strogoy

Nötr

строгое (strogoye)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl строгое strogoye

İlgi hâli строгого strogogo

Yönelme hâli строгому strogomu

Belirtme hâli строгое strogoye

Araç hâli строгим strogim

Bulunma hâli строгом strogom

Çoğul

строгие (strogiye)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl строгие strogiye

İlgi hâli строгих strogikh

Yönelme hâli строгим strogim

Belirtme hâli строгие / строгих strogiye / strogikh

Araç hâli строгими strogimi

Bulunma hâli строгих strogikh

7. Çekim — -чий ile Biten Sıfatlar

Örnek:

горячий (goryachiy) = sıcak

Kök:

горяч-

Eril Tekil

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl горячий goryachiy

İlgi hâli горячего goryachego

Yönelme hâli горячему goryachemu

Belirtme hâli горячий / горячего goryachiy / goryachego

Araç hâli горячим goryachim

Bulunma hâli горячем goryachem

Dişil

горячая (goryachaya)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl горячая goryachaya

İlgi hâli горячей goryachey

Yönelme hâli горячей goryachey

Belirtme hâli горячую goryachuyu

Araç hâli горячей goryachey

Bulunma hâli горячей goryachey

Nötr

горячее (goryacheye)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl горячее goryacheye

İlgi hâli горячего goryachego

Yönelme hâli горячему goryachemu

Belirtme hâli горячее goryacheye

Araç hâli горячим goryachim

Bulunma hâli горячем goryachem

Çoğul

горячие (goryachiye)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl горячие goryachiye

İlgi hâli горячих goryachikh

Yönelme hâli горячим goryachim

Belirtme hâli горячие / горячих goryachiye / goryachikh

Araç hâli горячими goryachimi

Bulunma hâli горячих goryachikh

8. Çekim — -шний ile Biten Sıfatlar

Örnek:

домашний (domashniy) = evle ilgili / evcil

Eril

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl домашний domashniy

İlgi hâli домашнего domashnego

Yönelme hâli домашнему domashnemu

Belirtme hâli домашний / домашнего domashniy / domashnego

Araç hâli домашним domashnim

Bulunma hâli домашнем domashnem

Dişil

домашняя (domashnyaya)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl домашняя domashnyaya

İlgi hâli домашней domashney

Yönelme hâli домашней domashney

Belirtme hâli домашнюю domashnyuyu

Araç hâli домашней domashney

Bulunma hâli домашней domashney

Nötr

домашнее (domashneye)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl домашнее domashneye

İlgi hâli домашнего domashnego

Yönelme hâli домашнему domashnemu

Belirtme hâli домашнее domashneye

Araç hâli домашним domashnim

Bulunma hâli домашнем domashnem

Çoğul

домашние (domashniye)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl домашние domashniye

İlgi hâli домашних domashnikh

Yönelme hâli домашним domashnim

Belirtme hâli домашние / домашних domashniye / domashnikh

Araç hâli домашними domashnimi

Bulunma hâli домашних domashnikh

9. Çekim — İyelik Sıfatları (-ин, -ов, -ев)

Bunlar şu anlamlara gelir:

birinin

birine ait

Örnekler:

мамин (mamin) = annenin

отцов (ottsov) = babanın

Петров (Petrov) = Petrov'un

Örnek:

мамин (mamin) = annenin

Eril

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl мамин mamin

İlgi hâli маминого maminogo

Yönelme hâli маминому maminomu

Belirtme hâli мамин / маминого mamin / maminogo

Araç hâli маминым maminym

Bulunma hâli мамином maminom

10. Çekim — Ünlülerden Sonra -ний ile Biten Sıfatlar

Örnek:

синий (siniy) = mavi

Bu, yumuşak sıfat çekimi kalıbıdır.

Kök:

син-

Eril Tekil

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl синий siniy

İlgi hâli синего sinego

Yönelme hâli синему sinemu

Belirtme hâli (canlı) синего sinego

Belirtme hâli (cansız) синий siniy

Araç hâli синим sinim

Bulunma hâli синем sinem

Dişil Tekil

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl синяя sinyaya

İlgi hâli синей siney

Yönelme hâli синей siney

Belirtme hâli синюю sinyuyu

Araç hâli синей siney

Bulunma hâli синей siney

Çoğul

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl синие siniye

İlgi hâli синих sinih

Yönelme hâli синим sinim

Belirtme hâli синие / синих siniye / sinikh

Araç hâli синими sinimi

Bulunma hâli синих sinih

11. Çekim — Vurgusu -ой Eki Üzerinde Olan Sıfatlar

Örnek:

молодой (molodoy) = genç

Önemli:

Vurgu -ой üzerinde kalır.

Eril

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl молодой molodoy

İlgi hâli молодого molodogo

Yönelme hâli молодому molodomu

Belirtme hâli молодой / молодого molodoy / molodogo

Araç hâli молодым molodym

Bulunma hâli молодом molodom

Dişil

молодая (molodaya)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl молодая molodaya

İlgi hâli молодой molodoy

Yönelme hâli молодой molodoy

Belirtme hâli молодую moloduyu

Araç hâli молодой molodoy

Bulunma hâli молодой molodoy

Nötr

молодое (molodoye)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl молодое molodoye

İlgi hâli молодого molodogo

Yönelme hâli молодому molodomu

Belirtme hâli молодое molodoye

Araç hâli молодым molodym

Bulunma hâli молодом molodom

12. Çekim — -тельный ile Biten Sıfatlar

Örnek:

питательный (pitatel'nyy) = besleyici

Eril

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl питательный pitatel'nyy

İlgi hâli питательного pitatel'nogo

Yönelme hâli питательному pitatel'nomu

Belirtme hâli питательный / питательного pitatel'nyy / pitatel'nogo

Araç hâli питательным pitatel'nym

Bulunma hâli питательном pitatel'nom

Dişil

питательная (pitatel'naya)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl питательная pitatel'naya

İlgi hâli питательной pitatel'noy

Yönelme hâli питательной pitatel'noy

Belirtme hâli питательную pitatel'nuyu

Araç hâli питательной pitatel'noy

Bulunma hâli питательной pitatel'noy

Çoğul

питательные (pitatel'nyye)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl питательные pitatel'nyye

İlgi hâli питательных pitatel'nykh

Yönelme hâli питательным pitatel'nym

Belirtme hâli питательные / питательных pitatel'nyye / pitatel'nykh

Araç hâli питательными pitatel'nymi

Bulunma hâli питательных pitatel'nykh

13. Çekim — -ственный ile Biten Sıfatlar

Örnek:

общественный (obshchestvennyy) = kamusal / toplumsal

Kök:

общественн-

Eril

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl общественный obshchestvennyy

İlgi hâli общественного obshchestvennogo

Yönelme hâli общественному obshchestvennomu

Belirtme hâli общественный / общественного obshchestvennyy / obshchestvennogo

Araç hâli общественным obshchestvennym

Bulunma hâli общественном obshchestvennom

14. Çekim — -овой / -евый ile Biten Sıfatlar

Örnek:

деловой (delovoy) = iş ile ilgili / profesyonel

Eril

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl деловой delovoy

İlgi hâli делового delovogo

Yönelme hâli деловому delovomu

Belirtme hâli деловой / делового delovoy / delovogo

Araç hâli деловым delovym

Bulunma hâli деловом delovom

15. Çekim — İsimlerden Türetilen -ий ile Biten Sıfatlar

Örnek:

зимний (zimniy) = kışlık

Eril

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl зимний zimniy

İlgi hâli зимнего zimnego

Yönelme hâli зимнему zimnemu

Belirtme hâli зимний / зимнего zimniy / zimnego

Araç hâli зимним zimnim

Bulunma hâli зимнем zimnem

Dişil

зимняя (zimnyaya)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl зимняя zimnyaya

İlgi hâli зимней zimney

Yönelme hâli зимней zimney

Belirtme hâli зимнюю zimnyuyu

Araç hâli зимней zimney

Bulunma hâli зимней zimney

16. Çekim — -зкий ile Biten Sıfatlar

Örnek:

низкий (nizkiy) = alçak / kısa

Yazım değişikliği:

к → bazı biçimlerde ч olur

Eril Tekil

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl низкий nizkiy

İlgi hâli низкого nizkogo

Yönelme hâli низкому nizkomu

Belirtme hâli (canlı) низкого nizkogo

Belirtme hâli (cansız) низкий nizkiy

Araç hâli низким nizkim

Bulunma hâli низком nizkom

Dişil

низкая (nizkaya)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl низкая nizkaya

İlgi hâli низкой nizkoy

Yönelme hâli низкой nizkoy

Belirtme hâli низкую nizkuyu

Araç hâli низкой nizkoy

Bulunma hâli низкой nizkoy

Çoğul

низкие (nizkiye)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl низкие nizkiye

İlgi hâli низких nizkikh

Yönelme hâli низким nizkim

Belirtme hâli низкие / низких nizkiye / nizkikh

Araç hâli низкими nizkimi

Bulunma hâli низких nizkikh

17. Çekim — -гий ile Biten Sıfatlar

Örnek:

дорогой (dorogoy) = pahalı / değerli

Eril

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl дорогой dorogoy

İlgi hâli дорогого dorogogo

Yönelme hâli дорогому dorogomu

Belirtme hâli дорогой / дорогого dorogoy / dorogogo

Araç hâli дорогим dorogim

Bulunma hâli дорогом dorogom

Dişil

дорогая (dorogaya)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl дорогая dorogaya

İlgi hâli дорогой dorogoy

Yönelme hâli дорогой dorogoy

Belirtme hâli дорогую doroguyu

Araç hâli дорогой dorogoy

Bulunma hâli дорогой dorogoy

18. Çekim — -хой ile Biten Sıfatlar

Örnek:

плохой (plokhoy) = kötü

Eril

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl плохой plokhoy

İlgi hâli плохого plokhogo

Yönelme hâli плохому plokhomu

Belirtme hâli плохой / плохого plokhoy / plokhogo

Araç hâli плохим plokhim

Bulunma hâli плохом plokhom

19. Çekim — -ивый / -чивый ile Biten Sıfatlar

Örnek:

красивый (krasivyy) = güzel

Eril

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl красивый krasivyy

İlgi hâli красивого krasivogo

Yönelme hâli красивому krasivomu

Belirtme hâli красивый / красивого krasivyy / krasivogo

Araç hâli красивым krasivym

Bulunma hâli красивом krasivom

20. Çekim — -оватый ile Biten Sıfatlar

Anlamı:

«biraz / oldukça»

Örnek:

слабоватый (slabovatyy) = biraz zayıf

Eril

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl слабоватый slabovatyy

İlgi hâli слабоватого slabovatogo

Yönelme hâli слабоватому slabovatomu

Belirtme hâli слабоватый / слабоватого slabovatyy / slabovatogo

Araç hâli слабоватым slabovatym

Bulunma hâli слабоватом slabovatom

21. Çekim — -енький ile Biten Sıfatlar

Anlamı:

küçük / sevgi veya şefkat belirten

Örnek:

маленький (malen'kiy) = küçük

Eril

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl маленький malen'kiy

İlgi hâli маленького malen'kogo

Yönelme hâli маленькому malen'komu

Belirtme hâli маленький / маленького malen'kiy / malen'kogo

Araç hâli маленьким malen'kim

Bulunma hâli маленьком malen'kom

Dişil

маленькая (malen'kaya)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl маленькая malen'kaya

İlgi hâli маленькой malen'koy

Yönelme hâli маленькой malen'koy

Belirtme hâli маленькую malen'kuyu

Araç hâli маленькой malen'koy

Bulunma hâli маленькой malen'koy

22. Çekim — -оватый / -еватый ile Biten Sıfatlar

Örnek:

синеватый (sinevatyy) = mavimsi

Kalıp:

Hâl Ek

Eril yalın hâl -ый

İlgi hâli -ого

Yönelme hâli -ому

Araç hâli -ым

Bulunma hâli -ом

23. Çekim — -истый ile Biten Sıfatlar

Örnek:

чистый (chistyy) = temiz

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl чистый chistyy

İlgi hâli чистого chistogo

Yönelme hâli чистому chistomu

Belirtme hâli чистый / чистого chistyy / chistogo

Araç hâli чистым chistym

Bulunma hâli чистом chistom

24. Çekim — -енный ile Biten Sıfatlar

Örnek:

современный (sovremennyy) = modern / çağdaş

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl современный sovremennyy

İlgi hâli современного sovremennogo

Yönelme hâli современному sovremennomu

Araç hâli современным sovremennym

Bulunma hâli современном sovremennom

25. Çekim — -альный ile Biten Sıfatlar

Örnek:

национальный (natsional'nyy) = ulusal

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl национальный natsional'nyy

İlgi hâli национального natsional'nogo

Yönelme hâli национальному natsional'nomu

Araç hâli национальным natsional'nym

Bulunma hâli национальном natsional'nom

26. Çekim — -ский ile Biten Sıfatlar

Örnek:

английский (angliyskiy) = İngiliz

Kalıp:

Eril: -ский

Dişil: -ская

Nötr: -ское

Çoğul: -ские

Eril Tekil

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl английский angliyskiy

İlgi hâli английского angliyskogo

Yönelme hâli английскому angliyskomu

Belirtme hâli английский / английского angliyskiy / angliyskogo

Araç hâli английским angliyskim

Bulunma hâli английском angliyskom

Dişil

английская (angliyskaya)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl английская angliyskaya

İlgi hâli английской angliyskoy

Yönelme hâli английской angliyskoy

Belirtme hâli английскую angliyskuyu

Araç hâli английской angliyskoy

Bulunma hâli английской angliyskoy

Çoğul

английские (angliyskiye)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl английские angliyskiye

İlgi hâli английских angliyskikh

Yönelme hâli английским angliyskim

Belirtme hâli английские / английских angliyskiye / angliyskikh

Araç hâli английскими angliyskimi

Bulunma hâli английских angliyskikh

27. Çekim — -цкий ile Biten Sıfatlar

Örnek:

детский (detskiy) = çocuklara ait / çocuk

Yazım:

цк → цк (değişiklik yok)

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl детский detskiy

İlgi hâli детского detskogo

Yönelme hâli детскому detskomu

Araç hâli детским detskim

Bulunma hâli детском detskom

28. Çekim — -овой ile Biten Sıfatlar

Örnek:

садовый (sadovyy) = bahçeye ait / bahçe

Eril

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl садовый sadovyy

İlgi hâli садового sadovogo

Yönelme hâli садовому sadovomu

Belirtme hâli садовый / садового sadovyy / sadovogo

Araç hâli садовым sadovym

Bulunma hâli садовом sadovom

29. Çekim — -евый ile Biten Sıfatlar

Örnek:

синеватый / боевой

Örnek:

боевой (boyevoy) = savaşla ilgili / muharebe

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl боевой boyevoy

İlgi hâli боевого boyevogo

Yönelme hâli боевому boyevomu

Araç hâli боевым boyevym

Bulunma hâli боевом boyevom

30. Çekim — -ный ile Biten Sıfatlar

Örnek:

важный (vazhnyy) = önemli

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl важный vazhnyy

İlgi hâli важного vazhnogo

Yönelme hâli важному vazhnomu

Belirtme hâli важный / важного vazhnyy / vazhnogo

Araç hâli важным vazhnym

Bulunma hâli важном vazhnom

31. Çekim — -очный ile Biten Sıfatlar

Örnek:

точный (tochnyy) = kesin / tam

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl точный tochnyy

İlgi hâli точного tochnogo

Yönelme hâli точному tochnomu

Araç hâli точным tochnym

Bulunma hâli точном tochnom

32. Çekim — Vurgulu -овой / -овый ile Biten Sıfatlar

Örnek:

новый (novyy) = yeni

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl новый novyy

İlgi hâli нового novogo

Yönelme hâli новому novomu

Araç hâli новым novym

Bulunma hâli новом novom

33. Çekim — -нный ile Biten Edilgen Ortaç Sıfatlar

Örnek:

сделанный (sdelannyy) = yapılmış

Oluşum:

fiil kökü + -нный

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl сделанный sdelannyy

İlgi hâli сделанного sdelannogo

Yönelme hâli сделанному sdelannomu

Araç hâli сделанным sdelannym

Bulunma hâli сделанном sdelannom

Örnek:

сделанная работа

sdelannaya rabota

= tamamlanmış iş

34. Çekim — -тый ile Biten Edilgen Ortaçlar

Örnek:

открытый (otkrytyy) = açılmış / açık

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl открытый otkrytyy

İlgi hâli открытого otkrytogo

Yönelme hâli открытому otkrytomu

Araç hâli открытым otkrytym

Bulunma hâli открытом otkrytom

35. Çekim — -ющий / -ящий ile Biten Etken Ortaçlar

Örnek:

читающий (chitayushchiy) = okuyan

Oluşum:

fiil kökü + -ющий/-ящий

Eril

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl читающий chitayushchiy

İlgi hâli читающего chitayushchego

Yönelme hâli читающему chitayushchemu

Araç hâli читающим chitayushchim

Bulunma hâli читающем chitayushchem

36. Çekim — -ущий / -ащий ile Biten Sıfatlar

Şimdiki Zaman Etken Ortaçları

Örnek:

работающий (rabotayushchiy) = çalışan

Oluşum:

fiil kökü + -ющий/-ящий

Eril Tekil

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl работающий rabotayushchiy

İlgi hâli работающего rabotayushchego

Yönelme hâli работающему rabotayushchemu

Belirtme hâli (canlı) работающего rabotayushchego

Araç hâli работающим rabotayushchim

Bulunma hâli работающем rabotayushchem

37. Çekim — Geçmiş Zaman Etken Ortaçları -вший

Örnek:

читавший (chitavshiy) = okumuş olan / okuyan kişi

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl читавший chitavshiy

İlgi hâli читавшего chitavshego

Yönelme hâli читавшему chitavshemu

Belirtme hâli читавшего chitavshego

Araç hâli читавшим chitavshim

Bulunma hâli читавшем chitavshem

38. Çekim — -имый ile Biten Edilgen Ortaçlar

Örnek:

любимый (lyubimyy) = sevilen

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl любимый lyubimyy

İlgi hâli любимого lyubimogo

Yönelme hâli любимому lyubimomu

Belirtme hâli любимый / любимого lyubimyy / lyubimogo

Araç hâli любимым lyubimym

Bulunma hâli любимом lyubimom

39. Çekim — -аемый / -яемый ile Biten Edilgen Ortaçlar

Örnek:

читаемый (chitayemyy) = okunabilir / okunmakta olan

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl читаемый chitayemyy

İlgi hâli читаемого chitayemogo

Yönelme hâli читаемому chitayemomu

Araç hâli читаемым chitayemym

Bulunma hâli читаемом chitayemom

40. Çekim — Ülke Adlarından Türetilen -ский ile Biten Sıfatlar

Örnek:

русский (russkiy) = Rus

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl русский russkiy

İlgi hâli русского russkogo

Yönelme hâli русскому russkomu

Araç hâli русским russkim

Bulunma hâli русском russkom

41. Çekim — -чий ile Biten Sıfatlar

Örnek:

горячий (goryachiy) = sıcak

Yazım:

ч yumuşak kalır.

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl горячий goryachiy

İlgi hâli горячего goryachego

Yönelme hâli горячему goryachemu

Araç hâli горячим goryachim

Bulunma hâli горячем goryachem

42. Çekim — -жий ile Biten Sıfatlar

Örnek:

рыжий (ryzhiy) = kızıl saçlı / kızıl

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl рыжий ryzhiy

İlgi hâli рыжего ryzhego

Yönelme hâli рыжему ryzhemu

Araç hâli рыжим ryzhim

Bulunma hâli рыжем ryzhem

43. Çekim — -ший ile Biten Sıfatlar

Örnek:

бывший (byvshiy) = eski / önceki

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl бывший byvshiy

İlgi hâli бывшего byvshego

Yönelme hâli бывшему byvshemu

Araç hâli бывшим byvshim

Bulunma hâli бывшем byvshem

44. Çekim — İyelik Bildiren -овой ile Biten Sıfatlar

Örnek:

отцовый (ottsovyy) = babanın

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl отцов ottsov

İlgi hâli отцова ottsova

Yönelme hâli отцову ottsovu

Araç hâli отцовым ottsovym

Bulunma hâli отцовом ottsovom

45. Çekim — -ин İyelik Sıfatları

Örnek:

мамин (mamin) = annenin

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl мамин mamin

İlgi hâli маминого maminogo

Yönelme hâli маминому maminomu

Araç hâli маминым maminym

Bulunma hâli мамином maminom

46. Çekim — -ев İyelik Sıfatları

Örnek:

Андреев (Andreyev) = Andrey'in

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl Андреев Andreyev

İlgi hâli Андреева Andreyeva

Yönelme hâli Андрееву Andreyevu

Araç hâli Андреевым Andreyevym

Bulunma hâli Андреевом Andreyevom

47. Çekim — -ее ile Biten Karşılaştırma Sıfatları

Örnek:

быстрее (bystreye) = daha hızlı

Karşılaştırma biçimleri normal sıfatlar gibi çekimlenmez.

Genellikle değişmeden kalırlar:

Rusça Latin harfleriyle yazılışı Anlamı

Он быстрее. On bystreye. O daha hızlı.

Она быстрее. Ona bystreye. O daha hızlı.

Они быстрее. Oni bystreye. Onlar daha hızlı.

48. Çekim — более ile Karşılaştırma

Örnek:

более красивый (boleye krasivyy) = daha güzel

Sıfat çekimlenir:

Örnek:

более красивого дома

boleye krasivogo doma

= daha güzel bir evin

49. Çekim — самый ile Üstünlük Derecesi

Örnek:

самый красивый (samyy krasivyy)

Normal sıfatlar gibi çekimlenir:

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl самый красивый samyy krasivyy

İlgi hâli самого красивого samogo krasivogo

Yönelme hâli самому красивому samomu krasivomu

Araç hâli самым красивым samym krasivym

Bulunma hâli самом красивом samom krasivom

50. Çekim — Düzensiz Sıfatlar

хороший (khoroshiy) = iyi

Biçim Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Olumlu derece хороший khoroshiy

Karşılaştırma derecesi лучше luchshe

Üstünlük derecesi лучший / самый хороший luchshiy / samyy khoroshiy

плохой (plokhoy) = kötü

Biçim Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Olumlu derece плохой plokhoy

Karşılaştırma derecesi хуже khuzhe

Üstünlük derecesi худший khudshiy

большой (bol'shoy) = büyük

Biçim Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Olumlu derece большой bol'shoy

Karşılaştırma derecesi больше bol'she

Üstünlük derecesi больший / самый большой bol'shiy / samyy bol'shoy

маленький (malen'kiy) = küçük

Biçim Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Olumlu derece маленький malen'kiy

Karşılaştırma derecesi меньше men'she

Üstünlük derecesi меньший men'shiy

51. Çekim — -ивый ile Biten Sıfatlar

Örnek:

ленивый (lenivyy) = tembel

Eril Tekil

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl ленивый lenivyy

İlgi hâli ленивого lenivogo

Yönelme hâli ленивому lenivomu

Belirtme hâli ленивый / ленивого lenivyy / lenivogo

Araç hâli ленивым lenivym

Bulunma hâli ленивом lenivom

52. Çekim — -чивый ile Biten Sıfatlar

Örnek:

терпеливый (terpelivyy) = sabırlı

Kalıp:

-чивый → -чивого → -чивому

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl терпеливый terpelivyy

İlgi hâli терпеливого terpelivogo

Yönelme hâli терпеливому terpelivomu

Araç hâli терпеливым terpelivym

Bulunma hâli терпеливом terpelivom

53. Çekim — -истый ile Biten Sıfatlar

Örnek:

золотистый (zolotistyy) = altın rengi / altın sarısı

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl золотистый zolotistyy

İlgi hâli золотистого zolotistogo

Yönelme hâli золотистому zolotistomu

Araç hâli золотистым zolotistym

Bulunma hâli золотистом zolotistom

54. Çekim — -оватый ile Biten Sıfatlar

Örnek:

кисловатый (kislovatyy) = hafif ekşi

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl кисловатый kislovatyy

İlgi hâli кисловатого kislovatogo

Yönelme hâli кисловатому kislovatomu

Araç hâli кисловатым kislovatym

Bulunma hâli кисловатом kislovatom

55. Çekim — -енький ile Biten Sıfatlar

Örnek:

тихонький (tikhon'kiy) = sessiz / küçük

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl тихонький tikhon'kiy

İlgi hâli тихонького tikhon'kogo

Yönelme hâli тихонькому tikhon'komu

Araç hâli тихоньким tikhon'kim

Bulunma hâli тихоньком tikhon'kom

56. Çekim — -онький ile Biten Sıfatlar

Örnek:

мягонький (myagon'kiy) = çok yumuşak

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl мягонький myagon'kiy

İlgi hâli мягонького myagon'kogo

Yönelme hâli мягонькому myagon'komu

Araç hâli мягоньким myagon'kim

Bulunma hâli мягоньком myagon'kom

57. Çekim — -овый ile Biten Sıfatlar

Örnek:

сосновый (sosnovyy) = çam ağacından / çamla ilgili

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl сосновый sosnovyy

İlgi hâli соснового sosnovogo

Yönelme hâli сосновому sosnovomu

Araç hâli сосновым sosnovym

Bulunma hâli сосновом sosnovom

58. Çekim — -евый ile Biten Sıfatlar

Örnek:

дешёвый (deshyovyy) = ucuz

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl дешёвый deshyovyy

İlgi hâli дешёвого deshyovogo

Yönelme hâli дешёвому deshyovomu

Araç hâli дешёвым deshyovym

Bulunma hâli дешёвом deshyovom

59. Çekim — -ательный ile Biten Sıfatlar

Örnek:

внимательный (vnimatel'nyy) = dikkatli

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl внимательный vnimatel'nyy

İlgi hâli внимательного vnimatel'nogo

Yönelme hâli внимательному vnimatel'nomu

Araç hâli внимательным vnimatel'nym

Bulunma hâli внимательном vnimatel'nom

60. Çekim — -ительный ile Biten Sıfatlar

Örnek:

удивительный (udivitel'nyy) = şaşırtıcı / hayret verici

Hâl Rusça Latin harfleriyle yazılışı

Yalın hâl удивительный udivitel'nyy

İlgi hâli удивительного udivitel'nogo

Yönelme hâli удивительному udivitel'nomu

Araç hâli удивительным udivitel'nym

Bulunma hâli удивительном udivitel'nom

Çekim 61 — -ический ile biten sıfatlar

Örnek:

исторический (istoricheskiy) = tarihî

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl исторический istoricheskiy

Tamlayan hâl исторического istoricheskogo

Yönelme hâli историческому istoricheskomu

Araç hâli историческим istoricheskim

Bulunma hâli историческом istoricheskom

Çekim 62 — -ологический ile biten sıfatlar

Örnek:

биологический (biologicheskiy) = biyolojik

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl биологический biologicheskiy

Tamlayan hâl биологического biologicheskogo

Yönelme hâli биологическому biologicheskomu

Araç hâli биологическим biologicheskim

Bulunma hâli биологическом biologicheskom

Çekim 63 — Birleşik sıfatlar

Örnek:

русско-английский

(russko-angliyskiy)

= Rusça-İngilizce

Yalnızca ikinci bölüm çekimlenir:

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl русско-английский russko-angliyskiy

Tamlayan hâl русско-английского russko-angliyskogo

Yönelme hâli русско-английскому russko-angliyskomu

Çekim 64 — -славный ile biten sıfatlar

Örnek:

знаменитый (znamenityy) = ünlü

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl знаменитый znamenityy

Tamlayan hâl знаменитого znamenitogo

Yönelme hâli знаменитому znamenitomu

Araç hâli знаменитым znamenitym

Bulunma hâli знаменитом znamenitom

Çekim 65 — Çift ünsüz içeren -ный ile biten sıfatlar

Örnek:

длинный (dlinnyy) = uzun

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl длинный dlinnyy

Tamlayan hâl длинного dlinnego

Yönelme hâli длинному dlinnomu

Araç hâli длинным dlinniym

Bulunma hâli длинном dlinnom

Çekim 66 — -енный ile biten sıfatlar

Örnek:

временный (vremennyy) = geçici

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl временный vremennyy

Tamlayan hâl временного vremennogo

Yönelme hâli временному vremennomu

Araç hâli временным vremennym

Bulunma hâli временном vremennom

Çekim 67 — -чатый ile biten sıfatlar

Örnek:

узорчатый (uzorchatyy) = desenli

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl узорчатый uzorchatyy

Tamlayan hâl узорчатого uzorchatogo

Yönelme hâli узорчатому uzorchatomu

Araç hâli узорчатым uzorchatym

Bulunma hâli узорчатом uzorchatom

Çekim 68 — -ообразный ile biten sıfatlar

Örnek:

шарообразный (sharoobraznyy) = küresel

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl шарообразный sharoobraznyy

Tamlayan hâl шарообразного sharoobraznogo

Yönelme hâli шарообразному sharoobraznomu

Araç hâli шарообразным sharoobraznym

Bulunma hâli шарообразном sharoobraznom

Çekim 69 — -подобный ile biten sıfatlar

Örnek:

звездообразный (zvezdoobraznyy) = yıldız şeklinde

Kalıp:

-образный ile aynı

Çekim 70 — -мерный ile biten sıfatlar

Örnek:

трёхмерный (tryokhmernyy) = üç boyutlu

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl трёхмерный tryokhmernyy

Tamlayan hâl трёхмерного tryokhmernogo

Yönelme hâli трёхмерному tryokhmernomu

Araç hâli трёхмерным tryokhmernym

Bulunma hâli трёхмерном tryokhmernom

Çekim 71 — -ский ile biten sıfatlar (yumuşak gövde)

Örnek:

французский (frantsuzskiy) = Fransız

Gövde:

французск-

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl французский frantsuzskiy

Tamlayan hâl французского frantsuzskogo

Yönelme hâli французскому frantsuzskomu

Belirtme hâli французский / французского frantsuzskiy / frantsuzskogo

Araç hâli французским frantsuzskim

Bulunma hâli французском frantsuzskom

Çekim 72 — -ческий ile biten sıfatlar

Örnek:

практический (prakticheskiy) = pratik

Yazım:

к → ч

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl практический prakticheskiy

Tamlayan hâl практического prakticheskogo

Yönelme hâli практическому prakticheskomu

Araç hâli практическим prakticheskim

Bulunma hâli практическом prakticheskom

Çekim 73 — -жный ile biten sıfatlar

Örnek:

важный (vazhnyy) = önemli

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl важный vazhnyy

Tamlayan hâl важного vazhnogo

Yönelme hâli важному vazhnomu

Araç hâli важным vazhnym

Bulunma hâli важном vazhnom

Çekim 74 — -щный ile biten sıfatlar

Örnek:

мощный (moshchnyy) = güçlü

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl мощный moshchnyy

Tamlayan hâl мощного moshchnogo

Yönelme hâli мощному moshchnomu

Araç hâli мощным moshchnym

Bulunma hâli мощном moshchnom

Çekim 75 — -тельский ile biten sıfatlar

Örnek:

учительский (uchitel'skiy) = öğretmene ait

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl учительский uchitel'skiy

Tamlayan hâl учительского uchitel'skogo

Yönelme hâli учительскому uchitel'skomu

Araç hâli учительским uchitel'skim

Bulunma hâli учительском uchitel'skom

Çekim 76 — Vurgu kayması olan -овый ile biten sıfatlar

Örnek:

весёлый (vesyolyy) = neşeli

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl весёлый vesyolyy

Tamlayan hâl весёлого vesyologo

Yönelme hâli весёлому vesyolomu

Araç hâli весёлым vesyolym

Bulunma hâli весёлом vesyolom

Çekim 77 — -елый ile biten sıfatlar

Örnek:

белый (belyy) = beyaz

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl белый belyy

Tamlayan hâl белого belogo

Yönelme hâli белому belomu

Araç hâli белым belym

Bulunma hâli белом belom

Çekim 78 — -ой ile biten sıfatlar (düzensiz gövde)

Örnek:

худой (khudoy) = zayıf / kötü

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl худой khudoy

Tamlayan hâl худого khudogo

Yönelme hâli худому khudomu

Araç hâli худым khudym

Bulunma hâli худом khudom

Çekim 79 — Ünlü değişimi olan -ний ile biten sıfatlar

Örnek:

ранний (ranniy) = erken

Gövde:

ранн-

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl ранний ranniy

Tamlayan hâl раннего rannego

Yönelme hâli раннему ranneму / rannemu

Araç hâli ранним rannim

Bulunma hâli раннем rannem

Çekim 80 — -иний ile biten sıfatlar

Örnek:

осенний (osenniy) = sonbahara ait

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl осенний osenniy

Tamlayan hâl осеннего osennego

Yönelme hâli осеннему osennemu

Araç hâli осенним osennim

Bulunma hâli осеннем osennem

Çekim 81 — -овой ile biten sıfatlar (malzeme)

Örnek:

шерстяной (sherstyanoy) = yünlü

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl шерстяной sherstyanoy

Tamlayan hâl шерстяного sherstyanogo

Yönelme hâli шерстяному sherstyanomu

Araç hâli шерстяным sherstyanым

Bulunma hâli шерстяном sherstyanom

Çekim 82 — -яной ile biten sıfatlar

Örnek:

земляной (zemlyanoy) = topraktan yapılmış

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl земляной zemlyanoy

Tamlayan hâli земляного zemlyanogo

Yönelme hâli земляному zemlyanomu

Araç hâli земляным zemlyanym

Bulunma hâli земляном zemlyanom

Çekim 83 — İsimlerden türeyen -овый ile biten sıfatlar

Örnek:

дубовый (dubovyy) = meşe

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl дубовый dubovyy

Tamlayan hâli дубового dubovogo

Yönelme hâli дубовому dubovomu

Araç hâli дубовым dubovym

Bulunma hâli дубовом dubovom

Çekim 84 — -евой ile biten sıfatlar

Örnek:

сиреневый (sirenevyy) = leylak rengi

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl сиреневый sirenevyy

Tamlayan hâli сиреневого sirenevogo

Yönelme hâli сиреневому sirenevomu

Araç hâli сиреневым sirenevym

Bulunma hâli сиреневом sirenevom

Çekim 85 — -овый + -ск ile biten sıfatlar

Örnek:

городской (gorodskoy) = şehirle ilgili

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl городской gorodskoy

Tamlayan hâli городского gorodskogo

Yönelme hâli городскому gorodskomu

Araç hâli городским gorodskim

Bulunma hâli городском gorodskom

Çekim 86 — -очный ile biten sıfatlar

Örnek:

прочный (prochnyy) = sağlam / dayanıklı

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl прочный prochnyy

Tamlayan hâli прочного prochnogo

Yönelme hâli прочному prochnomu

Araç hâli прочным prochnym

Bulunma hâli прочном prochnom

Çekim 87 — Yumuşak gövdeli -очный ile biten sıfatlar

Örnek:

точный (tochnyy) = kesin

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl точный tochnyy

Tamlayan hâli точного tochnogo

Yönelme hâli точному tochnomu

Araç hâli точным tochnym

Bulunma hâli точном tochnom

Çekim 88 — Fiillerden türeyen -енный ile biten sıfatlar

Örnek:

варёный (varyonyy) = haşlanmış / pişirilmiş

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl варёный varyonyy

Tamlayan hâli варёного varyonogo

Yönelme hâli варёному varyonomu

Araç hâli варёным varyonym

Bulunma hâli варёном varyonom

Çekim 89 — -тый ile biten ortaçlar

Örnek:

закрытый (zakrytyy) = kapalı

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl закрытый zakrytyy

Tamlayan hâli закрытого zakrytogo

Yönelme hâli закрытому zakrytomu

Araç hâli закрытым zakrytym

Bulunma hâli закрытом zakrytom

Çekim 90 — -анный ile biten ortaçlar

Örnek:

написанный (napisannyy) = yazılmış

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl написанный napisannyy

Tamlayan hâli написанного napisannogo

Yönelme hâli написанному napisannomu

Araç hâli написанным napisannym

Bulunma hâli написанном napisannom

Çekim 91 — -ающий / -яющий ile biten sıfatlar

Şimdiki zaman etken ortaçları

Örnek:

решающий (reshayushchiy) = karar veren / belirleyici

Oluşum:

fiil gövdesi + -ющий

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl решающий reshayushchiy

Tamlayan hâli решающего reshayushchego

Yönelme hâli решающему reshayushchemu

Belirtme hâli решающий / решающего reshayushchiy / reshayushchego

Araç hâli решающим reshayushchim

Bulunma hâli решающем reshayushchem

Çekim 92 — -ящий ile biten şimdiki zaman etken ortaçları

Örnek:

стоящий (stoyashchiy) = ayakta duran

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl стоящий stoyashchiy

Tamlayan hâli стоящего stoyashchego

Yönelme hâli стоящему stoyashchemu

Araç hâli стоящим stoyashchim

Bulunma hâli стоящем stoyashchem

Çekim 93 — -ший ile biten geçmiş zaman etken ortaçları

Örnek:

бывший (byvshiy) = eski / olmuş olan

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl бывший byvshiy

Tamlayan hâli бывшего byvshego

Yönelme hâli бывшему byvshemu

Araç hâli бывшим byvshim

Bulunma hâli бывшем byvshem

Çekim 94 — -енный ile biten edilgen ortaçlar

Örnek:

построенный (postroyennyy) = inşa edilmiş

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl построенный postroyennyy

Tamlayan hâli построенного postroyennogo

Yönelme hâli построенному postroyennomu

Araç hâli построенным postroyennym

Bulunma hâli построенном postroyennom

Çekim 95 — -ённый ile biten edilgen ortaçlar

Örnek:

учёный (uchyonyy) = bilgili / bilim insanı

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl учёный uchyonyy

Tamlayan hâli учёного uchyonogo

Yönelme hâli учёному uchyonomu

Araç hâli учёным uchyonym

Bulunma hâli учёном uchyonom

Çekim 96 — -ившийся ile biten sıfatlar

Örnek:

сложившийся (slozhivshiysya) = oluşmuş / gelişmiş

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl сложившийся slozhivshiysya

Tamlayan hâli сложившегося slozhivshegosya

Yönelme hâli сложившемуся slozhivsheemusya

Araç hâli сложившимся slozhivshimsya

Bulunma hâli сложившемся slozhivshemsya

Çekim 97 — -ся ile biten dönüşlü sıfat-fiil ortaçları

Örnek:

развивающийся (razvivayushchiysya) = gelişen

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl развивающийся razvivayushchiysya

Tamlayan hâli развивающегося razvivayushchegosya

Yönelme hâli развивающемуся razvivayushchemusya

Araç hâli развивающимся razvivayushchimsya

Bulunma hâli развивающемся razvivayushchemsya

Çekim 98 — -ообразный ile biten sıfatlar

Örnek:

прямоугольный (pryamougol'nyy) = dikdörtgen şeklinde

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl прямоугольный pryamougol'nyy

Tamlayan hâli прямоугольного pryamougol'nogo

Yönelme hâli прямоугольному pryamougol'nomu

Araç hâli прямоугольным pryamougol'nym

Bulunma hâli прямоугольном pryamougol'nom

Çekim 99 — -подобный ile biten sıfatlar

Örnek:

человекообразный (chelovekoobraznyy) = insana benzeyen

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl человекообразный chelovekoobraznyy

Tamlayan hâli человекообразного chelovekoobraznogo

Yönelme hâli человекообразному chelovekoobraznomu

Araç hâli человекообразным chelovekoobraznym

Bulunma hâli человекообразном chelovekoobraznom

Çekim 100 — -мерный ile biten sıfatlar

Örnek:

многомерный (mnogomernyy) = çok boyutlu

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl многомерный mnogomernyy

Tamlayan hâli многомерного mnogomernogo

Yönelme hâli многомерному mnogomernomu

Araç hâli многомерным mnogomernym

Bulunma hâli многомерном mnogomernom

Çekim 101 — -градусный ile biten sıfatlar

Örnek:

тридцатиградусный (tridtsatigradusnyy) = otuz derecelik

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl тридцатиградусный tridtsatigradusnyy

Tamlayan hâli тридцатиградусного tridtsatigradusnogo

Yönelme hâli тридцатиградусному tridtsatigradusnomu

Araç hâli тридцатиградусным tridtsatigradusnym

Bulunma hâli тридцатиградусном tridtsatigradusnom

Çekim 102 — -национальный ile biten sıfatlar

Örnek:

международный (mezhdunarodnyy) = uluslararası

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl международный mezhdunarodnyy

Tamlayan hâli международного mezhdunarodnogo

Yönelme hâli международному mezhdunarodnomu

Araç hâli международным mezhdunarodnym

Bulunma hâli международном mezhdunarodnom

Çekim 103 — -технический ile biten sıfatlar

Örnek:

технический (tekhnicheskiy) = teknik

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl технический tekhnicheskiy

Tamlayan hâli технического tekhnicheskogo

Yönelme hâli техническому tekhnicheskomu

Araç hâli техническим tekhnicheskim

Bulunma hâli техническом tekhnicheskom

Çekim 104 — -ский ile biten sıfatlar + soyut isimler

Örnek:

экономический (ekonomicheskiy) = ekonomik

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl экономический ekonomicheskiy

Tamlayan hâli экономического ekonomicheskogo

Yönelme hâli экономическому ekonomicheskomu

Araç hâli экономическим ekonomicheskim

Bulunma hâli экономическом ekonomicheskom

Çekim 105 — -логический ile biten sıfatlar

Örnek:

психологический (psikhologicheskiy) = psikolojik

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl психологический psikhologicheskiy

Tamlayan hâli психологического psikhologicheskogo

Yönelme hâli психологическому psikhologicheskomu

Araç hâli психологическим psikhologicheskim

Bulunma hâli психологическом psikhologicheskom

Çekim 106 — -ический ile biten sıfatlar

Örnek:

математический (matematicheskiy) = matematiksel

Kalıp:

-ий

-его

-ему

-им

-ем

Çekim 107 — -ческий ile biten sıfatlar

Örnek:

политический (politicheskiy) = siyasi

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl политический politicheskiy

Tamlayan hâli политического politicheskogo

Yönelme hâli политическому politicheskomu

Araç hâli политическим politicheskim

Bulunma hâli политическом politicheskom

Çekim 108 — -ственный ile biten sıfatlar

Örnek:

качественный (kachestvennyy) = niteliksel / yüksek kaliteli

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl качественный kachestvennyy

Tamlayan hâli качественного kachestvennogo

Yönelme hâli качественному kachestvennomu

Araç hâli качественным kachestvennym

Bulunma hâli качественном kachestvennom

Çekim 109 — -человеческий ile biten sıfatlar

Örnek:

человеческий (chelovecheskiy) = insani

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl человеческий chelovecheskiy

Tamlayan hâli человеческого chelovecheskogo

Yönelme hâli человеческому chelovecheskomu

Araç hâli человеческим chelovecheskim

Bulunma hâli человеческом chelovecheskom

Çekim 110 — -безный / -бесный ile biten sıfatlar

Örnek:

опасный (opasnyy) = tehlikeli

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl опасный opasnyy

Tamlayan hâli опасного opasnogo

Yönelme hâli опасному opasnomu

Araç hâli опасным opasnym

Bulunma hâli опасном opasnom

Çekim 111 — -ый ile biten sıra sayısı sıfatları

первый (pervyy) = birinci

Sıra sayısı sıfatları normal sıfatlar gibi çekimlenir.

Eril tekil

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl первый pervyy

Tamlayan hâli первого pervogo

Yönelme hâli первому pervomu

Belirtme hâli первый / первого pervyy / pervogo

Araç hâli первым pervym

Bulunma hâli первом pervom

Çekim 112 — -ой ile biten sıra sayısı sıfatları

второй (vtoroy) = ikinci

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl второй vtoroy

Tamlayan hâli второго vtorogo

Yönelme hâli второму vtoromu

Belirtme hâli второй / второго vtoroy / vtorogo

Araç hâli вторым vtorim

Bulunma hâli втором vtorom

Çekim 113 — -ий ile biten sıra sayısı sıfatları

третий (tretiy) = üçüncü

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl третий tretiy

Tamlayan hâli третьего tret'ego

Yönelme hâli третьему tret'emu

Belirtme hâli третий / третьего tretiy / tret'ego

Araç hâli третьим tret'im

Bulunma hâli третьем tret'em

Çekim 114 — -ый ile biten sıra sayısı sıfatları (büyük sayılar)

Örnek:

десятый (desyatyy) = onuncu

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl десятый desyatyy

Tamlayan hâli десятого desyatogo

Yönelme hâli десятому desyatomu

Araç hâli десятым desyatym

Bulunma hâli десятом desyatom

Çekim 115 — -ый ile biten renk sıfatları

красный (krasnyy) = kırmızı

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl красный krasnyy

Tamlayan hâli красного krasnogo

Yönelme hâli красному krasnomu

Araç hâli красным krasnym

Bulunma hâli красном krasnom

Çekim 116 — -ий ile biten renk sıfatları

синий (siniy) = mavi

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl синий siniy

Tamlayan hâli синего sinego

Yönelme hâli синему sinemu

Araç hâli синим sinim

Bulunma hâli синем sinem

Çekim 117 — -ой ile biten renk sıfatları

зелёный (zelyonyy) = yeşil

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl зелёный zelyonyy

Tamlayan hâli зелёного zelyonogo

Yönelme hâli зелёному zelyonomu

Araç hâli зелёным zelyonym

Bulunma hâli зелёном zelyonom

Çekim 118 — -ий ile biten renk sıfatları

коричневый (korichnevyy) = kahverengi

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl коричневый korichnevyy

Tamlayan hâli коричневого korichnevogo

Yönelme hâli коричневому korichnevomu

Araç hâli коричневым korichnevym

Bulunma hâli коричневом korichnevom

Çekim 119 — -ий ile biten iyelik sıfatları

лисий (lisiy) = tilkiye ait

İyelik sıfatları genellikle farklı bir çekim kalıbına sahiptir.

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl лисий lisiy

Tamlayan hâli лисьего lis'ego

Yönelme hâli лисьему lis'emu

Araç hâli лисьим lis'im

Bulunma hâli лисьем lis'em

Çekim 120 — -ий ile biten iyelik sıfatları

волчий (volchiy) = kurda ait

Hâl Rusça Çevriyazı

Yalın hâl волчий volchiy

Tamlayan hâli волчьего volch'ego

Yönelme hâli волчьему volch'emu

Araç hâli волчьим volch'im

Bulunma hâli волчьем volch'em

Çekim 121 — -ий ile biten iyelik sıfatları

медвежий (medvezhiy) = ayının

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl медвежий medvezhiy

Tamlayan hâli медвежьего medvezh'ego

Yönelme hâli медвежьему medvezh'emu

Araç hâli медвежьим medvezh'im

Edat hâli медвежьем medvezh'em

Çekim 122 — İki köklü birleşik sıfatlar

Örnek:

светло-зелёный

(svetlo-zelyonyy)

= açık yeşil

Yalnızca ikinci sıfat değişir:

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl светло-зелёный svetlo-zelyonyy

Tamlayan hâli светло-зелёного svetlo-zelyonogo

Yönelme hâli светло-зелёному svetlo-zelyonomu

Araç hâli светло-зелёным svetlo-zelyonym

Çekim 123 — -научный ile biten birleşik sıfatlar

Örnek:

естественно-научный

(yestestvenno-nauchnyy)

= doğa bilimleriyle ilgili

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl естественно-научный yestestvenno-nauchnyy

Tamlayan hâli естественно-научного yestestvenno-nauchnogo

Yönelme hâli естественно-научному yestestvenno-nauchnomu

Araç hâli естественно-научным yestestvenno-nauchnym

Çekim 124 — -вший ile biten sıfatlar

Örnek:

прошедший (proshedshiy) = geçmiş

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl прошедший proshedshiy

Tamlayan hâli прошедшего proshedshego

Yönelme hâli прошедшему proshedshemu

Araç hâli прошедшим proshedshim

Edat hâli прошедшем proshedshem

Çekim 125 — -щийся ile biten sıfatlar

Örnek:

учащийся (uchashchiysya) = öğrenim gören / öğrenci

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl учащийся uchashchiysya

Tamlayan hâli учащегося uchashchegosya

Yönelme hâli учащемуся uchashchemusya

Araç hâli учащимся uchashchimsya

Edat hâli учащемся uchashchemsya

Çekim 126 — -уемый ile biten sıfatlar

Örnek:

используемый

(ispol'zuyemyy)

= kullanılan / kullanılmakta olan

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl используемый ispol'zuyemyy

Tamlayan hâli используемого ispol'zuyemogo

Yönelme hâli используемому ispol'zuyemomu

Araç hâli используемым ispol'zuyemym

Edat hâli используемом ispol'zuyemom

Çekim 127 — -аемый ile biten sıfatlar

Örnek:

ожидаемый

(ozhidayemyy)

= beklenen

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl ожидаемый ozhidayemyy

Tamlayan hâli ожидаемого ozhidayemogo

Yönelme hâli ожидаемому ozhidayemomu

Araç hâli ожидаемым ozhidayemym

Çekim 128 — -имый ile biten sıfatlar

Örnek:

видимый (vidimyy) = görünür

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl видимый vidimyy

Tamlayan hâli видимого vidimogo

Yönelme hâli видимому vidimomu

Araç hâli видимым vidimym

Edat hâli видимом vidimom

Çekim 129 — -емный ile biten sıfatlar

Örnek:

приемлемый (priyemlemiy) = kabul edilebilir

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl приемлемый priyemlemiy

Tamlayan hâli приемлемого priyemlemogo

Yönelme hâli приемлемому priyemlemomu

Araç hâli приемлемым priyemlemym

Çekim 130 — -ательный ile biten türemiş sıfatlar

Örnek:

образовательный

(obrazovatel'nyy)

= eğitsel

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl образовательный obrazovatel'nyy

Tamlayan hâli образовательного obrazovatel'nogo

Yönelme hâli образовательному obrazovatel'nomu

Araç hâli образовательным obrazovatel'nym

Edat hâli образовательном obrazovatel'nom

Çekim 131 — -истический ile biten sıfatlar

Örnek:

реалистический

(realisticheskiy)

= gerçekçi

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl реалистический realisticheskiy

Tamlayan hâli реалистического realisticheskogo

Yönelme hâli реалистическому realisticheskomu

Araç hâli реалистическим realisticheskim

Edat hâli реалистическом realisticheskom

Çekim 132 — -истый ile biten sıfatlar

Örnek:

чистый

(chistyy)

= temiz

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl чистый chistyy

Tamlayan hâli чистого chistogo

Yönelme hâli чистому chistomu

Araç hâli чистым chistym

Edat hâli чистом chistom

Çekim 133 — Ünsüz değişimiyle -овый ile biten sıfatlar

Örnek:

новый

(novyy)

= yeni

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl новый novyy

Tamlayan hâli нового novogo

Yönelme hâli новому novomu

Araç hâli новым novym

Edat hâli новом novom

Çekim 134 — -кий ile biten sıfatlar

Örnek:

русский? (burada değil)

Örnek:

мягкий

(myagkiy)

= yumuşak

Yazım değişikliği:

г → к/ч biçime bağlı olarak

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl мягкий myagkiy

Tamlayan hâli мягкого myagkogo

Yönelme hâli мягкому myagkomu

Araç hâli мягким myagkim

Edat hâli мягком myagkom

Çekim 135 — -гий ile biten sıfatlar

Örnek:

долгий

(dolgiy)

= uzun (süre bakımından)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl долгий dolgiy

Tamlayan hâli долгого dolgogo

Yönelme hâli долгому dolgomu

Araç hâli долгим dolgim

Edat hâli долгом dolgom

Çekim 136 — -хий ile biten sıfatlar

Örnek:

тихий

(tikhiy)

= sessiz

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl тихий tikhiy

Tamlayan hâli тихого tikhogo

Yönelme hâli тихому tikhomu

Araç hâli тихим tikhim

Edat hâli тихом tikhom

Çekim 137 — -ний ile biten sıfatlar

Örnek:

синий

(siniy)

= mavi

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl синий siniy

Tamlayan hâli синего sinego

Yönelme hâli синему sinemu

Araç hâli синим sinim

Edat hâli синем sinem

Çekim 138 — -зкий ile biten sıfatlar

Örnek:

низкий

(nizkiy)

= alçak

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl низкий nizkiy

Tamlayan hâli низкого nizkogo

Yönelme hâli низкому nizkomu

Araç hâli низким nizkim

Edat hâli низком nizkom

Çekim 139 — -цкий ile biten sıfatlar

Örnek:

немецкий

(nemetskiy)

= Alman

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl немецкий nemetskiy

Tamlayan hâli немецкого nemetskogo

Yönelme hâli немецкому nemetskomu

Araç hâli немецким nemetskim

Edat hâli немецком nemetskom

Çekim 140 — Yer adlarından türeyen -ский ile biten sıfatlar

Örnek:

московский

(moskovskiy)

= Moskova ile ilgili

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl московский moskovskiy

Tamlayan hâli московского moskovskogo

Yönelme hâli московскому moskovskomu

Araç hâli московским moskovskim

Edat hâli московском moskovskom

Çekim 141 — -чий ile biten sıfatlar

Örnek:

горячий

(goryachiy)

= sıcak

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl горячий goryachiy

Tamlayan hâli горячего goryachego

Yönelme hâli горячему goryachemu

Araç hâli горячим goryachim

Edat hâli горячем goryachem

Çekim 142 — -жий ile biten sıfatlar

Örnek:

чужой

(chuzhoy)

= yabancı / tuhaf

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl чужой chuzhoy

Tamlayan hâli чужого chuzhogo

Yönelme hâli чужому chuzhomu

Araç hâli чужим chuzhim

Edat hâli чужом chuzhom

Çekim 143 — Aile adları / iyelik bildiren -овой ile biten sıfatlar

Örnek:

Иванов

(Ivanov)

= İvan'ın

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl Иванов Ivanov

Tamlayan hâli Иванова Ivanova

Yönelme hâli Иванову Ivanovu

Araç hâli Ивановым Ivanovym

Edat hâli Ивановом Ivanovom

Çekim 144 — İyelik bildiren -ев ile biten sıfatlar

Örnek:

Петров

(Petrov)

= Petrov'un

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl Петров Petrov

Tamlayan hâli Петрова Petrova

Yönelme hâli Петрову Petrovu

Araç hâli Петровым Petrovym

Edat hâli Петровом Petrovom

Çekim 145 — -ын / -ин ile biten iyelik sıfatları

Örnek:

мамин

(mamin)

= annenin

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl мамин mamin

Tamlayan hâli маминого maminogo

Yönelme hâli маминому maminomu

Araç hâli маминым maminym

Edat hâli мамином maminom

Çekim 146 — Eril kısa sıfat

Örnek:

готовый → готов

(gotovyy → gotov)

= hazır

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril готов gotov

Dişil готова gotova

Nötr готово gotovo

Çoğul готовы gotovy

Kısa sıfatlar hâllere göre çekimlenmez.

Çekim 147 — Kısa sıfat

Örnek:

занятый → занят

(zanyatyy → zanyat)

= meşgul

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril занят zanyat

Dişil занята zanyata

Nötr занято zanyato

Çoğul заняты zanyaty

Çekim 148 — Kısa sıfat

Örnek:

сделанный → сделан

(sdelannyy → sdelan)

= yapılmış / tamamlanmış

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril сделан sdelan

Dişil сделана sdelana

Nötr сделано sdelano

Çoğul сделаны sdelany

Çekim 149 — Kısa sıfat

Örnek:

открытый → открыт

(otkrytyy → otkryt)

= açık

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril открыт otkryt

Dişil открыта otkryta

Nötr открыто otkryto

Çoğul открыты otkryty

Çekim 150 — Kısa sıfat

Örnek:

любимый → любим

(lyubimyy → lyubim)

= sevilen

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril любим lyubim

Dişil любима lyubima

Nötr любимо lyubimo

Çoğul любимы lyubimy

Çekim 151 — -енен / -енна ile biten kısa sıfatlar

Örnek:

уверенный → уверен

(uverennyy → uveren)

= kendinden emin

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril уверен uveren

Dişil уверена uverena

Nötr уверено uvereno

Çoğul уверены uverený

Çekim 152 — -ний ile biten kısa sıfatlar

Örnek:

должный → должен

(dolzhnyy → dolzhen)

= yükümlü / zorunda

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril должен dolzhen

Dişil должна dolzhna

Nötr должно dolzhno

Çoğul должны dolzhny

Çekim 153 — -ен ile biten kısa sıfatlar

Örnek:

болезненный → болезнен

(boleznennyy → boleznen)

= acı veren

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril болезнен boleznen

Dişil болезненна boleznenna

Nötr болезненно boleznenno

Çoğul болезненны bolezneny

Çekim 154 — -ок ile biten kısa sıfatlar

Örnek:

широкий → широк

(shirokiy → shirok)

= geniş

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril широк shirok

Dişil широка shiroka

Nötr широко shiroko

Çoğul широки shiroki

Çekim 155 — Ünsüz değişimi görülen kısa sıfatlar

Örnek:

лёгкий → лёгок

(lyogkiy → lyogok)

= kolay / hafif

Değişim:

г → з

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril лёгок lyogok

Dişil легка legka

Nötr легко legko

Çoğul легки legki

Çekim 156 — Düzensiz sıfat: хороший

хороший (khoroshiy) = iyi

Tam biçimler

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl хороший khoroshiy

Tamlayan hâli хорошего khoroshego

Yönelme hâli хорошему khoroshemu

Belirtme hâli хороший / хорошего khoroshiy / khoroshego

Araç hâli хорошим khoroshim

Edat hâli хорошем khoroshem

Karşılaştırma:

лучше (luchshe) = daha iyi

Üstünlük derecesi:

лучший (luchshiy) = en iyi

Çekim 157 — Düzensiz sıfat: плохой

плохой (plokhoy) = kötü

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl плохой plokhoy

Tamlayan hâli плохого plokhogo

Yönelme hâli плохому plokhomu

Araç hâli плохим plokhim

Edat hâli плохом plokhom

Karşılaştırma:

хуже (khuzhe) = daha kötü

Üstünlük derecesi:

худший (khudshiy) = en kötü

Çekim 158 — Düzensiz sıfat: большой

большой (bol'shoy) = büyük

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl большой bol'shoy

Tamlayan hâli большого bol'shogo

Yönelme hâli большому bol'shomu

Araç hâli большим bol'shim

Edat hâli большом bol'shom

Karşılaştırma:

больше (bol'she) = daha büyük / daha fazla

Üstünlük derecesi:

самый большой (samyy bol'shoy) = en büyük

Çekim 159 — Düzensiz sıfat: маленький

маленький (malen'kiy) = küçük

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl маленький malen'kiy

Tamlayan hâli маленького malen'kogo

Yönelme hâli маленькому malen'komu

Araç hâli маленьким malen'kim

Edat hâli маленьком malen'kom

Karşılaştırma:

меньше (men'she) = daha küçük / daha az

Çekim 160 — Eril/dişil karışık çoğul sıfat

Örnek:

новые книги

(novyye knigi)

= yeni kitaplar

Çoğul ekleri:

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl новые novyye

Tamlayan hâli новых novykh

Yönelme hâli новым novym

Belirtme hâli новые / новых novyye / novykh

Araç hâli новыми novymi

Edat hâli новых novykh

Çekim 161 — Nötr sıfat kalıbı

Örnek:

новое окно

(novoye okno)

= yeni pencere

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl новое novoye

Tamlayan hâli нового novogo

Yönelme hâli новому novomu

Belirtme hâli новое novoye

Araç hâli новым novym

Edat hâli новом novom

Çekim 162 — Dişil sıfat kalıbı

Örnek:

новая книга

(novaya kniga)

= yeni kitap

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl новая novaya

Tamlayan hâli новой novoy

Yönelme hâli новой novoy

Belirtme hâli новую novuyu

Araç hâli новой novoy

Edat hâli новой novoy

Çekim 163 — Eril canlı isimle sıfat uyumu

Örnek:

вижу нового студента

(vizhu novogo studenta)

= Yeni bir öğrenci görüyorum

Canlılar için belirtme hâli:

-ого / -его

Hâl Biçim

Belirtme hâli нового

Transliterasyon novogo

Çekim 164 — Eril cansız isimle sıfat uyumu

Örnek:

вижу новый дом

(vizhu novyy dom)

= Yeni bir ev görüyorum

Cansızlar için belirtme hâli:

Yalın hâlle aynıdır.

Hâl Biçim

Belirtme hâli новый

Transliterasyon novyy

Çekim 165 — Yumuşak köklü -ний ile biten sıfatlar

Örnek:

летний

(letniy)

= yazlık

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl летний letniy

Tamlayan hâli летнего letnego

Yönelme hâli летнему letnemu

Araç hâli летним letnim

Edat hâli летнем letnem

Çekim 166 — -кий ile biten sıfatlar

Örnek:

русский

(russkiy)

= Rus

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl русский russkiy

Tamlayan hâli русского russkogo

Yönelme hâli русскому russkomu

Araç hâli русским russkim

Edat hâli русском russkom

Çekim 167 — -ой ile biten sıfatlar

Örnek:

дорогой

(dorogoy)

= pahalı / sevgili

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl дорогой dorogoy

Tamlayan hâli дорогого dorogogo

Yönelme hâli дорогому dorogomu

Araç hâli дорогим dorogim

Edat hâli дорогом dorogom

Çekim 168 — -яя ile biten sıfatlar

Örnek:

синяя

(sinyaya)

= mavi (dişil)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl синяя sinyaya

Tamlayan hâli синей siney

Yönelme hâli синей siney

Belirtme hâli синюю sinyuyu

Araç hâli синей siney

Edat hâli синей siney

Çekim 169 — -ое ile biten sıfatlar

Örnek:

большое

(bol'shoye)

= büyük (nötr)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl большое bol'shoye

Tamlayan hâli большого bol'shogo

Yönelme hâli большому bol'shomu

Araç hâli большим bol'shim

Edat hâli большом bol'shom

Çekim 170 — -ые ile biten sıfatlar

Örnek:

новые

(novyye)

= yeni (çoğul)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl новые novyye

Tamlayan hâli новых novykh

Yönelme hâli новым novym

Belirtme hâli новые / новых novyye / novykh

Araç hâli новыми novymi

Edat hâli новых novykh

Çekim 171 — Eril sıfat + canlı isim (Belirtme hâli)

Örnek:

новый студент

(novyy student)

= yeni öğrenci

Canlılar için belirtme hâli değişimi:

нового студента

(novogo studenta)

= yeni öğrenci (nesne)

Hâl Sıfat Transliterasyon

Yalın hâl новый novyy

Tamlayan hâli нового novogo

Yönelme hâli новому novomu

Belirtme hâli нового novogo

Araç hâli новым novym

Edat hâli новом novom

Çekim 172 — Eril sıfat + cansız isim (Belirtme hâli)

Örnek:

новый дом

(novyy dom)

= yeni ev

Belirtme hâli yalın hâl olarak kalır:

Hâl Sıfat Transliterasyon

Yalın hâl новый novyy

Belirtme hâli новый novyy

Tamlayan hâli нового novogo

Yönelme hâli новому novomu

Araç hâli новым novym

Edat hâli новом novom

Çekim 173 — Yumuşak ekli dişil sıfat

Örnek:

синяя дверь

(sinyaya dver')

= mavi kapı

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl синяя sinyaya

Tamlayan hâli синей siney

Yönelme hâli синей siney

Belirtme hâli синюю sinyuyu

Araç hâli синей siney

Edat hâli синей siney

Çekim 174 — -ая ile biten dişil sıfat

Örnek:

красивая

(krasivaya)

= güzel

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl красивая krasivaya

Tamlayan hâli красивой krasivoy

Yönelme hâli красивой krasivoy

Belirtme hâli красивую krasivuyu

Araç hâli красивой krasivoy

Edat hâli красивой krasivoy

Çekim 175 — -ее ile biten nötr sıfat

Örnek:

синее море

(sineye more)

= mavi deniz

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl синее sineye

Tamlayan hâli синего sinego

Yönelme hâli синему sinemu

Belirtme hâli синее sineye

Araç hâli синим sinim

Edat hâli синем sinem

Çekim 176 — -ое ile biten nötr sıfat

Örnek:

большое окно

(bol'shoye okno)

= büyük pencere

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl большое bol'shoye

Tamlayan hâli большого bol'shogo

Yönelme hâli большому bol'shomu

Belirtme hâli большое bol'shoye

Araç hâli большим bol'shim

Edat hâli большом bol'shom

Çekim 177 — Canlı isimlerle kullanılan çoğul sıfatlar

Örnek:

новые ученики

(novyye ucheniki)

= yeni öğrenciler

Belirtme hâli:

новых учеников

(novykh uchenikov)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl новые novyye

Tamlayan hâli новых novykh

Yönelme hâli новым novym

Belirtme hâli новых novykh

Araç hâli новыми novymi

Edat hâli новых novykh

Çekim 178 — Cansız isimlerle kullanılan çoğul sıfatlar

Örnek:

новые дома

(novyye doma)

= yeni evler

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl новые novyye

Tamlayan hâli новых novykh

Yönelme hâli новым novym

Belirtme hâli новые novyye

Araç hâli новыми novymi

Edat hâli новых novykh

Çekim 179 — -анный ile biten ortaç sıfatı

Örnek:

прочитанный

(prochitannyy)

= okunmuş

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl прочитанный prochitannyy

Tamlayan hâli прочитанного prochitannogo

Yönelme hâli прочитанному prochitannomu

Araç hâli прочитанным prochitannym

Edat hâli прочитанном prochitannom

Çekim 180 — -енный ile biten ortaç sıfatı

Örnek:

изученный

(izuchennyy)

= incelenmiş / öğrenilmiş

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl изученный izuchennyy

Tamlayan hâli изученного izuchennogo

Yönelme hâli изученному izuchennomu

Araç hâli изученным izuchennym

Edat hâli изученном izuchennom

Çekim 181 — -тый ortaç sıfatı

Örnek:

открытый

(otkrytyy)

= açılmış

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl открытый otkrytyy

Tamlayan hâli открытого otkrytogo

Yönelme hâli открытому otkrytomu

Araç hâli открытым otkrytym

Edat hâli открытом otkrytom

Çekim 182 — -имый ortaç sıfatı

Örnek:

любимый

(lyubimyy)

= sevilen / favori

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl любимый lyubimyy

Tamlayan hâli любимого lyubimogo

Yönelme hâli любимому lyubimomu

Araç hâli любимым lyubimym

Edat hâli любимом lyubimom

Çekim 183 — -емый ortaç sıfatı

Örnek:

уважаемый

(uvazhayemyy)

= saygı duyulan

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl уважаемый uvazhayemyy

Tamlayan hâli уважаемого uvazhayemogo

Yönelme hâli уважаемому uvazhayemomu

Araç hâli уважаемым uvazhayemym

Edat hâli уважаемом uvazhayemom

Çekim 184 — -ящий ortaç sıfatı

Örnek:

стоящий

(stoyashchiy)

= ayakta duran

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl стоящий stoyashchiy

Tamlayan hâli стоящего stoyashchego

Yönelme hâli стоящему stoyashchemu

Araç hâli стоящим stoyashchim

Edat hâli стоящем stoyashchem

Çekim 185 — -вший ortaç sıfatı

Örnek:

сделавший

(sdelavshiy)

= yapmış olan

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl сделавший sdelavshiy

Tamlayan hâli сделавшего sdelavshego

Yönelme hâli сделавшему sdelavshemu

Araç hâli сделавшим sdelavshim

Edat hâli сделавшем sdelavshem

Çekim 186 — Dönüşlü anlam taşıyan -енный sıfatları

Örnek:

образовавшийся

(obrazovavshiysya)

= oluşmuş / gelişmiş

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl образовавшийся obrazovavshiysya

Tamlayan hâli образовавшегося obrazovavshegosya

Yönelme hâli образовавшемуся obrazovavsheemusya

Araç hâli образовавшимся obrazovavshimsya

Çekim 187 — не- önekli sıfat

Örnek:

неизвестный

(neizvestnyy)

= bilinmeyen

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl неизвестный neizvestnyy

Tamlayan hâli неизвестного neizvestnogo

Yönelme hâli неизвестному neizvestnomu

Araç hâli неизвестным neizvestnym

Edat hâli неизвестном neizvestnom

Çekim 188 — пред- önekli sıfat

Örnek:

предыдущий

(predydushchiy)

= önceki

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl предыдущий predydushchiy

Tamlayan hâli предыдущего predydushchego

Yönelme hâli предыдущему predydushchemu

Araç hâli предыдущим predydushchim

Çekim 189 — меж- önekli sıfat

Örnek:

международный

(mezhdunarodnyy)

= uluslararası

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl международный mezhdunarodnyy

Tamlayan hâli международного mezhdunarodnogo

Yönelme hâli международному mezhdunarodnomu

Araç hâli международным mezhdunarodnym

Edat hâli международном mezhdunarodnom

Çekim 190 — сверх- önekli sıfat

Örnek:

сверхмощный

(sverkhnoshchnyy)

= aşırı güçlü

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl сверхмощный sverkhnoshchnyy

Tamlayan hâli сверхмощного sverkhnoshchnogo

Yönelme hâli сверхмощному sverkhnoshchnomu

Araç hâli сверхмощным sverkhnoshchnym

Edat hâli сверхмощном sverkhnoshchnom

Çekim 191 — этот (bu) sözcüğünden sonra gelen sıfat

Örnek:

этот новый дом

(etot novyy dom)

= bu yeni ev

Sıfat, normal eril çekim kalıbını izler.

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl новый novyy

Tamlayan hâli нового novogo

Yönelme hâli новому novomu

Belirtme hâli новый novyy

Araç hâli новым novym

Edat hâli новом novom

Çekim 192 — эта (bu, dişil) sözcüğünden sonra gelen sıfat

Örnek:

эта новая книга

(eta novaya kniga)

= bu yeni kitap

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl новая novaya

Tamlayan hâli новой novoy

Yönelme hâli новой novoy

Belirtme hâli новую novuyu

Araç hâli новой novoy

Edat hâli новой novoy

Çekim 193 — это (bu, nötr) sözcüğünden sonra gelen sıfat

Örnek:

это новое окно

(eto novoye okno)

= bu yeni pencere

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl новое novoye

Tamlayan hâli нового novogo

Yönelme hâli новому novomu

Belirtme hâli новое novoye

Araç hâli новым novym

Edat hâli новом novom

Çekim 194 — эти (bu, çoğul) sözcüğünden sonra gelen sıfat

Örnek:

эти новые дома

(eti novyye doma)

= bu yeni evler

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl новые novyye

Tamlayan hâli новых novykh

Yönelme hâli новым novym

Belirtme hâli новые novyye

Araç hâli новыми novymi

Edat hâli новых novykh

Çekim 195 — тот (şu/o) sözcüğünden sonra gelen sıfat

Örnek:

тот старый человек

(tot staryy chelovek)

= şu yaşlı kişi

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl старый staryy

Tamlayan hâli старого starogo

Yönelme hâli старому staromu

Belirtme hâli старого starogo

Araç hâli старым starym

Edat hâli старом starom

Çekim 196 — мой iyelik sıfatı

мой (moy) = benim

Hâl Eril Transliterasyon

Yalın hâl мой moy

Tamlayan hâli моего moego

Yönelme hâli моему moemu

Belirtme hâli мой / моего moy / moego

Araç hâli моим moim

Edat hâli моём moyom

Çekim 197 — моя iyelik sıfatı

моя (moya) = benim (dişil)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl моя moya

Tamlayan hâli моей moey

Yönelme hâli моей moey

Belirtme hâli мою moyu

Araç hâli моей moey

Edat hâli моей moey

Çekim 198 — моё iyelik sıfatı

моё (moyo) = benim (nötr)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl моё moyo

Tamlayan hâli моего moego

Yönelme hâli моему moemu

Belirtme hâli моё moyo

Araç hâli моим moim

Edat hâli моём moyom

Çekim 199 — мои iyelik sıfatı

мои (moi) = benim (çoğul)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl мои moi

Tamlayan hâli моих moikh

Yönelme hâli моим moim

Belirtme hâli мои / моих moi / moikh

Araç hâli моими moimi

Edat hâli моих moikh

Çekim 200 — твой iyelik sıfatı

твой (tvoy) = senin (samimi)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl твой tvoy

Tamlayan hâli твоего tvoego

Yönelme hâli твоему tvoemu

Belirtme hâli твой / твоего tvoy / tvoego

Araç hâli твоим tvoim

Edat hâli твоём tvoyom

Çekim 201 — наш iyelik sıfatı

наш (nash) = bizim

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl наш nash

Tamlayan hâli нашего nashego

Yönelme hâli нашему nashemu

Belirtme hâli наш / нашего nash / nashego

Araç hâli нашим nashim

Edat hâli нашем nashem

Çekim 202 — ваш iyelik sıfatı

ваш (vash) = sizin (resmî/çoğul)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl ваш vash

Tamlayan hâli вашего vashego

Yönelme hâli вашему vashemu

Belirtme hâli ваш / вашего vash / vashego

Araç hâli вашим vashim

Edat hâli вашем vashem

Çekim 203 — самый belirtme sıfatı

самый (samyy) = en

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl самый samyy

Tamlayan hâli самого samogo

Yönelme hâli самому samomu

Belirtme hâli самый / самого samyy / samogo

Araç hâli самым samym

Edat hâli самом samom

Çekim 204 — Sıfat olarak kullanılan karşılaştırma sıfatı

Örnek:

лучший друг

(luchshiy drug)

= en iyi arkadaş

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl лучший luchshiy

Tamlayan hâli лучшего luchshego

Yönelme hâli лучшему luchshemu

Araç hâli лучшим luchshim

Edat hâli лучшем luchshem

Çekim 205 — самый ile kullanılan üstünlük sıfatı

Örnek:

самая высокая гора

(samaya vysokaya gora)

= en yüksek dağ

Sıfat normal şekilde çekimlenir:

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl высокая vysokaya

Tamlayan hâli высокой vysokoy

Yönelme hâli высокой vysokoy

Belirtme hâli высокую vysokuyu

Araç hâli высокой vysokoy

Edat hâli высокой vysokoy

Çekim 206 — Ülke adlarından türetilen sıfat

Örnek:

французский

(frantsuzskiy)

= Fransız

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl французский frantsuzskiy

Tamlayan hâli французского frantsuzskogo

Yönelme hâli французскому frantsuzskomu

Araç hâli французским frantsuzskim

Edat hâli французском frantsuzskom

Çekim 207 — Dil adlarından türetilen sıfat

Örnek:

английский

(angliyskiy)

= İngiliz

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl английский angliyskiy

Tamlayan hâli английского angliyskogo

Yönelme hâli английскому angliyskomu

Araç hâli английским angliyskim

Edat hâli английском angliyskom

Çekim 208 — -овой ile biten sıfat

Örnek:

деловой

(delovoy)

= işle ilgili / profesyonel

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl деловой delovoy

Tamlayan hâli делового delovogo

Yönelme hâli деловому delovomu

Araç hâli деловым delovym

Edat hâli деловом delovom

Çekim 209 — -евой ile biten sıfat

Örnek:

краевой

(krayevoy)

= bölgesel

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl краевой krayevoy

Tamlayan hâli краевого krayevogo

Yönelme hâli краевому krayevomu

Araç hâli краевым krayevym

Edat hâli краевом krayevom

Çekim 210 — -ний ile biten sıfat (zaman/konum)

Örnek:

зимний

(zimniy)

= kışlık / kışa ait

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl зимний zimniy

Tamlayan hâli зимнего zimnego

Yönelme hâli зимнему zimnemu

Araç hâli зимним zimnim

Edat hâli зимнем zimnem

Çekim 211 — один (bir) sayı sıfatıyla kullanılan sıfat

Örnek:

один новый дом

(odin novyy dom)

= bir yeni ev

Sıfat normal şekilde çekimlenir.

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl новый novyy

Tamlayan hâli нового novogo

Yönelme hâli новому novomu

Belirtme hâli новый novyy

Araç hâli новым novym

Edat hâli новом novom

Çekim 212 — два / две (iki) sayı sıfatıyla kullanılan sıfat

Örnek:

два новых дома

(dva novykh doma)

= iki yeni ev

2, 3 ve 4 sayılarından sonra:

Sıfat genellikle çoğul tamlayan hâlini alır.

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl новых novykh

Tamlayan hâli новых novykh

Yönelme hâli новым novym

Belirtme hâli новых novykh

Araç hâli новыми novymi

Edat hâli новых novykh

Çekim 213 — три (üç) sayı sıfatıyla kullanılan sıfat

Örnek:

три больших дома

(tri bol'shikh doma)

= üç büyük ev

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl больших bol'shikh

Tamlayan hâli больших bol'shikh

Yönelme hâli большим bol'shim

Belirtme hâli больших bol'shikh

Araç hâli большими bol'shimi

Edat hâli больших bol'shikh

Çekim 214 — пять+ (beş veya daha fazla) sayı sıfatıyla kullanılan sıfat

Örnek:

пять новых книг

(pyat' novykh knig)

= beş yeni kitap

Sıfat her zaman:

Çoğul tamlayan hâlinde olur.

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl новых novykh

Tamlayan hâli новых novykh

Yönelme hâli новым novym

Belirtme hâli новых novykh

Araç hâli новыми novymi

Edat hâli новых novykh

Çekim 215 — много (çok) ile kullanılan sıfat

Örnek:

много красивых домов

(mnogo krasivykh domov)

= çok sayıda güzel ev

Sıfat:

Çoğul tamlayan hâlinde olur.

Rusça Transliterasyon

красивых krasivykh

Çekim 216 — мало (az) ile kullanılan sıfat

Örnek:

мало новых студентов

(malo novykh studentov)

= az sayıda yeni öğrenci

Hâl Rusça Transliterasyon

Sıfat новых novykh

Çekim 217 — сколько (kaç) ile kullanılan sıfat

Örnek:

сколько новых книг?

(skol'ko novykh knig?)

= kaç yeni kitap?

Kalıp:

сколько + sıfatın çoğul tamlayan hâli

Çekim 218 — каждый (her) ile kullanılan sıfat

Örnek:

каждый новый день

(kazhdyy novyy den')

= her yeni gün

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl новый novyy

Tamlayan hâli нового novogo

Yönelme hâli новому novomu

Belirtme hâli новый novyy

Araç hâli новым novym

Edat hâli новом novom

Çekim 219 — каждая ile kullanılan sıfat

Örnek:

каждая новая книга

(kazhdaya novaya kniga)

= her yeni kitap

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl новая novaya

Tamlayan hâli новой novoy

Yönelme hâli новой novoy

Belirtme hâli новую novuyu

Araç hâli новой novoy

Edat hâli новой novoy

Çekim 220 — весь (bütün) ile kullanılan sıfat

Örnek:

весь большой город

(ves' bol'shoy gorod)

= bütün büyük şehir

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl большой bol'shoy

Tamlayan hâli большого bol'shogo

Yönelme hâli большому bol'shomu

Araç hâli большим bol'shim

Edat hâli большом bol'shom

Çekim 221 — отцов iyelik sıfatı

отцов (ottsov) = babanın

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl отцов ottsov

Tamlayan hâli отцова ottsova

Yönelme hâli отцову ottsovu

Araç hâli отцовым ottsovym

Edat hâli отцовом ottsovom

Çekim 222 — мамин iyelik sıfatı

мамин (mamin) = annenin

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl мамин mamin

Tamlayan hâli маминого maminogo

Yönelme hâli маминому maminomu

Araç hâli маминым maminym

Edat hâli мамином maminom

Çekim 223 — братов iyelik sıfatı

братов (bratov) = erkek kardeşin

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl братов bratov

Tamlayan hâli братова bratova

Yönelme hâli братову bratovu

Araç hâli братовым bratovym

Edat hâli братовом bratovom

Çekim 224 — сестрин iyelik sıfatı

сестрин (sestrin) = kız kardeşin

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl сестрин sestrin

Tamlayan hâli сестриного sestrinogo

Yönelme hâli сестриному sestrinomu

Araç hâli сестриным sestrinym

Edat hâli сестрином sestrinom

Çekim 225 — Malzemeden türetilen sıfat

Örnek:

деревянный

(derevyannyy)

= ahşap

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl деревянный derevyannyy

Tamlayan hâli деревянного derevyannogo

Yönelme hâli деревянному derevyannomu

Araç hâli деревянным derevyannym

Edat hâli деревянном derevyannom

Çekim 226 — Malzemeden türetilen sıfat

Örnek:

золотой

(zolotoy)

= altın / altından yapılmış

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl золотой zolotoy

Tamlayan hâli золотого zolotogo

Yönelme hâli золотому zolotomu

Araç hâli золотым zolotym

Edat hâli золотом zolotom

Çekim 227 — Malzemeden türetilen sıfat

Örnek:

серебряный

(serebryanyy)

= gümüş / gümüşten yapılmış

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl серебряный serebryanyy

Tamlayan hâli серебряного serebryanogo

Yönelme hâli серебряному serebryanomu

Araç hâli серебряным serebryanym

Edat hâli серебряном serebryanom

Çekim 228 — Bir yerden türetilen sıfat

Örnek:

городской

(gorodskoy)

= şehirle ilgili / şehirsel

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl городской gorodskoy

Tamlayan hâli городского gorodskogo

Yönelme hâli городскому gorodskomu

Araç hâli городским gorodskim

Edat hâli городском gorodskom

Çekim 229 — Meslekten/faaliyetten türetilen sıfat

Örnek:

научный

(nauchnyy)

= bilimsel

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl научный nauchnyy

Tamlayan hâli научного nauchnogo

Yönelme hâli научному nauchnomu

Araç hâli научным nauchnym

Edat hâli научном nauchnom

Çekim 230 — Soyut isimden türetilen sıfat

Örnek:

важный

(vazhnyy)

= önemli

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl важный vazhnyy

Tamlayan hâli важного vazhnogo

Yönelme hâli важному vazhnomu

Araç hâli важным vazhnym

Edat hâli важном vazhnom

Çekim 231 — Soru sıfatı какой

какой (kakoy) = hangi / ne tür

Eril

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl какой kakoy

Tamlayan hâli какого kakogo

Yönelme hâli какому kakomu

Belirtme hâli какой / какого kakoy / kakogo

Araç hâli каким kakim

Edat hâli каком kakom

Çekim 232 — Soru sıfatı какая

какая (kakaya) = hangi (dişil)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl какая kakaya

Tamlayan hâli какой kakoy

Yönelme hâli какой kakoy

Belirtme hâli какую kakuyu

Araç hâli какой kakoy

Edat hâli какой kakoy

Çekim 233 — Soru sıfatı какое

какое (kakoye) = hangi (nötr)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl какое kakoye

Tamlayan hâli какого kakogo

Yönelme hâli какому kakomu

Belirtme hâli какое kakoye

Araç hâli каким kakim

Edat hâli каком kakom

Çekim 234 — Soru sıfatı какие

какие (kakiye) = hangi (çoğul)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl какие kakiye

Tamlayan hâli каких kakikh

Yönelme hâli каким kakim

Belirtme hâli какие / каких kakiye / kakikh

Araç hâli какими kakimi

Edat hâli каких kakikh

Çekim 235 — İlgi sıfatı который

который (kotoryy) = hangi / kim (ilgi zamiri)

Eril

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl который kotoryy

Tamlayan hâli которого kotorogo

Yönelme hâli которому kotoromu

Belirtme hâli который / которого kotoryy / kotorogo

Araç hâli которым kotorym

Edat hâli котором kotorom

Çekim 236 — İlgi sıfatı которая

которая (kotoraya) = hangi / kim (dişil)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl которая kotoraya

Tamlayan hâli которой kotoroy

Yönelme hâli которой kotoroy

Belirtme hâli которую kotoruyu

Araç hâli которой kotoroy

Edat hâli которой kotoroy

Çekim 237 — İlgi sıfatı которое

которое (kotoroye) = hangi (nötr)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl которое kotoroye

Tamlayan hâli которого kotorogo

Yönelme hâli которому kotoromu

Belirtme hâli которое kotoroye

Araç hâli которым kotorým

Edat hâli котором kotorom

Çekim 238 — İlgi sıfatı которые

которые (kotoryye) = hangi / kim (çoğul)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl которые kotoryye

Tamlayan hâli которых kotorykh

Yönelme hâli которым kotorym

Belirtme hâli которые / которых kotoryye / kotorykh

Araç hâli которыми kotorymi

Edat hâli которых kotorykh

Çekim 239 — İyelik soru sıfatı чей

чей (chey) = kimin

Eril

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl чей chey

Tamlayan hâli чьего ch'ego

Yönelme hâli чьему ch'emu

Belirtme hâli чей / чьего chey / ch'ego

Araç hâli чьим ch'im

Edat hâli чьём ch'yom

Çekim 240 — İyelik soru sıfatı чья

чья (ch'ya) = kimin (dişil)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl чья ch'ya

Tamlayan hâli чьей ch'yey

Yönelme hâli чьей ch'yey

Belirtme hâli чью ch'yu

Araç hâli чьей ch'yey

Edat hâli чьей ch'yey

Çekim 241 — İyelik soru sıfatı чьё

чьё (ch'yo) = kimin (nötr)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl чьё ch'yo

Tamlayan hâli чьего ch'ego

Yönelme hâli чьему ch'emu

Belirtme hâli чьё ch'yo

Araç hâli чьим ch'im

Edat hâli чьём ch'yom

Çekim 242 — İyelik soru sıfatı чьи

чьи (ch'i) = kimin (çoğul)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl чьи ch'i

Tamlayan hâli чьих ch'ikh

Yönelme hâli чьим ch'im

Belirtme hâli чьи / чьих ch'i / ch'ikh

Araç hâli чьими ch'imi

Edat hâli чьих ch'ikh

Çekim 243 — Olumsuz sıfat никакой

никакой (nikakoy) = hiçbir / hiçbiri / herhangi bir ... değil

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl никакой nikakoy

Tamlayan hâli никакого nikakogo

Yönelme hâli никакому nikakomu

Belirtme hâli никакой / никакого nikakoy / nikakogo

Araç hâli никаким nikakim

Edat hâli никаком nikakom

Çekim 244 — Olumsuz sıfat ничей

ничей (nichey) = hiç kimsenin

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl ничей nichey

Tamlayan hâli ничьего nich'ego

Yönelme hâli ничьему nich'emu

Belirtme hâli ничей / ничьего nichey / nich'ego

Araç hâli ничьим nich'im

Edat hâli ничьём nich'yom

Çekim 245 — Olumsuz sıfat никакой (çoğul)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl никакие nikakiye

Tamlayan hâli никаких nikakikh

Yönelme hâli никаким nikakim

Belirtme hâli никакие / никаких nikakiye / nikakikh

Araç hâli никакими nikakimi

Edat hâli никаких nikakikh

Çekim 246 — İsimleşmiş sıfat (eril)

Örnek:

старый → старый человек → старый

(staryy)

= yaşlı adam

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl старый staryy

Tamlayan hâli старого starogo

Yönelme hâli старому staromu

Araç hâli старым starym

Edat hâli старом starom

Çekim 247 — İsimleşmiş sıfat (dişil)

Örnek:

молодая

(molodaya)

= genç kadın

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl молодая molodaya

Tamlayan hâli молодой molodoy

Yönelme hâli молодой molodoy

Belirtme hâli молодую moloduyu

Araç hâli молодой molodoy

Edat hâli молодой molodoy

Çekim 248 — İsimleşmiş sıfat (çoğul)

Örnek:

богатые

(bogatyye)

= zengin insanlar

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl богатые bogatyye

Tamlayan hâli богатых bogatykh

Yönelme hâli богатым bogatym

Belirtme hâli богатых bogatykh

Araç hâli богатыми bogatymi

Edat hâli богатых bogatykh

Çekim 249 — Soyut isim olarak kullanılan sıfat

Örnek:

важное

(vazhnoye)

= önemli bir şey

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl важное vazhnoye

Tamlayan hâli важного vazhnogo

Yönelme hâli важному vazhnomu

Araç hâli важным vazhnym

Edat hâli важном vazhnom

Çekim 250 — Kişi/grup anlamında kullanılan sıfat

Örnek:

русские

(russkiye)

= Ruslar

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl русские russkiye

Tamlayan hâli русских russkikh

Yönelme hâli русским russkim

Belirtme hâli русских russkikh

Araç hâli русскими russkimi

Edat hâli русских russkikh

Çekim 251 — İyelik sıfatı лисий

лисий (lisiy) = tilkinin

Eril

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl лисий lisiy

Tamlayan hâli лисьего lis'ego

Yönelme hâli лисьему lis'emu

Belirtme hâli лисий / лисьего lisiy / lis'ego

Araç hâli лисьим lis'im

Edat hâli лисьем lis'em

Çekim 252 — İyelik sıfatı лисья

лисья (lis'ya) = tilkinin (dişil)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl лисья lis'ya

Tamlayan hâli лисьей lis'ey

Yönelme hâli лисьей lis'ey

Belirtme hâli лисью lis'yu

Araç hâli лисьей lis'ey

Edat hâli лисьей lis'ey

Çekim 253 — İyelik sıfatı лисий (çoğul)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl лисьи lis'i

Tamlayan hâli лисьих lis'ikh

Yönelme hâli лисьим lis'im

Belirtme hâli лисьи / лисьих lis'i / lis'ikh

Araç hâli лисьими lis'imi

Edat hâli лисьих lis'ikh

Çekim 254 — İyelik sıfatı волчий

волчий (volchiy) = kurdun

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl волчий volchiy

Tamlayan hâli волчьего volch'ego

Yönelme hâli волчьему volch'emu

Belirtme hâli волчий / волчьего volchiy / volch'ego

Araç hâli волчьим volch'im

Edat hâli волчьем volch'em

Çekim 255 — İyelik sıfatı медвежий

медвежий (medvezhiy) = ayının

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl медвежий medvezhiy

Tamlayan hâli медвежьего medvezh'ego

Yönelme hâli медвежьему medvezh'emu

Belirtme hâli медвежий / медвежьего medvezhiy / medvezh'ego

Araç hâli медвежьим medvezh'im

Edat hâli медвежьем medvezh'em

Çekim 256 — İyelik sıfatı заячий

заячий (zayachiy) = tavşanın

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl заячий zayachiy

Tamlayan hâli заячьего zayach'ego

Yönelme hâli заячьему zayach'emu

Araç hâli заячьим zayach'im

Edat hâli заячьем zayach'em

Çekim 257 — Karşılaştırma sıfatı лучший

лучший (luchshiy) = daha iyi / en iyi

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl лучший luchshiy

Tamlayan hâli лучшего luchshego

Yönelme hâli лучшему luchshemu

Belirtme hâli лучший / лучшего luchshiy / luchshego

Araç hâli лучшим luchshim

Edat hâli лучшем luchshem

Çekim 258 — Karşılaştırma sıfatı худший

худший (khudshiy) = daha kötü / en kötü

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl худший khudshiy

Tamlayan hâli худшего khudshego

Yönelme hâli худшему khudshemu

Araç hâli худшим khudshim

Edat hâli худшем khudshem

Çekim 259 — Karşılaştırma sıfatı больший

больший (bol'shiy) = daha büyük / daha geniş

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl больший bol'shiy

Tamlayan hâli большего bol'shego

Yönelme hâli большему bol'shemu

Araç hâli большим bol'shim

Edat hâli большем bol'shem

Çekim 260 — Karşılaştırma sıfatı меньший

меньший (men'shiy) = daha küçük / daha az

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl меньший men'shiy

Tamlayan hâli меньшего men'shego

Yönelme hâli меньшему men'shemu

Araç hâli меньшим men'shim

Edat hâli меньшем men'shem

Çekim 261 — Sıfat первый

первый (pervyy) = birinci

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl первый pervyy

Tamlayan hâli первого pervogo

Yönelme hâli первому pervomu

Belirtme hâli первый / первого pervyy / pervogo

Araç hâli первым pervym

Edat hâli первом pervom

Çekim 262 — Sıfat второй

второй (vtoroy) = ikinci

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl второй vtoroy

Tamlayan hâli второго vtorogo

Yönelme hâli второму vtoromu

Araç hâli вторым vtorym

Edat hâli втором vtoroм

Çekim 263 — Sıfat третий

третий (tretiy) = üçüncü

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl третий tretiy

Tamlayan hâli третьего tret'ego

Yönelme hâli третьему tret'emu

Araç hâli третьим tret'im

Edat hâli третьем tret'em

Çekim 264 — Şimdiki zaman etken ortaç читающий

читающий (chitayushchiy) = okuyan

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl читающий chitayushchiy

Tamlayan hâli читающего chitayushchego

Yönelme hâli читающему chitayushchemu

Araç hâli читающим chitayushchim

Edat hâli читающем chitayushchem

Çekim 265 — Şimdiki zaman etken ortaç говорящий

говорящий (govoryashchiy) = konuşan

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl говорящий govoryashchiy

Tamlayan hâli говорящего govoryashchego

Yönelme hâli говорящему govoryashchemu

Araç hâli говорящим govoryashchim

Edat hâli говорящем govoryashchem

Çekim 266 — Şimdiki zaman edilgen ortaç делаемый

делаемый (delayemyy) = yapılmakta olan

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl делаемый delayemyy

Tamlayan hâli делаемого delayemogo

Yönelme hâli делаемому delayemomu

Araç hâli делаемым delayemym

Edat hâli делаемом delayemom

Çekim 267 — Geçmiş zaman edilgen ortaç написанный

написанный (napisannyy) = yazılmış

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl написанный napisannyy

Tamlayan hâli написанного napisannogo

Yönelme hâli написанному napisannomu

Araç hâli написанным napisannym

Edat hâli написанном napisannom

Çekim 268 — Geçmiş zaman edilgen ortaç закрытый

закрытый (zakrytyy) = kapalı

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl закрытый zakrytyy

Tamlayan hâli закрытого zakrytogo

Yönelme hâli закрытому zakrytomu

Araç hâli закрытым zakrytym

Edat hâli закрытом zakrytom

Çekim 269 — Dönüşlü ortaç улыбающийся

улыбающийся (ulybayushchiysya) = gülümseyen

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl улыбающийся ulybayushchiysya

Tamlayan hâli улыбающегося ulybayushchegosya

Yönelme hâli улыбающемуся ulybayushchemusya

Araç hâli улыбающимся ulybayushchimsya

Edat hâli улыбающемся ulybayushchemsya

Çekim 270 — Dönüşlü ortaç сделавшийся

сделавшийся (sdelavshiysya) = olmuş olan

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl сделавшийся sdelavshiysya

Tamlayan hâli сделавшегося sdelavshegosya

Yönelme hâli сделавшемуся sdelavsheemusya

Araç hâli сделавшимся sdelavshimsya

Edat hâli сделавшемся sdelavshemsya

Çekim 271 — Kısa sıfat красивый

красивый (krasivyy) = güzel

Tam biçim:

красивый дом

(krasivyy dom)

= güzel ev

Kısa biçim:

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril красив krasiv

Dişil красива krasiva

Nötr красиво krasivo

Çoğul красивы krasivy

Örnek:

Дом красив.

Dom krasiv.

= Ev güzeldir.

Çekim 272 — Kısa sıfat новый

новый (novyy) = yeni

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril нов nov

Dişil нова nova

Nötr ново novo

Çoğul новы novy

Örnek:

Дом нов.

Dom nov.

= Ev yenidir.

Çekim 273 — Kısa sıfat старый

старый (staryy) = yaşlı / eski

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril стар star

Dişil стара stara

Nötr старо staro

Çoğul стары stary

Çekim 274 — Kısa sıfat длинный

длинный (dlinnyy) = uzun

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril длинен dlinen

Dişil длинна dlinna

Nötr длинно dlinno

Çoğul длинны dlinny

Çekim 275 — Kısa sıfat сильный

сильный (sil'nyy) = güçlü

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril силён silyon

Dişil сильна sil'na

Nötr сильно sil'no

Çoğul сильны sil'ny

Kök değişimi:

и → ё

Çekim 276 — Kısa sıfat умный

умный (umnyy) = zeki

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril умён umyon

Dişil умна umna

Nötr умно umno

Çoğul умны umny

Çekim 277 — Kısa sıfat трудный

трудный (trudnyy) = zor

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril труден truden

Dişil трудна trudna

Nötr трудно trudno

Çoğul трудны trudny

Örnek:

Это трудно.

Eto trudno.

= Bu zordur.

Çekim 278 — Kısa sıfat радостный

радостный (radostnyy) = neşeli

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril радостен radosten

Dişil радостна radostna

Nötr радостно radostno

Çoğul радостны radostny

Çekim 279 — Kısa sıfat готовый

готовый (gotovyy) = hazır

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril готов gotov

Dişil готова gotova

Nötr готово gotovo

Çoğul готовы gotovy

Örnek:

Я готов.

Ya gotov.

= Hazırım.

Çekim 280 — Kısa sıfat должный

должный (dolzhnyy) = yükümlü / zorunda

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril должен dolzhen

Dişil должна dolzhna

Nötr должно dolzhno

Çoğul должны dolzhny

Örnek:

Я должен работать.

Ya dolzhen rabotat'.

= Çalışmak zorundayım.

Çekim 281 — Kısa sıfat нужный

нужный (nuzhnyy) = gerekli

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril нужен nuzhen

Dişil нужна nuzhna

Nötr нужно nuzhno

Çoğul нужны nuzhny

Örnek:

Мне нужна книга.

Mne nuzhna kniga.

= Bir kitaba ihtiyacım var.

Çekim 282 — Kısa sıfat занятый

занятый (zanyatyy) = meşgul

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril занят zanyat

Dişil занята zanyata

Nötr занято zanyato

Çoğul заняты zanyaty

Çekim 283 — Kısa sıfat открытый

открытый (otkrytyy) = açık

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril открыт otkryt

Dişil открыта otkryta

Nötr открыто otkryto

Çoğul открыты otkryty

Çekim 284 — Kısa sıfat закрытый

закрытый (zakrytyy) = kapalı

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril закрыт zakryt

Dişil закрыта zakryta

Nötr закрыто zakryto

Çoğul закрыты zakryty

Çekim 285 — Kısa edilgen ortaç сделанный

сделанный (sdelannyy) = yapılmış

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril сделан sdelan

Dişil сделана sdelana

Nötr сделано sdelano

Çoğul сделаны sdelany

Örnek:

Работа сделана.

Rabota sdelana.

= İş tamamlandı.

Çekim 286 — Kısa edilgen ortaç написанный

написанный (napisannyy) = yazılmış

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril написан napisan

Dişil написана napisana

Nötr написано napisano

Çoğul написаны napisany

Çekim 287 — Kısa edilgen ortaç прочитанный

прочитанный (prochitannyy) = okunmuş

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril прочитан prochitan

Dişil прочитана prochitana

Nötr прочитано prochitano

Çoğul прочитаны prochitany

Çekim 288 — Kısa edilgen ortaç любимый

любимый (lyubimyy) = sevilen

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril любим lyubim

Dişil любима lyubima

Nötr любимо lyubimo

Çoğul любимы lyubimy

Çekim 289 — -ий ile biten sıfat

Örnek:

синий

(siniy)

= mavi

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl синий siniy

Tamlayan hâli синего sinego

Yönelme hâli синему sinemu

Belirtme hâli синий / синего siniy / sinego

Araç hâli синим sinim

Edat hâli синем sinem

Çekim 290 — -ья ile biten sıfat

Örnek:

лисий хвост

(lisiy khvost)

= tilki kuyruğu

İyelik sıfatının dişil biçimi:

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl лисья lis'ya

Tamlayan hâli лисьей lis'ey

Yönelme hâli лисьей lis'ey

Belirtme hâli лисью lis'yu

Araç hâli лисьей lis'ey

Edat hâli лисьей lis'ey

Çekim 291 — İyelik sıfatı свой

свой (svoy) = kişinin kendi

Eril

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl свой svoy

Tamlayan hâli своего svoego

Yönelme hâli своему svoemu

Belirtme hâli свой / своего svoy / svoego

Araç hâli своим svoim

Edat hâli своём svoyom

Örnek:

Я люблю свой дом.

Ya lyublyu svoy dom.

= Kendi evimi seviyorum.

Çekim 292 — İyelik sıfatı своя

своя (svoya) = kişinin kendi (dişil)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl своя svoya

Tamlayan hâli своей svoey

Yönelme hâli своей svoey

Belirtme hâli свою svoyu

Araç hâli своей svoey

Edat hâli своей svoey

Çekim 293 — İyelik sıfatı своё

своё (svoyo) = kişinin kendi (nötr)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl своё svoyo

Tamlayan hâli своего svoego

Yönelme hâli своему svoemu

Belirtme hâli своё svoyo

Araç hâli своим svoim

Edat hâli своём svoyom

Çekim 294 — İyelik sıfatı свои

свои (svoi) = kişinin kendine ait olanları (çoğul)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl свои svoi

Tamlayan hâli своих svoikh

Yönelme hâli своим svoim

Belirtme hâli свои / своих svoi / svoikh

Araç hâli своими svoimi

Edat hâli своих svoikh

Çekim 295 — Soru sıfatı каков

каков (kakov) = ... nasıldır?

Kısa sıfat biçimi:

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril каков kakov

Dişil какова kakova

Nötr каково kakovo

Çoğul каковы kakovy

Örnek:

Каков результат?

Kakov rezul'tat?

= Sonuç nasıldır?

Çekim 296 — İlgi sıfatı каковый

каковый (kakovyy) = ne tür (edebî)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl каковый kakovyy

Tamlayan hâli какового kakovogo

Yönelme hâli каковому kakovomu

Araç hâli каковым kakovym

Edat hâli каковом kakovom

Çekim 297 — Olumsuz sıfat никаков

каков → никаков

(nikakov) = hiçbir tür / hiçbiri

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril никаков nikakov

Dişil никакова nikakova

Nötr никаково nikakovo

Çoğul никаковы nikakovy

Çekim 298 — Karşılaştırma sıfatı выше

высокий → выше

(vysokiy → vyshe)

= yüksek → daha yüksek

Yüklem olarak kullanımı:

Гора выше.

Gora vyshe.

= Dağ daha yüksektir.

Basit karşılaştırma biçimleri çekimlenmediği için hâl biçimleri uygulanmaz.

Çekim 299 — Karşılaştırma sıfatı ниже

низкий → ниже

(nizkiy → nizhe)

= alçak → daha alçak

Örnek:

Цена ниже.

Tsena nizhe.

= Fiyat daha düşüktür.

Çekim 300 — Karşılaştırma sıfatı быстрее

быстрый → быстрее

(bystryy → bystree)

= hızlı → daha hızlı

Örnek:

Он бежит быстрее.

On bezhit bystree.

= O daha hızlı koşuyor.

Çekim 301 — более ile karşılaştırma sıfatı

Örnek:

более красивый

(boleye krasivyy)

= daha güzel

Sıfat normal şekilde çekimlenir:

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl более красивый boleye krasivyy

Tamlayan hâli более красивого boleye krasivogo

Yönelme hâli более красивому boleye krasivomu

Araç hâli более красивым boleye krasivym

Edat hâli более красивом boleye krasivom

Çekim 302 — менее ile karşılaştırma sıfatı

Örnek:

менее важный

(menee vazhnyy)

= daha az önemli

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl менее важный menee vazhnyy

Tamlayan hâli менее важного menee vazhnogo

Yönelme hâli менее важному menee vazhnomu

Araç hâli менее важным menee vazhnym

Edat hâli менее важном menee vazhnom

Çekim 303 — самый лучший üstünlük sıfatı

самый лучший

(samyy luchshiy)

= en iyisi

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl самый лучший samyy luchshiy

Tamlayan hâli самого лучшего samogo luchshego

Yönelme hâli самому лучшему samomu luchshemu

Araç hâli самым лучшим samym luchshim

Edat hâli самом лучшем samom luchshem

Çekim 304 — наилучший üstünlük sıfatı

наилучший (nailuchshiy)

= en iyi (resmî)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl наилучший nailuchshiy

Tamlayan hâli наилучшего nailuchshego

Yönelme hâli наилучшему nailuchshemu

Araç hâli наилучшим nailuchshim

Edat hâli наилучшем nailuchshem

Çekim 305 — высочайший üstünlük sıfatı

высочайший (vysochayshiy)

= en yüksek / en büyük

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl высочайший vysochayshiy

Tamlayan hâli высочайшего vysochayshego

Yönelme hâli высочайшему vysochayshemu

Araç hâli высочайшим vysochayshim

Edat hâli высочайшем vysochayshem

Çekim 306 — малейший üstünlük sıfatı

малейший (maleyshiy)

= en ufak

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl малейший maleyshiy

Tamlayan hâli малейшего maleys hego

Yönelme hâli малейшему maleyshemu

Araç hâli малейшим maleyshim

Edat hâli малейшем maleyshem

Çekim 307 — Şimdiki zaman etken ortaç идущий

идущий (idushchiy)

= giden / yürüyen

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl идущий idushchiy

Tamlayan hâli идущего idushchego

Yönelme hâli идущему idushchemu

Araç hâli идущим idushchim

Edat hâli идущем idushchem

Çekim 308 — Şimdiki zaman etken ortaç стоящий

стоящий (stoyashchiy)

= duran / ayakta duran

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl стоящий stoyashchiy

Tamlayan hâli стоящего stoyashchego

Yönelme hâli стоящему stoyashchemu

Araç hâli стоящим stoyashchim

Edat hâli стоящем stoyashchem

Çekim 309 — Geçmiş zaman etken ortaç бывший

бывший (byvshiy)

= eski / olmuş olan

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl бывший byvshiy

Tamlayan hâli бывшего byvshego

Yönelme hâli бывшему byvshemu

Araç hâli бывшим byvshim

Edat hâli бывшем byvshem

Çekim 310 — Geçmiş zaman etken ortaç сделавший

сделавший (sdelavshiy)

= yapmış olan

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl сделавший sdelavshiy

Tamlayan hâli сделавшего sdelavshego

Yönelme hâli сделавшему sdelavshemu

Araç hâli сделавшим sdelavshim

Edat hâli сделавшем sdelavshem

Çekim 311 — Şimdiki zaman etken ortaç делающий

делающий (delayushchiy)

= yapan / yapmakta olan

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl делающий delayushchiy

Tamlayan hâli делающего delayushchego

Yönelme hâli делающему delayushchemu

Belirtme hâli делающий / делающего delayushchiy / delayushchego

Araç hâli делающим delayushchim

Edat hâli делающем delayushchem

Çekim 312 — Şimdiki zaman etken ortaç читающий

читающий (chitayushchiy)

= okuyan

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl читающий chitayushchiy

Tamlayan hâli читающего chitayushchego

Yönelme hâli читающему chitayushchemu

Belirtme hâli читающий / читающего chitayushchiy / chitayushchego

Araç hâli читающим chitayushchim

Edat hâli читающем chitayushchem

Çekim 313 — Şimdiki zaman etken ortaç видящий

видящий (vidyashchiy)

= gören

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl видящий vidyashchiy

Tamlayan hâli видящего vidyashchego

Yönelme hâli видящему vidyashchemu

Araç hâli видящим vidyashchim

Edat hâli видящем vidyashchem

Çekim 314 — Şimdiki zaman edilgen ortaç читаемый

читаемый (chitayemyy)

= okunmakta olan

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl читаемый chitayemyy

Tamlayan hâli читаемого chitayemogo

Yönelme hâli читаемому chitayemomu

Araç hâli читаемым chitayemym

Edat hâli читаемом chitayemom

Çekim 315 — Şimdiki zaman edilgen ortaç видимый

видимый (vidimyy)

= görülebilir / görülmekte olan

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl видимый vidimyy

Tamlayan hâli видимого vidimogo

Yönelme hâli видимому vidimomu

Araç hâli видимым vidimym

Edat hâli видимом vidimom

Çekim 316 — Şimdiki zaman edilgen ortaç любимый

любимый (lyubimyy)

= sevilen

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl любимый lyubimyy

Tamlayan hâli любимого lyubimogo

Yönelme hâli любимому lyubimomu

Araç hâli любимым lyubimym

Edat hâli любимом lyubimom

Çekim 317 — Geçmiş zaman edilgen ortaç купленный

купленный (kuplennyy)

= satın alınmış

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl купленный kuplennyy

Tamlayan hâli купленного kuplennogo

Yönelme hâli купленному kuplennomu

Araç hâli купленным kuplennym

Edat hâli купленном kuplennom

Çekim 318 — Geçmiş zaman edilgen ortaç построенный

построенный (postroyennyy)

= inşa edilmiş

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl построенный postroyennyy

Tamlayan hâli построенного postroyennogo

Yönelme hâli построенному postroyennomu

Araç hâli построенным postroyennym

Edat hâli построенном postroyennom

Çekim 319 — Geçmiş zaman edilgen ortaç открытый

открытый (otkrytyy)

= açılmış

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl открытый otkrytyy

Tamlayan hâli открытого otkrytogo

Yönelme hâli открытому otkrytomu

Araç hâli открытым otkrytym

Edat hâli открытом otkrytom

Çekim 320 — Geçmiş zaman edilgen ortaç закрытый

закрытый (zakrytyy)

= kapatılmış

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl закрытый zakrytyy

Tamlayan hâli закрытого zakrytogo

Yönelme hâli закрытому zakrytomu

Araç hâli закрытым zakrytym

Edat hâli закрытом zakrytom

Çekim 321 — дедов iyelik sıfatı

дедов (dedov)

= büyükbabanın

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl дедов dedov

Tamlayan hâli дедова dedova

Yönelme hâli дедову dedovu

Araç hâli дедовым dedovym

Edat hâli дедовом dedovom

Çekim 322 — сынов iyelik sıfatı

сынов (synov)

= oğlun

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl сынов synov

Tamlayan hâli сынова synova

Yönelme hâli сынову synovu

Araç hâli сыновым synovym

Edat hâli сыновом synovom

Çekim 323 — дочерин iyelik sıfatı

дочерин (docherin)

= kızın

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl дочерин docherin

Tamlayan hâli дочернего docherego

Yönelme hâli дочернему docheremu

Araç hâli дочерним dochernim

Edat hâli дочернем dochernem

Çekim 324 — медвежий iyelik sıfatı

медвежий (medvezhiy)

= ayının

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl медвежий medvezhiy

Tamlayan hâli медвежьего medvezh'ego

Yönelme hâli медвежьему medvezh'emu

Araç hâli медвежьим medvezh'im

Edat hâli медвежьем medvezh'em

Çekim 325 — -овский ile biten sıfat

Örnek:

московский

(moskovskiy)

= Moskova ile ilgili

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl московский moskovskiy

Tamlayan hâli московского moskovskogo

Yönelme hâli московскому moskovskomu

Araç hâli московским moskovskim

Edat hâli московском moskovskom

Çekim 326 — -ческий ile biten sıfat

Örnek:

практический

(prakticheskiy)

= pratik

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl практический prakticheskiy

Tamlayan hâli практического prakticheskogo

Yönelme hâli практическому prakticheskomu

Araç hâli практическим prakticheskim

Edat hâli практическом prakticheskom

Çekim 327 — -ический ile biten sıfat

Örnek:

исторический

(istoricheskiy)

= tarihî

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl исторический istoricheskiy

Tamlayan hâli исторического istoricheskogo

Yönelme hâli историческому istoricheskomu

Araç hâli историческим istoricheskim

Edat hâli историческом istoricheskom

Çekim 328 — -ный ile biten sıfat

Örnek:

возможный

(vozmozhnyy)

= mümkün

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl возможный vozmozhnyy

Tamlayan hâli возможного vozmozhnogo

Yönelme hâli возможному vozmozhnomu

Araç hâli возможным vozmozhnym

Edat hâli возможном vozmozhnom

Çekim 329 — -тельный ile biten sıfat

Örnek:

значительный

(znachitel'nyy)

= önemli / kayda değer

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl значительный znachitel'nyy

Tamlayan hâli значительного znachitel'nogo

Yönelme hâli значительному znachitel'nomu

Araç hâli значительным znachitel'nym

Edat hâli значительном znachitel'nom

Çekim 330 — -истый ile biten sıfat

Örnek:

чистый

(chistyy)

= temiz

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl чистый chistyy

Tamlayan hâli чистого chistogo

Yönelme hâli чистому chistomu

Araç hâli чистым chistym

Edat hâli чистом chistom

Çekim 331 — -ний ile biten sıfat

Örnek:

летний

(letniy)

= yazlık / yazla ilgili

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl летний letniy

Tamlayan hâli летнего letnego

Yönelme hâli летнему letnemu

Belirtme hâli летний / летнего letniy / letnego

Araç hâli летним letnim

Edat hâli летнем letnem

Çekim 332 — -ний ile biten sıfat (yumuşak gövde)

Örnek:

синий

(siniy)

= mavi

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl синий siniy

Tamlayan hâli синего sinego

Yönelme hâli синему sinemu

Belirtme hâli синий / синего siniy / sinego

Araç hâli синим sinim

Edat hâli синем sinem

Çekim 333 — -ой ile biten sıfat

Örnek:

большой

(bol'shoy)

= büyük

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl большой bol'shoy

Tamlayan hâli большого bol'shogo

Yönelme hâli большому bol'shomu

Belirtme hâli большой / большого bol'shoy / bol'shogo

Araç hâli большим bol'shim

Edat hâli большом bol'shom

Çekim 334 — -ой ile biten dişil sıfat

Örnek:

большая

(bol'shaya)

= büyük (dişil)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl большая bol'shaya

Tamlayan hâli большой bol'shoy

Yönelme hâli большой bol'shoy

Belirtme hâli большую bol'shuyu

Araç hâli большой bol'shoy

Edat hâli большой bol'shoy

Çekim 335 — -ой ile biten nötr sıfat

Örnek:

большое

(bol'shoye)

= büyük (nötr)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl большое bol'shoye

Tamlayan hâli большого bol'shogo

Yönelme hâli большому bol'shomu

Belirtme hâli большое bol'shoye

Araç hâli большим bol'shim

Edat hâli большом bol'shom

Çekim 336 — -ой ile biten çoğul sıfat

Örnek:

большие

(bol'shiye)

= büyük (çoğul)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl большие bol'shiye

Tamlayan hâli больших bol'shikh

Yönelme hâli большим bol'shim

Belirtme hâli большие / больших bol'shiye / bol'shikh

Araç hâli большими bol'shimi

Edat hâli больших bol'shikh

Çekim 337 — -ейший ile biten sıfat

Örnek:

сильнейший

(sil'neyshiy)

= en güçlü

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl сильнейший sil'neyshiy

Tamlayan hâli сильнейшего sil'neyshego

Yönelme hâli сильнейшему sil'neyshemu

Araç hâli сильнейшим sil'neyshim

Edat hâli сильнейшем sil'neyshem

Çekim 338 — -айший ile biten sıfat

Örnek:

величайший

(velichayshiy)

= en büyük

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl величайший velichayshiy

Tamlayan hâli величайшего velichayshego

Yönelme hâli величайшему velichayshemu

Araç hâli величайшим velichayshim

Edat hâli величайшем velichayshem

Çekim 339 — ранний sıfatı

ранний (ranniy)

= erken

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl ранний ranniy

Tamlayan hâli раннего rannego

Yönelme hâli раннему rannemu

Araç hâli ранним rannim

Edat hâli раннем rannem

Çekim 340 — поздний sıfatı

поздний (pozdniy)

= geç

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl поздний pozdniy

Tamlayan hâli позднего pozdnego

Yönelme hâli позднему pozdnemu

Araç hâli поздним pozdnim

Edat hâli позднем pozdnem

Çekim 341 — средний sıfatı

средний (sredniy)

= orta / ortalama

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl средний sredniy

Tamlayan hâli среднего srednego

Yönelme hâli среднему srednemu

Araç hâli средним srednim

Edat hâli среднем srednem

Çekim 342 — последний sıfatı

последний (posledniy)

= son

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl последний posledniy

Tamlayan hâli последнего poslednego

Yönelme hâli последнему poslednemu

Araç hâli последним poslednim

Edat hâli последнем poslednem

Çekim 343 — каждый sıfatı

каждый (kazhdyy)

= her biri / her

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl каждый kazhdyy

Tamlayan hâli каждого kazhdogo

Yönelme hâli каждому kazhdomu

Belirtme hâli каждый / каждого kazhdyy / kazhdogo

Araç hâli каждым kazhdym

Edat hâli каждом kazhdom

Çekim 344 — весь sıfatı

весь (ves')

= bütün / tüm

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl весь ves'

Tamlayan hâli всего vsego

Yönelme hâli всему vsemu

Belirtme hâli весь / весь ves'

Araç hâli всем vsem

Edat hâli всём vsyom

Çekim 345 — целый sıfatı

целый (tselyy)

= bütün / tam

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl целый tselyy

Tamlayan hâli целого tselogo

Yönelme hâli целому tselomu

Araç hâli целым tselym

Edat hâli целом tselom

Çekim 346 — сам sıfatı

сам (sam)

= kendi / aynı

Cinsiyet Rusça Transliterasyon

Eril сам sam

Dişil сама sama

Nötr само samo

Çoğul сами sami

Çekim 347 — один sıfatı

один (odin)

= bir / belli bir

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl один odin

Tamlayan hâli одного odnogo

Yönelme hâli одному odnomu

Araç hâli одним odnim

Edat hâli одном odnom

Çekim 348 — другой sıfatı

другой (drugoy)

= başka / diğer

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl другой drugoy

Tamlayan hâli другого drugogo

Yönelme hâli другому drugomu

Araç hâli другим drugim

Edat hâli другом drugom

Çekim 349 — новейший sıfatı

новейший (noveyshiy)

= en yeni

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl новейший noveyshiy

Tamlayan hâli новейшего noveyshego

Yönelme hâli новейшему noveyshemu

Araç hâli новейшим noveyshim

Edat hâli новейшем noveyshem

Çekim 350 — древний sıfatı

древний (drevniy)

= antik / çok eski

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl древний drevniy

Tamlayan hâli древнего drevnego

Yönelme hâli древнему drevnemu

Araç hâli древним drevnim

Edat hâli древнем drevnem

OLMAK FİİLİ:

1. Şimdiki zaman (am / is / are)

Şimdiki zamanda Rusçada normalde sıfır kopula kullanılır (fiil kullanılmaz).

Kalıp:

Özne + sıfat/isim

İngilizce Rusça Transliterasyon

Ben öğrenciyim Я студент Ya student

O doktor Он врач On vrach

O mutlu Она счастлива Ona schastliva

Biz hazırız Мы готовы My gotovy

Onlar öğretmen Они учителя Oni uchitelya

Kelimesi kelimesine:

Я студент

Ya student

= Ben öğrenci → Ben öğrenciyim

2. Vurgulu şimdiki zaman: есть

есть (est') = vardır / mevcut / -dır

Varlığı veya sahip olmayı vurgulamak istediğinizde kullanılır.

Kalıp:

Özne + есть + isim

Örnekler:

Rusça Transliterasyon İngilizce

Он есть врач On yest' vrach O doktordur (vurgu)

Бог есть любовь Bog yest' lyubov' Tanrı sevgidir

⚠️ Normal konuşmada:

❌ Он есть врач

✅ Он врач

3. быть fiilinin geçmiş zamanı

Geçmiş zamanda şu biçimler kullanılır:

был / была / было / были

(byl / byla / bylo / byli)

Geçmiş zaman, cinsiyet ve sayı bakımından özneyle uyum sağlar.

Özne Rusça Transliterasyon İngilizce

Ben (eril) idim Я был Ya byl Ben idim

Ben (dişil) idim Я была Ya byla Ben idim

O (eril) idi Он был On byl O idi

O (dişil) idi Она была Ona byla O idi

O (nötr) idi Оно было Ono bylo O idi

Biz idik Мы были My byli Biz idik

Onlar idi Они были Oni byli Onlar idi

Örnekler:

Я был дома.

Ya byl doma.

= Ben evdeydim.

Она была счастлива.

Ona byla schastliva.

= O mutluydu.

Они были студентами.

Oni byli studentami.

= Onlar öğrenciydi.

4. быть fiilinin gelecek zamanı

Gelecek zamanda fiilin tam biçimi kullanılır:

быть → буду (budu) = olacağım

Kalıp:

буду + mastar/sıfat/isim

Gelecek zaman çekimi

Zamir Rusça Transliterasyon İngilizce

Я буду budu Ben olacağım

Ты будешь budesh' Sen olacaksın

Он/Она/Оно будет budet O olacak

Мы будем budem Biz olacağız

Вы будете budete Siz olacaksınız

Они будут budut Onlar olacak

Örnekler:

Я буду врачом.

Ya budu vrachom.

= Doktor olacağım.

Она будет дома.

Ona budet doma.

= O evde olacak.

Они будут счастливы.

Oni budut schastlivy.

= Onlar mutlu olacak.

5. Olumsuz "olmak" fiili

Şimdiki zaman

Şunu kullanın:

не + isim/sıfat

Rusça Transliterasyon İngilizce

Я не студент Ya ne student Ben öğrenci değilim

Он не дома On ne doma O evde değil

Она не готова Ona ne gotova O hazır değil

Olumsuz geçmiş zaman

не был / не была / не было / не были

Örnekler:

Я не был там.

Ya ne byl tam.

= Ben orada değildim.

Она не была готова.

Ona ne byla gotova.

= O hazır değildi.

Olumsuz gelecek zaman

не буду + isim/sıfat

Rusça Transliterasyon İngilizce

Я не буду врачом Ya ne budu vrachom Ben doktor olmayacağım

Он не будет дома On ne budet doma O evde olmayacak

6. "Olmak" fiiliyle sorular

Şimdiki zaman

Sadece tonlamayı değiştirin:

Ты студент?

Ty student?

= Sen öğrenci misin?

Она счастлива?

Ona schastliva?

= O mutlu mu?

Geçmiş zaman

был/была sözcüğünü özneden önce veya sonra koyun:

Ты был дома?

Ty byl doma?

= Sen evde miydin?

Она была врачом?

Ona byla vrachom?

= O doktor muydu?

Gelecek zaman

Будешь + özne + ...?

Örnek:

Ты будешь врачом?

Ty budesh' vrachom?

= Doktor olacak mısın?

7. Koşul kipi "olurdu"

Rusçada şu yapı kullanılır:

бы + geçmiş zaman

İngilizce Rusça Transliterasyon

Ben olurdum Я был бы Ya byl by

O olurdu Она была бы Ona byla by

Biz olurduk Мы были бы My byli by

Örnek:

Я был бы счастлив.

Ya byl by schastliv.

= Mutlu olurdum.

8. Emir kipi "ol!"

Rusçada genellikle şu biçimler kullanılır:

İngilizce Rusça Transliterasyon

Ol! (samimi) будь bud'

Olun! (çoğul/resmî) будьте bud'te

Örnekler:

Будь осторожен!

Bud' ostorozhen!

= Dikkatli ol!

Будьте готовы!

Bud'te gotovy!

= Hazır olun!

ZAMANLAR:

1. Şimdiki zaman — am / is / are

Normalde быть fiili kullanılmaz.

Zamir Rusça Transliterasyon İngilizce

Я я студент ya student Ben öğrenciyim

Ты ты дома ty doma Sen evdesin

Он он врач on vrach O doktor

Она она счастлива ona schastliva O mutlu

Оно оно большое ono bol'shoye O büyük

Мы мы готовы my gotovy Biz hazırız

Вы вы правы vy pravy Siz haklısınız

Они они заняты oni zanyaty Onlar meşgul

Önemli

Я есть студент özel/vurgulu bağlamlarda dilbilgisi açısından mümkündür, ancak günlük Rusçada şöyle söylenir:

Я студент.

Ya student.

= Ben öğrenciyim.

2. Geçmiş zaman — was / were

Geçmiş zaman cinsiyete ve sayıya göre değişir.

Zamir Rusça Transliterasyon İngilizce

Я (eril) я был ya byl Ben idim

Я (dişil) я была ya byla Ben idim

Ты (eril) ты был ty byl Sen idin

Ты (dişil) ты была ty byla Sen idin

Он он был on byl O idi

Она она была ona byla O idi

Оно оно было ono bylo O idi

Мы мы были my byli Biz idik

Вы вы были vy byli Siz idiniz

Они они были oni byli Onlar idi

Çekim

быть → был / была / было / были

Örnekler:

Я был дома.

Ya byl doma.

= Ben evdeydim.

Она была врачом.

Ona byla vrachom.

= O doktordu.

Мы были счастливы.

My byli schastlivy.

= Biz mutluyduk.

3. Gelecek zaman — will be

Gelecek zaman, быть fiilinin şimdiki zaman biçimleri + mastar ile oluşturulur.

"Olacak" anlamı için mastar быть olduğundan:

буду + быть kullanımı normalde gereksizdir/tekrara yol açar. Bunun yerine буду/будешь vb. "olacağım/olacaksın" anlamında kullanılır.

Zamir Rusça Transliterasyon İngilizce

Я буду budu Ben olacağım

Ты будешь budesh' Sen olacaksın

Он будет budet O (eril) olacak

Она будет budet O (dişil) olacak

Оно будет budet O (nötr) olacak

Мы будем budem Biz olacağız

Вы будете budete Siz olacaksınız

Они будут budut Onlar olacak

Örnekler:

Я буду дома.

Ya budu doma.

= Ben evde olacağım.

Она будет врачом.

Ona budet vrachom.

= O doktor olacak.

Они будут счастливы.

Oni budut schastlivy.

= Onlar mutlu olacak.

4. Koşul kipi — olurdu

Rusçada geçmiş zaman + бы kullanılır.

Oluşum

geçmiş zaman biçimi + бы

Zamir Rusça Transliterasyon İngilizce

Я (eril) я был бы ya byl by Ben olurdum

Я (dişil) я была бы ya byla by Ben olurdum

Ты (eril) ты был бы ty byl by Sen olurdun

Ты (dişil) ты была бы ty byla by Sen olurdun

Он он был бы on byl by O olurdu

Она она была бы ona byla by O olurdu

Оно оно было бы ono bylo by O olurdu

Мы мы были бы my byli by Biz olurduk

Вы вы были бы vy byli by Siz olurdunuz

Они они были бы oni byli by Onlar olurdu

Örnek:

Я был бы счастлив.

Ya byl by schastliv.

= Mutlu olurdum.

Она была бы рада.

Ona byla by rada.

= O sevinirdi.

5. Emir kipi — ol!

Emir kipinin iki temel biçimi vardır:

Kişi Rusça Transliterasyon İngilizce

ты будь bud' ol!

вы будьте bud'te olun!

Örnekler:

Будь счастлив!

Bud' schastliv!

= Mutlu ol!

Будь осторожен!

Bud' ostorozhen!

= Dikkatli ol!

Будьте готовы!

Bud'te gotovy!

= Hazır olun!

6. Olumsuz "olmak" fiili

Şimdiki zaman

не + isim/sıfat/konum yapısını kullanın.

Olumlu Olumsuz

Я студент. Я не студент.

Ya student. Ya ne student.

Ben öğrenciyim. Ben öğrenci değilim.

Она не дома.

Ona ne doma.

= O evde değil.

Geçmiş zaman

не sözcüğünü geçmiş zaman biçiminin önüne koyun.

Я не был дома.

Ya ne byl doma.

= Ben evde değildim.

Она не была готова.

Ona ne byla gotova.

= O hazır değildi.

Они не были здесь.

Oni ne byli zdes'.

= Onlar burada değildi.

Gelecek zaman

не + буду/будешь/будет/vb.

Я не буду дома.

Ya ne budu doma.

= Ben evde olmayacağım.

Они не будут готовы.

Oni ne budut gotovy.

= Onlar hazır olmayacak.

7. Soru biçimleri

Şimdiki zaman

Normalde fiil kullanılmaz:

Ты дома?

Ty doma?

= Sen evde misin?

Она врач?

Ona vrach?

= O doktor mu?

Geçmiş zaman

Ты был дома?

Ty byl doma?

= Sen evde miydin?

Она была счастлива?

Ona byla schastliva?

= O mutlu muydu?

Gelecek zaman

Ты будешь дома?

Ty budesh' doma?

= Sen evde olacak mısın?

Они будут готовы?

Oni budut gotovy?

= Onlar hazır olacak mı?

8. "Var / vardır" yapısı

Rusçada varlığı belirtmek için genellikle есть (est') kullanılır.

Olumlu

У меня есть книга.

U menya yest' kniga.

= Benim bir kitabım var.

Kelimesi kelimesine:

у меня = bende

есть = var

книга = kitap

Olumsuz

У меня нет книги.

U menya net knigi.

= Benim kitabım yok.

9. Mastar — olmak

быть

byt'

= olmak

Örnek:

Я хочу быть врачом.

Ya khochu byt' vrachom.

= Doktor olmak istiyorum.

Важно быть честным.

Vazhno byt' chestnym.

= Dürüst olmak önemlidir.

10. быть fiilinin ortaçları

быть fiilinin bazı özel ortaç biçimleri vardır.

Tür Rusça Transliterasyon Anlam

Şimdiki zaman etken — — genellikle kullanılmaz

Geçmiş zaman etken бывший byvshiy eski / olmuş olan

Şimdiki zaman edilgen — — normalde oluşturulmaz

Geçmiş zaman edilgen — — normalde oluşturulmaz

Бывший президент

Byvshiy prezident

= eski cumhurbaşkanı

4- ZAMİRLER:

1. Kişi Zamirleri (Личные местоимения)

Я (ya) = Ben

Hâl Rusça Transliterasyon Türkçe

Yalın hâl я ya ben

Tamlayan hâli меня menya benim

Yönelme hâli мне mne bana

Belirtme hâli меня menya beni

Araç hâli мной / мною mnoy / mnoyu benimle

Edat hâli мне mne hakkımda

Örnekler:

Она видит меня.

Ona vidit menya.

= O beni görüyor.

Она говорит обо мне.

Ona govorit obo mne.

= O benim hakkımda konuşuyor.

Ты (ty) = Sen (tekil, samimi)

Hâl Rusça Transliterasyon Türkçe

Yalın hâl ты ty sen

Tamlayan hâli тебя tebya senin

Yönelme hâli тебе tebe sana

Belirtme hâli тебя tebya seni

Araç hâli тобой / тобою toboy / toboyu seninle

Edat hâli тебе tebe hakkında

Он (on) = O (erkek)

Hâl Rusça Transliterasyon Türkçe

Yalın hâl он on o

Tamlayan hâli его yego onun

Yönelme hâli ему yemu ona

Belirtme hâli его yego onu

Araç hâli им im onunla

Edat hâli нём nyom onun hakkında

Örnek:

Я вижу его.

Ya vizhu yego.

= Ben onu görüyorum.

Она (ona) = O (kadın)

Hâl Rusça Transliterasyon Türkçe

Yalın hâl она ona o

Tamlayan hâli её yeyo onun

Yönelme hâli ей yey ona

Belirtme hâli её yeyo onu

Araç hâli ей / ею yey / yeyu onunla

Edat hâli ней ney onun hakkında

Оно (ono) = O (nötr)

Hâl Rusça Transliterasyon Türkçe

Yalın hâl оно ono o

Tamlayan hâli его yego onun

Yönelme hâli ему yemu ona

Belirtme hâli его yego onu

Araç hâli им im onunla

Edat hâli нём nyom onun hakkında

Мы (my) = Biz

Hâl Rusça Transliterasyon Türkçe

Yalın hâl мы my biz

Tamlayan hâli нас nas bizim

Yönelme hâli нам nam bize

Belirtme hâli нас nas bizi

Araç hâli нами nami bizimle

Edat hâli нас nas hakkımızda

Вы (vy) = Siz (çoğul/resmî)

Hâl Rusça Transliterasyon Türkçe

Yalın hâl вы vy siz

Tamlayan hâli вас vas sizin

Yönelme hâli вам vam size

Belirtme hâli вас vas sizi

Araç hâli вами vami sizinle

Edat hâli вас vas hakkınızda

Они (oni) = Onlar

Hâl Rusça Transliterasyon Türkçe

Yalın hâl они oni onlar

Tamlayan hâli их ikh onların

Yönelme hâli им im onlara

Belirtme hâli их ikh onları

Araç hâli ими imi onlarla

Edat hâli них nikh onlar hakkında

2. Dönüşlülük Zamiri (Возвратное местоимение)

себя (sebya) = kendimi/kendini/kendisini/kendilerini

Yalın hâl biçimi yoktur.

Hâl Rusça Transliterasyon Türkçe

Yalın hâl — — —

Tamlayan hâli себя sebya kendinin

Yönelme hâli себе sebe kendine

Belirtme hâli себя sebya kendini

Araç hâli собой soboy kendiyle

Edat hâli себе sebe kendi hakkında

Örnek:

Он любит себя.

On lyubit sebya.

= O kendisini seviyor.

3. İyelik Zamirleri (Притяжательные)

мой (moy) = benim

Eril

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl мой moy

Tamlayan hâli моего moyego

Yönelme hâli моему moyemu

Belirtme hâli мой / моего moy / moyego

Araç hâli моим moim

Edat hâli моём moyom

моя (moya) = benim (dişil)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl моя moya

Tamlayan hâli моей moyey

Yönelme hâli моей moyey

Belirtme hâli мою moyu

Araç hâli моей moyey

Edat hâli моей moyey

моё (moyo) = benim (nötr)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl моё moyo

Tamlayan hâli моего moyego

Yönelme hâli моему moyemu

Belirtme hâli моё moyo

Araç hâli моим moim

Edat hâli моём moyom

мои (moi) = benim (çoğul)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl мои moi

Tamlayan hâli моих moikh

Yönelme hâli моим moim

Belirtme hâli мои / моих moi / moikh

Araç hâli моими moimi

Edat hâli моих moikh

4. İşaret Zamirleri

этот (etot) = bu

Eril

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl этот etot

Tamlayan hâli этого etogo

Yönelme hâli этому etomu

Belirtme hâli этот / этого etot / etogo

Araç hâli этим etim

Edat hâli этом etom

тот (tot) = şu/o

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl тот tot

Tamlayan hâli того togo

Yönelme hâli тому tomu

Belirtme hâli тот / того tot / togo

Araç hâli тем tem

Edat hâli том tom

Bu kitap Эта книга Eta kniga işaret zamiri + isim

Bu bir kitaptır Это книга Eto kniga это + isim

bu (eril) этот etot

bu (dişil) эта eta

bu (nötr) это eto

bunlar эти eti

şu/o (eril) тот tot

şu/o (dişil) та ta

şu/o (nötr) то to

şunlar/onlar те te

Этот дом. Etot dom. Bu ev.

Это книга. Eto kniga. Bu bir kitaptır (Burada это, isimle uyum sağlamayan ve “bu ...dır” anlamına gelen bir yapıdır.)

5. Soru Zamirleri

кто (kto) = kim

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl кто kto

Tamlayan hâli кого kogo

Yönelme hâli кому komu

Belirtme hâli кого kogo

Araç hâli кем kem

Edat hâli ком kom

что (chto) = ne

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl что chto

Tamlayan hâli чего chego

Yönelme hâli чему chemu

Belirtme hâli что chto

Araç hâli чем chem

Edat hâli чём chyom

6. Belirsiz Zamirler

кто-то (kto-to) = biri

кто gibi çekimlenir:

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl кто-то kto-to

Tamlayan hâli кого-то kogo-to

Yönelme hâli кому-то komu-to

Belirtme hâli кого-то kogo-to

Araç hâli кем-то kem-to

Edat hâli ком-то kom-to

7. Olumsuz Zamirler

никто (nikto) = hiç kimse

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl никто nikto

Tamlayan hâli никого nikogo

Yönelme hâli никому nikomu

Belirtme hâli никого nikogo

Araç hâli никем nikem

Edat hâli ником nikom

ничто (nichto) = hiçbir şey

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl ничто nichto

Tamlayan hâli ничего nichego

Yönelme hâli ничему nichemu

Belirtme hâli ничто nichto

Araç hâli ничем nichem

Edat hâli ничём nichyom

İŞARET ZAMİRLERİ:

1. Этот (etot) — bu

Eril: этот (etot)

Hâl Rusça Transliterasyon Türkçe

Yalın hâl этот etot bu

Tamlayan hâli этого etogo bunun

Yönelme hâli этому etomu buna

Belirtme hâli (cansız) этот etot bunu

Belirtme hâli (canlı) этого etogo bu kişiyi

Araç hâli этим etim bununla

Edat hâli этом etom bunun hakkında

Örnek:

Этот дом большой.

Etot dom bol'shoy.

= Bu ev büyük.

Dişil: эта (eta)

= bu

Hâl Rusça Transliterasyon Türkçe

Yalın hâl эта eta bu

Tamlayan hâli этой etoy bunun

Yönelme hâli этой etoy buna

Belirtme hâli эту etu bunu

Araç hâli этой / этою etoy / etoyu bununla

Edat hâli этой etoy bunun hakkında

Örnek:

Эта книга интересная.

Eta kniga interesnaya.

= Bu kitap ilginç.

Nötr: это (eto)

= bu

Hâl Rusça Transliterasyon Türkçe

Yalın hâl это eto bu

Tamlayan hâli этого etogo bunun

Yönelme hâli этому etomu buna

Belirtme hâli это eto bunu

Araç hâli этим etim bununla

Edat hâli этом etom bunun hakkında

Örnek:

Это окно открыто.

Eto okno otkryto.

= Bu pencere açık.

Çoğul: эти (eti)

= bunlar

Hâl Rusça Transliterasyon Türkçe

Yalın hâl эти eti bunlar

Tamlayan hâli этих etikh bunların

Yönelme hâli этим etim bunlara

Belirtme hâli эти / этих eti / etikh bunları

Araç hâli этими etimi bunlarla

Edat hâli этих etikh bunlar hakkında

Örnek:

Эти люди работают.

Eti lyudi rabotayut.

= Bu insanlar çalışıyor.

2. Тот (tot) — şu/o

Eril: тот (tot)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl тот tot

Tamlayan hâli того togo

Yönelme hâli тому tomu

Belirtme hâli тот / того tot / togo

Araç hâli тем tem

Edat hâli том tom

Örnek:

Тот человек мой друг.

Tot chelovek moy drug.

= Şu kişi benim arkadaşım.

Dişil: та (ta)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl та ta

Tamlayan hâli той toy

Yönelme hâli той toy

Belirtme hâli ту tu

Araç hâli той toy

Edat hâli той toy

Örnek:

Та машина новая.

Ta mashina novaya.

= Şu araba yeni.

Nötr: то (to)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl то to

Tamlayan hâli того togo

Yönelme hâli тому tomu

Belirtme hâli то to

Araç hâli тем tem

Edat hâli том tom

Çoğul: те (te)

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl те te

Tamlayan hâli тех tekh

Yönelme hâli тем tem

Belirtme hâli те / тех te / tekh

Araç hâli теми temi

Edat hâli тех tekh

Örnek:

Те люди живут здесь.

Te lyudi zhivut zdes'.

= Şu insanlar burada yaşıyor.

3. Такой (takoy) — böyle / bu tür

Eril

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl такой takoy

Tamlayan hâli такого takogo

Yönelme hâli такому takomu

Belirtme hâli такой / такого takoy / takogo

Araç hâli таким takim

Edat hâli таком takom

Örnek:

Я не видел такого человека.

Ya ne videl takogo cheloveka.

= Ben böyle bir insan görmedim.

Dişil

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl такая takaya

Tamlayan hâli такой takoy

Yönelme hâli такой takoy

Belirtme hâli такую takuyu

Araç hâli такой takoy

Edat hâli такой takoy

Nötr

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl такое takoye

Tamlayan hâli такого takogo

Yönelme hâli такому takomu

Belirtme hâli такое takoye

Araç hâli таким takim

Edat hâli таком takom

Çoğul

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl такие takie

Tamlayan hâli таких takikh

Yönelme hâli таким takim

Belirtme hâli такие / таких takie / takikh

Araç hâli такими takimi

Edat hâli таких takikh

4. Таков (takov) — böyledir

Genellikle быть ile kullanılır.

Cinsiyet Rusça Transliterasyon Türkçe

Eril таков takov böyledir

Dişil такова takova böyledir

Nötr таково takovo böyledir

Çoğul таковы takovy böyledirler

Örnekler:

Такова жизнь.

Takova zhizn'.

= Hayat böyledir.

Таковы правила.

Takovy pravila.

= Kurallar böyledir.

5. Столько (stol'ko) — bu kadar çok / bu kadar fazla

Bu kelime cinsiyete göre değişmez, ancak hâllere göre çekimlenir.

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl столько stol'ko

Tamlayan hâli стольких stol'kikh

Yönelme hâli стольким stol'kim

Belirtme hâli столько stol'ko

Araç hâli столькими stol'kimi

Edat hâli стольких stol'kikh

Örnek:

Я не ожидал столько людей.

Ya ne ozhidal stol'ko lyudey.

= Bu kadar çok insan beklemiyordum.

5- FİİL ZAMANLARI:

ŞİMDİKİ ZAMAN:

я читаю ya chitayu Ben okurum / okuyorum

ты читаешь ty chitayesh' sen okursun (samimi)

он читает on chitayet o okur (erkek)

она читает ona chitayet o okur (kadın)

оно читает ono chitayet o okur (nötr)

мы читаем my chitayem biz okuruz

вы читаете vy chitayete siz okursunuz (resmî/çoğul)

они читают oni chitayut onlar okur

GEÇMİŞ ZAMAN:

я читал ya chital Ben okudum (erkek konuşmacı)

ты читал ty chital sen okudun (erkek)

он читал on chital o okudu (erkek)

я читала ya chitala Ben okudum (kadın konuşmacı)

ты читала ty chitala sen okudun (kadın)

она читала ona chitala o okudu (kadın)

GELECEK ZAMAN:

я буду читать ya budu chitat' Ben okuyacağım / okuyor olacağım

ты будешь читать ty budesh' chitat' sen okuyacaksın

он будет читать on budet chitat' o okuyacak (erkek)

она будет читать ona budet chitat' o okuyacak (kadın)

оно будет читать ono budet chitat' o okuyacak (nötr)

мы будем читать my budem chitat' biz okuyacağız

вы будете читать vy budete chitat' siz okuyacaksınız

они будут читать oni budut chitat' onlar okuyacak

6- EDİLGEN ÇATI ZAMANLARI:

книга читается kniga chitayetsya Kitap okunur / okunuyor

книги читаются knigi chitayutsya Kitaplar okunur

документ был прочитан dokument byl prochitan Belge okundu (eril isim)

книга была прочитана kniga byla prochitana Kitap okundu (dişil isim)

письмо было прочитано pis'mo bylo prochitano Mektup okundu (nötr isim)

книги были прочитаны knigi byli prochitany Kitaplar okundu (çoğul isim)

книга читалась kniga chitalas' (dişil isim)

письмо читалось pis'mo chitalos' (nötr isim)

книги читались knigi chitalis' (çoğul isim)

Eril ise -ся ekleyin

документ будет прочитан dokument budet prochitan Belge okunacak

книга будет прочитана kniga budet prochitana Kitap okunacak

письмо будет прочитано pis'mo budet prochitano Mektup okunacak

книги будут прочитаны knigi budut prochitany Kitaplar okunacak

книга будет читаться kniga budet chitatsya

письмо будет читаться pis'mo budet chitatsya

книги будут читаться knigi budut chitatsya

документ прочитан dokument prochitan (eril isim)

книга прочитана kniga prochitana (dişil isim)

письмо прочитано pis'mo prochitano (nötr isim)

книги прочитаны knigi prochitany (çoğul isim)

документ документ был прочитан dokument byl prochitan

книга книга была прочитана kniga byla prochitana

письмо письмо было прочитано pis'mo bylo prochitano

книги книги были прочитаны knigi byli prochitany

документ документ будет прочитан dokument budet prochitan

книга книга будет прочитана kniga budet prochitana

письмо письмо будет прочитано pis'mo budet prochitano

книги книги будут прочитаны knigi budut prochitany

Книга уже два часа читается.

7- OLUMSUZLUK:

я читаю не читаю ya ne chitayu

ты читаешь не читаешь ty ne chitayesh'

он читает не читает on ne chitayet

она читает не читает ona ne chitayet

мы читаем не читаем my ne chitayem

вы читаете не читаете vy ne chitayete

они читают не читают oni ne chitayut

я (erkek) читал не читал

я (kadın) читала не читала

ты (erkek) читал не читал

ты (kadın) читала не читала

он читал не читал

она читала не читала

мы читали не читали

они читали не читали

я не буду читать

ты не будешь читать

он/она не будет читать

мы не будем читать

вы не будете читать

они не будут читат

никто nikto hiç kimse

никого nikogo hiç kimse (nesne)

никому nikomu hiç kimseye

ничто nichto hiçbir şey

ничего nichego hiçbir şey (nesne)

никогда nikogda asla

нигде nigde hiçbir yerde

никуда nikuda hiçbir yere / hiçbir yere doğru

никак nikak hiçbir şekilde

ниоткуда niotkuda hiçbir yerden

читай! не читай! oku! / okuma!

говори! не говори! konuş! / konuşma!

иди! не иди! git! / gitme!

делай! не делай! yap! / yapma!

Письмо не было написано. Pis'mo ne bylo napisano. Mektup yazılmadı.

8- SORULAR:

EVET/HAYIR SORULARI:

Bir evet/hayır sorusu oluşturmanın iki yolu vardır:

1- Aynı cümle yapısı kullanılır, yalnızca soru işareti eklenir.

Bildirme cümlesi + ?

Я читаю Я читаю?

Ты читаешь Ты читаешь?

Он читает Он читает?

Она читает Она читает?

Мы читаем Мы читаем?

Вы читаете Вы читаете?

Они читают Они читают?

Знаешь ли ты? Znayesh' li ty? Biliyor musun?

Ты знаешь ли? (daha az yaygın) Biliyor musun?

SORU KELİMELERİ:

Как Kak Nasıl

Где Gde Nerede

Откуда Otkuda Nereden

Сколько Skol'ko Ne kadar / kaç

Что Chto Ne

Почему Pochemu Neden

Куда Kuda Nereye

Когда Kogda Ne zaman

Chto ty delayesh'? Ne yapıyorsun?

Skol'ko knig ty chitayesh'? Kaç kitap okuyorsun?

9- ZARFLAR:

Rusça Transliterasyon Türkçe

хорошо khorosho iyi

плохо plokho kötü

быстро bystro hızlıca

медленно medlenno yavaşça

легко legko kolayca

трудно trudno zorlukla

тяжело tyazhelo ağır şekilde / zorlukla

просто prosto basitçe

сложно slozhno karmaşık bir şekilde / zorlukla

ясно yasno açıkça

понятно ponyatno anlaşılır şekilde / açıkça

правильно pravilno doğru şekilde

неправильно nepravilno yanlış şekilde

точно tochno tam olarak

неточно netochno kesin olmayan şekilde

аккуратно akkuratno dikkatlice / düzenli şekilde

осторожно ostorozhno dikkatlice

внимательно vnimatelno dikkatle

невнимательно nevnimatelno dikkatsizce

спокойно spokoyno sakin bir şekilde

тихо tikho sessizce

громко gromko yüksek sesle

медленно medlenno yavaşça

резко rezko sertçe / aniden

мягко myagko yumuşakça

твёрдо tvyordo sıkıca / kararlı şekilde

сильно silno güçlü bir şekilde

слабо slabo zayıf bir şekilde

красиво krasivo güzelce

некрасиво nekrasivo çirkin bir şekilde

легко legko kolayca

тяжело tyazhelo zorlukla

свободно svobodno özgürce

независимо nezavisimo bağımsız şekilde

вместе vmeste birlikte

отдельно otdelno ayrı ayrı

рядом ryadom yakında / yanında

случайно sluchayno yanlışlıkla

специально spetsialno kasıtlı olarak

намеренно namerenno bilerek

умышленно umyshlenno kasten

нечаянно nechayanno istemeden

внезапно vnezapno aniden

постепенно postepenno yavaş yavaş

полностью polnostyu tamamen

частично chastichno kısmen

совершенно sovershenno tamamen

абсолютно absolyutno kesinlikle

относительно otnositelno göreceli olarak

непосредственно neposredstvenno doğrudan

косвенно kosvenno dolaylı olarak

лично lichno şahsen

публично publichno kamuya açık şekilde

тайно tayno gizlice

открыто otkryto açıkça

устно ustno sözlü olarak

письменно pismenno yazılı olarak

2. Zaman zarfları — Времени

Rusça Transliterasyon Türkçe

сейчас seychas şimdi

теперь teper şimdi

ныне nyne günümüzde

сегодня segodnya bugün

вчера vchera dün

завтра zavtra yarın

позавчера pozavchera evvelsi gün

послезавтра poslezavtra öbür gün

нынче nynche günümüzde / bugün

утром utrom sabahleyin

днём dnyom gündüz

вечером vecherom akşamleyin

ночью nochyu geceleyin

рано rano erken

поздно pozdno geç

скоро skoro yakında

недавно nedavno yakın zamanda

давно davno uzun zaman önce / uzun süredir

прежде prezhde önceden

раньше ran'she daha önce / evvel

сначала snachala ilk başta

сперва sperva ilk başta

потом potom sonra

затем zatem ardından / sonra

далее dalee daha sonra / ardından

прежде prezhde önce

впоследствии vposledstvii sonradan

впредь vpred bundan böyle

наконец nakonets sonunda

вначале vnachale başlangıçta

изначально iznachalno başlangıçta / aslında

одновременно odnovremenno aynı anda

временно vremenno geçici olarak

постоянно postoyanno sürekli

окончательно okonchatelno sonunda / kalıcı olarak

недавно nedavno yakın zamanda

недавно nedavno çok uzun zaman önce değil

когда-нибудь kogda-nibud bir ara

когда-либо kogda-libo hiç

когда-то kogda-to bir zamanlar / bir ara

никогда nikogda asla

всегда vsegda her zaman

ещё eshchyo hâlâ / henüz

уже uzhe zaten

снова snova tekrar

опять opyat yeniden

вновь vnov tekrar / yeniden

впоследствии vposledstvii daha sonra / sonradan

тотчас totchas hemen

немедленно nemedlenno derhal

сейчас же seychas zhe hemen

вдруг vdrug ani­den

внезапно vnezapno aniden

3. Sıklık — Частотность

Rusça Transliterasyon Türkçe

всегда vsegda her zaman

никогда nikogda asla

часто chasto sık sık

редко redko nadiren

иногда inogda bazen

обычно obychno genellikle

регулярно regulyarno düzenli olarak

постоянно postoyanno sürekli

ежедневно ezhednevno günlük olarak

еженедельно ezhenedelno haftalık olarak

ежемесячно ezhemesyachno aylık olarak

ежегодно ezhegodno yıllık olarak

периодически periodicheski periyodik olarak

время от времени vremya ot vremeni zaman zaman

изредка izredka ara sıra

зачастую zachastuyu sıklıkla / çoğu zaman

нередко neredko oldukça sık

неоднократно neodnokratno defalarca

многократно mnogokratno defalarca

постоянно postoyanno sürekli

бесконечно beskonechno sonsuzca

ежедневно ezhednevno her gün

ежечасно ezhechasno saat başı

ежемесячно ezhemesyachno aylık olarak

ежегодно ezhegodno yıllık olarak

4. Yer — Места

Rusça Transliterasyon Türkçe

здесь zdes burada

тут tut burada

там tam orada

туда tuda oraya

сюда syuda buraya

оттуда ottuda oradan

отсюда otsyuda buradan

где gde nerede

куда kuda nereye

откуда otkuda nereden

везде vezde her yerde

всюду vsyudu her yerde

нигде nigde hiçbir yerde

где-то gde-to bir yerde

где-нибудь gde-nibud bir yerde / herhangi bir yerde

где-либо gde-libo herhangi bir yerde

никуда nikuda hiçbir yere

далеко daleko uzakta

близко blizko yakında

рядом ryadom hemen yakınında

вокруг vokrug etrafta

впереди vperedi ileride / önde

сзади szadi arkada

позади pozadi arkasında

внутри vnutri içeride

снаружи snaruzhi dışarıda

наверху naverkhu yukarıda / üst katta

внизу vnizu aşağıda / alt katta

наверх naverkh yukarıya / üst kata

вниз vniz aşağıya / alt kata

вперед vperyod ileri

назад nazad geriye / geri

обратно obratno geri

повсюду povsyudu her yerde

повсюду povsyudu her tarafta

поблизости poblizosti yakınlarda

вдали vdali uzaklarda

неподалёку nepodalyoku çok uzakta olmayan bir yerde

повсюду povsyudu her yerde

5. Derece / yoğunluk — Степень и мера

Rusça Transliterasyon Türkçe

очень ochen çok

слишком slishkom aşırı / gereğinden fazla

весьма vesma çok / oldukça

крайне krayne aşırı derecede

чрезвычайно chrezvychayno son derece

исключительно isklyuchitelno olağanüstü derecede

совершенно sovershenno tamamen

абсолютно absolyutno kesinlikle

полностью polnostyu tamamen

вполне vpolne tamamen / oldukça

почти pochti neredeyse

едва edva güçlükle / zar zor

едва ли edva li neredeyse hiç / pek olası değil

достаточно dostatochno yeterince

недостаточно nedostatochno yeterince değil

довольно dovolno oldukça / epeyce

особенно osobenno özellikle

особенно osobenno bilhassa

примерно primerno yaklaşık olarak

приблизительно priblizitelno tahminen

чуть chut biraz

немного nemnogo biraz

немножко nemnozhko azıcık

мало malo az

много mnogo çok

больше bolshe daha fazla

меньше men'she daha az

настолько nastolko bu dereceye kadar

так tak böyle / o kadar

столь stol bu kadar / bu derece

настолько nastolko o kadar çok

чрезвычайно chrezvychayno son derece

безмерно bezmerno ölçüsüzce / sınırsızca

невероятно neveroyatno inanılmaz derecede

ужасно uzhasno korkunç derecede

страшно strashno korkunç derecede / aşırı

удивительно udivitelno şaşırtıcı derecede

исключительно isklyuchitelno olağanüstü derecede

6. Sınırlama / vurgulama — Ограничение и выделение

Rusça Transliterasyon Türkçe

только tolko sadece

лишь lish yalnızca

исключительно isklyuchitelno yalnızca / münhasıran

просто prosto basitçe / sadece

именно imenno tam olarak / özellikle

как раз kak raz tam olarak / işte

особенно osobenno özellikle

главным образом glavnym obrazom esas olarak

преимущественно preimushchestvenno ağırlıklı olarak

прежде всего prezhde vsego her şeyden önce

даже dazhe bile

также takzhe ayrıca

тоже tozhe ayrıca / de, da

ещё eshchyo hâlâ / daha da

уже uzhe zaten

именно imenno özellikle

буквально bukvalno kelimesi kelimesine

практически prakticheski pratik olarak / neredeyse

фактически fakticheski fiilen / aslında

почти pochti neredeyse

всего лишь vsego lish sadece / yalnızca

всего vsego sadece / toplamda

7. Onaylama — Утверждение

Rusça Transliterasyon Türkçe

да da evet

действительно deystvitelno gerçekten / hakikaten

точно tochno tam olarak / kesinlikle

верно verno doğru şekilde / gerçekten

конечно konechno elbette

несомненно nesomnenno şüphesiz

безусловно bezuslovno kesinlikle / şüphesiz

действительно deystvitelno gerçekten

правда pravda gerçekten / hakikaten

точно tochno kesinlikle

определённо opredelyonno kesinlikle

явно yavno açıkça

очевидно ochevidno belli ki / açıkça

бесспорно bessporno kuşkusuz

наверняка navernyaka kesinlikle / mutlaka

наверное navernoe muhtemelen

несомненно nesomnenno şüphesiz

8. Olumsuzluk — Отрицание

Rusça Transliterasyon Türkçe

не ne değil / -me, -ma

нет net hayır / yok

никогда nikogda asla

нигде nigde hiçbir yerde

никуда nikuda hiçbir yere

ниоткуда niotkuda hiçbir yerden

ничуть nichut hiç de / hiç

нисколько niskolko hiç / hiçbir şekilde

вовсе vovse hiç / kesinlikle

отнюдь otnyud kesinlikle değil / hiçbir şekilde

никогда не nikogda ne asla ...-mez

больше не bolshe ne artık ...-mez

уже не uzhe ne artık ... değil

ещё не eshchyo ne henüz ... değil

никак nikak hiçbir şekilde

ни в коем случае ni v koem sluchae hiçbir koşulda

Not: не ve ни genellikle sıradan zarflar yerine parçacıklar olarak değerlendirilir. никогда, нигде ve никуда gibi kelimeler ise zarf zamirleri/zarf sözcükleridir.

9. Olasılık — Вероятность

Rusça Transliterasyon Türkçe

возможно vozmozhno mümkün / belki

вероятно veroyatno muhtemelen

наверное navernoe muhtemelen

наверно naverno muhtemelen

может быть mozhet byt belki

пожалуй pozhaluy belki / muhtemelen

возможно, что vozmozhno, chto olabilir ki

вероятно, что veroyatno, chto muhtemelen

скорее всего skoree vsego büyük olasılıkla

по-видимому po-vidimomu görünüşe göre / anlaşılan

видимо vidimo görünüşe göre

очевидно ochevidno açıkça / belli ki

предположительно predpolozhitelno tahminen

якобы yakoby sözde / iddiaya göre

будто budto sanki / güya

вроде vrode görünüşe göre / gibi

вроде бы vrode by görünüşe göre / sözde

как будто kak budto sanki

словно slovno sanki / âdeta

10. Kesinlik — Уверенность

Rusça Transliterasyon Türkçe

конечно konechno kesinlikle / elbette

несомненно nesomnenno şüphesiz

безусловно bezuslovno kesinlikle

наверняка navernyaka kesinlikle / mutlaka

точно tochno kesinlikle

определённо opredelyonno kesinlikle

непременно nepremenno mutlaka / kesinlikle

обязательно obyazatelno kesinlikle / mutlaka

несомненно nesomnenno kuşkusuz

бесспорно bessporno tartışmasız

очевидно ochevidno açıkça / belli ki

явно yavno açıkça

действительно deystvitelno gerçekten

в самом деле v samom dele gerçekten / hakikaten

без сомнения bez somneniya şüphesiz

несомненно nesomnenno şüphesiz

11. Şüphe — Сомнение

Rusça Transliterasyon Türkçe

возможно vozmozhno belki / mümkün

может быть mozhet byt belki

пожалуй pozhaluy belki

наверное navernoe muhtemelen

вероятно veroyatno muhtemelen

вряд ли vryad li pek olası değil / güçlükle

едва ли edva li pek olası değil / neredeyse hiç

сомнительно somnitelno şüpheli bir şekilde

якобы yakoby iddia edildiğine göre

вроде бы vrode by görünüşe göre

как будто kak budto sanki

будто бы budto by sözde / sanki

не исключено ne isklyucheno ihtimal dışı değil

кто знает kto znaet kim bilir

12. Kanıta dayalı / aktarımsal — Источник информации

Rusça Transliterasyon Türkçe

якобы yakoby iddia edildiğine göre

будто budto sözde / sanki

будто бы budto by sözde

вроде vrode görünüşe göre

вроде бы vrode by görünüşe göre

по-видимому po-vidimomu görünüşe göre

видимо vidimo görünüşe göre

предположительно predpolozhitelno tahminen

вероятно veroyatno muhtemelen

очевидно ochevidno açıkça / belli ki

говорят govoryat söylentiye göre / söylüyorlar

якобы yakoby iddia edildiğine göre

по слухам po slukham söylentilere göre

судя по всему sudya po vsemu her şeye bakılırsa / görünüşe göre

судя по всему sudya po vsemu görünüşe göre

насколько известно naskolko izvestno bilindiği kadarıyla

13. Soru zarfları — Вопросительные наречия

Rusça Transliterasyon Türkçe

как kak nasıl

где gde nerede

куда kuda nereye

откуда otkuda nereden

когда kogda ne zaman

почему pochemu neden

отчего otchego niçin / neden

зачем zachem ne için / neden

насколько naskolko ne kadar / hangi ölçüde

сколько skolko ne kadar / kaç tane

докуда dokuda nereye kadar

откуда otkuda nereden

куда kuda nereye

как долго kak dolgo ne kadar süre

как часто kak chasto ne sıklıkla

с каких пор s kakikh por ne zamandan beri

до каких пор do kakikh por ne zamana kadar

каким образом kakim obrazom hangi şekilde

14. İlgi zarfları — Относительные наречия

Rusça Transliterasyon Türkçe

как kak nasıl

где gde nerede

куда kuda nereye

откуда otkuda nereden

когда kogda ne zaman

почему pochemu neden

насколько naskolko hangi ölçüde

сколько skolko ne kadar / kaç tane

отчего otchego neden

зачем zachem ne için / neden

Örnek:

Я знаю, где он живёт.

Ya znayu, gde on zhivyot.

= Onun nerede yaşadığını biliyorum.

15. Belirsiz zarflar — Неопределённые наречия

Rusçada belirsiz zarflar yaygın olarak -то, -нибудь, -либо ve кое- ekleriyle oluşturulur.

-то

Rusça Transliterasyon Türkçe

где-то gde-to bir yerde

когда-то kogda-to bir zamanlar / bir ara

куда-то kuda-to bir yere

откуда-то otkuda-to bir yerden

как-то kak-to bir şekilde

почему-то pochemu-to bilinmeyen bir nedenle

зачем-то zachem-to bilinmeyen bir nedenle / bir amaçla

отчего-то otchego-to bilinmeyen bir nedenle

-нибудь

Rusça Transliterasyon Türkçe

где-нибудь gde-nibud bir yerde / herhangi bir yerde

когда-нибудь kogda-nibud bir ara / herhangi bir zaman

куда-нибудь kuda-nibud bir yere / herhangi bir yere

откуда-нибудь otkuda-nibud bir yerden / herhangi bir yerden

как-нибудь kak-nibud bir şekilde

почему-нибудь pochemu-nibud bir nedenle

зачем-нибудь zachem-nibud bir amaçla

-либо

Rusça Transliterasyon Türkçe

где-либо gde-libo herhangi bir yerde

когда-либо kogda-libo hiç / herhangi bir zamanda

куда-либо kuda-libo herhangi bir yere

откуда-либо otkuda-libo herhangi bir yerden

как-либо kak-libo herhangi bir şekilde

почему-либо pochemu-libo herhangi bir nedenle

зачем-либо zachem-libo herhangi bir amaçla

кое-

Rusça Transliterasyon Türkçe

кое-где koe-gde bazı yerlerde

кое-когда koe-kogda bazen

кое-куда koe-kuda bazı yerlere

кое-как koe-kak bir şekilde / şöyle böyle

кое-откуда koe-otkuda bazı yerlerden

16. Olumsuz zarflar

Rusça Transliterasyon Türkçe

нигде nigde hiçbir yerde

никуда nikuda hiçbir yere

ниоткуда niotkuda hiçbir yerden

никак nikak hiçbir şekilde

никогда nikogda asla

нисколько niskolko hiç / hiçbir şekilde

ничуть nichut hiç / hiç de

нигде nigde hiçbir yerde

ниоткуда niotkuda hiçbir yerden

никуда nikuda hiçbir yere

17. Zarfların karşılaştırma derecesi — Сравнительная степень наречий

Birçok Rusça zarfın karşılaştırma biçimi vardır.

Temel biçim Karşılaştırma Transliterasyon Türkçe

быстро быстрее bystree daha hızlı

медленно медленнее medlennee daha yavaş

хорошо лучше luchshe daha iyi

плохо хуже khuzhe daha kötü

много больше bolshe daha fazla

мало меньше men'she daha az

высоко выше vyshe daha yüksek

низко ниже nizhe daha alçak

далеко дальше dalshe daha uzak

близко ближе blizhe daha yakın

рано раньше ran'she daha erken

поздно позже pozhe daha geç

долго дольше dolshe daha uzun süre

часто чаще chashche daha sık

редко реже rezhe daha seyrek

легко легче legche daha kolay

трудно труднее trudnee daha büyük zorlukla

18. Üstünlük anlamı taşıyan zarf ifadeleri

Rusçada normalde zarflar için basit ve evrensel bir -est karşılığı bulunmaz. Bunun yerine yaygın olarak şu yapılar kullanılır:

Rusça Transliterasyon Türkçe

лучше всего luchshe vsego hepsinden iyi / en iyi

хуже всего khuzhe vsego hepsinden kötü / en kötü

больше всего bolshe vsego hepsinden fazla / en çok

меньше всего men'she vsego hepsinden az / en az

чаще всего chashche vsego en sık

реже всего rezhe vsego en seyrek

быстрее всего bystree vsego en hızlı

медленнее всего medlennee vsego en yavaş

дальше всего dalshe vsego en uzak

ближе всего blizhe vsego en yakın

раньше всего ran'she vsego en erken

позже всего pozhe vsego en geç

19. Yaklaşık olma — Приблизительность

Rusça Transliterasyon Türkçe

примерно primerno yaklaşık olarak

приблизительно priblizitelno tahminen

около okolo yaklaşık / civarında

почти pochti neredeyse

примерно так primerno tak aşağı yukarı böyle

более или менее bolee ili menee aşağı yukarı / az çok

около того okolo togo o civarda

где-то gde-to yaklaşık olarak / bir yerde

порядка poryadka yaklaşık / civarında

ориентировочно orientirovochno tahminen

условно uslovno kabaca / koşullu olarak

20. Sıralama / düzen — Порядок

Rusça Transliterasyon Türkçe

сначала snachala önce / ilk başta

сперва sperva ilk önce

сначала snachala başlangıçta

затем zatem sonra

потом potom daha sonra

далее dalee sıradaki / devamında

дальше dalshe daha sonra / devamında

впоследствии vposledstvii sonradan

наконец nakonets sonunda

напоследок naposledok son olarak

вначале vnachale ilk başta

первоначально pervonachalno başlangıçta

изначально iznachalno aslen / başlangıçta

окончательно okonchatelno sonunda

последовательно posledovatelno sırasıyla

поочерёдно poocheredno sırayla / birbiri ardına

постепенно postepenno yavaş yavaş

21. Tekrarlama — Повторение

Rusça Transliterasyon Türkçe

снова snova tekrar

опять opyat yeniden

вновь vnov tekrar / yeniden

заново zanovo baştan / yeniden

ещё раз eshchyo raz bir kez daha

опять-таки opyat-taki tekrar / bir kez daha

неоднократно neodnokratno defalarca

многократно mnogokratno defalarca

постоянно postoyanno tekrar tekrar / sürekli

регулярно regulyarno düzenli olarak

неоднократно neodnokratno birden fazla kez

снова и снова snova i snova tekrar tekrar

раз за разом raz za razom defalarca

22. Devamlılık / sürdürme

Rusça Transliterasyon Türkçe

ещё eshchyo hâlâ

по-прежнему po-prezhnemu hâlâ / eskisi gibi

всё ещё vsyo eshchyo hâlâ

до сих пор do sikh por şimdiye kadar / hâlâ

пока poka şimdilik / hâlâ

постоянно postoyanno sürekli

непрерывно nepreryvno aralıksız

беспрерывно bespreryvno kesintisiz

неуклонно neuklonno istikrarlı bir şekilde

впредь vpred bundan böyle

23. Sonuç / netice zarfları

Rusça Transliterasyon Türkçe

поэтому poetomu bu nedenle

потому potomu bu yüzden / bundan dolayı

следовательно sledovatelno dolayısıyla

значит znachit demek ki / bunun anlamı

таким образом takim obrazom böylece

итак itak öyleyse / sonuç olarak

вследствие этого vsledstvie etogo bunun sonucunda

из-за этого iz-za etogo bu yüzden / bundan dolayı

оттого otogo bu nedenle

потому-то potomu-to tam da bu nedenle

Bunlardan bazıları gerçek zarflardan ziyade bağlaç, parçacık veya söylem bağlayıcısı olarak değerlendirilir.

24. Konuşmacı tutumu / değerlendirme zarfları

Rusça Transliterasyon Türkçe

к счастью k schastyu neyse ki

к сожалению k sozhaleniyu ne yazık ki

честно chestno dürüstçe

откровенно otkrovenno açıkça / içtenlikle

искренне iskrenne samimiyetle

лично lichno şahsen

действительно deystvitelno gerçekten

естественно estestvenno doğal olarak

очевидно ochevidno açıkça / belli ki

удивительно udivitelno şaşırtıcı bir şekilde

странно stranno tuhaf bir şekilde

интересно interesno ilginç bir şekilde

теоретически teoreticheski teorik olarak

практически prakticheski pratik olarak

фактически fakticheski fiilen / aslında

формально formalno resmî olarak / biçimsel olarak

условно uslovno koşullu olarak

субъективно subektivno öznel olarak

объективно obektivno nesnel olarak

25. Cümle düzeyindeki kip zarfları

Bunlar yalnızca bir fiili değil, cümlenin tamamını niteleyebilir.

Rusça Transliterasyon Türkçe

возможно vozmozhno belki / mümkün

вероятно veroyatno muhtemelen

наверное navernoe muhtemelen

наверно naverno muhtemelen

конечно konechno kesinlikle / elbette

безусловно bezuslovno şüphesiz

несомненно nesomnenno şüphesiz

очевидно ochevidno açıkça / belli ki

видимо vidimo görünüşe göre

по-видимому po-vidimomu görünüşe göre

пожалуй pozhaluy belki

якобы yakoby iddia edildiğine göre

действительно deystvitelno gerçekten

фактически fakticheski fiilen / aslında

к счастью k schastyu neyse ki

к сожалению k sozhaleniyu ne yazık ki

честно говоря chestno govorya açık konuşmak gerekirse

откровенно говоря otkrovenno govorya açıkçası

вообще voobshche genel olarak / bütünüyle

в целом v tselom genel olarak

в сущности v sushchnosti özünde / esasen

26. Yer bildiren zarf ifadeleri

Rusça Transliterasyon Türkçe

здесь zdes burada

тут tut burada

там tam orada

вот здесь vot zdes tam burada

вот там vot tam tam orada

рядом ryadom yakında

поблизости poblizosti yakınlarda

неподалёку nepodalyoku çok uzakta olmayan bir yerde

вокруг vokrug etrafta

повсюду povsyudu her yerde

везде vezde her yerde

всюду vsyudu her yerde

нигде nigde hiçbir yerde

внутри vnutri içeride

снаружи snaruzhi dışarıda

наверху naverkhu yukarıda

внизу vnizu aşağıda

впереди vperedi ileride

позади pozadi arkada

вдали vdali uzaklarda

27. Yaygın zarf ifadeleri

Rusçada tek kelimelik zarfların yanı sıra birçok zarf ifadesi de kullanılır.

Rusça Transliterasyon Türkçe

время от времени vremya ot vremeni zaman zaman

время от времени vremya ot vremeni ara sıra

время за временем vremya za vremenem defalarca / zaman geçtikçe

день за днём den za dnyom günden güne

год за годом god za godom yıldan yıla

шаг за шагом shag za shagom adım adım

раз за разом raz za razom tekrar tekrar

бок о бок bok o bok yan yana

лицом к лицу litsom k litsu yüz yüze

один за другим odin za drugim birbiri ardına

друг за другом drug za drugom birbiri ardına

в конце концов v kontse kontsov sonunda / nihayet

в конце концов v kontse kontsov en nihayetinde

в самом деле v samom dele gerçekten

на самом деле na samom dele gerçekte / aslında

по крайней мере po krayney mere en azından

по меньшей мере po men'shey mere en azından

по большей части po bolshey chasti çoğunlukla

в основном v osnovnom esas olarak

прежде всего prezhde vsego her şeyden önce

в частности v chastnosti özellikle

в общем v obshchem genel olarak

вообще говоря voobshche govorya genel olarak konuşursak

честно говоря chestno govorya dürüst olmak gerekirse

откровенно говоря otkrovenno govorya açıkçası

по сути po suti özünde

по сути дела po suti dela esasen

таким образом takim obrazom böylece

тем не менее tem ne menee bununla birlikte

всё равно vsyo ravno her şeye rağmen / yine de

всё-таки vsyo-taki yine de / buna rağmen

в любом случае v lyubom sluchae her durumda

ни в коем случае ni v koem sluchae hiçbir koşulda

случайно sluchayno kazara

специально spetsialno kasıtlı olarak

поневоле ponevole istemeden / kaçınılmaz olarak

волей-неволей voley-nevoley ister istemez

невольно nevolno istem dışı olarak

намеренно namerenno kasten

28. Rusçada zarf oluşturmanın üretken yolları

Rusça zarflarla ilgili en önemli özelliklerden biri, birçok zarfın sıfatlardan türetilmesidir.

Eril sıfat kökü + -о / -е

Sıfat Zarf Transliterasyon Türkçe

быстрый быстро bystro hızlıca

красивый красиво krasivo güzelce

медленный медленно medlenno yavaşça

правильный правильно pravilno doğru şekilde

спокойный спокойно spokoyno sakin bir şekilde

громкий громко gromko yüksek sesle

тихий тихо tikho sessizce

ясный ясно yasno açıkça

лёгкий легко legko kolayca

трудный трудно trudno zorlukla

Bu, Rusçada üretken ve açık uçlu bir zarf oluşturma sistemi bulunduğu anlamına gelir. Bu nedenle kelimenin tam anlamıyla bütün zarfları içeren sınırlı bir sözlük listesi yoktur.

29. -ски / -ически ile biten zarflar

Rusçada ayrıca “___ bir şekilde / ___ açısından” anlamına gelen birçok zarf oluşturulur.

Rusça Transliterasyon Türkçe

практически prakticheski pratik olarak

теоретически teoreticheski teorik olarak

исторически istoricheski tarihsel olarak

политически politicheski siyasi olarak

экономически ekonomicheski ekonomik olarak

юридически yuridicheski yasal olarak

технически tekhnicheski teknik olarak

физически fizicheski fiziksel olarak

психологически psikhologicheski psikolojik olarak

логически logicheski mantıksal olarak

грамматически grammaticheski dilbilgisel olarak

фонетически foneticheski fonetik olarak

морфологически morfologicheski morfolojik olarak

синтаксически sintaksicheski sözdizimsel olarak

семантически semanticheski anlamsal olarak

10- BAĞLAÇLAR:

Rusça Transliterasyon Türkçe

и i ve

да da ve

ни... ни ni... ni neither... nor (ne... ne de)

также takzhe ayrıca / ve ayrıca

тоже tozhe ayrıca / de / da

также и takzhe i ayrıca ve

да и da i ve ayrıca / bunun yanı sıra

и... и i... i hem... hem de

ни... и ni... i ne... ne de

не только... но и ne tolko... no i sadece... değil, aynı zamanda

не столько... сколько ne stolko... skolko ...den çok ...

как... так и kak... tak i hem... hem de

не то чтобы... а ne to chtoby... a ...den çok ...

мало того что... malo togo chto... üstelik sadece bu da değil...

притом pritom üstelik / bunun yanı sıra

причём prichyom üstelik / ayrıca

к тому же k tomu zhe üstelik / bunun yanı sıra

Önemli: также ve тоже, bağlaç benzeri ekleme sözcükleri olarak işlev görebilir; ancak katı dilbilgisi sınıflandırmalarında kullanımlarına bağlı olarak farklı biçimlerde sınıflandırılabilirler.

2. Karşıtlık bildiren bağlaçlar — Противительные

Bunlar karşıtlık veya zıtlık ifade eder.

Rusça Transliterasyon Türkçe

а a ama / ve

но no ama / fakat

да da ama / fakat

зато zato ama / oysa / diğer taraftan

однако odnako ancak / bununla birlikte

же zhe ama / oysa

а не a ne ve değil / ama değil

не... а ne... a ... değil, ...

не то... а ne to... a bu değil... ama...

не то чтобы... а ne to chtoby... a ...den çok ...

хотя khotya rağmen / her ne kadar

всё же vsyo zhe yine de

всё-таки vsyo-taki yine de

Not: же en yaygın olarak bağlaç değil, parçacık olarak sınıflandırılır; bu nedenle katı bir bağlaç listesine dahil edilmemelidir.

3. Seçenek bildiren bağlaçlar — Разделительные

Bunlar alternatifleri veya seçimleri ifade eder.

Rusça Transliterasyon Türkçe

или ili veya / ya da

либо libo veya / ya

или... или ili... ili ya... ya da

либо... либо libo... libo ya... ya da

то... то to... to bazen... bazen

то ли... то ли to li... to li ... mı yoksa ... mı

не то... не то ne to... ne to ya... ya da / belki...

то ли... то ли to li... to li ... mı yoksa ... mı

либо... либо libo... libo ya... ya da

не то чтобы... не то ne to chtoby... ne to ... mı yoksa daha doğrusu ... mı

4. Derecelendirme / ilişkili bağlaçlar — Градационные

Bunlar artan vurguyu veya koordineli iki unsur arasındaki ilişkiyi gösterir.

Rusça Transliterasyon Türkçe

не только... но и ne tolko... no i sadece... değil, aynı zamanda

не столько... сколько ne stolko... skolko ...den çok ...

не то чтобы... а ne to chtoby... a ...den çok ...

как... так и kak... tak i hem... hem de

настолько... насколько nastolko... naskolko ... olduğu ölçüde

не столько... сколько ne stolko... skolko ...den çok ...

5. Açıklama bildiren bağlaçlar — Пояснительные

Bunlar bir açıklama veya netleştirme sunar.

Rusça Transliterasyon Türkçe

то есть to est yani / başka bir deyişle

а именно a imenno özellikle / yani

как-то kak-to örneğin / mesela

например naprimer örneğin

или ili veya / başka bir deyişle

Kesin olarak konuşmak gerekirse, например normalde bir bağlaçtan ziyade giriş sözcüğü veya zarf olarak sınıflandırılır.

6. Alt cümle bağlaçları — Подчинительные союзы

Bunlar bir yan cümleyi ana cümleye bağlar.

A. Zaman bildirenler — Временные

Rusça Transliterasyon Türkçe

когда kogda ne zaman / -dığında

пока poka iken / -e kadar

покуда pokuda iken / -e kadar

пока не poka ne ...-ene kadar

прежде чем prezhde chem ...-meden önce

прежде нежели prezhde nezheli ...-meden önce

перед тем как pered tem kak ...-meden önce

после того как posle togo kak ...-dikten sonra

с тех пор как s tekh por kak ...-den beri

едва edva ...-er ermez / henüz ... iken

едва только edva tolko ...-er ermez

лишь только lish tolko ...-er ermez

только tolko ...-er ermez / yalnızca ...-dığında

только лишь tolko lish ...-er ermez

лишь lish ...-er ermez / yalnızca ...-dığında

как только kak tolko ...-er ermez

только что tolko chto tam ...-dığı sırada / henüz

до того как do togo kak ...-meden önce

до тех пор пока do tekh por poka ...-e kadar

тем временем как tem vremenem kak ...-irken

в то время как v to vremya kak ...-dığı sırada / ...-irken

тогда как togda kak oysa / ...-iken

между тем как mezhdu tem kak ...-irken

7. Neden bildiren bağlaçlar — Причинные

Bunlar çünkü / mademki / -dığı için anlamlarını ifade eder.

Rusça Transliterasyon Türkçe

потому что potomu chto çünkü

так как tak kak çünkü / mademki

поскольку poskolku çünkü / mademki

ибо ibo çünkü / zira

оттого что otogo chto çünkü

из-за того что iz-za togo chto ... olduğu için

благодаря тому что blagodarya tomu chto ... sayesinde

вследствие того что vsledstvie togo chto ... sonucunda

ввиду того что vvidu togo chto ... göz önünde bulundurulduğunda

в силу того что v silu togo chto ... nedeniyle / ... gereği

затем что zatem chto çünkü / ... nedeniyle

тем более что tem bolee chto özellikle de ... olduğu için

En önemlisi

потому что — potomu chto — çünkü

Я остался дома, потому что шёл дождь.

Ya ostalsya doma, potomu chto shyol dozhd.

= Yağmur yağdığı için evde kaldım.

8. Sonuç bildiren bağlaçlar — Следственные

Bunlar bir sonucu veya neticeyi ifade eder.

Rusça Transliterasyon Türkçe

так что tak chto bu yüzden / öyle ki

поэтому poetomu bu nedenle / dolayısıyla

так что tak chto bu nedenle / öyle ki

вследствие чего vsledstvie chego bunun sonucunda

отчего otchego bu nedenle / işte bu yüzden

почему pochemu bu nedenle / işte bu yüzden

Kesin olarak konuşmak gerekirse: поэтому, отчего ve почему genellikle bağlaç değil, zarf veya zamir kökenli zarflar olarak sınıflandırılır. так что ise burada başlıca gerçek bağlaçtır.

9. Koşul bildiren bağlaçlar — Условные

Bunlar koşulları belirtir.

Rusça Transliterasyon Türkçe

если yesli eğer

если бы yesli by keşke / eğer ... olsaydı

если... то yesli... to eğer... o zaman

если только yesli tolko ancak / şartıyla

если бы не yesli by ne ... olmasaydı

если не yesli ne eğer ... değilse / ... olmadıkça

ежели yezheli eğer

коли koli eğer / ...-dığı zaman

коль kol eğer

раз raz mademki / eğer durum buysa

при условии что pri uslovii chto şu şartla ki

при том условии что pri tom uslovii chto şu koşulla ki

при условии, если pri uslovii, yesli ... şartıyla

лишь бы lish by yeter ki / tek şartla

только бы tolko by keşke / yeter ki

кабы kabï keşke / eğer

будь то bud to ... olsun ya da ...

En önemlisi

если — yesli — eğer

Если будет время, я приду.

Yesli budet vremya, ya pridu.

= Eğer vaktim olursa geleceğim.

10. Karşıtlığa rağmenlik bildiren bağlaçlar — Уступительные

Bunlar her ne kadar, ...-mesine rağmen, ... olsa bile anlamlarını ifade eder.

Rusça Transliterasyon Türkçe

хотя khotya her ne kadar / -mesine rağmen

хоть khot her ne kadar / -se bile

хотя бы khotya by en azından / ... olsa bile

хоть бы khot by keşke / ... olsa bile

несмотря на то что nesmotrya na to chto ... olmasına rağmen

невзирая на то что nevziraya na to chto ... olmasına bakılmaksızın

пусть pust bırak / ... olsa da

пускай puskay bırak / ... olsa da

даром что darom chto ... olmasına rağmen

при всём том что pri vsyom tom chto ... olmasına rağmen

как ни kak ni ne kadar ... olursa olsun

сколько ни skolko ni ne kadar çok ... olursa olsun

куда ни kuda ni her nereye

где ни gde ni her nerede

кто ни kto ni her kim

какой ни kakoy ni hangi tür ... olursa olsun

Örnek

Хотя было холодно, мы пошли гулять.

Khotya bylo kholodno, my poshli gulyat.

= Hava soğuk olmasına rağmen yürüyüşe çıktık.

11. Amaç bildiren bağlaçlar — Целевые

Bunlar bir amacı ifade eder.

Rusça Transliterasyon Türkçe

чтобы chtoby ...-mesi için / amacıyla

чтоб chtob ...-mesi için / amacıyla

дабы dabï ...-mesi için

для того чтобы dlya togo chtoby ...-mek için

затем чтобы zatem chtoby ...-mek amacıyla

с тем чтобы s tem chtoby ...-mek amacıyla

ради того чтобы radi togo chtoby ... amacıyla

лишь бы lish by yeter ki / ... olması şartıyla

En önemlisi

чтобы — chtoby — ...-mesi için / amacıyla

Я пришёл, чтобы поговорить.

Ya prishyol, chtoby pogovorit.

= Konuşmak için geldim.

12. Karşılaştırma bildiren bağlaçlar — Сравнительные

Bunlar karşılaştırmalar sunar.

Rusça Transliterasyon Türkçe

как kak gibi / kadar

будто budto sanki

будто бы budto by sanki

словно slovno sanki / tıpkı ... gibi

точно tochno sanki / tıpkı ... gibi

как будто kak budto sanki

как бы kak by sanki

чем chem ...-den / ...-dan

нежели nezheli ...-den / ...-dan / ... yerine

так же как tak zhe kak tıpkı ... gibi

так, как tak, kak ... gibi

подобно тому как podobno tomu kak tıpkı ... gibi

равно как ravno kak tıpkı ... gibi / aynı şekilde

чем... тем chem... tem ne kadar... o kadar

Örnek

Он говорит так, как будто всё знает.

On govorit tak, kak budto vsyo znaet.

= Her şeyi biliyormuş gibi konuşuyor.

13. Karşılaştırmalı ilişkili yapı — Чем... тем

Bu, Rusçada özellikle önemli bir yapıdır.

Rusça Transliterasyon Türkçe

чем... тем chem... tem ne kadar... o kadar

чем больше... тем больше chem bolshe... tem bolshe ne kadar çok... o kadar çok

чем меньше... тем меньше chem men'she... tem men'she ne kadar az... o kadar az

чем раньше... тем лучше chem ran'she... tem luchshe ne kadar erken... o kadar iyi

чем дольше... тем лучше chem dolshe... tem luchshe ne kadar uzun... o kadar iyi

Örnek:

Чем больше я читаю, тем больше я понимаю.

Chem bolshe ya chitayu, tem bolshe ya ponimayu.

= Ne kadar çok okursam, o kadar çok anlarım.

14. İlişkili bağlaçlar — Парные союзы

Bunlar çiftler halinde kullanılır.

Rusça Transliterasyon Türkçe

и... и i... i hem... hem de

ни... ни ni... ni ne... ne de

или... или ili... ili ya... ya da

либо... либо libo... libo ya... ya da

то... то to... to bazen... bazen

то ли... то ли to li... to li ... mı yoksa ... mı

не то... не то ne to... ne to ya... ya da

как... так и kak... tak i hem... hem de

не только... но и ne tolko... no i sadece... değil, aynı zamanda

не столько... сколько ne stolko... skolko ...den çok ...

чем... тем chem... tem ne kadar... o kadar

настолько... насколько nastolko... naskolko ... olduğu ölçüde

хотя... но khotya... no her ne kadar... ama

если... то yesli... to eğer... o zaman

не то чтобы... а ne to chtoby... a ...den çok ...

15. Alternatif / seçim bildiren bağlaçlar

Rusça Transliterasyon Türkçe

или ili veya

либо libo veya

или же ili zhe ya da / aksi takdirde

либо же libo zhe ya da / aksi takdirde

или... или ili... ili ya... ya da

либо... либо libo... libo ya... ya da

то ли... то ли to li... to li ... mı yoksa ... mı

не то... не то ne to... ne to ya... ya da

а то a to aksi takdirde / yoksa

иначе inache aksi takdirde

а иначе a inache aksi takdirde

либо иначе libo inache ya da başka türlü

Not: иначе bir zarftır, kesin anlamda bir bağlaç değildir. а то ise bağlaç benzeri bir yapıdır.

16. İstisna / sınırlama yapıları

Rusça Transliterasyon Türkçe

кроме того что krome togo chto ... gerçeğinin yanı sıra

кроме как krome kak ... dışında

за исключением того что za isklyucheniem togo chto ... dışında / ... hariç

если не yesli ne ... olmadıkça / eğer değilse

кроме случаев когда krome sluchayev kogda ... olduğu durumlar dışında

разве что razve chto ... dışında / ancak

не считая того что ne schitaya togo chto ... gerçeği bir yana / ... dışında

17. Mastar / yan cümle yapılarıyla kullanılan zaman bağlaçları

Bunlar Rusçada son derece yaygındır.

Rusça Transliterasyon Türkçe

перед тем как pered tem kak ...-meden önce

до того как do togo kak ...-meden önce

после того как posle togo kak ...-dikten sonra

прежде чем prezhde chem ...-meden önce

с тех пор как s tekh por kak ...-den beri

до тех пор пока do tekh por poka ...-e kadar

в то время как v to vremya kak ...-irken

в то время когда v to vremya kogda ...-dığı sırada / ...-irken

каждый раз когда kazhdyy raz kogda her ...-dığında

всякий раз когда vsyakiy raz kogda ne zaman ...-sa / her ...-dığında

как только kak tolko ...-er ermez

едва... как edva... kak henüz ... iken / ... olur olmaz

чуть... как chut... kak neredeyse ... olur olmaz

лишь только lish tolko ...-er ermez

18. “Ne zaman ...-sa” yapıları

Rusça Transliterasyon Türkçe

когда kogda ne zaman

всякий раз когда vsyakiy raz kogda ne zaman ...-sa / her ...-dığında

каждый раз когда kazhdyy raz kogda her ...-dığında

как только kak tolko ne zaman ...-sa / ...-er ermez

когда бы ни kogda by ni ne zaman olursa olsun

где бы ни gde by ni nerede olursa olsun

куда бы ни kuda by ni nereye olursa olsun

кто бы ни kto by ni kim olursa olsun

что бы ни chto by ni ne olursa olsun

какой бы ни kakoy by ni hangi tür olursa olsun

сколько бы ни skolko by ni ne kadar olursa olsun

19. Olumsuz / belirsiz bağlaç yapıları

Rusçada bağlaçlar sıklıkla бы / ни parçacıklarıyla birleştirilir.

Rusça Transliterasyon Türkçe

кто бы ни kto by ni kim olursa olsun

что бы ни chto by ni ne olursa olsun

где бы ни gde by ni nerede olursa olsun

куда бы ни kuda by ni nereye olursa olsun

откуда бы ни otkuda by ni nereden olursa olsun

когда бы ни kogda by ni ne zaman olursa olsun

как бы ни kak by ni her ne kadar ... olsa da

сколько бы ни skolko by ni ne kadar olursa olsun

какой бы ни kakoy by ni hangi tür olursa olsun

какой бы ни был kakoy by ni byl hangi tür olursa olsun

каков бы ни kakov by ni nasıl olursa olsun

20. “... olsa bile / ne olursa olsun” yapıları

Rusça Transliterasyon Türkçe

даже если dazhe yesli ... olsa bile

даже когда dazhe kogda ... olduğunda bile

даже если бы dazhe yesli by ... olsaydı bile

пусть даже pust dazhe ... olsa bile

хотя бы khotya by ... olsa bile / en azından

хоть khot ... olsa bile

как бы ни kak by ni ne kadar ... olursa olsun

кто бы ни kto by ni kim olursa olsun

что бы ни chto by ni ne olursa olsun

где бы ни gde by ni nerede olursa olsun

когда бы ни kogda by ni ne zaman olursa olsun

сколько бы ни skolko by ni ne kadar olursa olsun

какой бы ни kakoy by ni hangi / ne olursa olsun

21. “Sanki” anlamı içeren bağlaçlar

Rusça Transliterasyon Türkçe

как будто kak budto sanki

как будто бы kak budto by sanki

будто budto sanki

будто бы budto by sanki

словно slovno sanki / tıpkı ... gibi

точно tochno sanki

как бы kak by sanki

Örnek:

Он смотрел на меня, как будто не знал меня.

On smotrel na menya, kak budto ne znal menya.

= Bana sanki beni tanımıyormuş gibi baktı.

22. Resmî / edebî bağlaçlar

Bazı bağlaçlar çok daha resmî, edebî veya eski moda bir kullanıma sahiptir.

Rusça Transliterasyon Türkçe

ибо ibo çünkü / zira

дабы dabï ...-mesi için / ... amacıyla

ежели yezheli eğer

нежели nezheli ...-den / ... yerine

коли koli eğer

коль kol eğer

покуда pokuda iken / ...-e kadar

нежели nezheli ... yerine / ...-den

даром что darom chto ... olmasına rağmen

кабы kabï keşke

постольку поскольку postolku poskolku ... ölçüsünde / ... olduğu kadarıyla

поскольку poskolku çünkü / ... ölçüsünde

23. Yaygın bağlaç benzeri ifadeler

Bunların bazıları kesin anlamda basit bağlaçlar değildir; ancak cümlelerde bağlaç gibi işlev görürler ve kapsamlı, pratik bir liste için önemlidirler.

Rusça Transliterasyon Türkçe

в связи с тем что v svyazi s tem chto ... gerçeği nedeniyle

в силу того что v silu togo chto çünkü / ... nedeniyle

вследствие того что vsledstvie togo chto çünkü / ... sonucunda

благодаря тому что blagodarya tomu chto ... sayesinde

несмотря на то что nesmotrya na to chto ... olmasına rağmen

невзирая на то что nevziraya na to chto ... olmasına bakılmaksızın

при условии что pri uslovii chto ... şartıyla

при том что pri tom chto ... göz önünde bulundurulduğunda / ... olmasına rağmen

с тем чтобы s tem chtoby ... amacıyla

для того чтобы dlya togo chtoby ...-mek için

ради того чтобы radi togo chtoby ... amacıyla

затем чтобы zatem chtoby ...-mek için

до тех пор пока do tekh por poka ...-e kadar

после того как posle togo kak ...-dikten sonra

перед тем как pered tem kak ...-meden önce

прежде чем prezhde chem ...-meden önce

с тех пор как s tekh por kak ...-den beri

в то время как v to vremya kak ...-irken

тогда как togda kak oysa

тем более что tem bolee chto özellikle de ... olduğu için

так что tak chto bu yüzden / öyle ki

таким образом что takim obrazom chto öyle bir şekilde ki

24. Örnek cümlelerle temel Rusça bağlaçlar

Rusça Transliterasyon Türkçe Örnek

и i ve Я читаю и пишу. — Ya chitayu i pishu. — Okuyorum ve yazıyorum.

а a ama/ve Я читаю, а он пишет. — Ya chitayu, a on pishet. — Ben okuyorum, oysa o yazıyor.

но no ama Я хотел прийти, но не смог. — Ya khotel priyti, no ne smog. — Gelmek istedim ama gelemedim.

или ili veya Чай или кофе? — Chay ili kofe? — Çay mı, kahve mi?

либо libo veya Позвони либо напиши. — Pozvoni libo napishi. — Ara ya da yaz.

зато zato ama/ancak Он устал, зато счастлив. — On ustal, zato schastliv. — Yorgun ama mutlu.

если yesli eğer Если будет дождь, мы останемся дома. — Yesli budet dozhd, my ostanemsya doma. — Yağmur yağarsa evde kalacağız.

потому что potomu chto çünkü Я ушёл, потому что устал. — Ya ushyol, potomu chto ustal. — Yorulduğum için ayrıldım.

когда kogda ne zaman Позвони мне, когда придёшь. — Pozvoni mne, kogda pridyosh. — Geldiğinde beni ara.

хотя khotya rağmen Хотя холодно, я выйду. — Khotya kholodno, ya vydu. — Hava soğuk olmasına rağmen dışarı çıkacağım.

чтобы chtoby ...-mesi için / amacıyla Я пришёл, чтобы поговорить. — Ya prishyol, chtoby pogovorit. — Konuşmak için geldim.

как будто kak budto sanki Он говорит, как будто всё знает. — On govorit, kak budto vsyo znaet. — Her şeyi biliyormuş gibi konuşuyor.

так что tak chto bu yüzden/dolayısıyla Было поздно, так что мы ушли. — Bylo pozdno, tak chto my ushli. — Geç olmuştu, bu yüzden ayrıldık.

дабы daby ...-mesi için Он пришёл, дабы помочь. — On prishyol, daby pomoch. — Yardım etmek için geldi.

11- EDATLAR:

Rusça Transliterasyon Türkçe

в v içinde, içine, -de

во vo içinde, içine, -de

на na üzerinde, üzerine, -de

над nad üstünde, üzerinde

надо nado üstünde, üzerinde

под pod altında, altına; altına doğru

перед pered önünde, önce

пред pred önünde, önce

за za arkasında, ötesinde; için; arkasına doğru

между mezhdu arasında

с s ile; -den, -dan; üzerinden

со so ile; -den, -dan; üzerinden

к k -e, -a doğru

ко ko -e, -a doğru

от ot -den, -dan; uzağından

до do -e kadar, -e dek

из iz -den, -dan; içinden

изо izo -den, -dan; içinden

у u yanında; sahipliğinde

около okolo yakınında, çevresinde

возле vozle yakınında, yanında

подле podle yanında, yakınında

вокруг vokrug çevresinde

вдоль vdol boyunca

поперёк poperyok karşıdan karşıya

против protiv karşı, karşısında

напротив naprotiv karşısında, karşı tarafında

ради radi hatırına, uğruna

для dlya için

без bez olmadan, -sız / -siz

вне vne dışında, ötesinde

внутри vnutri içinde, dahilinde

среди sredi arasında, ortasında

посреди posredi tam ortasında

посредине posredine ortasında

посредством posredstvom aracılığıyla, vasıtasıyla

через cherez içinden, karşıya, sonra

сквозь skvoz içinden, boyunca

про pro hakkında, üzerine

о o hakkında

об ob hakkında

обо obo hakkında

по po boyunca, aracılığıyla, -e göre, başına, sonrasında

при pri yanında, sırasında, huzurunda

кроме krome haricinde, dışında

вместо vmesto yerine

несмотря на nesmotrya na ...-e rağmen

невзирая на nevziraya na ...-e rağmen, aldırmadan

благодаря blagodarya sayesinde, nedeniyle

согласно soglasno ...-e göre, uyarınca

вопреки vopreki aksine, ...-e rağmen

навстречу navstrechu -e doğru, karşılamaya

наподобие napodobie gibi, benzeri

подобно podobno gibi, benzer şekilde

касательно kasatelno hakkında, ilişkin

относительно otnositelno hakkında, ilişkin

насчёт naschyot hakkında, konusunda

сверх sverkh ötesinde, fazlasıyla

свыше svyshe üzerinde, daha fazla

исключая isklyuchaya ... hariç, dışında

включая vklyuchaya dahil olmak üzere

начиная с nachinaya s ...-den başlayarak

кончая konchaya ... ile biten, ...-e kadar

спустя spustya sonra, geçtikten sonra

благодаря blagodarya sayesinde

применительно к primenitelno k ... ile ilgili olarak, ... açısından

соответственно sootvetstvenno ...-e göre, ... ile uyumlu olarak

2. Genitif hâliyle kullanılan edatlar

Bunlar özellikle önemlidir çünkü birçok Rusça edat genitif hâlini yönetir.

Rusça Transliterasyon Türkçe

без bez olmadan, -sız / -siz

для dlya için

до do -e kadar, -e dek

из iz -den, -dan; içinden

из-за iz-za arkasından; nedeniyle

из-под iz-pod altından

от ot -den, -dan

у u yanında; sahipliğinde

около okolo yakınında, çevresinde

возле vozle yakınında

подле podle yanında

вокруг vokrug çevresinde

вдоль vdol boyunca

вне vne dışında

внутри vnutri içinde

среди sredi arasında

посреди posredi ortasında

кроме krome haricinde, dışında

вместо vmesto yerine

ради radi hatırına, uğruna

против protiv karşı, karşısında

напротив naprotiv karşısında

вопреки vopreki aksine

сверх sverkh ötesinde, fazlasıyla

свыше svyshe üzerinde, daha fazla

касательно kasatelno hakkında

относительно otnositelno hakkında

насчёт naschyot konusunda

посредством posredstvom aracılığıyla

наподобие napodobie gibi, benzeri

вследствие vsledstvie sonucunda, nedeniyle

ввиду vvidu göz önünde bulundurulduğunda, nedeniyle

в силу v silu ... gereği, nedeniyle

по причине po prichine ... nedeniyle

за счёт za schyot ... pahasına

по поводу po povodu hakkında, konusunda

по случаю po sluchayu münasebetiyle, vesilesiyle

в отношении v otnoshenii ile ilgili olarak, hakkında

в отношении к v otnoshenii k ... ile ilişkili olarak

вместе с vmeste s ile birlikte

3. Datif hâliyle kullanılan edatlar

Rusça Transliterasyon Türkçe

к k -e, -a doğru

ко ko -e, -a doğru

по po boyunca, ...-e göre, aracılığıyla, başına

благодаря blagodarya sayesinde

согласно soglasno ...-e göre

вопреки vopreki aksine

навстречу navstrechu -e doğru, karşılamaya

подобно podobno gibi, benzer şekilde

соответственно sootvetstvenno ...-e göre

применительно к primenitelno k ... ile ilgili olarak

4. Akuzatif hâliyle kullanılan edatlar

Rusça Transliterasyon Türkçe

в v içine

во vo içine

на na üzerine

за za arkasına, arkasına doğru

под pod altına, altına doğru

через cherez içinden, karşıya, boyunca

сквозь skvoz içinden

про pro hakkında

спустя spustya sonra

несмотря на nesmotrya na ...-e rağmen

невзирая на nevziraya na ...-e rağmen

включая vklyuchaya dahil olmak üzere

исключая isklyuchaya ... hariç

5. Enstrümantal hâliyle kullanılan edatlar

Rusça Transliterasyon Türkçe

с s ile

со so ile

над nad üstünde, üzerinde

под pod altında

перед pered önünde, önce

за za arkasında

между mezhdu arasında

рядом с ryadom s yanında

вместе с vmeste s ile birlikte

6. Prepozitif hâliyle kullanılan edatlar

Rusça Transliterasyon Türkçe

в v içinde, -de

во vo içinde, -de

на na üzerinde, -de

о o hakkında

об ob hakkında

обо obo hakkında

при pri yanında, sırasında, altında

по po sonrasında, üzerine

в отношении v otnoshenii ile ilgili olarak

7. Birleşik edatlar

Rusçada, genellikle isimlerin veya zarfların başka bir edatla birleşmesiyle oluşan birçok birleşik edat vardır.

Rusça Transliterasyon Türkçe

из-за iz-za nedeniyle; arkasından

из-под iz-pod altından

из-помимо iz-pomimo ... dışında

по-за po-za ötesinde, arkasında

по-над po-nad üstünde, üzerinde

по-под po-pod altında, aşağısında

по-за po-za arkasında, ötesinde

вслед за vsled za ardından, sonrasında

вместе с vmeste s ile birlikte

наряду с naryadu s yanı sıra, ile birlikte

в связи с v svyazi s ile bağlantılı olarak

в соответствии с v sootvetstvii s ... doğrultusunda, ... ile uyumlu olarak

в отличие от v otlichie ot ...-den farklı olarak, ...-in aksine

в зависимости от v zavisimosti ot ...-e bağlı olarak

в результате v rezultate sonucunda

вследствие vsledstvie sonucunda

ввиду vvidu göz önünde bulundurulduğunda

в силу v silu nedeniyle, ... gereği

за счёт za schyot ... pahasına

по причине po prichine ... nedeniyle

по поводу po povodu hakkında

по отношению к po otnosheniyu k ...-e yönelik, ... ile ilişkili olarak

по сравнению с po sravneniyu s ... ile karşılaştırıldığında

по направлению к po napravleniyu k ... yönünde

по мере po mere ... oranında, ... ölçüsünde

по мере того как po mere togo kak ...-dikçe, ... ölçüsünde

по истечении po istechenii sona ermesinin ardından

по окончании po okonchanii tamamlanmasının ardından

по прибытии po pribytii varışta, varışın ardından

по возвращении po vozvrashchenii dönüşte, döndükten sonra

по приезде po priezzde varışta, geldikten sonra

начиная с nachinaya s ...-den başlayarak

начиная от nachinaya ot ...-den başlayarak

вплоть до vplot do ...-e kadar, ...-e dek

вплоть до того как vplot do togo kak ...-e kadar

вплоть до того, как vplot do togo kak ...-e kadar

в сторону v storonu ... yönüne, ... tarafına

со стороны so storony ... tarafından

на стороне na storone ... tarafında

по направлению po napravleniyu ... yönünde

в направлении v napravlenii ... yönünde

в районе v rayone ... bölgesinde

в пределах v predelakh ... sınırları içinde

за пределами za predelami dışında, ötesinde

в отношении v otnoshenii ile ilgili olarak

касательно kasatelno hakkında

относительно otnositelno ... hakkında

применительно к primenitelno k ... ile ilgili olarak

что касается chto kasaetsya ...-e gelince, ... hakkında

8. Zamanla ilgili edatlar

Rusça Transliterasyon Türkçe

до do önce, ...-e kadar

после posle sonra

перед pered önce

через cherez içinde, sonra

спустя spustya sonra

с s ...-den itibaren, ...-den beri

со so ...-den itibaren, ...-den beri

по po ...-e kadar, boyunca

к k ...-e kadar, ...-e doğru

при pri sırasında, altında

во время vo vremya sırasında

в течение v techenie süresince, boyunca

на протяжении na protyazhenii boyunca, süresince

в ходе v khode sırasında, sürecinde

в момент v moment ... anında

ко времени ko vremeni ... zamanına kadar

в преддверии v preddverii ... öncesinde, beklentisiyle

по окончании po okonchanii tamamlandıktan sonra

по прибытии po pribytii varışta

по возвращении po vozvrashchenii döndükten sonra

9. Yer / konum bildiren edatlar

Rusça Transliterasyon Türkçe

в v içinde, -de

на na üzerinde, -de

у u yanında, yakınında

около okolo yakınında

возле vozle yakınında

рядом с ryadom s yanında

окрест okrest çevresinde, yakınlarında

вокруг vokrug çevresinde

вдоль vdol boyunca

поперёк poperyok karşıdan karşıya

между mezhdu arasında

среди sredi arasında

посреди posredi ortasında

внутри vnutri içinde

вне vne dışında

впереди vperedi önünde

позади pozadi arkasında

напротив naprotiv karşısında

против protiv karşısında, karşı

подле podle yanında

около okolo çevresinde, yakınında

за za arkasında

перед pered önünde

под pod altında

над nad üstünde

сквозь skvoz içinden

через cherez karşıya, içinden

10. Neden / sebep bildiren edatlar

Rusça Transliterasyon Türkçe

из-за iz-za ... nedeniyle

вследствие vsledstvie ... sonucunda

ввиду vvidu ... nedeniyle, göz önünde bulundurulduğunda

в силу v silu ... nedeniyle, ... gereği

по причине po prichine ... nedeniyle

благодаря blagodarya sayesinde, nedeniyle

из-за того iz-za togo bu nedenle

в результате v rezultate sonucunda

по случаю po sluchayu münasebetiyle, vesilesiyle

в связи с v svyazi s ... nedeniyle, ... ile bağlantılı olarak

за счёт za schyot ... pahasına

11. Amaç / yararlanıcı bildiren edatlar

Rusça Transliterasyon Türkçe

для dlya için

ради radi hatırına, uğruna

на na için, ... yönünde

за za için, karşılığında

в целях v tselyakh ... amacıyla

с целью s tselyu ... amacıyla

во имя vo imya ... adına

в интересах v interesakh ... çıkarları doğrultusunda

для того чтобы dlya togo chtoby ...-mek için

12. Karşılaştırma / ilişki bildiren edatlar

Rusça Transliterasyon Türkçe

по сравнению с po sravneniyu s ... ile karşılaştırıldığında

в отличие от v otlichie ot ...-den farklı olarak, ...-in aksine

по отношению к po otnosheniyu k ... ile ilişkili olarak

относительно otnositelno hakkında

касательно kasatelno konusunda

насчёт naschyot hakkında

в отношении v otnoshenii ile ilgili olarak

согласно soglasno ...-e göre

соответственно sootvetstvenno ...-e göre

подобно podobno gibi

наподобие napodobie benzeri

в соответствии с v sootvetstvii s ... doğrultusunda, ... ile uyumlu olarak

13. Karşıtlık / taviz bildiren edatlar

Rusça Transliterasyon Türkçe

против protiv karşı

вопреки vopreki aksine

несмотря на nesmotrya na ...-e rağmen

невзирая на nevziraya na ...-e rağmen

наперекор naperekor ...-e karşı gelerek

вразрез с vrazrez s ... ile çelişerek, ...-e aykırı olarak

в противовес v protivoves ...-e karşıt olarak

в отличие от v otlichie ot ...-den farklı olarak, ...-in aksine

14. İstisna / hariç tutma bildiren edatlar

Rusça Transliterasyon Türkçe

кроме krome haricinde, dışında

помимо pomimo yanı sıra, dışında

за исключением za isklyucheniem ... istisna olmak üzere

исключая isklyuchaya ... hariç

не считая ne schitaya sayılmaksızın, ... hariç

включая vklyuchaya dahil olmak üzere

за вычетом za vychetom çıkarıldığında, hariç tutulduğunda

опуская opuskaya atlayarak, hariç tutarak

15. Resmî / edebî edatlar

Rusça Transliterasyon Türkçe

ввиду vvidu göz önünde bulundurulduğunda

вследствие vsledstvie sonucunda

посредством posredstvom aracılığıyla

вопреки vopreki aksine

сверх sverkh ötesinde

свыше svyshe üzerinde, daha fazla

вне vne dışında

подле podle yanında

посреди posredi ortasında

окрест okrest çevresinde

наподобие napodobie gibi

наперекор naperekor ...-e karşı gelerek

касательно kasatelno hakkında

относительно otnositelno ile ilgili olarak

сообразно soobrazno ... doğrultusunda, ...-e uygun olarak

соответственно sootvetstvenno ...-e göre

применительно к primenitelno k ... ile ilgili olarak

16. Önemli edat çiftleri

Rusçada bir edatın biçimi, kendisinden sonra gelen sese bağlı olarak sıklıkla değişir.

Temel biçim Varyant Transliterasyon Anlam

в во v / vo içinde, içine

с со s / so ile, -den / -dan

к ко k / ko -e, -a doğru

из изо iz / izo -den, -dan

под подо pod / podo altında

над надо nad / nado üstünde

о об o / ob hakkında

о обо o / obo hakkında

по подо po / podo bazı yapılarda altında / aşağısında

Örneğin:

в школе — v shkole — okulda

во Франции — vo Frantsii — Fransa'da

с братом — s bratom — erkek kardeşimle

со мной — so mnoy — benimle

к другу — k drugu — bir arkadaşa

ко мне — ko mne — bana

о книге — o knige — kitap hakkında

об этом — ob etom — bunun hakkında

обо мне — obo mne — benim hakkımda

17. Hâllere göre en önemli Rusça edatlar

Hâl Temel edatlar

Genitif без, для, до, из, из-за, из-под, от, у, около, возле, вокруг, вдоль, вне, среди, кроме, вместо, ради, против, после

Datif к, ко, по, благодаря, согласно, вопреки, навстречу, подобно

Akuzatif в, во, на, за, под, через, сквозь, про, спустя, несмотря на

Enstrümantal с, со, над, под, перед, за, между

Prepozitif в, во, на, о, об, обо, при, по

Önemli: bazı edatlar, anlamlarına bağlı olarak farklı hâlleri yönetir.

Klasik örnekler şunlardır:

Edat Hâl Anlam

в + Akuzatif в дом evin içine

в + Prepozitif в доме evde

на + Akuzatif на стол masanın üzerine

на + Prepozitif на столе masanın üzerinde

за + Akuzatif за дом evin arkasına

за + Enstrümantal за домом evin arkasında

под + Akuzatif под стол masanın altına

под + Enstrümantal под столом masanın altında

перед + Enstrümantal перед домом evin önünde

между + Enstrümantal между домами evlerin arasında

по + Datif по дороге yol boyunca

по + Prepozitif по приезде varışta

12- BELİRLEYİCİLER

Rusça Transliterasyon Türkçe

этот etot bu

эта eta bu

это eto bu

эти eti bunlar

тот tot şu, o

та ta şu, o

то to şu, o

те te şunlar, onlar

такой takoy böyle, bu tür

такая takaya böyle, bu tür

такое takoe böyle, bu tür

такие takie böyle, bu türden

таков takov böyledir

такова takova böyledir

таково takovo böyledir

таковы takovy böyledirler

столько stolko bu kadar çok

Örnekler:

этот дом — etot dom — bu ev

эта книга — eta kniga — bu kitap

эти люди — eti lyudi — bu insanlar

тот человек — tot chelovek — şu kişi

такие проблемы — takie problemy — böyle sorunlar

2. Günlük konuşma dilindeki işaret zamirleri

Rusçada kısaltılmış/günlük konuşma biçimleri de vardır.

Rusça Transliterasyon Türkçe

этот → этот etot bu

эта → эта eta bu

этот вот etot vot buradaki bu

вот этот vot etot işte bu

вот эта vot eta işte bu

вот эти vot eti bunlar

вон тот von tot oradaki şu

вон та von ta oradaki şu

вон те von te oradakiler

3. İyelik belirleyicileri — притяжательные

Birinci kişi

Rusça Transliterasyon Türkçe

мой moy benim

моя moya benim

моё moyo benim

мои moi benim

İkinci kişi

Rusça Transliterasyon Türkçe

твой tvoy senin

твоя tvoya senin

твоё tvoyo senin

твои tvoi senin

Üçüncü kişi

Rusça Transliterasyon Türkçe

его yego onun (erkek, cansız)

её yeyo onun (kadın)

их ikh onların

Dönüşlü iyelik

Rusça Transliterasyon Türkçe

свой svoy kendi

своя svoya kendi

своё svoyo kendi

свои svoi kendi

Birinci çoğul kişi

Rusça Transliterasyon Türkçe

наш nash bizim

наша nasha bizim

наше nashe bizim

наши nashi bizim

İkinci çoğul kişi/resmî hitap

Rusça Transliterasyon Türkçe

ваш vash sizin

ваша vasha sizin

ваше vashe sizin

ваши vashi sizin

Örnekler

мой дом — moy dom — benim evim

моя книга — moya kniga — benim kitabım

моё имя — moyo imya — benim adım

мои друзья — moi druzya — benim arkadaşlarım

их машина — ikh mashina — onların arabası

свой дом — svoy dom — kişinin kendi evi

4. Soru belirleyicileri — вопросительные

Rusça Transliterasyon Türkçe

какой kakoy hangi/ne tür

какая kakaya hangi/ne tür

какое kakoye hangi/ne tür

какие kakie hangi/ne tür

который kotoryy hangi

которая kotoraya hangi

которое kotoroye hangi

которые kotoryye hangi

чей chey kimin

чья chya kimin

чьё chyo kimin

чьи chyi kimin

сколько skolko kaç/ne kadar

каков kakov ... nasıldır

какова kakova ... nasıldır

каково kakovo ... nasıldır

каковы kakovy ... nasıldırlar

Örnekler:

какой дом? — kakoy dom? — hangi/ne tür ev?

какая книга? — kakaya kniga? — hangi kitap?

чья машина? — chya mashina? — kimin arabası?

сколько книг? — skolko knig? — kaç kitap?

5. İlgi belirleyicileri — относительные

Aynı sözcükler ilgi cümleciklerini başlatmak için de kullanılabilir.

Rusça Transliterasyon Türkçe

который kotoryy ki, kim

которая kotoraya ki, kim

которое kotoroye ki

которые kotoryye ki, kim

чей chey kimin

чья chya kimin

чьё chyo kimin

чьи chyi kimin

какой kakoy ne tür/hangi

какая kakaya ne tür/hangi

какое kakoye ne tür/hangi

какие kakie ne tür/hangi

Örnek:

книга, которую я читаю

kni-ga, kotoruyu ya chitayu

“okuduğum kitap”

6. Belirsizlik belirleyicileri — неопределённые

Rusçada belirsiz sözcükler yaygın olarak -то, -нибудь, -либо, кое- ve не-...- yapılarıyla oluşturulur.

Temel belirsizlik belirleyicileri

Rusça Transliterasyon Türkçe

какой-то kakoy-to bir tür

какая-то kakaya-to bir tür

какое-то kakoye-to bir tür

какие-то kakie-to bazı türler/bazı

какой-нибудь kakoy-nibud herhangi bir tür

какая-нибудь kakaya-nibud herhangi bir tür

какое-нибудь kakoye-nibud herhangi bir tür

какие-нибудь kakie-nibud herhangi bir/bazı

какой-либо kakoy-libo bir tür/herhangi bir tür

какая-либо kakaya-libo bir tür/herhangi bir tür

какое-либо kakoye-libo bir tür/herhangi bir tür

какие-либо kakie-libo bazı/herhangi bir

кое-какой koe-kakoy belirli bir tür

кое-какая koe-kakaya belirli bir tür

кое-какое koe-kakoye belirli bir tür

кое-какие koe-kakie belirli bazı

Örnekler:

какая-то книга — kakaya-to kniga — bir kitap

какой-нибудь человек — kakoy-nibud chelovek — herhangi bir kişi

какие-либо причины — kakie-libo prichiny — herhangi bir/bazı nedenler

кое-какие вещи — koe-kakie veshchi — belirli bazı şeyler

7. Belirsiz miktar belirleyicileri

Rusça Transliterasyon Türkçe

несколько neskolko birkaç

некоторый nekotoryy bazı, belirli

некоторая nekotoraya bazı, belirli bir

некоторое nekotoroye bazı, belirli bir

некоторые nekotoryye bazı, belirli

сколько-то skolko-to bir miktar

сколько-нибудь skolko-nibud herhangi bir miktar

сколько-либо skolko-libo bir miktar/herhangi bir miktar

столько-то stolko-to bu kadar/şu kadar

столько-нибудь stolko-nibud bu kadar/şu kadar, herhangi bir miktar

8. Olumsuz belirleyiciler — отрицательные

Bunlar Rusçada özellikle önemlidir.

Rusça Transliterasyon Türkçe

никакой nikakoy hiçbir, herhangi bir ... değil

никакая nikakaya hiçbir, herhangi bir ... değil

никакое nikakoye hiçbir, herhangi bir ... değil

никакие nikakiye hiçbir, herhangi bir ... değil

ничей nichey hiç kimsenin

ничья nichya hiç kimsenin

ничьё nichyo hiç kimsenin

ничьи nichyi hiç kimsenin

ни один ni odin tek bir ... bile değil

ни одна ni odna tek bir ... bile değil

ни одно ni odno tek bir ... bile değil

ни одни ni odni tek bir takım/çift bile değil

Örnekler:

никакой человек — nikakoy chelovek — hiçbir kişi

никакая книга — nikakaya kniga — hiçbir kitap

никакие проблемы — nikakiye problemy — hiçbir sorun

ни один человек — ni odin chelovek — tek bir kişi bile değil

Genellikle не ile birlikte kullanılırlar:

Я не вижу никакой книги.

Ya ne vizhu nikakoy knigi.

“Hiçbir kitap görmüyorum.”

9. Evrensel belirleyiciler

Rusça Transliterasyon Türkçe

весь ves tüm, bütün

вся vsya tüm, bütün

всё vsyo her şey, tümü

все vse hepsi, herkes

каждый kazhdyy her, her bir

каждая kazhdaya her, her bir

каждое kazhdoe her, her bir

каждые kazhdyye her

всякий vsyakiy her, herhangi bir

всякая vsyakaya her, herhangi bir

всякое vsyakoye her, herhangi bir

всякие vsyakiye her türlü

любой lyuboy herhangi bir, herhangi biri

любая lyubaya herhangi bir

любое lyuboye herhangi bir

любые lyubyye herhangi bir

каждый из kazhdyy iz her biri

все из vse iz hepsi

Örnekler:

весь день — ves den — bütün gün

все студенты — vse studenty — tüm öğrenciler

каждый день — kazhdyy den — her gün

любая книга — lyubaya kniga — herhangi bir kitap

10. Dağıtıcı belirleyiciler

Rusça Transliterasyon Türkçe

каждый kazhdyy her biri/her

по одному po odnomu her birine bir tane

по одной po odnoy her birine bir tane

по два po dva her birine ikişer

по две po dve her birine ikişer

по несколько po neskolko her birine birkaç tane

каждый из kazhdyy iz her biri

каждая из kazhdaya iz her biri

каждое из kazhdoe iz her biri

каждые из kazhdyye iz her biri

Örnek:

Каждый студент получил по одной книге.

Kazhdyy student poluchil po odnoy knige.

“Her öğrenci bir kitap aldı.”

11. Bütünlük belirleyicileri

Rusça Transliterasyon Türkçe

весь ves bütün/hepsi

вся vsya bütün/hepsi

всё vsyo bütün/hepsi

все vse hepsi

целый tselyy bütün, eksiksiz

целая tselaya bütün

целое tseloye bütün

целые tselыye bütün

полный polnyy tam/eksiksiz

полная polnaya tam/eksiksiz

полное polnoye tam/eksiksiz

полные polnyye tam/eksiksiz

весь özellikle belirleyici gibi kullanılır:

весь дом — ves dom — bütün ev

вся книга — vsya kniga — kitabın tamamı

все книги — vse knigi — bütün kitaplar

12. Diğer/alternatif belirleyiciler

Rusça Transliterasyon Türkçe

другой drugoy diğer, başka bir

другая drugaya diğer, başka bir

другое drugoye diğer, başka bir

другие drugiye diğerleri, başkaları

иной inoy diğer, başka bir

иная inaya diğer

иное inoye diğer

иные inye diğerleri

ещё один eshchyo odin bir tane daha

ещё одна eshchyo odna bir tane daha

ещё одно eshchyo odno bir tane daha

ещё одни eshchyo odni bir takım/çift daha

Örnekler:

другой человек — drugoy chelovek — başka bir kişi

другая книга — drugaya kniga — başka bir kitap

иные причины — inye prichiny — diğer nedenler

13. Aynılık belirleyicileri

Rusça Transliterasyon Türkçe

тот же tot zhe aynı

та же ta zhe aynı

то же to zhe aynı

те же te zhe aynı

такой же takoy zhe aynı tür

такая же takaya zhe aynı tür

такое же takoye zhe aynı tür

такие же takie zhe aynı tür

один и тот же odin i tot zhe bir ve aynı

одна и та же odna i ta zhe bir ve aynı

одно и то же odno i to zhe bir ve aynı

одни и те же odni i te zhe aynı

Örnek:

тот же человек

tot zhe chelovek

“aynı kişi”

14. Vurgulayıcı/belirtici belirleyiciler

Rusça Transliterasyon Türkçe

сам sam bizzat kendisi, kendi

сама sama bizzat kendisi, kendi

само samo bizzat kendisi, kendi

сами sami bizzat kendileri, kendi

самый samyy tam da, en

самая samaya tam da, en

самое samoye tam da, en

самые samyye tam da, en

собственный sobstvennyy kendi

собственная sobstvennaya kendi

собственное sobstvennoye kendi

собственные sobstvennyye kendi

Örnekler:

сам президент — sam prezident — başkanın bizzat kendisi

самый большой дом — samyy bolshoy dom — en büyük ev

собственный дом — sobstvennyy dom — kişinin kendi evi

15. Miktar belirleyicileri

Rusça Transliterasyon Türkçe

много mnogo çok, birçok

мало malo az, pek az

немного nemnogo biraz, bir miktar

немало nemalo oldukça fazla

несколько neskolko birkaç

столько stolko bu kadar çok

сколько skolko ne kadar/kaç

столько-то stolko-to bu/şu kadar

довольно dovolno oldukça fazla

достаточно dostatochno yeterince, yeterli

множество mnozhestvo çok sayıda, bir yığın

масса massa büyük miktar, yığın

куча kucha bir sürü, yığın

ряд ryad bir dizi, bir seri

рядом ryadom yanında (normalde belirleyici olarak kullanılmaz)

Örnekler:

много людей — mnogo lyudey — birçok insan

мало времени — malo vremeni — az zaman

несколько книг — neskolko knig — birkaç kitap

множество проблем — mnozhestvo problem — çok sayıda sorun

16. Sayı belirleyicileri

Asıl sayılar

Rusça Transliterasyon Türkçe

один odin bir

два dva iki

три tri üç

четыре chetyre dört

пять pyat beş

шесть shest altı

семь sem yedi

восемь vosem sekiz

девять devyat dokuz

десять desyat on

сто sto yüz

тысяча tysyacha bin

миллион million milyon

миллиард milliard milyar

Sıra sayıları

Rusça Transliterasyon Türkçe

первый pervyy birinci

второй vtoroy ikinci

третий tretiy üçüncü

четвёртый chetvyortyy dördüncü

пятый pyatyy beşinci

шестой shestoy altıncı

седьмой sedmoy yedinci

восьмой vosmoy sekizinci

девятый devyatyy dokuzuncu

десятый desyatyy onuncu

последний posledniy sonuncu

предпоследний predposledniy sondan bir önceki

Örnek:

первый день — pervyy den — ilk gün

17. Kesir/miktar ifadeleri

Rusça Transliterasyon Türkçe

половина polovina yarım

треть tret üçte bir

четверть chetvert dörtte bir

полтора poltora bir buçuk

полторы poltory bir buçuk

двое dvoye iki (topluluk sayısı)

трое troye üç (topluluk sayısı)

четверо chetvero dört (topluluk sayısı)

пятеро pyatero beş (topluluk sayısı)

оба oba her ikisi

обе obe her ikisi

18. Topluluk belirleyicileri

Rusça Transliterasyon Türkçe

оба oba her ikisi

обе obe her ikisi

двое dvoye iki

трое troye üç

четверо chetvero dört

пятеро pyatero beş

шестеро shestero altı

семеро semero yedi

восьмеро vosmero sekiz

девятеро devyatero dokuz

десятеро desyatero on

19. Karşılaştırmalı miktar belirleyicileri

Rusça Transliterasyon Türkçe

больше bolshe daha fazla

меньше menshe daha az/daha az sayıda

столько же stolko zhe aynı miktarda/aynı sayıda

столько же, сколько stolko zhe, skolko ... kadar çok/aynı sayıda

больше чем bolshe chem ...den daha fazla

меньше чем menshe chem ...den daha az/daha az sayıda

не больше ne bolshe en fazla

не меньше ne menshe en az

не более ne bolee en fazla

не менее ne menee en az

20. Yaklaşık miktar belirleyicileri

Rusça Transliterasyon Türkçe

около okolo yaklaşık, civarında

примерно primerno yaklaşık olarak

приблизительно priblizitelno tahminen

около пяти okolo pyati yaklaşık beş

примерно десять primerno desyat yaklaşık on

несколько neskolko birkaç

пара para iki tane, bir çift

пара десятков para desyatkov yirmi kadar

21. Один ile olumsuz/belirsiz birleşimler

Rusça Transliterasyon Türkçe

один odin bir

одна odna bir

одно odno bir

одни odni bazı/yalnızca

какой-нибудь один kakoy-nibud odin belirsiz bir kişi/şey

какой-то один kakoy-to odin belirli bir kişi/şey

ни один ni odin tek bir ... bile değil

ни одна ni odna tek bir ... bile değil

ни одно ni odno tek bir ... bile değil

каждый один kazhdyy odin her bir (vurgulu/nadir kullanım)

22. Cinsiyet ve sayı kalıpları

Rusçada belirleyici gibi kullanılan birçok sözcük isimle cinsiyet ve sayı bakımından uyum sağlar.

этот

Cinsiyet/sayı Rusça Transliterasyon

Eril этот etot

Dişil эта eta

Nötr это eto

Çoğul эти eti

тот

Cinsiyet/sayı Rusça Transliterasyon

Eril тот tot

Dişil та ta

Nötr то to

Çoğul те te

каждый

Cinsiyet/sayı Rusça Transliterasyon

Eril каждый kazhdyy

Dişil каждая kazhdaya

Nötr каждое kazhdoe

Çoğul каждые kazhdyye

весь

Cinsiyet/sayı Rusça Transliterasyon

Eril весь ves

Dişil вся vsya

Nötr всё vsyo

Çoğul все vse

23. Başlıca Rusça belirleyici oluşturma kalıpları

Oluşum Transliterasyon Anlam

какой-то kakoy-to bir tür

какой-нибудь kakoy-nibud herhangi bir tür

какой-либо kakoy-libo bir tür/herhangi bir tür

кое-какой koe-kakoy belirli bir tür

никакой nikakoy hiçbir/herhangi bir ... değil

некий nekiy belirli bir/bazı

некоторый nekotoryy bazı/belirli

каждый kazhdyy her biri/her

всякий vsyakiy her/herhangi bir

любой lyuboy herhangi bir

другой drugoy başka bir/diğer

иной inoy diğer

самый samyy tam da/en

тот же tot zhe aynı

такой же takoy zhe aynı tür

один и тот же odin i tot zhe bir ve aynı

ещё один eshchyo odin bir tane daha

ни один ni odin tek bir tane bile değil

13- KOŞUL CÜMLELERİ

Sıfır Koşul если + şimdiki zaman, şimdiki zaman yesli + nastoyashcheye vremya, nastoyashcheye vremya Если идёт дождь, земля мокрая Yesli idyot dozhd', zemlya mokraya Yağmur yağarsa yer ıslaktır

Birinci Koşul если + şimdiki zaman, gelecek zaman yesli + nastoyashcheye vremya, budushcheye vremya Если придёшь, мы поговорим Yesli pridyosh', my pogovorim Gelirsen konuşuruz

İkinci Koşul если бы + geçmiş zaman, бы + geçmiş zaman yesli by + proshedsheye vremya, by + proshedsheye vremya Если бы я знал, я бы пришёл Yesli by ya znal, ya by prishyol Bilseydim gelirdim

Üçüncü Koşul если бы + geçmiş zaman, бы + geçmiş zaman yesli by + proshedsheye vremya, by + proshedsheye vremya Если бы я знал, я бы пришёл Yesli by ya znal, ya by prishyol Bilseydim gelmiş olurdum

Olumsuz Sıfır Koşul если + не + şimdiki zaman, şimdiki zaman yesli + ne + nastoyashcheye, nastoyashcheye Если вода не кипит, она холодная Yesli voda ne kipit, ona kholodnaya Su kaynamıyorsa soğuktur

Olumsuz Birinci Koşul если + не + şimdiki zaman, gelecek zaman yesli + ne + nastoyashcheye, budushcheye Если не придёшь, я уйду Yesli ne pridyosh', ya uydu Gelmezsen ayrılacağım

Olumsuz İkinci Koşul если бы + не + geçmiş zaman, бы + geçmiş zaman yesli by + ne + proshedsheye, by + proshedsheye Если бы я не знал, я бы не сказал Yesli by ya ne znal, ya by ne skazal Bilmeseydim söylemezdim

Olumsuz Üçüncü Koşul если бы + не + geçmiş zaman, бы + geçmiş zaman yesli by + ne + proshedsheye, by + proshedsheye Если бы я не забыл, я бы помог Yesli by ya ne zabyl, ya by pomog Unutmasaydım yardım etmiş olurdum

-medikçe / -madıkça если не yesli ne Если не учишься, не сдашь Yesli ne uchish'sya, ne sdash' Çalışmazsan geçemezsin

Olmasa bile даже если не dazhe yesli ne Даже если не знаю, попробую Dazhe yesli ne znayu, poprobuyu Bilmesem bile deneyeceğim

Olsa bile даже если + cümle dazhe yesli + predlozheniye (clause) Даже если трудно, я продолжу Dazhe yesli trudno, ya prodolzhu Zor olsa bile devam edeceğim

я я бы делал ya by delal Yapardım

ты ты бы делал ty by delal Yapardın

он он бы делал on by delal O yapardı (erkek)

она она бы делала ona by delala O yapardı (kadın)

мы мы бы делали my by delali Yapardık

вы вы бы делали vy by delali Siz yapardınız

они они бы делали oni by delali Onlar yapardı

я я бы был ya by byl Olurdum (erkek konuşmacı)

я я бы была ya by byla Olurdum (kadın konuşmacı)

ты ты бы был ty by byl Olurdun (erkek)

ты ты бы была ty by byla Olurdun (kadın)

он он бы был on by byl O olurdu (erkek)

она она бы была ona by byla O olurdu (kadın)

оно оно бы было ono by bylo O olurdu (cansız/nötr)

мы мы бы были my by byli Olurduk

вы вы бы были vy by byli Olurdunuz

они они бы были oni by byli Onlar olurdu

я я бы сделал ya by sdelal Yapmış olurdum

ты ты бы сделал ty by sdelal Yapmış olurdun

он он бы сделал on by sdelal O yapmış olurdu

она она бы сделала ona by sdelala O yapmış olurdu

мы мы бы сделали my by sdelali Yapmış olurduk

вы вы бы сделали vy by sdelali Yapmış olurdunuz

они они бы сделали oni by sdelali Onlar yapmış olurdu

yapardı бы + geçmiş zaman, bitmemiş görünüş by + past

olurdu бы + был/была/были by + byl/byla/byli

yapmış olurdu бы + geçmiş zaman, bitmiş görünüş by + past perfective

yapıyor olurdu бы + geçmiş zaman by + imperfective past

yapıyor olmuş olurdu бы + bitmemiş görünüşlü geçmiş zaman + süre by + past + vremya

her zaman yapardı бывало + geçmiş zaman byvalo + past

yapmak isterdi хотел бы + mastar khotel by + infinitive

yapmazdı бы + не + geçmiş zaman by + ne + past

yapmıyor olurdu бы + не + делать by + ne + delat'

yapmıyor olurdu бы + не + bitmemiş görünüşlü geçmiş zaman by + ne + past

yapmamış olurdu бы + не + сделать by + ne + sdelat'

asla yapmazdı никогда бы не + fiil nikogda by ne + verb

yapmak istemezdi не хотел бы + mastar ne khotel by + infinitive

я я бы был делаемым ya by byl delayemym Yapılıyor olurdum

ты ты бы был делаемым ty by byl delayemym Yapılıyor olurdun

он он бы был делаемым on by byl delayemym O yapılıyor olurdu (erkek)

она она бы была делаемой ona by byla delayemoy O yapılıyor olurdu (kadın)

оно оно бы было делаемым ono by bylo delayemym O yapılıyor olurdu (nötr)

мы мы бы были делаемыми my by byli delayemymi Yapılıyor olurduk

вы вы бы были делаемыми vy by byli delayemymi Yapılıyor olurdunuz

они они бы были делаемыми oni by byli delayemymi Onlar yapılıyor olurdu

я я бы был сделан ya by byl sdelan Yapılmış olurdum

ты ты бы был сделан ty by byl sdelan Yapılmış olurdun

он он бы был сделан on by byl sdelan O yapılmış olurdu (erkek)

она она бы была сделана ona by byla sdelana O yapılmış olurdu (kadın)

оно оно бы было сделано ono by bylo sdelano O yapılmış olurdu (nötr)

мы мы бы были сделаны my by byli sdelany Yapılmış olurduk

вы вы бы были сделаны vy by byli sdelany Yapılmış olurdunuz

они они бы были сделаны oni by byli sdelany Onlar yapılmış olurdu

yapılmış olurdu бы + сделан by + sdelan

yapılmış olmuş olurdu бы + был сделан by + byl sdelan

yapılmış olmazdı бы + не + сделан by + ne + sdelan

yapılıyor olurdu бы + делался by + delalsya

yapılıyor olmuş olurdu бы + уже + делался by + uzhe + delalsya

yapılmış olmazdı не был бы сделан ne byl by sdelan

yapılmış olmazdı не был бы сделан ne byl by sdelan

yapılıyor olmazdı не делался бы ne delalsya by

henüz yapılmıyor olurdu ещё не делался бы eshchyo ne delalsya by

asla yapılmazdı никогда бы не было сделано nikogda by ne bylo sdelano

eğer если yesli

eğer (varsayımsal) если бы yesli by

ne zaman когда kogda

ne zaman olursa когда бы ни kogda by ni

her seferinde каждый раз, когда kazhdyy raz, kogda

-medikçe / -madıkça если не yesli ne

olsa bile даже если dazhe yesli

olduğu zaman bile даже когда dazhe kogda

ancak ... ise только если tol'ko yesli

... sürece пока poka

... olana kadar до тех пор, пока do tekh por, poka

şartıyla при условии что pri uslovii chto

olması durumunda в случае если v sluchaye yesli

olup olmadığı ли li

varsayalım ki предположим, что predpolozhim, chto

keşke если бы только yesli by tol'ko

... olup olmadığı ...или нет ...ili net

Ya ... olursa? А что если...? A chto yesli...?

Ya ... olsaydı? (varsayımsal) А что, если бы...? A chto, yesli by...?

Ya ben ... yaparsam? А что если я...? A chto yesli ya...?

Ya olmazsa? А что если нет? A chto yesli net?

Ya ... yapmazsam? А что если я не...? A chto yesli ya ne...?

Ya bu gerçekleşirse? А что если это случится? A chto yesli eto sluchitsya?

Ya bu gerçekleşmiş olsaydı? А что если бы это случилось? A chto yesli by eto sluchilos'?

14- KARŞILAŞTIRMA VE ÜSTÜNLÜK

Olumlu sıfat sıfat красивый krasivyy güzel

Basit karşılaştırma -ее/-е/-ше красивее krasiveye daha güzel

Daha fazla более + sıfat более красивый boleye krasivyy daha güzel

Daha az менее + sıfat менее красивый menee krasivyy daha az güzel

Karşılaştırma + -den/-dan karşılaştırma + ilgi hâli красивее меня krasiveye menya benden daha güzel

Karşılaştırma + -den/-dan karşılaştırma + чем красивее, чем я krasiveye, chem ya benden daha güzel

Çok daha fazla намного + karşılaştırma намного красивее namnogo krasiveye çok daha güzel

Biraz daha fazla немного + karşılaştırma немного красивее nemnogo krasiveye biraz daha güzel

Üstünlük derecesi самый + sıfat самый красивый samyy krasivyy en güzel

Resmî üstünlük derecesi наиболее + sıfat наиболее красивый naiboleye krasivyy en güzel

En az наименее + sıfat наименее красивый naimenee krasivyy en az güzel

Edebî üstünlük derecesi -ейший/-айший красивейший krasiveyshiy en güzel

En iyi лучший luchshiy en iyi

En kötü худший khudshiy en kötü

Zarfın karşılaştırma derecesi karşılaştırma zarfı быстрее bystreye daha hızlı

Zarfın üstünlük derecesi zarf + всего быстрее всего bystreye vsego en hızlı

Fiil: daha fazla больше + fiil работать больше rabotat' bol'she daha fazla çalışmak

Fiil: daha az меньше + fiil работать меньше rabotat' men'she daha az çalışmak

Fiil: en iyi лучше всего + fiil работать лучше всего rabotat' luchshe vsego en iyi şekilde çalışmak

Fiil: en fazla больше всего + fiil работать больше всего rabotat' bol'she vsego en fazla çalışmak

Fiil: en az меньше всего + fiil работать меньше всего rabotat' men'she vsego en az çalışmak

İsim: daha fazla больше + ilgi hâli больше книг bol'she knig daha fazla kitap

İsim: daha az меньше + ilgi hâli меньше книг men'she knig daha az kitap

İsim: en fazla больше всего + ilgi hâli больше всего книг bol'she vsego knig en fazla kitap

İsim: en az меньше всего + ilgi hâli меньше всего книг men'she vsego knig en az kitap

Eşitlik такой же + sıfat + как такой же большой, как takoy zhe bol'shoy, kak ... kadar büyük

Eşit olmama не такой + sıfat + как не такой большой, как ne takoy bol'shoy, kak ... kadar büyük değil

Giderek daha fazla всё + karşılaştırma всё больше vsyo bol'she giderek daha fazla

Giderek daha az всё + karşılaştırma всё меньше vsyo men'she giderek daha az

Ne kadar fazla… o kadar fazla чем + karşılaştırma, тем + karşılaştırma чем больше, тем лучше chem bol'she, tem luchshe ne kadar fazla, o kadar iyi

У меня больше книг, чем у него. U menya bol'she knig, chem u nego. Ondan daha fazla kitabım var.

У неё меньше друзей, чем у меня. U neyo men'she druzey, chem u menya. Onun benden daha az arkadaşı var.

Она готовит лучше меня. Ona gotovit luchshe menya. O benden daha iyi yemek yapıyor.

Москва больше, чем Казань. Moskva bol'she, chem Kazan'. Moskova, Kazan'dan daha büyüktür.

Olumlu sıfat красивый дом krasivyy dom güzel bir ev

Basit karşılaştırma sıfat + -ее/-е/-ше дом красивее dom krasiveye ev daha güzel

Karşılaştırma + -den/-dan karşılaştırma + чем + cümlecik Он выше, чем я. On vyshe, chem ya. O benden daha uzun.

Karşılaştırma + ilgi hâli karşılaştırma + ilgi hâli Он выше меня. On vyshe menya. O benden daha uzun.

Daha fazla более + sıfat более красивый boleye krasivyy daha güzel

Daha fazla + -den/-dan более + sıfat + чем Он более опытный, чем я. On boleye opytnyy, chem ya. O benden daha deneyimli.

Daha az менее + sıfat менее дорогой menee dorogoy daha az pahalı

Daha az + -den/-dan менее + sıfat + чем Это менее дорого, чем то. Eto menee dorogo, chem to. Bu, şundan daha az pahalı.

Çok daha fazla намного + karşılaştırma намного выше namnogo vyshe çok daha uzun/yüksek

Biraz daha fazla немного + karşılaştırma немного быстрее nemnogo bystreye biraz daha hızlı

Daha iyi лучше + чем/ilgi hâli Он лучше, чем я. On luchshe, chem ya. O benden daha iyi.

Daha kötü хуже + чем/ilgi hâli Он хуже меня. On khuzhe menya. O benden daha kötü.

Üstünlük derecesi самый + sıfat самый красивый samyy krasivyy en güzel

Resmî üstünlük derecesi наиболее + sıfat наиболее важный naiboleye vazhnyy en önemli

En az наименее + sıfat наименее важный naimenee vazhnyy en az önemli

Edebî üstünlük derecesi -ейший/-айший важнейший vazhneyshiy en önemli

En iyi лучший luchshiy en iyi

En kötü худший khudshiy en kötü

Zarfın karşılaştırma derecesi karşılaştırma zarfı + чем/ilgi hâli Он работает быстрее, чем я. On rabotayet bystreye, chem ya. O benden daha hızlı çalışıyor.

Fiil: daha fazla больше + fiil + чем Я работаю больше, чем он. Ya rabotayu bol'she, chem on. Ben ondan daha fazla çalışıyorum.

Fiil: daha az меньше + fiil + чем Я работаю меньше, чем он. Ya rabotayu men'she, chem on. Ben ondan daha az çalışıyorum.

Fiil: en iyi лучше всего + fiil Он работает лучше всего. On rabotayet luchshe vsego. O en iyi şekilde çalışıyor.

Fiil: en fazla больше всего + fiil Он работает больше всего. On rabotayet bol'she vsego. O en fazla çalışıyor.

Fiil: en az меньше всего + fiil Он работает меньше всего. On rabotayet men'she vsego. O en az çalışıyor.

İsim: daha fazla больше + ilgi hâli + чем У меня больше книг, чем у тебя. U menya bol'she knig, chem u tebya. Benim senden daha fazla kitabım var.

İsim: daha az меньше + ilgi hâli + чем У меня меньше книг, чем у тебя. U menya men'she knig, chem u tebya. Benim senden daha az kitabım var.

İsim: en fazla больше всего + ilgi hâli У него больше всего книг. U nego bol'she vsego knig. En fazla kitaba o sahip.

İsim: en az меньше всего + ilgi hâli У него меньше всего книг. U nego men'she vsego knig. En az kitaba o sahip.

... kadar такой же + sıfat + как Он такой же высокий, как я. On takoy zhe vysokiy, kak ya. O benim kadar uzun.

... kadar değil не такой + sıfat + как Он не такой высокий, как я. On ne takoy vysokiy, kak ya. O benim kadar uzun değil.

Giderek daha fazla всё + karşılaştırma Он всё выше. On vsyo vyshe. O giderek daha uzun oluyor.

Giderek daha az всё + karşılaştırma Он всё меньше работает. On vsyo men'she rabotayet. O giderek daha az çalışıyor.

Ne kadar fazla… o kadar fazla чем + karşılaştırma, тем + karşılaştırma Чем больше, тем лучше. Chem bol'she, tem luchshe. Ne kadar fazla, o kadar iyi.

15- İLGİ CÜMLECİKLERİ

kim/hangi/ki который kotoryy

kimi/kime которого/которому kotorogo/kotoromu

kimin чей chey

ki (olgu) что chto

nerede где gde

ne zaman когда kogda

nereye куда kuda

nereden откуда otkuda

İsim + ilgi sözcüğü + cümlecik

Это книга, которую я читаю. Eto kniga, kotoruyu ya chitayu. Bu, okuduğum kitap.

OLUŞUM:

Это Eto bu / bu, ...dır gösterme zamiri

книга kniga kitap dişil isim, yalın hâl, tekil

которую kotoruyu hangi / ki ilgi zamiri, dişil belirtme hâli, tekil

я ya ben kişi zamiri, yalın hâl, tekil

читаю chitayu okumak / okuyorum fiil, 1. tekil şahıs, şimdiki zaman

Мужчина, который работает здесь, мой друг. Muzhchina, kotoryy rabotayet zdes', moy drug. Burada çalışan adam benim arkadaşım.

Yalın hâl человек, который работает chelovek, kotoryy rabotayet çalışan adam

İlgi hâli человек, которого нет chelovek, kotorogo net orada olmayan kişi

Yönelme hâli человек, которому я помог chelovek, kotoromu ya pomog yardım ettiğim kişi

Belirtme hâli человека, которого я вижу cheloveka, kotorogo ya vizhu gördüğüm kişi

Araç hâli человек, с которым я работаю chelovek, s kotorym ya rabotayu birlikte çalıştığım kişi

Edat hâli человек, о котором я говорю chelovek, o kotorom ya govoryu hakkında konuştuğum kişi

4. который sözcüğünün tam çekimi

Eril

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl который kotoryy

İlgi hâli которого kotorogo

Yönelme hâli которому kotoromu

Belirtme hâli который / которого kotoryy / kotorogo

Araç hâli которым kotorim

Edat hâli котором kotorom

Dişil

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl которая kotoraya

İlgi hâli которой kotoroy

Yönelme hâli которой kotoroy

Belirtme hâli которую kotoruyu

Araç hâli которой / которою kotoroy / kotoroyu

Edat hâli которой kotoroy

Nötr

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl которое kotoroye

İlgi hâli которого kotorogo

Yönelme hâli которому kotoromu

Belirtme hâli которое kotoroye

Araç hâli которым kotorim

Edat hâli котором kotorom

Çoğul

Hâl Rusça Transliterasyon

Yalın hâl которые kotoryye

İlgi hâli которых kotorykh

Yönelme hâli которым kotorym

Belirtme hâli которые / которых kotoryye / kotorykh

Araç hâli которыми kotorymi

Edat hâli которых kotorykh

KISALTILMIŞ YAPILAR:

Şimdiki zaman etken fiil kökü + -ющий / -ящий fiil kökü + -yushchiy / -yashchiy Человек, работающий здесь, мой друг. Chelovek, rabotayushchiy zdes', moy drug. Burada çalışan adam benim arkadaşım.

Geçmiş zaman etken fiil kökü + -вший / -ший fiil kökü + -vshiy / -shiy Студент, закончивший работу, ушёл. Student, zakonchivshiy rabotu, ushyol. İşi bitiren öğrenci ayrıldı.

Şimdiki zaman edilgen fiil kökü + -емый / -имый fiil kökü + -yemyy / -imyy Работа, делаемая сейчас, важна. Rabota, delayemaya seychas, vazhna. Şu anda yapılan iş önemlidir. (dişil için yemaya kullanın)

Geçmiş zaman edilgen fiil kökü + -нный / -тый fiil kökü + -nnyy / -tyy Книга, написанная Толстым, известна. Kniga, napisannaya Tolstym, izvestna. Tolstoy tarafından yazılan kitap ünlüdür. (dişil için nnaya kullanın)

Amaç ("yapmak") isim + mastar isim + mastar У меня есть книга почитать. U menya yest' kniga pochitat'. Okumak için bir kitabım var.

16- DOLAYLI ANLATIM VE DOĞRUDAN ANLATIM

Doğrudan anlatım: Konuşmacı + söyleme fiili + "tam sözler" VEYA: "Tam sözler" + söyleme fiili + konuşmacı

Dolaylı anlatım:

Bildirme cümlesi сказать + что + cümlecik skazat' + chto + cümlecik Он сказал, что занят. On skazal, chto zanyat. Meşgul olduğunu söyledi.

Evet/Hayır sorusu спросить + ли + cümlecik sprosit' + li + cümlecik Он спросил, занят ли я. On sprosil, zanyat li ya. Meşgul olup olmadığımı sordu.

Soru sözcüklü soru спросить + soru sözcüğü + cümlecik sprosit' + voprositel'noye slovo + cümlecik Он спросил, где я. On sprosil, gde ya. Nerede olduğumu sordu.

Emir сказать + чтобы + geçmiş zaman skazat' + chtoby + geçmiş zaman Он сказал, чтобы я пришёл. On skazal, chtoby ya prishyol. Gelmemi söyledi.

Olumsuz emir сказать + чтобы + не + geçmiş zaman skazat' + chtoby + ne + geçmiş zaman Он сказал, чтобы я не пришёл. On skazal, chtoby ya ne prishyol. Gelmememi söyledi.

Rica попросить + чтобы + geçmiş zaman poprosit' + chtoby + geçmiş zaman Она попросила, чтобы я помог. Ona poprosila, chtoby ya pomog. Ona yardım etmemi rica etti.

Tavsiye советовать + чтобы + geçmiş zaman sovetovat' + chtoby + geçmiş zaman Врач советовал, чтобы я отдыхал. Vrach sovetoval, chtoby ya otdykhal. Doktor dinlenmemi tavsiye etti.

Söylenti / Belirsiz aktarım будто / как будто + cümlecik budto / kak budto + cümlecik Он сказал, будто видел это. On skazal, budto videl eto. Bunu gördüğünü iddia etti.

17- MASTARLAR VE FİİL İSİMLERİ

Yapmak mastar delat' делать

Yapmak istemek хотеть + mastar khotet' + mastar хочу читать

Yapmak gerek нужно + mastar nuzhno + mastar нужно работать

Yapmak için fiil + mastar idti + mastar пришёл помочь

Yaparken -а/-я ulaç -a/-ya читая

Yaptıktan sonra -в ulaç -v сделав

Yapmaktan memnun sıfat + mastar prilagatelnoye + infinitiv рад видеть rad videt' görmekten memnun

Yapmaktan memnun sıfat + mastar / cümlecik prilagatelnoye + infinitiv / chto-cümleciği рад видеть rad videt' görmekten memnun

Yapmayı planlamak планировать + mastar planirovat' + mastar планирую есть planiruyu yest' yemek yemeyi planlamak

Yapmayı planlamak планировать + isim planirovat' + isim планирую питание planiruyu pitaniye yemek yemeyi / beslenmemi planlamak

Birinin yaptığını görmek видеть + как + cümlecik videt' + kak + özne + fiil вижу, как он бежит vizhu, kak on bezhit Onun koştuğunu görüyorum.

Birinin yapmakta olduğunu görmek видеть + как + bitmemiş görünüşlü fiil videt' + kak + kişi + bitmemiş görünüşlü fiil вижу, как он бежит vizhu, kak on bezhit Onun koşmakta olduğunu görüyorum.

Yapmak için yapmak fiil + чтобы + mastar fiil + chtoby + mastar ем, чтобы играть yem, chtoby igrat' Oynamak için yemek yiyorum.

18- DİLEK KİPİ

Yapardı geçmiş zaman + бы geçmiş zaman + by сделал бы sdelal by yapardı

Yapmazdı не + geçmiş zaman + бы ne + geçmiş zaman + by не сделал бы ne sdelal by yapmazdı

Gitmek isterdi хотел бы + mastar khotel by + mastar хотел бы пойти khotel by poyti gitmek isterdi

Yardım edebilirdi мог бы + mastar mog by + mastar мог бы помочь mog by pomoch' yardım edebilirdi

Eğer если бы + geçmiş zaman yesli by + geçmiş zaman если бы знал yesli by znal eğer bilseydim / bilmiş olsaydım

Eğer ... olmasaydı если бы не + geçmiş zaman yesli by ne + geçmiş zaman если бы не пришёл yesli by ne prishyol eğer gelmeseydim / gelmiş olmasaydım

Birinin yapmasını dilemek чтобы + geçmiş zaman chtoby + geçmiş zaman чтобы ты пришёл chtoby ty prishyol gelmeni dilemek

19- ONAY SORULARI

değil mi? не так ли? ne tak li?

öyle değil mi? правда? pravda?

öyle değil mi? да? da?

öyle değil mi? ведь так? ved' tak?

doğru değil mi? не правда ли? ne pravda li?

haklı mıyım? я прав? ya prav?

Tarafsız onay sorusu bildirme cümlesi + не так ли? Ты дома, не так ли? Ty doma, ne tak li?

Günlük kullanım bildirme cümlesi + да? Ты дома, да? Ty doma, da?

Doğrulama bildirme cümlesi + правда? Ты дома, правда? Ty doma, pravda?

Vurgu bildirme cümlesi + ведь так? Ты дома, ведь так? Ty doma, ved' tak?

Okumuyor musun? Ты не читаешь? Ty ne chitayesh'?

O gelmedi mi? Он не пришёл? On ne prishyol?

O gitmeyecek mi? Она не пойдёт? Ona ne poydyot?

Neden çalışmıyorsun? Почему ты не работаешь? Pochemu ty ne rabotayesh'?

Yardım edemez misin? Ты не можешь помочь? Ty ne mozhesh' pomoch'?

Bilmiyor musun? Разве ты не знаешь? Razve ty ne znayesh'?

Gerçekten bilmiyor musun? Неужели ты не знаешь? Neuzheli ty ne znayesh'?

20- MODAL SÖZCÜKLER

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

может быть mojet bıt belki, olabilir

возможно vazmojna mümkün, muhtemelen

вероятно virayatna muhtemelen

наверное naverna muhtemelen, herhalde

наверно naverna muhtemelen

пожалуй pajaluy belki, muhtemelen

может mojet belki, olabilir

вроде vrode görünüşe göre, sanki

вроде бы vrode bı görünüşe göre, sözde

видимо vidima görünüşe göre, belli ki

по-видимому pa-vidimamu görünüşe göre, anlaşılan

предположительно pritpalajitelna varsayım olarak, tahminen

предположим pritpalajim varsayalım, diyelim ki

якобы yakabı iddialara göre, sözde

будто butta sanki, güya

будто бы butta bı güya, sanki

словно slovna sanki, görünüşe göre

кажется kajitsa öyle görünüyor ki

по всей видимости pa fsiy vidimasti görünüşe göre

судя по всему sudya pa fsimu görünüşe göre, her şeye bakılırsa

по всему видно pa fsimu vidna görünüşe göre, belli ki

как будто kak butta sanki

как будто бы kak butta bı sanki, görünüşe göre

2. Kesinlik

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

конечно kanişna elbette, kesinlikle

несомненно nisamnenna şüphesiz

безусловно bizuslovna şüphesiz, kesinlikle

определённо apridilyonna kesinlikle

точно toçna kesinlikle, elbette

наверняка navirnyaka kesinlikle, mutlaka

непременно niprimyenna kesinlikle, mutlaka

обязательно abizatelna kesinlikle, mutlaka; zorunlu olarak

действительно deystvitelna gerçekten, hakikaten

правда pravda gerçekten, hakikaten

верно verna doğru, gerçekten

истинно istinna gerçekten, hakikaten

явно yavna açıkça, belli ki

очевидно açividna açıkça, belli ki

бесспорно bisporna kuşkusuz, tartışmasız

несомненно nisamnenna şüphesiz

достоверно dastoverna güvenilir biçimde, kesin olarak

без сомнения bes samneniya şüphesiz

вне сомнения vne samneniya hiç şüphesiz

в самом деле f samam dele gerçekten

на самом деле na samam dele gerçekte, aslında

само собой sama saboy doğal olarak, elbette

разумеется razumeyitsa elbette, doğal olarak

естественно yestestvenna doğal olarak, elbette

ясно yasna açıkça, belli

видно vidna görünüşe göre, belli ki

3. Olasılık

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

возможно vazmojna olabilir, mümkün

вероятно virayatna muhtemelen

наверное naverna muhtemelen

наверно naverna muhtemelen

может быть mojet bıt belki

может mojet belki

пожалуй pajaluy belki

скорее всего skoreye fsevo büyük olasılıkla

вероятнее всего virayatneye fsevo çok büyük olasılıkla

по-видимому pa-vidimamu görünüşe göre

видимо vidima görünüşe göre

предположительно pritpalajitelna tahminen

по всей вероятности pa fsey virayatnasti büyük olasılıkla

по всей видимости pa fsey vidimasti görünüşe göre

судя по всему sudya pa fsimu görünüşe göre

вроде vrode görünüşe göre

вроде бы vrode bı görünüşe göre

кажется kajitsa öyle görünüyor ki

похоже pahojı görünüşe göre, öyle görünüyor ki

походу pahodu görünüşe göre, anlaşılan (günlük konuşma dili)

4. Şüphe ve belirsizlik

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

возможно vazmojna olabilir

может быть mojet bıt belki

пожалуй pajaluy belki

вряд ли vryat li pek olası değil, zor

едва ли yedva li pek olası değil, neredeyse hiç

сомнительно samnitelna şüpheli, pek olası değil

не исключено ni isklyuçena imkânsız değil, ihtimal dışı değil

кто знает kto znayet kim bilir

неизвестно niizvestna bilinmiyor

неясно niyasna belirsiz

непонятно nipanyatna anlaşılmıyor, belirsiz

может, и... mojet, i... belki de...

вроде бы vrode bı sözde, görünüşe göre

якобы yakabı iddialara göre, sözde

как знать kak znat kim bilir

бог знает bog znayet Tanrı bilir / kim bilir

5. Gereklilik — “-meli / -malı, zorunda olmak”

Rusçada gerekliliği ifade etmenin birkaç yolu vardır.

нужно

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

нужно nujna gerek, zorunda olmak

нужен nujen gerekli

нужна nujna gerekli

нужно nujna gerekli

нужны nujnı gerekli

Мне нужно идти.

Mne nujna idti.

“Gitmem gerekiyor / Gitmek zorundayım.”

надо

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

надо nada gerek, zorunda olmak

Мне надо работать.

Mne nada rabotat.

“Çalışmam gerekiyor.”

необходимо

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

необходимо niabxadima gereklidir

необходим niabxadim gerekli

необходима niabxadima gerekli

необходимо niabxadima gerekli

необходимы niabxadimı gerekli

должен

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

должен doljin zorunda, -meli / -malı

должна doljna zorunda, -meli / -malı

должно doljna zorunda, -meli / -malı

должны doljnı zorunda, -meli / -malı

Örnekler:

Я должен идти. — Ya doljin idti. — Gitmeliyim.

Она должна работать. — Ana doljna rabotat. — O çalışmalı / çalışmak zorunda.

Они должны прийти. — Ani doljnı priyti. — Gelmeliler / Gelmeleri gerekiyor.

6. Zorunluluk

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

должен doljin zorunda, -meli / -malı

должна doljna zorunda, -meli / -malı

должно doljna zorunda, -meli / -malı

должны doljnı zorunda, -meli / -malı

обязан abyazan yükümlü, zorunlu

обязана abyazana yükümlü

обязано abyazana yükümlü

обязаны abyazanı yükümlü

приходится prihaditsa mecbur kalmak, zorunda olmak

пришлось pri şlos mecbur kaldı, zorunda kaldı

придётся pridyotsa mecbur kalacak, zorunda kalacak

предстоит pridstoit yapılması gerekiyor, henüz yapılacak

полагается palagayitsa gereği budur, beklenir

положено palojena gerekli görülür, yapılması gerekir

следует sled u yet -gerekir, -meli / -malı

надлежит nadlejit yapılması gerekir

необходимо niabxadima gereklidir

надо nada gerekli

нужно nujna gerekli

7. İzin

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

можно mojna olabilir, izinli, yapılabilir

разрешено razreşena izin verilmiş

разрешается razreşayitsa izin verilir

дозволено dazvalena izin verilmiş

допустимо dapustima kabul edilebilir, izin verilebilir

допускается dapuskayitsa izin verilir

вправе fprave hakkı olmak, yetkili olmak

имеет право imeyet prava ... hakkına sahip olmak

разрешается razreşayitsa izin verilir, yapılabilir

позволено pazvalena izin verilmiş

Örnek:

Здесь можно курить.

Zdes mojna kurit.

“Burada sigara içilmesine izin verilir.”

8. Yasaklama

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

нельзя nilzya yasak, yapılamaz, yapılmamalı

запрещено zaprişçena yasaklanmış

запрещается zaprişçayitsa yasaktır

недопустимо nidapustima kabul edilemez

не разрешается ni razreşayitsa izin verilmez

не позволено ni pazvalena izin verilmemiş

не следует ni sled u yet yapılmamalı

не положено ni palojena yapılması beklenmez, yapılmamalı

не принято ni prinyata alışılmış değildir, yapılmaz

Örnek:

Здесь нельзя курить.

Zdes nilzya kurit.

“Burada sigara içmek yasaktır.”

9. Yetenek / beceri

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

мочь moç -ebilmek, gücü yetmek

могу magu yapabilirim

можешь mojeş yapabilirsin

может mojet yapabilir

можем mojem yapabiliriz

можете mojete yapabilirsiniz

могут magut yapabilirler

уметь umet bir şeyi yapmayı bilmek, becerebilmek

суметь sumet başarmak, yapabilmek

смочь smoç başarabilmek, yapabilmek

способен spasaben yetenekli, muktedir

способна spasabna yetenekli, muktedir

способно spasabna yetenekli, muktedir

способны spasabnı yetenekli, muktedir

в состоянии f sastayanii ... yapabilecek durumda olmak

в силах f silah gücü yetmek, yapabilecek durumda olmak

вправе fprave hakkı olmak, izinli olmak

10. “Yapabilmek” — farklı anlamlar

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

могу magu yapabilirim

можешь mojeş yapabilirsin

может mojet yapabilir

можем mojem yapabiliriz

можете mojete yapabilirsiniz

могут magut yapabilirler

можно mojna yapılabilir / mümkün

уметь umet bir şeyi yapmayı bilmek

суметь sumet başarmak

смочь smoç yapabilecek durumda olmak

способен spasaben ... yapabilecek kapasitede olmak

11. “-meli / -malı”

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

следует sled u yet -meli / -malı, gerekir

должен doljin -meli / -malı, zorunda

должна doljna -meli / -malı

должны doljnı -meli / -malı

надо nada -meli / -malı, gerek

нужно nujna -meli / -malı, gerek

стоит stoit yapmaya değer, -meli / -malı

не мешает ni meşayet yapmanın zararı olmaz

полагается palagayitsa yapılması beklenir

положено palojena yapılması gerekir

желательно jilatelna tercihen, arzu edilir

рекомендуется rikamenduyitsa tavsiye edilir

целесообразно tselesoabrazna yapılması uygun olur

Örnek:

Тебе следует отдохнуть.

Tebe sled u yet atdahn ut.

“Dinlenmelisin.”

12. Tavsiye / öneri

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

стоит stoit yapmaya değer, -meli / -malı

следует sled u yet -meli / -malı

лучше luçşe daha iyi

желательно jilatelna tercihen

рекомендуется rikamenduyitsa tavsiye edilir

советую savетuyu tavsiye ediyorum

рекомендую rikamenduyu öneriyorum

имеет смысл imeyet smısl yapmak mantıklıdır

стоит попробовать stoit paprobavat denemeye değer

не мешает ni meşayet yapmanın zararı olmaz

целесообразно tselesoabrazna yapılması uygun olur

разумно razumna mantıklı, makul

13. İstek ve arzu

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

хотеть hatet istemek

желать jelat dilemek, arzulamak

хочется hoçitsa istemek, canı istemek

желается jilayitsa arzulamak, istemek

намереваться namirivatsa niyet etmek

намерен namiren niyetli, niyetinde

намерена namirena niyetli, niyetinde

намерены namirenı niyetliler, niyetindeler

стремиться strimitsa çabalamak, gayret etmek

стремиться к strimitsa k ... için çabalamak

мечтать meçtat hayalini kurmak

планировать planiravat planlamak

собираться sabiratsa niyetinde olmak, yapmayı düşünmek

предполагать pritpalagat niyet etmek, varsaymak

предполагать сделать pritpalagat sdelat yapmayı planlamak, yapmaya niyetlenmek

14. Niyet

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

собираться sabiratsa niyetinde olmak, yapmayı düşünmek

намереваться namirivatsa niyet etmek

намерен namiren niyet etmek

планировать planiravat planlamak

предполагать pritpalagat niyet etmek / planlamak / varsaymak

хотеть hatet istemek

решить rişit karar vermek

решать rişat karar vermek / çözmek

думать dumat niyet etmek, düşünmek

иметь намерение imet namireniye niyetinde olmak

иметь в виду imet f vidu kastetmek, amaçlamak

предстоять pridstoyat olmak üzere olmak, yapılması beklenmek

“Yapacaktı / Yapmayı düşünüyordu”

Rusçada yaygın olarak şu yapı kullanılır:

собирался / собиралась / собирались + mastar

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

я собирался ya sabiralsya yapacaktım / yapmayı düşünüyordum (erkek)

я собиралась ya sabiralas yapacaktım / yapmayı düşünüyordum (kadın)

ты собирался tı sabiralsya yapacaktın / yapmayı düşünüyordun (erkek)

она собиралась ana sabiralas o yapacaktı / yapmayı düşünüyordu

мы собирались mı sabiralis yapacaktık / yapmayı düşünüyorduk

они собирались ani sabiralis yapacaklardı / yapmayı düşünüyorlardı

15. İsteklilik

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

готов gatof istekli / hazır (eril)

готова gatova istekli / hazır (dişil)

готово gatova hazır (nötr)

готовы gatovı istekli / hazır (çoğul)

согласен saglasen istekli, kabul ediyor (eril)

согласна saglasna istekli, kabul ediyor (dişil)

согласны saglasnı istekliler, kabul ediyorlar

не против ni protiv karşı değil, sakıncası yok

не возражаю ni vazrajayu itiraz etmiyorum

рад rat memnun, istekli

расположен raspolojın istekli, eğilimli

намерен namiren niyetli

16. İsteksizlik

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

не хочет ni hoçet istemiyor

не желает ni jilayet dilemiyor, istemiyor

не намерен ni namiren niyetinde değil

не готов ni gatof istekli / hazır değil

не согласен ni saglasen kabul etmiyor, aynı fikirde değil

не против ni protiv karşı değil, sakıncası yok (farklı anlam)

отказывается atkazıvayitsa reddediyor

не склонен ni sklonen eğilimli değil

17. Olasılık

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

можно mojna mümkün, yapılabilir

может быть mojet bıt olabilir, belki

возможно vazmojna mümkün

вполне возможно fp olne vazmojna oldukça mümkün

вероятно virayatna muhtemelen

есть возможность yest vazmojnast bir olasılık var

имеется возможность imeyitsa vazmojnast bir fırsat / olanak var

есть шанс yest şans bir şans var

в состоянии f sastayanii ... yapabilecek durumda

может случиться mojet sluçitsa olabilir, gerçekleşebilir

не исключено ni isklyuçena ihtimal dışı değil, mümkün

18. İmkânsızlık

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

нельзя nilzya yapılamaz, yasak

невозможно ni vazmojna imkânsız

невыполнимо ni vıpalnima gerçekleştirilmesi imkânsız

не в состоянии ni f sastayanii ... yapabilecek durumda değil

не способен ni spasaben yetenekli değil, gücü yetmiyor

не может ni mojet yapamaz

никак не nikak ni hiçbir şekilde yapamamak

не представляется возможным ni pridstavlyayitsa vazmojnım mümkün görünmüyor

19. Alışkanlık / süreklilik

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

обычно abıçna genellikle

как правило kak pravila kural olarak, genellikle

обыкновенно abıknavenna genellikle

часто çasta sık sık

регулярно rigulyarna düzenli olarak

постоянно pastayanna sürekli

всегда fsigda her zaman

периодически piriyadiçeski dönem dönem, periyodik olarak

зачастую zaçastuyu çoğu zaman, sık sık

нередко niredka oldukça sık

время от времени vremya at vremeni zaman zaman

по привычке pa privıçke alışkanlıktan dolayı

20. Kanıtsal / aktarımsal kiplik

Bunlar, bilginin aktarıldığını, çıkarım yoluyla elde edildiğini veya görünüşe göre doğru olduğunu belirtir.

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

якобы yakabı iddialara göre, sözde

будто butta güya, sanki

будто бы butta bı güya

вроде vrode görünüşe göre

вроде бы vrode bı görünüşe göre

по-видимому pa-vidimamu görünüşe göre

видимо vidima görünüşe göre

предположительно pritpalajitelna tahminen

по слухам pa sluham söylentilere göre

говорят gavaryat söylüyorlar, deniyor ki

как говорят kak gavaryat denildiği gibi, söylendiğine göre

судя по всему sudya pa fsimu görünüşe göre

по словам... pa slovam... ... sözlerine göre

по имеющимся данным pa imeyuşimsa dannım mevcut verilere göre

по сообщениям pa saabşçeniyam haberlere / bildirimlere göre

как сообщается kak saabşçayitsa bildirildiğine göre

21. Konuşmacının tutumunu belirten modal sözcükler

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

к счастью k şçastyu neyse ki, mutlulukla

к сожалению k sajal eniyu ne yazık ki, maalesef

к несчастью k nişçastyu ne yazık ki, talihsizce

честно говоря çestna gavarya dürüstçe söylemek gerekirse

откровенно говоря atkravenna gavarya açık konuşmak gerekirse

искренне говоря iskrenne gavarya içtenlikle söylemek gerekirse

по правде говоря pa pravde gavarya doğruyu söylemek gerekirse

лично liçna şahsen

по-моему pa-moyemu bence, benim görüşüme göre

по-твоему pa-tvayemu sence, senin görüşüne göre

по-видимому pa-vidimamu görünüşe göre

естественно yestestvenna doğal olarak

очевидно açividna açıkça, belli ki

действительно deystvitelna gerçekten

разумеется razumeyitsa elbette

безусловно bizuslovna kesinlikle

несомненно nisamnenna şüphesiz

пожалуй pajaluy belki

признаться priznatsa itiraf etmek gerekirse

теоретически tearetıçeski teorik olarak

практически praktiçeski pratik olarak, neredeyse

фактически faktiçeski fiilen, gerçekte

формально formalna resmî olarak, biçimsel olarak

условно uslovna şartlı olarak

22. İstek / dilek kipi

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

пусть pust bırak, olsun

пускай puskay bırak, olsun

хоть бы hot bı keşke, yeter ki

лишь бы liş bı yeter ki, tek şartla

только бы tolka bı yeter ki, keşke

если бы только yesli bı tolka keşke, bir tek ... olsa

дай бог day bog inşallah, Tanrı nasip etsin

бог даст bog dast Tanrı izin verirse

хорошо бы haraşo bı ... olsa iyi olurdu

неплохо бы niploha bı ... yapmak iyi olurdu

хотелось бы hatelas bı istemek isterdim / isterdi insan

как бы хотелось kak bı hatelas ne kadar da isterdim

Örnek:

Хорошо бы поехать туда.

Haraşo bı payehat tuda.

“Oraya gitmek güzel olurdu.”

23. Gereklilik ve olasılık: Rusçada önemli bir ayrım

Rusça Türkçe Okunuş Anlamı

можно mojna yapılabilir / izin var

нельзя nilzya yapılamaz / yasak

нужно nujna yapmak gerekiyor

надо nada zorunda olmak, yapmak gerek

должен doljin zorunda olmak / -meli, -malı

обязан abyazan yükümlü olmak

следует sled u yet -meli / -malı

необходимо niabxadima gerekli olmak

стоит stoit -yapmalı / yapmaya değer

может быть mojet bıt olabilir, belki

возможно vazmojna muhtemelen, belki

вероятно virayatna muhtemelen

наверное naverna muhtemelen

вряд ли vryat li pek olası değil, muhtemelen değil

24. Koşullu kiplik

Rusçada varsayımsal veya gerçekleşmemiş durumları ifade etmek için geçmiş zamanla birlikte бы / б kullanılır.

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

бы bı -yardı / -erdi

б bı -yardı / -erdi

если бы yesli bı eğer ... olsaydı

я бы ya bı yapardım

ты бы tı bı yapardın

он бы on bı o yapardı (erkek)

она бы ana bı o yapardı (kadın)

мы бы mı bı yapardık

вы бы vı bı yapardınız

они бы ani bı yaparlardı

Örnekler:

Я бы пошёл.

Ya bı paşyol.

“Giderdim.”

Я бы не пошёл.

Ya bı ni paşyol.

“Gitmezdim.”

25. “Olabilir / belki”

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

может быть mojet bıt olabilir, belki

возможно vazmojna olabilir, belki

может mojet olabilir, belki

может случиться mojet sluçitsa gerçekleşebilir, olabilir

мог бы mog bı olabilirdi / yapabilirdi

могла бы magla bı olabilirdi / yapabilirdi

могли бы magli bı olabilirlerdi / yapabilirlerdi

вероятно virayatna muhtemelen

наверное naverna muhtemelen

пожалуй pajaluy belki

не исключено ni isklyuçena ihtimal dışı değil, mümkün

26. “Zorunda olmak” — farklı Rusça yapılar

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

должен doljin zorunda olmak

обязан abyazan zorunlu olmak, yükümlü olmak

надо nada zorunda olmak, yapmak gerek

нужно nujna zorunda olmak, ihtiyaç duymak

необходимо niabxadima gerekli olmak

приходится prihaditsa mecbur kalmak

придётся pridyotsa mecbur kalacak olmak

положено palojena gerekli görülmek, yapılması beklenmek

надлежит nadlejit yapılması gerekli olmak

непременно niprimyenna kesinlikle, kaçınılmaz olarak

обязательно abizatelna mutlaka, zorunlu olarak

27. “-erdi / -ardı”

Rusçada İngilizcedeki “would” sözcüğünün karşılığı olarak genellikle tek bir sözcük yerine бы / б koşul parçacığı kullanılır.

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

бы bı -yardı / -erdi

б bı -yardı / -erdi

я бы сделал ya bı sdelal yapardım

ты бы сделал tı bı sdelal yapardın

он бы сделал on bı sdelal o yapardı (erkek)

она бы сделала ana bı sdelala o yapardı (kadın)

мы бы сделали mı bı sdelali yapardık

вы бы сделали vı bı sdelali yapardınız

они бы сделали ani bı sdelali yaparlardı

28. “Yapmış olurdu”

Rusçada бы + geçmiş zaman kullanılır; genellikle bitmişlik görünüşündeki bir fiil tercih edilir.

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

я бы сделал ya bı sdelal yapmış olurdum

ты бы сделал tı bı sdelal yapmış olurdun

она бы сделала ana bı sdelala yapmış olurdu

мы бы сделали mı bı sdelali yapmış olurduk

они бы сделали ani bı sdelali yapmış olurlardı

İngilizcedeki “would do” ve “would have done” arasındaki kesin ayrım, Rusçada çoğunlukla ayrı bir kip zamanı yerine fiil görünüşü ve bağlam aracılığıyla ifade edilir.

29. “Zorunda olmak” — Rusça

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

надо nada zorunda olmak

нужно nujna zorunda olmak

приходится prihaditsa mecbur kalmak

придётся pridyotsa mecbur kalacak olmak

пришлось pri şlos mecbur kaldı

должен doljin zorunda olmak

обязан abyazan yükümlü olmak

необходимо niabxadima gerekli olmak

30. “Yapması beklenmek / yapması gerekmek”

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

должен doljin yapması beklenmek, yapmak zorunda olmak

полагается palagayitsa yapması beklenmek

положено palojena yapması beklenmek

предполагается pritpalagayitsa yapması varsayılmak / beklenmek

ожидается ajidayitsa beklenmek

предстоит pridstoit yapılması beklenmek, sırada olmak

31. Modal sıfatlar / yüklemsel sözcükler

Rusçada mastarla birlikte sık sık nötr biçimdeki yüklemsel sıfatlar veya zarflar kullanılır.

Rusça Türkçe Okunuş Türkçe

можно mojna mümkün / izin verilen

нельзя nilzya imkânsız / yasak

нужно nujna gerekli

надо nada gerekli

необходимо niabxadima gerekli

возможно vazmojna mümkün

невозможно ni vazmojna imkânsız

желательно jilatelna istenen, arzu edilen

нежелательно nijilatelna istenmeyen, arzu edilmeyen

обязательно abizatelna zorunlu / mutlaka

необязательно niabizatelna gerekli değil, zorunlu değil

допустимо dapustima kabul edilebilir

недопустимо nidapustima kabul edilemez

вероятно virayatna olası, muhtemel

невероятно ni virayatna olası olmayan, inanılmaz

ясно yasna açık, belli

неясно niyasna belirsiz

очевидно açividna açık, bariz

неочевидно ni açividna açık olmayan

разумно razumna makul, mantıklı

неразумно nirazumna mantıksız, makul olmayan

целесообразно tselesoabrazna uygun, yapılması yerinde

нецелесообразно nitselesoabrazna uygun olmayan, yapılması yerinde olmayan

должно быть dol jna bıt muhtemelen, öyle olmalı