FRANSE GRAMMATICA
1- FRANS ALFABET
Het Franse alfabet is hetzelfde als het Engelse alfabet, maar veel letters klinken anders en hebben andere namen:
A – ah
B – bay
C – say
D – day
E – ooh
F – ef
G – zhay
H – ash
I – ee
J – zshee
K – kah
L – el
M – em
N – en
O – o
P – pay
Q – koo
R – air
S – ess
T – tay
U – oo
V – vay
W – doobl vay
X – eeks
Y – ee grek
Z – zed
2- WOORDVOLGORDE
1 Basis O + W Je dors. Ik slaap.
2 Lijdend voorwerp O + W + LV Je lis le livre. Ik lees het boek.
3 Meewerkend voorwerp O + W + MV + LV Je lui donne le livre. Ik geef hem/haar het boek.
4 Begunstigde O + W + LV + pour + persoon J'achète un livre pour lui. Ik koop een boek voor hem.
5 IO-voornaamwoord O + W + MV-voornaamwoord + LV Je lui donne le livre. Ik geef hem/haar het boek.
6 Bijvoeglijk naamwoord O + être + BN Le livre est grand. Het boek is groot.
7 Bijwoord O + W + BW Il lit rapidement. Hij leest snel.
8 Lijdend voorwerp + bijwoord O + W + LV + BW Je lis le livre rapidement. Ik lees het boek snel.
9 Tijdbijwoord O + W + BW(tijd) Je travaille aujourd'hui. Ik werk vandaag.
10 Plaatsbijwoord O + W + BW(plaats) Il habite là. Hij woont daar.
11 Voorzetselgroep O + être + locatie Le livre est sur la table. Het boek ligt op de tafel.
12 LV + locatie O + W + LV + locatie Je mets le livre sur la table. Ik leg het boek op de tafel.
13 Bepaler + zelfstandig naamwoord Aanw + ZN Ce livre est nouveau. Dit boek is nieuw.
14 Bepaler + bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord Aanw + BN + ZN Ce gros livre est nouveau. Dit grote boek is nieuw.
15 Telwoord + zelfstandig naamwoord Telw + ZN Deux livres sont nouveaux. Twee boeken zijn nieuw.
16 Voegwoord Zin + voegw + zin Je lis et il écrit. Ik lees en hij schrijft.
17 Voegwoord + voorwerpen O + W + LV + voegw + O + W + LV Je lis le livre et il écrit une lettre. Ik lees het boek en hij schrijft een brief.
18 Tegenwoordige lijdende vorm O + être + VD Le livre est lu. Het boek wordt gelezen.
19 Lijdende vorm + handelende persoon O + être + VD + par + handelende persoon Le livre est lu par le professeur. Het boek wordt door de leraar gelezen.
20 Lijdende vorm + meewerkend voorwerp O + être + VD + à + persoon Le livre est donné à l'élève. Het boek wordt aan de leerling gegeven.
21 Lijdende vorm + meewerkend voorwerp + handelende persoon O + être + VD + à + persoon + par + handelende persoon Le livre est donné à l'élève par le professeur. Het boek wordt door de leraar aan de leerling gegeven.
22 Lijdende vorm + bijwoord O + être + VD + BW Le livre est lu aujourd'hui. Het boek wordt vandaag gelezen.
23 Lijdende vorm + locatie O + être + VD + locatie Le livre est posé sur la table. Het boek wordt op de tafel gelegd.
24 Lijdende vorm + handelende persoon + bijwoord O + être + VD + par + handelende persoon + BW Le livre est lu aujourd'hui par le professeur. Het boek wordt vandaag door de leraar gelezen.
25 Lijdende vorm + handelende persoon + meewerkend voorwerp + bijwoord O + être + VD + à + MV + par + handelende persoon + BW Le livre est donné aujourd'hui à l'élève par le professeur. Het boek wordt vandaag door de leraar aan de leerling gegeven.
26 Voltooide lijdende vorm O + avoir/être + été + VD Le livre a été lu. Het boek is gelezen.
27 Voltooide lijdende vorm + handelende persoon O + avoir/être + été + VD + par + handelende persoon Le livre a été lu par le professeur. Het boek is door de leraar gelezen.
28 Toekomende lijdende vorm O + être (toekomst) + VD Le livre sera lu demain. Het boek zal morgen worden gelezen.
29 Toekomende lijdende vorm + handelende persoon O + être (toekomst) + VD + par + handelende persoon Le livre sera lu demain par le professeur. Het boek zal morgen door de leraar worden gelezen.
30 Lijdende vorm met modaal werkwoord O + modaal werkwoord + être + VD Le livre doit être lu. Het boek moet worden gelezen.
31 Ontkenning O + ne + W + pas + ... Je ne lis pas le livre. Ik lees het boek niet.
32 Lijdende vorm in de ontkenning O + ne + être + pas + VD Le livre n'est pas lu par le professeur. Het boek wordt niet door de leraar gelezen.
33 Ja/nee-vraag Est-ce que + O + W...? Est-ce que tu lis le livre ? Lees je het boek?
34 Vraag in de lijdende vorm Est-ce que + O + être + VD...? Est-ce que le livre est lu ? Wordt het boek gelezen?
35 Vraag naar de handelende persoon Par qui + lijdende vorm...? Par qui le livre est-il lu ? Door wie wordt het boek gelezen?
36 Vraag naar het meewerkend voorwerp À qui + O + W + LV ? À qui donnes-tu le livre ? Aan wie geef je het boek?
37 Gebiedende wijs W + LV Lis le livre ! Lees het boek!
38 Gebiedende wijs + meewerkend voorwerp W + MV + LV Donne-lui le livre ! Geef hem/haar het boek!
39 Lijdende vorm in de gebiedende wijs Sois/soyez + VD Sois respecté ! Word gerespecteerd!
40 Infinitief W-infinitief lire lezen
41 Infinitief + lijdend voorwerp W-infinitief + LV lire le livre het boek lezen
42 Lijdende vorm van de infinitief être + VD être lu gelezen worden
43 Doel O + W + pour + infinitief Je mange pour jouer. Ik eet om te spelen.
44 Betrekkelijke bijzin ZN + qui/que/dont/où + bijzin Le livre que je lis est intéressant. Het boek dat ik lees is interessant.
45 Betrekkelijke bijzin in de lijdende vorm ZN + qui/que + lijdende bijzin Le livre qui est lu par le professeur est intéressant. Het boek dat door de leraar wordt gelezen, is interessant.
46 Voorwaardelijke zin Si + bijzin, bijzin Si j'ai le temps, je lis. Als ik tijd heb, lees ik.
47 Voorwaardelijke zin + lijdende vorm Si + lijdende bijzin, bijzin Si le livre est lu, il apprend. Als het boek wordt gelezen, leert hij.
48 Indirecte rede O + dire + que + bijzin Il dit qu'il lit. Hij zegt dat hij leest.
49 Indirecte vraag O + demander + si + bijzin Il demande si je lis. Hij vraagt of ik lees.
50 Indirect bevel/verzoek O + demander + à + persoon + de + infinitief Il me demande de lire. Hij vraagt me om te lezen.
BIJWOORDEN:
1 Manier Bijwoord + werkwoord / meestal na het werkwoord Je lis le livre rapidement. Ik lees het boek snel.
2 Plaats Plaatsuitdrukking + werkwoord / meestal na het werkwoord Je lis le livre à la maison. Ik lees het boek thuis.
3 Tijd Tijdsuitdrukking + zin / aan het begin, in het midden of aan het einde J'ai lu le livre hier. Ik heb het boek gisteren gelezen.
4 Frequentie Frequentiebijwoord + werkwoord / meestal na het vervoegde werkwoord Je lis souvent des livres. Ik lees vaak boeken.
5 Frequentie + zijn Frequentiebijwoord + être + gezegde Il est toujours heureux. Hij is altijd gelukkig.
6 Frequentie + hulpwerkwoord Onderwerp + hulpwerkwoord + frequentiebijwoord + voltooid deelwoord Je n'ai jamais vu ça. Ik heb dat nog nooit gezien.
7 Graad Graadbijwoord + bijvoeglijk naamwoord C'est très bien. Dat is heel goed.
8 Graad + werkwoord Graadbijwoord + werkwoord J'aime vraiment ça. Ik vind dat echt leuk.
9 Zinsbijwoord Zinsbijwoord + bijzin / meestal aan het begin Heureusement, j'ai gagné. Gelukkig heb ik gewonnen.
10 Commentaarbijwoord Commentaaruitdrukking + bijzin / meestal aan het begin Honnêtement, je ne sais pas. Eerlijk gezegd weet ik het niet.
11 Verbindend bijwoord Verbindend bijwoord + bijzin / meestal aan het begin of tussen zinnen J'étais fatigué ; cependant, j'ai continué à travailler. Ik was moe; toch ben ik blijven werken.
12 Richting Richtingsuitdrukking + werkwoord / vaak na het werkwoord Il est sorti. Hij is naar buiten gegaan.
13 Bepaalde frequentie Uitdrukking van bepaalde frequentie + werkwoord J'y vais tous les jours. Ik ga er elke dag naartoe.
14 Duur Duuraanduiding + werkwoord J'ai étudié pendant deux heures. Ik heb twee uur gestudeerd.
15 Doel pour + infinitief / afin de + infinitief / doelzin J'y vais pour étudier. Ik ga erheen om te studeren.
MEewerkend VOORWERP:
Meewerkend voorwerp O + W + à + persoon Je parle à Marie. Ik praat met Marie.
Met lijdend + meewerkend voorwerp O + W + LV + à + persoon Je donne le livre à Paul. Ik geef het boek aan Paul.
MV: mij O + me + W Il me parle. Hij praat tegen mij.
MV: jou O + te + W Il te parle. Hij praat tegen jou.
MV: hem/haar O + lui + W Je lui parle. Ik praat tegen hem/haar.
MV: ons O + nous + W Il nous parle. Hij praat tegen ons.
MV: jullie/u O + vous + W Il vous parle. Hij praat tegen jullie/u.
MV: hen O + leur + W Je leur parle. Ik praat tegen hen.
Lijdend + meewerkend voornaamwoord O + W + LV + MV Je lui donne le livre. Ik geef hem/haar het boek.
Beide voornaamwoorden O + LV-voornaamwoord + MV-voornaamwoord + W Je le lui donne. Ik geef het aan hem/haar.
Meervoud zonder specifiek lidwoord à + des + zelfstandig naamwoord Je parle à des garçons. Ik praat met jongens.
Specifiek meervoud à + les → aux Je parle aux garçons. Ik praat met de jongens.
GENITIEF:
van de jongen de + le garçon → du garçon le livre du garçon het boek van de jongen
van het meisje de + la fille le livre de la fille het boek van het meisje
van de jongens de + les garçons → des garçons le livre des garçons het boek van de jongens
van de meisjes de + les filles → des filles le livre des filles het boek van de meisjes
van een jongen d'un garçon le livre d'un garçon het boek van een jongen
van een meisje d'une fille le livre d'une fille het boek van een meisje
van jongens de + des garçons un groupe de garçons een groep jongens
ZELFSTANDIGE BEZITTELIJKE VOORNAAMWOORDEN:
Eigenaar Mannelijk enkelvoud Vrouwelijk enkelvoud Mannelijk meervoud Vrouwelijk meervoud
mijn / van mij le mien la mienne les miens les miennes
jouw / van jou (tu) le tien la tienne les tiens les tiennes
zijn / haar / van hem / van haar le sien la sienne les siens les siennes
ons / van ons le nôtre la nôtre les nôtres les nôtres
jullie / van jullie (vous) le vôtre la vôtre les vôtres les vôtres
hun / van hen le leur la leur les leurs les leurs
Ce livre est le mien. Dit boek is van mij.
Cette voiture est la mienne. Deze auto is van mij.
Ces livres sont les miens. Deze boeken zijn van mij.
Cette maison est la sienne. Dit huis is van hem/haar.
Ces voitures sont les leurs. Deze auto's zijn van hen.
Le livre est le nôtre. Het boek is van ons.
La maison est la vôtre. Het huis is van jullie/u.
WAS VAN PLAN TE:
was/waren van plan te aller (imparfait) + infinitief J'allais partir. Ik was van plan te vertrekken.
stond op het punt te être sur le point de + infinitief J'étais sur le point de partir. Ik stond op het punt te vertrekken.
stond op het punt om net te être sur le point de + infinitief J'étais sur le point de partir quand il est arrivé. Ik stond op het punt te vertrekken toen hij aankwam.
was/waren van plan binnenkort te aller (imparfait) + infinitief Nous allions commencer. We waren van plan te beginnen.
was/waren van plan te avoir l'intention de + infinitief J'avais l'intention de partir. Ik was van plan om te vertrekken.
hoorde/hoorden te devoir (imparfait) + infinitief Je devais partir. Ik hoorde te vertrekken.
was/waren bedoeld om te être censé + infinitief J'étais censé partir. Ik werd geacht te vertrekken.
werd/werden verwacht te être censé + infinitief Il était censé venir. Hij werd verwacht te komen.
stond/stonden op het punt van être sur le point de + infinitief Elle était sur le point de pleurer. Zij stond op het punt te huilen.
stond op het punt te gebeuren être sur le point de se produire L'accident était sur le point de se produire. Het ongeluk stond op het punt te gebeuren.
was/waren dicht bij het doen van être près de + infinitief Il était près de tomber. Hij stond op het punt te vallen.
was/waren bezig met être en train de + infinitief J'étais en train de travailler. Ik was aan het werk.
probeerde/probeerden te essayer de + infinitief J'essayais de partir. Ik probeerde te vertrekken.
was/waren van plan te avoir l'intention de + infinitief Elle avait l'intention de venir. Zij was van plan te komen.
2- ZELFSTANDIGE NAAMWOORDEN
In het Frans hebben zelfstandige naamwoorden een grammaticaal geslacht:
livre (boek) -> mannelijk
maison (huis) -> vrouwelijk
livres (boeken) -> mannelijk meervoud
maisons (huizen) -> vrouwelijk meervoud
De meeste zelfstandige naamwoorden in het meervoud eindigen op -s, maar sommige eindigen op -al, andere op -au, -eau of -eu, en sommige eindigen op -ou of -ail.
3- LIDWOORDEN
Lidwoorden zijn afhankelijk van het zelfstandig naamwoord.
Onbepaalde lidwoorden (een):
un -> (mannelijk)
une -> (vrouwelijk)
un livre (een boek)
une maison (een huis)
Bepaalde lidwoorden (de/het):
le -> (mannelijk)
la -> (vrouwelijk)
les -> (meervoud)
l- (voorvoegsel) -> (zelfstandig naamwoord dat met een klinker begint)
Klinkers in het Frans: a, e, i, o, u, y.
le ami → l'ami (de vriend)
la école → l'école (de school)
le livre (het boek)
la maison (het huis)
5- VOORNAAMWOORDEN
1. Persoonlijke voornaamwoorden — onderwerp
Deze vervangen het onderwerp van een zin.
Nederlands Frans
ik je
jij (enkelvoud, informeel) tu
hij il
zij elle
wij nous
jullie/u (meervoud/formele vorm) vous
zij (mannelijk/gemengd) ils
zij (vrouwelijk) elles
Voorbeelden:
Je parle. → Ik spreek.
Elle travaille. → Zij werkt.
Ils mangent. → Zij eten.
2. Lijdendvoorwerpvoornaamwoorden
Deze vervangen een lijdend voorwerp.
Nederlands Frans
mij me / m'
jou te / t'
hem / het le / l'
haar / het la / l'
ons nous
jullie/u vous
hen les
Voorbeelden:
Je le vois. → Ik zie hem/het.
Je la connais. → Ik ken haar.
Je les aime. → Ik hou van hen.
Il **m'**écoute. → Hij luistert naar mij.
3. Meewerkendvoorwerpvoornaamwoorden
Deze vervangen meestal à + persoon.
Nederlands Frans
aan mij me / m'
aan jou te / t'
aan hem/haar lui
aan ons nous
aan jullie/u vous
aan hen leur
Voorbeelden:
Je lui parle. → Ik praat tegen hem/haar.
Je leur écris. → Ik schrijf aan hen.
Il me donne un livre. → Hij geeft mij een boek.
4. Wederkerende voornaamwoorden
Deze worden gebruikt wanneer het onderwerp en het voorwerp naar dezelfde persoon verwijzen.
Nederlands Frans
mezelf me / m'
jezelf te / t'
zichzelf (mannelijk/vrouwelijk) se / s'
onszelf nous
julliezelf vous
zichzelf (meervoud) se / s'
Voorbeelden:
Je me lave. → Ik was mezelf.
Elle se regarde. → Zij kijkt naar zichzelf.
Nous nous préparons. → Wij bereiden ons voor.
5. Beklemtoonde / zelfstandige voornaamwoorden
Deze worden gebruikt voor nadruk, na voorzetsels en in bepaalde constructies.
Nederlands Frans
mij moi
jou toi
hem lui
haar elle
ons nous
jullie/u vous
hen eux
hen (vrouwelijk) elles
Voorbeelden:
Moi, je suis prêt. → Ik, ik ben klaar.
Je parle avec lui. → Ik praat met hem.
C'est pour elle. → Het is voor haar.
Eux, ils travaillent. → Zij, zij werken.
6. Bezittelijke voornaamwoorden
Deze betekenen van mij, van jou, van hem, van haar, van ons en van hen.
Ze komen overeen met het bezeten voorwerp, niet met de eigenaar.
Nederlands Mannelijk enkelvoud Vrouwelijk enkelvoud Meervoud
van mij le mien la mienne les miens / les miennes
van jou le tien la tienne les tiens / les tiennes
van hem/haar le sien la sienne les siens / les siennes
van ons le nôtre la nôtre les nôtres
van jullie/u le vôtre la vôtre les vôtres
van hen le leur la leur les leurs
Voorbeeld:
Cette voiture est la mienne.
→ Deze auto is van mij.
Ces livres sont les leurs.
→ Deze boeken zijn van hen.
7. Aanwijzende voornaamwoorden
Deze betekenen deze, die, deze (meervoud) en die (meervoud).
Frans Nederlands
celui deze/die (mannelijk enkelvoud)
celle deze/die (vrouwelijk enkelvoud)
ceux deze/die (mannelijk meervoud)
celles deze/die (vrouwelijk meervoud)
Voorbeelden:
Celui-ci est meilleur. → Deze is beter.
Celle-là est grande. → Die is groot.
Ceux-ci sont mes amis. → Dit zijn mijn vrienden.
Celles-là sont chères. → Die zijn duur.
Andere aanwijzende voornaamwoorden:
ce / c' → dit/dat/het
ceci → dit
cela / ça → dat
Voorbeelden:
C'est intéressant. → Het is interessant.
Ceci est important. → Dit is belangrijk.
Ça me plaît. → Dat bevalt me.
10. Onbepaalde voornaamwoorden
Deze verwijzen naar mensen of dingen zonder precies aan te geven wie of wat bedoeld wordt.
Frans Nederlands
quelqu'un iemand
quelque chose iets
personne niemand
rien niets
tout alles
tous iedereen/allen
chacun ieder/iedereen
chacune ieder (vrouwelijk)
aucun geen/niemand
aucune geen (vrouwelijk)
certains sommigen
certaines sommigen (vrouwelijk)
plusieurs verschillende/meerdere
on men/wij/mensen
Voorbeelden:
Quelqu'un est là. → Er is iemand.
Je ne vois personne. → Ik zie niemand.
Je ne sais rien. → Ik weet niets.
Tout est prêt. → Alles is klaar.
Chacun a son opinion. → Iedereen heeft zijn eigen mening.
11. Bijwoordelijke voornaamwoorden
Het Frans heeft twee bijzonder belangrijke bijwoordelijke voornaamwoorden:
y
Vervangt meestal:
à + ding
een plaats
Voorbeelden:
Je pense à ce problème.
J'y pense.
Ik denk eraan.
Je vais à Paris.
J'y vais.
Ik ga erheen.
en
Vervangt meestal:
de + ding
hoeveelheden
"wat ervan/ervan/van hen"
Voorbeelden:
Je parle de ce problème.
J'en parle.
Ik praat erover.
J'ai trois livres.
J'en ai trois.
Ik heb er drie.
12. Het onderwerpelijke voornaamwoord on
On is een speciaal Frans voornaamwoord.
Het kan betekenen:
men
mensen
iemand
wij
Voorbeelden:
On dit que c'est difficile.
→ Men zegt dat het moeilijk is.
On va au cinéma.
→ We gaan naar de bioscoop.
Grammaticaal wordt on gebruikt met een werkwoord in de derde persoon enkelvoud:
On est, niet on sommes.
13. Onpersoonlijk voornaamwoord il
Het Frans gebruikt ook il in onpersoonlijke constructies waarin het niet naar een specifieke man verwijst.
Voorbeelden:
Il pleut.
→ Het regent.
Il faut travailler.
→ Het is noodzakelijk om te werken / Je moet werken.
Il est important de comprendre.
→ Het is belangrijk om te begrijpen.
6- BIJVOEGLIJKE NAAMWOORDEN
Als een bijvoeglijk naamwoord naar een vrouwelijk zelfstandig naamwoord verwijst, voegen we het achtervoegsel -e toe:
grand -> groot (mannelijk)
grande -> groot (vrouwelijk)
Als een bijvoeglijk naamwoord naar twee of meer zelfstandige naamwoorden verwijst, voegen we het achtervoegsel -s toe:
grands -> groot (twee of meer mannelijke personen of dingen)
grands -> groot (twee of meer vrouwelijke personen of dingen)
une grande maison een groot huis
une maison est grande een huis is groot
WERKWOORD ÊTRE (ZIJN):
1- TEGENWOORDIGE TIJD — PRÉSENT:
je suis — ik ben
tu es — jij bent
il est — hij is
elle est — zij is
nous sommes — wij zijn
vous êtes — jullie/u zijn/bent
ils/elles sont — zij zijn
2- ONVOLTOOID VERLEDEN TIJD — IMPARFAIT:
j'étais — ik was / ik was vroeger
tu étais — jij was
il était — hij was
elle était — zij was
nous étions — wij waren
vous étiez — jullie/u waren/was
ils/elles étaient — zij waren
3- PASSÉ COMPOSÉ:
j'ai été — ik was / ik ben geweest
tu as été — jij was / jij bent geweest
il a été — hij was / hij is geweest
elle a été — zij was / zij is geweest
nous avons été — wij waren / wij zijn geweest
vous avez été — jullie/u waren/was / jullie/u zijn/is geweest
ils/elles ont été — zij waren / zij zijn geweest
4- VOLTOOID VERLEDEN TIJD — PLUS-QUE-PARFAIT:
j'avais été — ik was geweest
tu avais été — jij was geweest
il avait été — hij was geweest
elle avait été — zij was geweest
nous avions été — wij waren geweest
vous aviez été — jullie/u waren/was geweest
ils/elles avaient été — zij waren geweest
5- ONVOLTOOID VERLEDEN TIJD (LITERAIR) — PASSÉ SIMPLE:
Voornamelijk literair.
je fus — ik was
tu fus — jij was
il fut — hij was
elle fut — zij was
nous fûmes — wij waren
vous fûtes — jullie/u waren/was
ils/elles furent — zij waren
6- VOORVERLEDEN TIJD — PASSÉ ANTÉRIEUR:
Literair.
j'eus été — ik was geweest
tu eus été — jij was geweest
il eut été — hij was geweest
elle eut été — zij was geweest
nous eûmes été — wij waren geweest
vous eûtes été — jullie/u waren/was geweest
ils/elles eurent été — zij waren geweest
7- TOEKOMENDE TIJD — FUTUR SIMPLE:
je serai — ik zal zijn
tu seras — jij zult zijn
il sera — hij zal zijn
elle sera — zij zal zijn
nous serons — wij zullen zijn
vous serez — jullie/u zullen/zult zijn
ils/elles seront — zij zullen zijn
8- VOLTOOID TOEKOMENDE TIJD — FUTUR ANTÉRIEUR:
j'aurai été — ik zal geweest zijn
tu auras été — jij zult geweest zijn
il aura été — hij zal geweest zijn
elle aura été — zij zal geweest zijn
nous aurons été — wij zullen geweest zijn
vous aurez été — jullie/u zullen/zult geweest zijn
ils/elles auront été — zij zullen geweest zijn
VOORWAARDELIJKE WIJS — CONDITIONNEL:
9- TEGENWOORDIGE VOORWAARDELIJKE WIJS:
je serais — ik zou zijn
tu serais — jij zou zijn
il serait — hij zou zijn
elle serait — zij zou zijn
nous serions — wij zouden zijn
vous seriez — jullie/u zouden/zou zijn
ils/elles seraient — zij zouden zijn
10- VERLEDEN VOORWAARDELIJKE WIJS:
j'aurais été — ik zou geweest zijn
tu aurais été — jij zou geweest zijn
il aurait été — hij zou geweest zijn
elle aurait été — zij zou geweest zijn
nous aurions été — wij zouden geweest zijn
vous auriez été — jullie/u zouden/zou geweest zijn
ils/elles auraient été — zij zouden geweest zijn
AANVOEGENDE WIJS — SUBJONCTIF:
11- TEGENWOORDIGE AANVOEGENDE WIJS:
que je sois — dat ik ben
que tu sois — dat jij bent
qu'il soit — dat hij is
qu'elle soit — dat zij is
que nous soyons — dat wij zijn
que vous soyez — dat jullie/u zijn/bent
qu'ils/elles soient — dat zij zijn
Il faut que je sois prudent. — Ik moet voorzichtig zijn.
12- VERLEDEN AANVOEGENDE WIJS:
que j'aie été — dat ik ben geweest
que tu aies été — dat jij bent geweest
qu'il ait été — dat hij is geweest
qu'elle ait été — dat zij is geweest
que nous ayons été — dat wij zijn geweest
que vous ayez été — dat jullie/u zijn/bent geweest
qu'ils/elles aient été — dat zij zijn geweest
13- ONVOLTOOID VERLEDEN AANVOEGENDE WIJS:
Literair.
que je fusse — dat ik was / zou zijn
que tu fusses — dat jij was / zou zijn
qu'il fût — dat hij was / zou zijn
qu'elle fût — dat zij was / zou zijn
que nous fussions — dat wij waren / zouden zijn
que vous fussiez — dat jullie/u waren/zou / zouden/zou zijn
qu'ils/elles fussent — dat zij waren / zouden zijn
14- VOLTOOID VERLEDEN AANVOEGENDE WIJS:
Literair.
que j'eusse été — dat ik was geweest
que tu eusses été — dat jij was geweest
qu'il eût été — dat hij was geweest
qu'elle eût été — dat zij was geweest
que nous eussions été — dat wij waren geweest
que vous eussiez été — dat jullie/u waren/was geweest
qu'ils/elles eussent été — dat zij waren geweest
GEBIEDENDE WIJS — IMPÉRATIF:
De gebiedende wijs heeft alleen de vormen tu, nous en vous.
15- TEGENWOORDIGE GEBIEDENDE WIJS:
sois ! — wees!
soyons ! — laten we zijn!
soyez ! — wees!
Sois prudent ! — Wees voorzichtig!
Soyons honnêtes ! — Laten we eerlijk zijn!
Soyez patient ! — Wees geduldig!
16- VERLEDEN GEBIEDENDE WIJS:
Zeldzaam en formeel/literair.
aie été ! — wees geweest!
ayons été ! — laten we geweest zijn!
ayez été ! — wees geweest!
NIET-PERSOONSVORMEN:
17- TEGENWOORDIGE INFINITIEF:
être — zijn
18- VOLTOOIDE INFINITIEF:
avoir été — geweest zijn
19- TEGENWOORDIG DEELWOORD:
étant — zijnde
20- VOLTOOID DEELWOORD:
été — geweest
7- NAAMVALLEN
Korte inleiding: Een naamval geeft de relatie aan tussen een zelfstandig naamwoord of voornaamwoord en andere elementen in een zin.
Nominatief/onderwerp: het zelfstandig naamwoord of voornaamwoord dat de handeling uitvoert (Voorbeeld: Ik eet de appel. "Ik" is de nominatief.)
Accusatief/lijdend voorwerp: het zelfstandig naamwoord of voornaamwoord waarop de handeling wordt uitgevoerd (Voorbeeld: Ik eet de appel. "Appel" is de accusatief/het lijdend voorwerp.)
Datief/meewerkend voorwerp: het zelfstandig naamwoord of voornaamwoord dat de handeling ontvangt (Voorbeeld: Ik lees de jongen een verhaal voor. "Jongen" is de datief/het meewerkend voorwerp.)
Genitief: het zelfstandig naamwoord of voornaamwoord dat bezit aangeeft, waarbij het bezit zelf het onderwerp is (Voorbeeld: Het speelgoed van de jongen. "Van de jongen" staat in de genitief.)
ONDERWERP: le garçon (de jongen) / la fille (het meisje) / les garçons (de jongens) / un garçon (een jongen) / une fille (een meisje) / garçons (jongens)
LIJDEND VOORWERP: le garçon (de jongen) / la fille (het meisje) / les garçons (de jongens) / un garçon (een jongen) / une fille (een meisje) / garçons (jongens)
MEWERKEND VOORWERP: au garçon (aan de jongen) / à la fille (aan het meisje) / aux garçons (aan de jongens) / à un garçon (aan een jongen) / à une fille (aan een meisje) / à garçons (aan jongens)
GENITIEF: du garçon (van de jongen) / de la filles (van de meisjes) / des garçons (van de jongens) / d'un garçon (van een jongen) / d'une fille (van een meisje) / de garçons (van jongens)
- NAAMVALLEN VAN VOORNAAMWOORDEN
NOMINATIEF:
ik -> Je
jij (informeel) -> tu
hij -> il
zij -> elle
men -> on
wij -> nous
jullie/u (formeel/meervoud) -> vous
zij (mannelijk/gemengd) -> ils
zij (vrouwelijk) -> elles
ACCUSATIEF:
mij -> me / m'
jou -> te / t'
hem / het -> le / l'
haar / het -> la / l'
ons -> nous
jullie/u -> vous
hen -> les
DATIEF:
aan mij -> me / m'
aan jou -> te / t'
aan hem/haar -> lui
aan ons -> nous
aan jullie/u -> vous
aan hen -> leur
In het Frans bestaan er voornaamwoorden die "beklemtoonde voornaamwoorden" worden genoemd. Ze leggen nadruk op een persoon en kunnen onderwerp- of voorwerpsvoornaamwoorden vervangen.
Beklemtoonde voornaamwoorden worden gebruikt:
na voorzetsels
voor nadruk
wanneer het voornaamwoord zelfstandig staat
in vergelijkingen en nevenschikkingen
BEKLEMTOONDE VOORNAAMWOORDEN:
mij -> moi
jou -> toi
hem -> lui
haar -> elle
zichzelf -> soi
ons -> nous
jullie/u -> vous
hen (mannelijk) -> eux
hen (vrouwelijk) -> elles
WEDERKERENDE VOORNAAMWOORDEN:
mezelf -> me
jezelf -> te
zichzelf (mannelijk/vrouwelijk) -> se
onszelf -> nous
julliezelf -> vous
zichzelf (meervoud) -> se
8- WERKWOORDSTIJDEN
1- TEGENWOORDIGE TIJD:
WERKWOORDEN DIE IN DE INFINITIEF OP ER EINDIGEN:
Werkwoord (infinitief): parler
je parle -> ik spreek
tu parles -> jij spreekt
il/elle parle -> hij/zij spreekt
nous parlons -> wij spreken
vous parlez -> jullie/u spreken/spreekt
ils/elles parlent -> zij spreken
2- VERLEDEN TIJD / VOLTOOIDE TEGENWOORDIGE TIJD:
j'ai parlé -> ik sprak / ik heb gesproken
tu as parlé -> jij sprak
il a parlé -> hij sprak
elle a parlé -> zij sprak
on a parlé -> men / wij spraken
nous avons parlé -> wij spraken
vous avez parlé -> jullie/u spraken/sprak
ils ont parlé -> zij spraken (mannelijk)
elles ont parlé -> zij spraken (vrouwelijk)
3- ONVOLTOOID VERLEDEN TIJD:
je parlais -> ik was aan het spreken / ik sprak vroeger
tu parlais -> jij was aan het spreken
il parlait -> hij was aan het spreken
elle parlait -> zij was aan het spreken
on parlait -> men / wij waren aan het spreken
nous parlions -> wij waren aan het spreken
vous parliez -> jullie/u waren/was aan het spreken
ils parlaient -> zij waren aan het spreken (mannelijk)
elles parlaient -> zij waren aan het spreken (vrouwelijk)
4- VOLTOOID VERLEDEN TIJD:
j'avais parlé -> ik had gesproken
tu avais parlé -> jij had gesproken
il avait parlé -> hij had gesproken
elle avait parlé -> zij had gesproken
on avait parlé -> men / wij hadden gesproken
nous avions parlé -> wij hadden gesproken
vous aviez parlé -> jullie/u hadden/had gesproken
ils avaient parlé -> zij hadden gesproken (mannelijk)
elles avaient parlé -> zij hadden gesproken (vrouwelijk)
5- TOEKOMENDE TIJD:
je parlerai -> ik zal spreken
tu parleras -> jij zult spreken
il parlera -> hij zal spreken
elle parlera -> zij zal spreken
on parlera -> men / wij zullen spreken
nous parlerons -> wij zullen spreken
vous parlerez -> jullie/u zullen/zult spreken
ils parleront -> zij zullen spreken
elles parleront -> zij zullen spreken
6- VOLTOOID TOEKOMENDE TIJD:
j'aurai parlé -> ik zal gesproken hebben
tu auras parlé -> jij zult gesproken hebben
il aura parlé -> hij zal gesproken hebben
elle aura parlé -> zij zal gesproken hebben
on aura parlé -> men / wij zullen gesproken hebben
nous aurons parlé -> wij zullen gesproken hebben
vous aurez parlé -> jullie/u zullen/zult gesproken hebben
ils auront parlé -> zij zullen gesproken hebben
elles auront parlé -> zij zullen gesproken hebben
7- GEBIEDENDE WIJS:
Parle ! -> Spreek!
Parlons ! -> Laten we spreken!
Parlez ! -> Spreek! (formeel/meervoud)
8- INFINITIEVEN EN GERUNDIUMVORMEN
Infinitief: parler (spreken)
Voltooide infinitief: avoir parlé (gesproken hebben)
Tegenwoordig deelwoord: parlant (sprekend)
Gérondif: en parlant (terwijl je spreekt / door te spreken)
9- LITERAIRE WERKWOORDSTIJDEN (VOORNAMELIJK GESCHREVEN FRANS)
- ONVOLTOOID VERLEDEN TIJD
je parlai
tu parlas
il/elle/on parla
nous parlâmes
vous parlâtes
ils/elles parlèrent
- VOORVERLEDEN TIJD
j'eus parlé
tu eus parlé
il/elle/on eut parlé
nous eûmes parlé
vous eûtes parlé
ils/elles eurent parlé
10- TEGENWOORDIGE DUURVORM:
Je suis en train de parler. — Ik ben aan het spreken.
Tu es en train de parler. — Jij bent aan het spreken.
Il est en train de parler. — Hij is aan het spreken.
Elle est en train de parler. — Zij is aan het spreken.
On est en train de parler. — Men/wij zijn aan het spreken.
Nous sommes en train de parler. — Wij zijn aan het spreken.
Vous êtes en train de parler. — Jullie/u zijn/bent aan het spreken.
Ils sont en train de parler. — Zij zijn aan het spreken.
Elles sont en train de parler. — Zij zijn aan het spreken.
11- VERLEDEN DUURVORM:
J'étais en train de parler. — Ik was aan het spreken.
Tu étais en train de parler. — Jij was aan het spreken.
Il était en train de parler. — Hij was aan het spreken.
Elle était en train de parler. — Zij was aan het spreken.
On était en train de parler. — Men/wij waren aan het spreken.
Nous étions en train de parler. — Wij waren aan het spreken.
Vous étiez en train de parler. — Jullie/u waren/was aan het spreken.
Ils étaient en train de parler. — Zij waren aan het spreken.
Elles étaient en train de parler. — Zij waren aan het spreken.
12- TOEKOMENDE DUURVORM:
Je serai en train de parler. — Ik zal aan het spreken zijn.
Tu seras en train de parler. — Jij zult aan het spreken zijn.
Il sera en train de parler. — Hij zal aan het spreken zijn.
Elle sera en train de parler. — Zij zal aan het spreken zijn.
On sera en train de parler. — Men/wij zullen aan het spreken zijn.
Nous serons en train de parler. — Wij zullen aan het spreken zijn.
Vous serez en train de parler. — Jullie/u zullen/zult aan het spreken zijn.
Ils seront en train de parler. — Zij zullen aan het spreken zijn.
Elles seront en train de parler. — Zij zullen aan het spreken zijn.
13- VOLTOOIDE TEGENWOORDIGE DUURVORM:
Je parle depuis deux heures. — Ik spreek al twee uur.
Tu parles depuis deux heures. — Jij spreekt al twee uur.
Il parle depuis deux heures. — Hij spreekt al twee uur.
Elle parle depuis deux heures. — Zij spreekt al twee uur.
On parle depuis deux heures. — Men/wij spreken al twee uur.
Nous parlons depuis deux heures. — Wij spreken al twee uur.
Vous parlez depuis deux heures. — Jullie/u spreken/spreekt al twee uur.
Ils parlent depuis deux heures. — Zij spreken al twee uur.
Elles parlent depuis deux heures. — Zij spreken al twee uur.
14- VOLTOOIDE VERLEDEN DUURVORM:
Je parlais depuis deux heures. — Ik sprak al twee uur.
Tu parlais depuis deux heures. — Jij sprak al twee uur.
Il parlait depuis deux heures. — Hij sprak al twee uur.
Elle parlait depuis deux heures. — Zij sprak al twee uur.
On parlait depuis deux heures. — Men/wij spraken al twee uur.
Nous parlions depuis deux heures. — Wij spraken al twee uur.
Vous parliez depuis deux heures. — Jullie/u spraken/sprak al twee uur.
Ils parlaient depuis deux heures. — Zij spraken al twee uur.
Elles parlaient depuis deux heures. — Zij spraken al twee uur.
15- VOLTOOIDE TOEKOMENDE DUURVORM (BESTAAT NIET IN HET FRANS, MAAR WORDT MEESTAL ANDERS GEFORMULEERD):
Je parlerai depuis deux heures à ce moment-là. — Tegen die tijd zal ik al twee uur spreken.
Nous parlerons depuis deux heures à ce moment-là. — Tegen die tijd zullen wij al twee uur spreken.
16- TEGENWOORDIGE AANVOEGENDE WIJS:
Wordt gebruikt na uitdrukkingen van noodzaak, twijfel, emotie, verlangen, enzovoort.
que je parle
que tu parles
qu'il parle
qu'elle parle
qu'on parle
que nous parlions
que vous parliez
qu'ils parlent
qu'elles parlent
17- VERLEDEN AANVOEGENDE WIJS:
que j'aie parlé — dat ik heb gesproken
que tu aies parlé
qu'il ait parlé
qu'elle ait parlé
qu'on ait parlé
que nous ayons parlé
que vous ayez parlé
qu'ils aient parlé
qu'elles aient parlé
18- TEGENWOORDIGE VOORWAARDELIJKE WIJS:
je parlerais — ik zou spreken
tu parlerais — jij zou spreken
il parlerait — hij zou spreken
elle parlerait — zij zou spreken
on parlerait — men / wij zouden spreken
nous parlerions — wij zouden spreken
vous parleriez — jullie/u zouden/zou spreken
ils parleraient — zij zouden spreken
elles parleraient — zij zouden spreken
19- VERLEDEN VOORWAARDELIJKE WIJS:
j'aurais parlé — ik zou gesproken hebben
tu aurais parlé — jij zou gesproken hebben
il aurait parlé — hij zou gesproken hebben
elle aurait parlé — zij zou gesproken hebben
on aurait parlé — men / wij zouden gesproken hebben
nous aurions parlé — wij zouden gesproken hebben
vous auriez parlé — jullie/u zouden/zou gesproken hebben
ils auraient parlé — zij zouden gesproken hebben
elles auraient parlé — zij zouden gesproken hebben
9- PASSIEVE TIJDEN
Het passieve werkwoord wordt op dezelfde manier gevormd als een gewoon werkwoord.
TEGENWOORDIGE TIJD:
Je suis écrit(e). — Ik word geschreven.
Tu es écrit(e). — Jij wordt geschreven.
Il est écrit. — Hij wordt geschreven.
Elle est écrite. — Zij wordt geschreven.
On est écrit. — Men/We worden geschreven.
Nous sommes écrit(e)s. — Wij worden geschreven.
Vous êtes écrit(e)(s). — Jullie/U wordt geschreven.
Ils sont écrits. — Zij worden geschreven.
Elles sont écrites. — Zij worden geschreven.
TEGENWOORDIGE DUURVORM:
PASSIEVE TEGENWOORDIGE DUURVORM:
Je suis en train d'être écrit(e). — Ik word op dit moment geschreven.
Tu es en train d'être écrit(e). — Jij wordt op dit moment geschreven.
Il est en train d'être écrit. — Hij wordt op dit moment geschreven.
Elle est en train d'être écrite. — Zij wordt op dit moment geschreven.
On est en train d'être écrit. — Men/We worden op dit moment geschreven.
Nous sommes en train d'être écrit(e)s. — Wij worden op dit moment geschreven.
Vous êtes en train d'être écrit(e)(s). — Jullie/U worden op dit moment geschreven.
Ils sont en train d'être écrits. — Zij worden op dit moment geschreven.
Elles sont en train d'être écrites. — Zij worden op dit moment geschreven.
PASSÉ SIMPLE (EENVOUDIGE VERLEDEN TIJD):
Je fus écrit(e). — Ik werd geschreven.
Tu fus écrit(e). — Jij werd geschreven.
Il fut écrit. — Hij werd geschreven.
Elle fut écrite. — Zij werd geschreven.
On fut écrit. — Men/We werden geschreven.
Nous fûmes écrit(e)s. — Wij werden geschreven.
Vous fûtes écrit(e)(s). — Jullie/U werden geschreven.
Ils furent écrits. — Zij werden geschreven.
Elles furent écrites. — Zij werden geschreven.
IMPARFAIT (ONVOLTOOID VERLEDEN TIJD):
J'étais écrit(e). — Ik werd geschreven / Ik was aan het worden geschreven.
Tu étais écrit(e). — Jij werd geschreven / Jij was aan het worden geschreven.
Il était écrit. — Hij werd geschreven / Hij was aan het worden geschreven.
Elle était écrite. — Zij werd geschreven / Zij was aan het worden geschreven.
On était écrit. — Men/We werden geschreven / Men/We waren aan het worden geschreven.
Nous étions écrit(e)s. — Wij werden geschreven / Wij waren aan het worden geschreven.
Vous étiez écrit(e)(s). — Jullie/U werden geschreven / Jullie/U waren aan het worden geschreven.
Ils étaient écrits. — Zij werden geschreven / Zij waren aan het worden geschreven.
Elles étaient écrites. — Zij werden geschreven / Zij waren aan het worden geschreven.
TOEKOMENDE TIJD:
Je serai écrit(e). — Ik zal geschreven worden.
Tu seras écrit(e). — Jij zult geschreven worden.
Il sera écrit. — Hij zal geschreven worden.
Elle sera écrite. — Zij zal geschreven worden.
On sera écrit. — Men/We zal/zullen geschreven worden.
Nous serons écrit(e)s. — Wij zullen geschreven worden.
Vous serez écrit(e)(s). — Jullie/U zullen geschreven worden.
Ils seront écrits. — Zij zullen geschreven worden.
Elles seront écrites. — Zij zullen geschreven worden.
VOLTOOID TEGENWOORDIGE TIJD:
J'ai été écrit(e). — Ik ben geschreven / Ik werd geschreven.
Tu as été écrit(e). — Jij bent geschreven.
Il a été écrit. — Hij is geschreven.
Elle a été écrite. — Zij is geschreven.
On a été écrit. — Men/We is/zijn geschreven.
Nous avons été écrit(e)s. — Wij zijn geschreven.
Vous avez été écrit(e)(s). — Jullie/U zijn geschreven.
Ils ont été écrits. — Zij zijn geschreven.
Elles ont été écrites. — Zij zijn geschreven.
VOLTOOID VERLEDEN TIJD:
J'avais été écrit(e). — Ik was geschreven.
Tu avais été écrit(e). — Jij was geschreven.
Il avait été écrit. — Hij was geschreven.
Elle avait été écrite. — Zij was geschreven.
On avait été écrit. — Men/We was/waren geschreven.
Nous avions été écrit(e)s. — Wij waren geschreven.
Vous aviez été écrit(e)(s). — Jullie/U waren geschreven.
Ils avaient été écrits. — Zij waren geschreven.
Elles avaient été écrites. — Zij waren geschreven.
VOLTOOID TOEKOMENDE TIJD:
J'aurai été écrit(e). — Ik zal geschreven zijn.
Tu auras été écrit(e). — Jij zult geschreven zijn.
Il aura été écrit. — Hij zal geschreven zijn.
Elle aura été écrite. — Zij zal geschreven zijn.
On aura été écrit. — Men/We zal/zullen geschreven zijn.
Nous aurons été écrit(e)s. — Wij zullen geschreven zijn.
Vous aurez été écrit(e)(s). — Jullie/U zullen geschreven zijn.
Ils auront été écrits. — Zij zullen geschreven zijn.
Elles auront été écrites. — Zij zullen geschreven zijn.
VOLTOOID TEGENWOORDIGE DUURVORM:
Engels: I have been being loved. (Ik word al een tijd geliefd.)
Het Frans vermijdt deze constructie normaal gesproken. Meestal zeg je:
Je suis aimé(e) depuis deux heures. — Ik word al twee uur geliefd / Ik ben al twee uur geliefd.
Of, wanneer je nadruk wilt leggen op een voortdurende handeling:
Je suis en train d'être aimé(e) depuis deux heures.
De exacte formulering hangt sterk af van de context.
VOLTOOID VERLEDEN DUURVORM:
Engels: I had been being loved. (Ik was al een tijd geliefd.)
Het Frans heeft hiervoor geen specifieke equivalent. Een natuurlijke benadering is:
J'étais aimé(e) depuis deux heures. — Ik was al twee uur geliefd.
VOLTOOID TOEKOMENDE DUURVORM:
Engels: I will have been being loved. (Ik zal al een tijd geliefd zijn.)
Ook hiervoor heeft het Frans geen specifieke tijd. Je kunt de tijdsduur uitdrukken met:
À ce moment-là, cela fera deux heures que je serai aimé(e). — Tegen die tijd zal ik al twee uur geliefd zijn.
TEGENWOORDIGE VOORWAARDELIJKE WIJS:
Je serais écrit(e). — Ik zou geschreven worden.
Tu serais écrit(e). — Jij zou geschreven worden.
Il serait écrit. — Hij zou geschreven worden.
Elle serait écrite. — Zij zou geschreven worden.
On serait écrit. — Men/We zou/zouden geschreven worden.
Nous serions écrit(e)s. — Wij zouden geschreven worden.
Vous seriez écrit(e)(s). — Jullie/U zouden geschreven worden.
Ils seraient écrits. — Zij zouden geschreven worden.
Elles seraient écrites. — Zij zouden geschreven worden.
VERLEDEN VOORWAARDELIJKE WIJS:
J'aurais été écrit(e). — Ik zou geschreven zijn.
Tu aurais été écrit(e). — Jij zou geschreven zijn.
Il aurait été écrit. — Hij zou geschreven zijn.
Elle aurait été écrite. — Zij zou geschreven zijn.
On aurait été écrit. — Men/We zou/zouden geschreven zijn.
Nous aurions été écrit(e)s. — Wij zouden geschreven zijn.
Vous auriez été écrit(e)(s). — Jullie/U zouden geschreven zijn.
Ils auraient été écrits. — Zij zouden geschreven zijn.
Elles auraient été écrites. — Zij zouden geschreven zijn.
TEGENWOORDIGE AANVOEGENDE WIJS:
Que je sois écrit(e). — Dat ik geschreven word.
Que tu sois écrit(e). — Dat jij geschreven wordt.
Qu'il soit écrit. — Dat hij geschreven wordt.
Qu'elle soit écrite. — Dat zij geschreven wordt.
Qu'on soit écrit. — Dat men/wij geschreven worden.
Que nous soyons écrit(e)s. — Dat wij geschreven worden.
Que vous soyez écrit(e)(s). — Dat jullie/u geschreven worden.
Qu'ils soient écrits. — Dat zij geschreven worden.
Qu'elles soient écrites. — Dat zij geschreven worden.
VERLEDEN AANVOEGENDE WIJS:
Que j'aie été écrit(e). — Dat ik geschreven ben.
Que tu aies été écrit(e). — Dat jij geschreven bent.
Qu'il ait été écrit. — Dat hij geschreven is.
Qu'elle ait été écrite. — Dat zij geschreven is.
Qu'on ait été écrit. — Dat men/wij geschreven zijn.
Que nous ayons été écrit(e)s. — Dat wij geschreven zijn.
Que vous ayez été écrit(e)(s). — Dat jullie/u geschreven zijn.
Qu'ils aient été écrits. — Dat zij geschreven zijn.
Qu'elles aient été écrites. — Dat zij geschreven zijn.
VERLEDEN DUURVORM:
Engels: I was being loved. (Ik werd op dat moment geliefd.)
Het Frans gebruikt hiervoor gewoonlijk de onvoltooid verleden tijd in de lijdende vorm:
J'étais aimé(e). — Ik werd geliefd.
Als je specifiek wilt benadrukken dat de handeling bezig was:
J'étais en train d'être aimé(e).
Je étais en train d'être aimé(e). — Ik werd op dat moment geliefd.
Tu étais en train d'être aimé(e). — Jij werd op dat moment geliefd.
Il était en train d'être aimé. — Hij werd op dat moment geliefd.
Elle était en train d'être aimée. — Zij werd op dat moment geliefd.
Nous étions en train d'être aimé(e)s. — Wij werden op dat moment geliefd.
Vous étiez en train d'être aimé(e)(s). — Jullie/U werden op dat moment geliefd.
Ils étaient en train d'être aimés. — Zij werden op dat moment geliefd.
Elles étaient en train d'être aimées. — Zij werden op dat moment geliefd.
TOEKOMENDE DUURVORM:
Engels: I will be being loved. (Ik zal op dat moment geliefd worden.)
Het Frans heeft hiervoor geen natuurlijke, specifieke equivalent. Je kunt gebruiken:
Je serai en train d'être aimé(e).
Je serai en train d'être aimé(e). — Ik zal op dat moment geliefd worden.
Tu seras en train d'être aimé(e). — Jij zult op dat moment geliefd worden.
Il sera en train d'être aimé. — Hij zal op dat moment geliefd worden.
Elle sera en train d'être aimée. — Zij zal op dat moment geliefd worden.
Nous serons en train d'être aimé(e)s. — Wij zullen op dat moment geliefd worden.
Vous serez en train d'être aimé(e)(s). — Jullie/U zullen op dat moment geliefd worden.
Ils seront en train d'être aimés. — Zij zullen op dat moment geliefd worden.
Elles seront en train d'être aimées. — Zij zullen op dat moment geliefd worden.
VOLTOOID TEGENWOORDIGE DUURVORM:
Engels: I have been being loved. (Ik word al een tijd geliefd.)
Het Frans vermijdt deze constructie normaal gesproken. Meestal zeg je:
Je suis aimé(e) depuis deux heures. — Ik word al twee uur geliefd / Ik ben al twee uur geliefd.
Of, wanneer je nadruk wilt leggen op een voortdurende handeling:
Je suis en train d'être aimé(e) depuis deux heures.
De exacte formulering hangt sterk af van de context.
VOLTOOID VERLEDEN DUURVORM:
Engels: I had been being loved. (Ik was al een tijd geliefd.)
Het Frans heeft hiervoor geen specifieke equivalent. Een natuurlijke benadering is:
J'étais aimé(e) depuis deux heures. — Ik was al twee uur geliefd.
VOLTOOID TOEKOMENDE DUURVORM:
Engels: I will have been being loved. (Ik zal al een tijd geliefd zijn.)
Ook hiervoor heeft het Frans geen specifieke tijd. Je kunt de tijdsduur uitdrukken met:
À ce moment-là, cela fera deux heures que je serai aimé(e). — Tegen die tijd zal ik al twee uur geliefd zijn.
10- ONTKENNING:
Je ne parle pas. (Ik spreek niet.)
Il ne mange pas. (Hij eet niet.)
Nous ne venons pas. (Wij komen niet.)
Je n'ai pas parlé. — Ik heb niet gesproken.
Je n'aurai pas fini. — Ik zal niet klaar zijn.
Il préfère ne pas parler. — Hij praat liever niet.
11- VRAGEN:
JA/NEE-VRAGEN:
Er zijn 3 manieren om een ja/nee-vraag te vormen:
1- Dezelfde woordvolgorde, maar we voegen een vraagteken toe:
Tu parles français. — Jij spreekt Frans.
Tu parles français ? — Spreek jij Frans?
2- Of we voegen "Est-ce que" toe vóór het onderwerp (dit werkt bij bijna elke ja/nee-vraag en komt veel voor in zowel gesproken als geschreven taal):
Tu parles français. — Jij spreekt Frans.
Est-ce que tu parles français ? — Spreek jij Frans?
3- Of we verwisselen het werkwoord en het onderwerp:
Tu parles. — Parles-tu?
Il mange. — Mange-t-il? (Wanneer het werkwoord eindigt op een klinker en het onderwerp met een klinker begint, voegt het Frans -t- ertussen toe om de uitspraak te vergemakkelijken.)
Vous venez. — Venez-vous?
Nous partons. — Partons-nous?
Deze manieren worden ook gebruikt bij vragen met vraagwoorden, niet alleen bij ja/nee-vragen.
VRAAGWOORDEN:
Qui ? — Wie?
Que ? / Quoi ? — Wat?
Où ? — Waar?
Quand ? — Wanneer?
Pourquoi ? — Waarom?
Comment ? — Hoe?
Combien ? — Hoeveel?
Quel ? — Welke? / Wat? (Mannelijk)
Quelle ? — Welke? / Wat? (Vrouwelijk)
Quels (Meervoud, mannelijk)
Quelles (Meervoud, vrouwelijk)
Vraagwoord + inversie (formeel)
Où habites-tu ? — Waar woon je?
Quand part-il ? — Wanneer vertrekt hij?
Pourquoi rit-elle ? — Waarom lacht zij?
Vraagwoord + est-ce que (gebruikelijk)
Où est-ce que tu habites ? — Waar woon je?
Pourquoi est-ce qu'il est parti ? — Waarom is hij vertrokken?
Quand est-ce que vous arrivez ? — Wanneer komen jullie aan?
12- BIJWOORDEN:
# French Nederlands
1 bien goed
2 mal slecht
3 vite snel
4 lentement langzaam
5 rapidement snel
6 doucement zachtjes/voorzichtig
7 fort hard/luid
8 bas zachtjes/laag
9 haut luid/hoog
10 facilement gemakkelijk
11 difficilement met moeite
12 simplement eenvoudig
13 clairement duidelijk
14 nettement duidelijk/opvallend
15 précisément nauwkeurig
16 exactement exact
17 correctement correct
18 incorrectement onjuist
19 directement direct
20 indirectement indirect
21 prudemment voorzichtig
22 soigneusement zorgvuldig
23 calmement kalm
24 tranquillement rustig/stil
25 sérieusement serieus
26 heureusement gelukkig
27 malheureusement helaas
28 brusquement plotseling/abrupt
29 soudainement plotseling
30 soudain plotseling
31 exprès opzettelijk/met opzet
32 volontairement opzettelijk
33 involontairement onopzettelijk
34 accidentellement per ongeluk
35 ensemble samen
36 séparément afzonderlijk
37 individuellement individueel
38 gratuitement gratis/kosteloos
39 ainsi zo/op deze manier
40 autrement anders/op een andere manier
Voorbeelden
Il travaille rapidement.
Hij werkt snel.
Elle parle clairement.
Zij spreekt duidelijk.
Ils travaillent ensemble.
Zij werken samen.
2. Bijwoorden van tijd — temps
Frans Nederlands
maintenant nu
à présent nu/op dit moment
actuellement momenteel
aujourd'hui vandaag
hier gisteren
avant-hier eergisteren
demain morgen
après-demain overmorgen
bientôt binnenkort
tôt vroeg
tard laat
immédiatement onmiddellijk
aussitôt onmiddellijk/zodra
tout de suite meteen
désormais vanaf nu
dorénavant voortaan
déjà al
encore nog/weer
toujours nog/altijd
jamais ooit/nooit
autrefois vroeger
jadis vroeger/ooit
naguère onlangs/vroeger
récemment onlangs
dernièrement onlangs
auparavant eerder/voorheen
précédemment voorheen
antérieurement eerder/voorafgaand
ensuite daarna/vervolgens
puis dan/vervolgens
après daarna
avant ervoor/voorheen
plus tard later
finalement uiteindelijk
enfin uiteindelijk/eindelijk
désormais voortaan
entre-temps ondertussen
cependant ondertussen/echter
parfois soms
quelquefois soms
souvent vaak
rarement zeldzaam/zelden
quotidiennement dagelijks
hebdomadairement wekelijks
mensuellement maandelijks
annuellement jaarlijks
longtemps langdurig/lange tijd
brièvement kort
aussitôt onmiddellijk
dorénavant voortaan
3. Bijwoorden van frequentie
Frans Nederlands
toujours altijd
souvent vaak
très souvent heel vaak
fréquemment regelmatig/vaak
régulièrement regelmatig
habituellement gewoonlijk
généralement over het algemeen
normalement normaal gesproken
d'ordinaire gewoonlijk
ordinairement gewoonlijk
parfois soms
quelquefois soms
occasionnellement af en toe
de temps en temps van tijd tot tijd
de temps à autre af en toe
rarement zelden
exceptionnellement bij uitzondering
jamais nooit/ooit
guère nauwelijks
continuellement voortdurend
constamment voortdurend
perpétuellement voortdurend/eeuwig
sans cesse voortdurend
à nouveau opnieuw
encore opnieuw/nog
de nouveau opnieuw
une fois één keer
deux fois twee keer
plusieurs fois meerdere keren
4. Bijwoorden van plaats
Frans Nederlands
ici hier
là daar
là-bas daar ginds
ailleurs ergens anders
partout overal
quelque part ergens
nulle part nergens
dedans binnen
dehors buiten
dessus erboven/erop
dessous eronder
devant ervoor/vooraan
derrière erachter
près dichtbij
loin ver weg
autour rondom
alentour in de omgeving
au-dessus boven
au-dessous onder
en haut boven/omhoog
en bas beneden/omlaag
à côté ernaast
à droite rechts
à gauche links
partout ailleurs overal elders
ici-bas hier beneden/op aarde
là-haut daarboven
là-dessous daaronder
5. Bijwoorden van richting/beweging
Frans Nederlands
ici hier
là daar
ailleurs ergens anders
loin ver weg
près dichtbij
dessus erboven/erbovenop
dessous eronder
dedans binnen
dehors buiten
devant naar voren/ervoor
derrière naar achteren/erachter
en avant voorwaarts
en arrière achterwaarts
en haut omhoog
en bas omlaag
autour rondom
par-dessus over/overheen
par-dessous onderdoor
au-delà voorbij/verder dan
en arrière achterwaarts
en avant voorwaarts
6. Bijwoorden van graad — degré
Frans Nederlands
très heel/zeer
fort heel/sterk
trop te/te veel
assez genoeg/behoorlijk
beaucoup veel
peu weinig
plus meer
moins minder
davantage meer
tellement zo/zo veel
si zo
tant zo veel
autant evenveel
plutôt liever/eerder
assez behoorlijk/redelijk
très heel/zeer
extrêmement uiterst
énormément enorm/uitermate veel
fortement sterk
grandement in grote mate
profondément diep
absolument absoluut
totalement totaal
complètement volledig
entièrement geheel
pleinement volledig
parfaitement perfect
presque bijna
quasiment nagenoeg/bijna
pratiquement praktisch/bijna
à peine nauwelijks
guère nauwelijks
un peu een beetje
assez peu redelijk weinig
beaucoup trop veel te
un peu trop een beetje te
bien trop veel te
7. Bijwoorden van hoeveelheid
Frans Nederlands
beaucoup veel
peu weinig
assez genoeg
trop te veel
plus meer
moins minder
davantage meer
autant evenveel
tant zo veel
tellement zo veel
suffisamment voldoende
amplement ruimschoots
énormément uitermate veel
énormément een grote hoeveelheid
beaucoup veel
guère nauwelijks
presque bijna
environ ongeveer
approximativement bij benadering
à peu près ongeveer
davantage meer
autant evenveel
moins minder
plus meer
8. Bijwoorden van zekerheid
Frans Nederlands
certainement zeker
sûrement zeker/waarschijnlijk
assurément ongetwijfeld
évidemment uiteraard/duidelijk
manifestement duidelijk/kennelijk
incontestablement onbetwistbaar
indubitablement ongetwijfeld
indéniablement onmiskenbaar
incontestablement onbetwistbaar
effectivement inderdaad
réellement werkelijk
vraiment echt/werkelijk
certainement beslist
absolument absoluut
bien sûr natuurlijk
naturellement natuurlijk/uiteraard
évidemment uiteraard
sans doute ongetwijfeld/waarschijnlijk
9. Bijwoorden van waarschijnlijkheid
Frans Nederlands
peut-être misschien
probablement waarschijnlijk
vraisemblablement waarschijnlijk/aannemelijk
vraisemblablement vermoedelijk
apparemment schijnbaar/blijkbaar
visiblement blijkbaar/zichtbaar
manifestement kennelijk
sans doute waarschijnlijk/ongetwijfeld
vraisemblablement vermoedelijk
éventuellement mogelijk
possiblement mogelijk
potentiellement potentieel
sans doute waarschijnlijk
peut-être bien misschien inderdaad
à priori a priori
en principe in principe
Belangrijk onderscheid
certainement = zeker
probablement = waarschijnlijk
peut-être = misschien
apparemment = blijkbaar
sans doute = waarschijnlijk/ongetwijfeld
10. Ontkennende bijwoorden
Frans Nederlands
ne...pas niet
ne...plus niet meer
ne...jamais nooit
ne...rien niets/niet iets
ne...personne niemand/niet iemand
ne...aucunement op geen enkele manier
ne...nullement helemaal niet
ne...guère nauwelijks
ne...point helemaal niet/niet
ne...nulle part nergens
ne...aucunement op geen enkele manier
ne...plus du tout helemaal niet meer
ne...pas encore nog niet
ne...pas du tout helemaal niet
ne...jamais plus nooit meer
ne...plus jamais nooit meer
Het belangrijkste Franse ontkenningssysteem
ne + pas
= niet
ne + jamais
= nooit
ne + plus
= niet meer
ne + rien
= niets/niet iets
ne + personne
= niemand/niet iemand
ne + nulle part
= nergens
Voorbeelden:
Je ne travaille pas.
Ik werk niet.
Je ne travaille jamais.
Ik werk nooit.
Je ne travaille plus.
Ik werk niet meer.
Je ne vois rien.
Ik zie niets.
Je ne vois personne.
Ik zie niemand.
11. Vragende bijwoorden
Frans Nederlands
où waar
quand wanneer
comment hoe
pourquoi waarom
combien hoeveel
combien de temps hoe lang
à quelle heure hoe laat
jusqu'où hoe ver
d'où waarvandaan
où... waar...
comment hoe
pour quelle raison om welke reden
pourquoi donc waarom dan/waarom in vredesnaam
comment donc hoe dan/hoe in vredesnaam
Voorbeelden:
Où habites-tu ?
Waar woon je?
Quand arrive-t-il ?
Wanneer komt hij aan?
Comment fais-tu cela ?
Hoe doe je dat?
Pourquoi pars-tu ?
Waarom vertrek je?
Combien coûte-t-il ?
Hoeveel kost het?
12. Betrekkelijke bijwoorden
Frans Nederlands
où waar/wanneer
d'où waarvandaan/waaruit
partout où overal waar
là où waar
au moment où op het moment waarop
jusqu'où zo ver als
comme zoals/hoe
ainsi que evenals/zoals
cependant que terwijl
alors que terwijl/terwijl daarentegen
Belangrijkste betrekkelijke bijwoord
où
La maison où j'habite.
Het huis waar ik woon.
Le jour où il est arrivé.
De dag waarop hij aankwam.
13. Aanwijzende bijwoorden
Frans Nederlands
ainsi zo/op deze manier
comme ça zo/op deze manier
comme cela zo/op die manier
de cette manière op deze manier
de cette façon op deze manier
là daar
ici hier
là-bas daar ginds
ainsi zo
pareillement op dezelfde manier
également eveneens
14. Bijwoorden van nadruk en focus
Frans Nederlands
seulement alleen
uniquement uitsluitend
simplement eenvoudig
juste gewoon/slechts
précisément nauwkeurig/precies
exactement exact
notamment met name/in het bijzonder
surtout vooral/bovenal
particulièrement vooral/bijzonder
principalement voornamelijk
essentiellement in wezen/hoofdzakelijk
même zelfs
également ook/eveneens
aussi ook
justement precies
encore nog/zelfs
seulement alleen
notamment vooral/in het bijzonder
voire zelfs/of zelfs
bel et bien inderdaad/echt
tout simplement eenvoudig/heel eenvoudig
15. Beperkende bijwoorden
Deze beperken de betekenis tot alleen/slechts.
Frans Nederlands
seulement alleen
uniquement uitsluitend
seul(e)ment alleen
simplement eenvoudig/slechts
juste gewoon/slechts
exclusivement exclusief/uitsluitend
uniquement uitsluitend
seulement slechts
à peine nauwelijks
tout au plus hoogstens
au maximum maximaal/ten hoogste
au moins minstens
Voorbeelden:
J'ai seulement deux livres.
Ik heb maar twee boeken.
Il travaille uniquement le soir.
Hij werkt alleen 's avonds.
16. Toevoegende bijwoorden
Frans Nederlands
aussi ook
également ook/eveneens
encore ook/bovendien
de plus bovendien/daarnaast
en plus bovendien
en outre voorts/bovendien
davantage meer
pareillement eveneens
de même ook/op dezelfde manier
également eveneens
aussi bien eveneens
même zelfs
voire zelfs
17. Bijwoorden van tegenstelling en toegeving
Frans Nederlands
cependant echter
pourtant toch/desondanks
néanmoins niettemin
toutefois echter
quand même desondanks/toch
tout de même niettemin
malgré tout ondanks alles
en revanche daarentegen
au contraire integendeel
inversement omgekeerd
par contre daarentegen
plutôt eerder/liever
sinon anders
autrement anders
Voorbeeld:
Il est fatigué, pourtant il travaille.
Hij is moe, maar toch werkt hij.
18. Bijwoorden van resultaat/gevolg
Frans Nederlands
donc dus/daarom
ainsi zo/op die manier
alors dan/dus
par conséquent dientengevolge
en conséquence dientengevolge
c'est pourquoi daarom
dès lors daarom/vanaf dat moment
de ce fait als gevolg daarvan
ainsi zo
donc dus
partant daarom/dientengevolge
du coup daardoor/dus
Il pleut, donc je reste chez moi.
Het regent, dus blijf ik thuis.
19. Bijwoorden die verband houden met oorzaak/reden
Frans Nederlands
pourquoi waarom
ainsi zo
en effet inderdaad/in feite
effectivement inderdaad
notamment met name
justement precies
c'est pourquoi daarom
d'où waarvandaan/waaruit
par conséquent dientengevolge
de ce fait als gevolg daarvan
20. Bijwoorden van volgorde
Frans Nederlands
d'abord eerst
premièrement ten eerste
tout d'abord allereerst
en premier lieu in de eerste plaats
ensuite daarna/vervolgens
puis dan/vervolgens
après daarna
alors dan
enfin uiteindelijk/ten slotte
finalement uiteindelijk
en dernier lieu ten slotte
préalablement vooraf
auparavant eerder/voorheen
ultérieurement later/vervolgens
successivement achtereenvolgens
simultanément tegelijkertijd
entre-temps ondertussen
21. Bijwoorden van benadering
Frans Nederlands
environ ongeveer
approximativement bij benadering
à peu près ongeveer
presque bijna
quasiment nagenoeg
pratiquement praktisch/bijna
plus ou moins min of meer
à peu de chose près bij benadering
en gros grofweg
grosso modo grofweg
environ ongeveer
quelque enkele/ongeveer — vóór bepaalde hoeveelheden
Voorbeelden:
Il y a environ cent personnes.
Er zijn ongeveer honderd mensen.
J'ai presque fini.
Ik ben bijna klaar.
22. Vergelijkende bijwoorden
Frans Nederlands
plus meer
moins minder
aussi even
davantage meer
autant evenveel
mieux beter
moins bien minder goed
plus vite s sneller
moins vite minder snel
aussi vite even snel
le plus het meest
le moins het minst
Belangrijkste structuur
plus + bijwoord + que
meer ... dan
moins + bijwoord + que
minder ... dan
aussi + bijwoord + que
even ... als
Voorbeeld:
Il court plus vite que moi.
Hij rent sneller dan ik.
23. Overtreffende trap van bijwoorden
Frans Nederlands
le plus het meest
le moins het minst
le mieux het best
le plus vite het snelst
le plus rapidement zo snel mogelijk/het snelst
le moins souvent het minst vaak
le plus souvent het vaakst
Voorbeelden:
Elle chante le mieux.
Zij zingt het best.
Il travaille le plus rapidement.
Hij werkt het snelst.
24. De reeks met "hoe"
Frans Nederlands
comment hoe
ainsi zo/op deze manier
comme ça zo/op deze manier
comme cela zo/op die manier
autrement anders/op een andere manier
de cette façon op deze manier
de cette manière op deze wijze
d'une autre manière op een andere manier
de quelque manière op de een of andere manier
de quelque façon op de een of andere manier
n'importe comment op welke manier dan ook/hoe dan ook
comme bon lui semble zoals het hem/haar goeddunkt
25. De reeks met "waar"
Frans Nederlands
où waar
ici hier
là daar
là-bas daar ginds
ailleurs ergens anders
partout overal
quelque part ergens
nulle part nergens
dedans binnen
dehors buiten
dessus erboven/erop
dessous eronder
devant ervoor
derrière erachter
près dichtbij
loin ver weg
26. De reeks met "wanneer"
Frans Nederlands
quand wanneer
maintenant nu
aujourd'hui vandaag
hier gisteren
demain morgen
bientôt binnenkort
tôt vroeg
tard laat
autrefois vroeger
jadis vroeger
récemment onlangs
déjà al
encore nog/weer
toujours altijd/nog
jamais nooit
parfois soms
souvent vaak
ensuite daarna
puis dan/vervolgens
finalement uiteindelijk
désormais vanaf nu
27. De reeks met "hoeveel"
Frans Nederlands
combien hoeveel
beaucoup veel
peu weinig
assez genoeg
trop te veel
plus meer
moins minder
davantage meer
autant evenveel
tant zo veel
tellement zo veel
suffisamment voldoende
presque bijna
environ ongeveer
28. Bijwoorden die de houding/opmerking van de spreker uitdrukken
Frans Nederlands
heureusement gelukkig
malheureusement helaas
heureusement gelukkig
probablement waarschijnlijk
évidemment uiteraard
naturellement natuurlijk/uiteraard
certainement zeker
personnellement persoonlijk
franchement eerlijk gezegd
honnêtement eerlijk gezegd
sincèrement oprecht
heureusement gelukkig
curieusement merkwaardig genoeg
étonnamment verbazingwekkend genoeg
étrangement vreemd genoeg
apparemment blijkbaar
manifestement kennelijk
théoriquement theoretisch
pratiquement praktisch
officiellement officieel
généralement over het algemeen
29. Bijwoordelijke uitdrukkingen die verband houden met doel
Frans Nederlands
exprès opzettelijk
volontairement bewust/opzettelijk
intentionnellement opzettelijk
délibérément met opzet
involontairement onopzettelijk
accidentellement per ongeluk
dans ce but met dit doel
à cette fin met dit doel/hiertoe
pour cela daarvoor
ainsi op deze manier
30. Bijwoorden en verbindingswoorden voor het discours
Deze zijn bijzonder belangrijk in de Franse grammatica.
Frans Nederlands
donc dus/daarom
cependant echter
pourtant toch/desondanks
néanmoins niettemin
toutefois echter
ainsi zo/op die manier
ensuite daarna
enfin ten slotte
d'abord eerst
puis dan/vervolgens
également ook
de plus bovendien
en outre bovendien/voorts
par ailleurs bovendien/overigens
en revanche daarentegen
au contraire integendeel
en effet inderdaad
effectivement inderdaad
par conséquent dientengevolge
en conséquence dientengevolge
de ce fait als gevolg daarvan
d'ailleurs bovendien/trouwens
notamment met name
surtout vooral
bref kortom
finalement uiteindelijk
globalement over het algemeen
généralement over het algemeen
nécessairement noodzakelijkerwijs
éventuellement mogelijk
autrement anders
31. Speciale grammaticale bijwoorden
Deze zijn bijzonder belangrijk omdat ze naast de eenvoudige manier waarop iets gebeurt ook grammaticale functies hebben.
Frans Functie Nederlands
ne ontkenning niet
pas ontkenning niet
plus ontkenning/vergelijking niet meer/meer
jamais ontkenning/tijd nooit/ooit
guère ontkenning nauwelijks
point ontkenning niet
rien ontkennend voornaamwoord/bijwoordelijk element niets
personne ontkennend voornaamwoord niemand
aucunement ontkenning op geen enkele manier
nullement ontkenning helemaal niet
si graad/bevestiging zo / ja
aussi toevoeging/vergelijking ook/als
même nadruk zelfs
seulement beperking alleen
déjà aspect/tijd al
encore aspect nog/weer
toujours tijd/aspect altijd/nog
déjà al al
à peine graad nauwelijks
presque graad bijna
tout graad heel/volledig
bien graad/nadruk behoorlijk/echt
donc discours/resultaat dus/daarom
or discours nu/echter
enfin discours/tijd uiteindelijk
voici presentatie hier is
voilà presentatie daar is/kijk eens
32. Très, trop, assez, si, tellement, tant
Dit zijn bijzonder belangrijke bijwoorden van graad.
Frans Nederlands Voorbeeld
très heel/zeer très grand
trop te trop grand
assez behoorlijk/genoeg assez grand
si zo si grand
tellement zo/zo veel tellement grand
tant zo veel tant travailler
beaucoup veel travailler beaucoup
peu weinig travailler peu
Belangrijk:
Il est très grand.
Hij is erg lang.
Il est trop grand.
Hij is te lang.
Il est assez grand.
Hij is lang genoeg / redelijk lang.
Il est si grand !
Hij is zo lang!
Il est tellement grand !
Hij is zo lang!
33. Bien als bijwoord
bien heeft verschillende grammaticale functies.
Gebruik Voorbeeld Nederlands
manier Il travaille bien. Hij werkt goed.
nadruk Il est bien fatigué. Hij is echt moe.
graad C'est bien trop cher. Het is veel te duur.
bevestiging C'est bien lui. Het is inderdaad hem.
toegeving/nadruk Il a bien essayé. Hij heeft inderdaad geprobeerd.
34. Tout als bijwoord
tout kan als bijwoord functioneren met de betekenis volledig/heel, vooral vóór bepaalde bijvoeglijke naamwoorden en bijwoorden.
Elle est tout heureuse.
Zij is helemaal gelukkig.
Il est tout simplement incroyable.
Hij is gewoonweg ongelooflijk.
De verbuigingsregels kunnen veranderen wanneer het vóór een vrouwelijk bijvoeglijk naamwoord staat dat met een medeklinkerklank begint. Daarom is tout een speciaal geval.
35. Bijwoorden die productief met -ment worden gevormd
In het Frans worden veel bijwoorden gevormd uit bijvoeglijke naamwoorden met behulp van -ment.
Basispatroon
vrouwelijke vorm van het bijvoeglijk naamwoord + -ment
Bijvoeglijk naamwoord Bijwoord Nederlands
lent lentement langzaam
rapide rapidement snel
heureux heureusement gelukkig/gelukkigerwijs
heureux heureusement blij
sérieux sérieusement serieus
naturel naturellement natuurlijk
général généralement over het algemeen
exact exactement exact
précis précisément nauwkeurig
clair clairement duidelijk
vrai vraiment echt
probable probablement waarschijnlijk
certain certainement zeker
évident évidemment uiteraard
possible possiblement mogelijk
complet complètement volledig
Omdat deze vorming productief is, bestaat er geen eindige lijst van alle Franse bijwoorden die eindigen op -ment.
36. Veelvoorkomende onregelmatige bijwoorden/bijwoorden zonder -ment
Bijwoord Nederlands
bien goed
mal slecht
mieux beter
pis slechter
vite snel
tôt vroeg
tard laat
fort hard/luid
bas laag/zachtjes
haut hoog/luid
beaucoup veel
peu weinig
assez genoeg/behoorlijk
trop te veel
plus meer
moins minder
très heel/zeer
si zo
tant zo veel
autant evenveel
déjà al
encore nog/weer
toujours altijd
jamais nooit
souvent vaak
parfois soms
ici hier
là daar
ailleurs ergens anders
partout overal
nulle part nergens
presque bijna
guère nauwelijks
ainsi zo
alors dan
donc dus
puis vervolgens
très heel/zeer
37. Belangrijkste patronen voor de vorming van Franse bijwoorden
A. -ment
heureux → heureusement
gelukkig → gelukkig/gelukkigerwijs
rapide → rapidement
snel → snel
B. Bijvoeglijk naamwoord rechtstreeks als bijwoord gebruikt
Sommige bijvoeglijke naamwoorden kunnen als bijwoord functioneren:
parler fort
hardop spreken
coûter cher
veel kosten
voir clair
duidelijk zien
travailler dur
hard werken
sentir bon
lekker ruiken
C. Vaste bijwoordelijke uitdrukkingen
tout à fait = volledig
à peine = nauwelijks
tout de suite = onmiddellijk
de temps en temps = van tijd tot tijd
en général = over het algemeen
par hasard = toevallig
exprès = opzettelijk
sans doute = waarschijnlijk/ongetwijfeld
bien sûr = natuurlijk
à nouveau = opnieuw
13- VOEGWOORDEN
Frans Nederlands Voorbeeld
et en Je lis et j'écris. — Ik lees en schrijf.
ou of Tu veux du thé ou du café ? — Wil je thee of koffie?
mais maar Je veux venir, mais je suis occupé. — Ik wil komen, maar ik heb het druk.
donc dus / daarom Il pleut, donc je reste ici. — Het regent, dus blijf ik hier.
or nu / toch / echter Or, il refuse. — Toch weigert hij.
ni noch Je ne bois ni thé ni café. — Ik drink noch thee, noch koffie.
car want / omdat Je pars, car je suis fatigué. — Ik vertrek, want ik ben moe.
Belangrijk ezelsbruggetje
mais, ou, et, donc, or, ni, car
Dit zijn de zeven Franse nevenschikkende voegwoorden die traditioneel worden aangeleerd.
2. Onderschikkende voegwoorden — conjonctions de subordination
Deze leiden bijzinnen in.
Frans Nederlands Functie
que dat aanvulling
quand wanneer tijd
lorsque wanneer tijd
comme zoals / aangezien oorzaak/manier
si als / of voorwaarde
puisque aangezien / omdat oorzaak
quoique hoewel toegeving
bien que hoewel toegeving
parce que omdat oorzaak
puisque aangezien oorzaak
lorsque wanneer tijd
quoique hoewel toegeving
pour que zodat doel
afin que zodat doel
sans que zonder dat afwezigheid
avant que voordat tijd
après que nadat tijd
jusqu'à ce que totdat tijd
à moins que tenzij voorwaarde
à condition que op voorwaarde dat voorwaarde
pourvu que mits voorwaarde
bien que hoewel toegeving
encore que hoewel / ook al toegeving
malgré que ondanks het feit dat toegeving; minder gebruikelijk in de standaardtaal
de sorte que zodat / zo... dat resultaat/doel
de façon que zodat resultaat/doel
de manière que zodat resultaat/doel
si bien que zodat / met als gevolg dat resultaat
tellement que zo... dat resultaat
tant que zolang / terwijl duur
à tel point que in die mate dat resultaat
alors que terwijl / daarentegen contrast/tijd
tandis que terwijl / daarentegen contrast/tijd
comme si alsof vergelijking
ainsi que alsook / net zoals vergelijking/toevoeging
de même que net zoals / alsook vergelijking
plutôt que liever dan voorkeur
de peur que uit angst dat doel/angst
de crainte que uit vrees dat doel/angst
3. Toevoeging
Frans Nederlands
et en
ainsi que alsook
de même que net zoals / alsook
sans compter que om nog maar te zwijgen van het feit dat
outre que naast het feit dat
non seulement... mais aussi niet alleen... maar ook
non seulement... mais encore niet alleen... maar ook
non seulement... mais également niet alleen... maar eveneens
tant... que... zowel... als...
Voorbeeld
Non seulement il travaille, mais il étudie aussi.
— Hij werkt niet alleen, maar studeert ook.
4. Alternatief
Frans Nederlands
ou of
ou bien of / als alternatief
soit... soit... ofwel... ofwel...
ou... ou... of... of...
soit... ou... ofwel... of...
tantôt... tantôt... de ene keer... de andere keer...
que... ou que... of... of...
soit que... soit que... of het nu... of...
qu'il s'agisse de... ou de... of het nu gaat om... of om...
Voorbeeld
Soit tu viens, soit tu restes ici.
— Of je komt, of je blijft hier.
5. Contrast
Frans Nederlands
mais maar
alors que terwijl / daarentegen
tandis que terwijl / daarentegen
bien que hoewel
quoique hoewel
encore que hoewel / ook al
même si zelfs als
quand bien même zelfs als / ook al
plutôt que liever dan
au lieu que in plaats van dat / eerder dan
sans que zonder dat
quitte à ce que zelfs als dat betekent dat
Voorbeeld
Bien qu'il soit fatigué, il travaille.
— Hoewel hij moe is, werkt hij.
6. Oorzaak
Frans Nederlands
car want / omdat
parce que omdat
puisque aangezien / omdat
comme aangezien / omdat
étant donné que gegeven dat / aangezien
vu que aangezien / gezien het feit dat
du fait que vanwege het feit dat
dans la mesure où in zoverre dat / aangezien
d'autant que vooral omdat
d'autant plus que des te meer omdat
sous prétexte que onder het voorwendsel dat
attendu que overwegende dat / aangezien
considérant que gezien het feit dat
du moment que aangezien / zolang als
dès lors que aangezien / zodra
Voorbeeld
Je reste chez moi parce qu'il pleut.
— Ik blijf thuis omdat het regent.
7. Resultaat / gevolg
Frans Nederlands
si bien que zodat / met als gevolg dat
de sorte que zodat
de façon que zodat
de manière que zodat
au point que tot het punt dat
à tel point que in die mate dat
tellement que zo... dat
tant que zoveel dat
si... que zo... dat
tellement... que zo... dat
tant... que zoveel... dat
assez... pour que genoeg... om
trop... pour que te veel... om
Voorbeeld
Il a tellement travaillé qu'il est épuisé.
— Hij heeft zo hard gewerkt dat hij uitgeput is.
8. Doel
Frans Nederlands
pour que zodat
afin que zodat
de peur que uit angst dat
de crainte que uit vrees dat
de façon que zodat
de manière que zodat
dans le but que met als doel dat
dans l'intention que met de bedoeling dat
Voorbeeld
Je parle lentement pour que tu comprennes.
— Ik spreek langzaam zodat je het begrijpt.
9. Voorwaarde
Frans Nederlands
si als
à condition que op voorwaarde dat
pourvu que mits
à moins que tenzij
à supposer que ervan uitgaande dat
en supposant que stel dat / ervan uitgaande dat
dans la mesure où in zoverre dat
pour peu que mits / als slechts
sous réserve que onder voorbehoud dat / mits
dans le cas où in het geval dat
au cas où voor het geval dat
du moment que zolang als
dès lors que mits / zodra
pour autant que in zoverre dat / mits
en admettant que ervan uitgaande dat
en partant du principe que ervan uitgaande dat
Voorbeeld
Si tu viens, je serai heureux.
— Als je komt, zal ik blij zijn.
10. Tenzij
De belangrijkste Franse vormen zijn:
Frans Nederlands
à moins que tenzij
à moins de tenzij / behalve door
sauf si tenzij / behalve als
sauf lorsque behalve wanneer
excepté si behalve als
si ce n'est que behalve dat
si ce n'est behalve / tenzij
Voorbeeld
Je viendrai à moins que je sois malade.
— Ik zal komen, tenzij ik ziek ben.
11. Tijd
Wanneer
Frans Nederlands
quand wanneer
lorsque wanneer
alors que terwijl / wanneer
tandis que terwijl
chaque fois que elke keer dat
toutes les fois que elke keer dat
au moment où op het moment dat
du moment que vanaf het moment dat
dès que zodra
aussitôt que zodra
sitôt que zodra
à peine... que nauwelijks... of
une fois que zodra / eenmaal dat
maintenant que nu dat
Voordat
Frans Nederlands
avant que voordat
avant de voordat + infinitief
jusqu'à ce que totdat
Nadat
Frans Nederlands
après que nadat
une fois que zodra / eenmaal dat
depuis que sinds
dès que zodra
aussitôt que zodra
Terwijl
Frans Nederlands
pendant que terwijl
tandis que terwijl
alors que terwijl
durant que terwijl; ongebruikelijk
tant que zolang / terwijl
aussi longtemps que zolang
en attendant que in afwachting van / terwijl men wacht tot
Totdat
Frans Nederlands
jusqu'à ce que totdat
jusqu'au moment où tot het moment waarop
tant que zolang
aussi longtemps que zolang
Zodra
Frans Nederlands
dès que zodra
aussitôt que zodra
sitôt que zodra
à peine... que nauwelijks... of
12. Toegeving
Frans Nederlands
bien que hoewel
quoique hoewel
encore que hoewel
même si zelfs als
quand bien même zelfs als
quand même toch / niettemin
malgré que ondanks het feit dat
en dépit du fait que ondanks het feit dat
alors même que zelfs terwijl
fût-ce que zelfs als; literair
quitte à ce que zelfs als dat betekent dat
Belangrijk: malgré que bestaat, maar wordt in zorgvuldig standaardfrans vaak vermeden; bien que, quoique en même si zijn veel gebruikelijker.
13. Vergelijking
Frans Nederlands
comme zoals / als
comme si alsof
ainsi que zoals / net zoals
de même que net zoals
tel que zoals / bijvoorbeeld
ainsi que alsook
plutôt que liever dan
plus... que meer... dan
moins... que minder... dan
aussi... que zo... als
autant... que evenveel... als / evenveel... als
d'autant plus que des te meer omdat
d'autant moins que des te minder omdat
selon que afhankelijk van of
suivant que afhankelijk van of
selon que... ou que... afhankelijk van of... of...
Voorbeeld
Il agit comme si tout allait bien.
— Hij doet alsof alles goed gaat.
14. Manier
Frans Nederlands
comme zoals / hoe
comme si alsof
ainsi que zoals
de la manière que op de manier waarop
de façon que op zo'n manier dat
de manière que op zo'n manier dat
tel que zoals / bijvoorbeeld
selon que afhankelijk van hoe / of
suivant que afhankelijk van hoe / of
15. Aanvulling / “dat”
Het belangrijkste voegwoord dat een aanvulling inleidt, is:
que — dat
Je sais qu'il vient.
Ik weet dat hij komt.
Andere constructies:
Frans Nederlands
que dat
à ce que aan wat / dat
de ce que uit het feit dat
sur ce que over wat
quant à ce que wat betreft wat
sans que zonder dat
pour que zodat
16. Indirecte vragen
In het Frans wordt si gebruikt voor indirecte ja-neevragen.
Direct Indirect
Est-ce qu'il vient ? Je demande s'il vient.
Komt hij? Ik vraag of hij komt.
Bij WH-vragen leidt het vraagwoord zelf de bijzin in:
Frans Nederlands
qui wie
ce qui wat / datgene wat
ce que wat
où waar
quand wanneer
comment hoe
pourquoi waarom
combien hoeveel
lequel welke / welk(e) ervan
Voorbeeld:
Je ne sais pas où il habite.
— Ik weet niet waar hij woont.
17. Uitzondering
Frans Nederlands
sauf si tenzij / behalve als
sauf que behalve dat
excepté que behalve dat
si ce n'est que behalve dat
à moins que tenzij
à part que behalve dat; minder gebruikelijk
hormis que behalve dat; formeel
excepté si behalve als
18. Constructies met “het maakt niet uit...”
In het Frans worden normaal gesproken quel que / qui que / quoi que / où que / quelque... que gebruikt.
Frans Nederlands
qui que wie dan ook
quoi que wat dan ook
où que waar dan ook
quel que wat dan ook / welke dan ook
quelle que wat dan ook / welke dan ook
quels que wat dan ook / welke dan ook
quelles que wat dan ook / welke dan ook
quelque... que hoe... ook / wat... ook
si... que hoe... ook
aussi... que hoe... ook
Voorbeelden:
Quoi que tu fasses, je t'aiderai.
— Wat je ook doet, ik zal je helpen.
Où que tu ailles, je te suivrai.
— Waar je ook heen gaat, ik zal je volgen.
Quelle que soit la raison...
— Wat de reden ook is...
19. Correlatieve voegwoorden
Deze worden in paren gebruikt.
Frans Nederlands
et... et... zowel... als...
ou... ou... ofwel... of...
soit... soit... ofwel... ofwel...
ni... ni... noch... noch...
non seulement... mais aussi... niet alleen... maar ook...
non seulement... mais encore... niet alleen... maar ook...
non seulement... mais également... niet alleen... maar eveneens...
tantôt... tantôt... de ene keer... de andere keer...
que... que... of... of...
soit que... soit que... of het nu... of...
plus... plus... hoe meer... hoe meer...
moins... moins... hoe minder... hoe minder...
plus... moins... hoe meer... hoe minder...
moins... plus... hoe minder... hoe meer...
tellement... que... zo... dat...
si... que... zo... dat...
tant... que... zoveel... dat...
aussi... que... zo... als...
autant... que... evenveel... als...
20. Constructies met “hoe meer..., hoe meer...”
Dit is bijzonder belangrijk in het Frans:
plus + vergrotende trap, plus + vergrotende trap
Plus je travaille, plus j'apprends.
— Hoe meer ik werk, hoe meer ik leer.
Frans Nederlands
plus... plus... hoe meer... hoe meer...
plus... moins... hoe meer... hoe minder...
moins... plus... hoe minder... hoe meer...
moins... moins... hoe minder... hoe minder...
plus... mieux... hoe meer... hoe beter...
21. “Zolang als / mits”
Frans Nederlands
tant que zolang
aussi longtemps que zolang
pourvu que mits
à condition que op voorwaarde dat
du moment que zolang als
dès lors que mits / zodra
pour autant que in zoverre dat / mits
dans la mesure où in zoverre dat
22. “Alsof”
Frans Nederlands
comme si alsof
comme zoals / alsof
ainsi que si alsof; ongebruikelijk
de même que si net alsof
De normale alledaagse vorm is comme si.
Il parle comme s'il savait tout.
— Hij praat alsof hij alles wist.
23. “Zodat”
Frans Nederlands
pour que zodat
afin que zodat
de sorte que zodat
de façon que zodat
de manière que zodat
si bien que zodat / met als gevolg dat
dans le but que met als doel dat
24. “Uit angst dat”
Frans Nederlands
de peur que uit angst dat
de crainte que uit vrees dat
de peur que... ne uit angst dat...
de crainte que... ne uit vrees dat...
Voorbeeld:
Il parle doucement de peur que le bébé ne se réveille.
— Hij praat zachtjes uit angst dat de baby wakker wordt.
De ne hier is de ne explétif en maakt de bijzin op zichzelf niet ontkennend.
25. Formele/literaire voegwoorden
Frans Nederlands
attendu que overwegende dat
vu que gezien het feit dat
étant donné que gegeven dat / aangezien
considérant que overwegende dat
dès lors que aangezien / zodra
du moment que aangezien / zolang als
pour autant que in zoverre dat
dans la mesure où in zoverre dat
sous réserve que mits / onder voorbehoud dat
à supposer que ervan uitgaande dat
en supposant que stel dat / ervan uitgaande dat
en admettant que ervan uitgaande dat
pour peu que mits
encore que hoewel
quitte à ce que zelfs als dat betekent dat
fût-ce que zelfs als; literair
26. Zeer gebruikelijke verbindingsuitdrukkingen
Deze worden vaak samen met voegwoorden aangeleerd, hoewel ze technisch gezien niet allemaal voegwoorden zijn.
Frans Nederlands
en effet inderdaad / namelijk
cependant echter
pourtant toch / echter
néanmoins niettemin
toutefois echter
ainsi aldus / zo
donc dus / daarom
alors dan / dus
par conséquent dientengevolge
en conséquence dientengevolge
c'est pourquoi daarom
de ce fait daardoor / als gevolg daarvan
en outre bovendien
de plus bovendien
par ailleurs bovendien / daarnaast
en revanche daarentegen
au contraire integendeel
d'ailleurs trouwens / bovendien
bref kortom
enfin ten slotte
puis daarna
ensuite vervolgens / daarna
14- VOORZETSELS
Frans Nederlands Voorbeeld
à naar, bij, in Je vais à Paris. — Ik ga naar Parijs.
après na Après le travail, je rentre. — Na het werk ga ik naar huis.
avant voor Avant le dîner, je travaille. — Voor het avondeten werk ik.
avec met Je viens avec lui. — Ik kom met hem mee.
chez bij/naar iemand thuis Je vais chez Marie. — Ik ga naar Marie.
contre tegen Le vélo est contre le mur. — De fiets staat tegen de muur.
dans in, naar binnen Il est dans la maison. — Hij is in het huis.
de van, uit Je viens de Paris. — Ik kom uit Parijs.
depuis sinds, gedurende J'habite ici depuis deux ans. — Ik woon hier al twee jaar.
derrière achter Il est derrière la porte. — Hij staat achter de deur.
devant voor Il est devant la maison. — Hij staat voor het huis.
durant tijdens Durant l'été, il voyage. — Tijdens de zomer reist hij.
en in, met, naar Je vais en France. — Ik ga naar Frankrijk.
entre tussen Il est entre les deux maisons. — Hij staat tussen de twee huizen.
envers tegenover / jegens Il est gentil envers moi. — Hij is aardig tegen mij.
excepté behalve Tout le monde est venu excepté Paul. — Iedereen is gekomen behalve Paul.
hors buiten, behalve Hors de question ! — Geen sprake van!
jusque tot, tot aan Jusque Paris. — Tot aan Parijs.
malgré ondanks Malgré la pluie, nous sortons. — Ondanks de regen gaan we naar buiten.
par door, via, per Il voyage par train. — Hij reist met de trein.
parmi tussen, onder Il est parmi ses amis. — Hij is tussen zijn vrienden.
pendant tijdens, gedurende Pendant deux heures. — Gedurende twee uur.
pour voor, naar C'est pour toi. — Dit is voor jou.
sans zonder Je pars sans lui. — Ik vertrek zonder hem.
sauf behalve Tout le monde vient sauf Jean. — Iedereen komt behalve Jean.
selon volgens Selon lui, c'est vrai. — Volgens hem is het waar.
sous onder Le chat est sous la table. — De kat zit onder de tafel.
sur op, over Le livre est sur la table. — Het boek ligt op de tafel.
vers naar, ongeveer Je vais vers la maison. — Ik ga richting het huis.
via via, langs Nous passons via Paris. — We reizen via Parijs.
voici hier is / hier zijn Voici le livre. — Hier is het boek.
voilà daar is / daar zijn Voilà la réponse. — Daar is het antwoord.
De belangrijkste basisvoorzetsels
Een traditionele lijst voor leerders is:
à, après, avant, avec, chez, contre, dans, de, depuis, derrière, devant, durant, en, entre, envers, excepté, hors, jusque, malgré, par, parmi, pendant, pour, sans, sauf, selon, sous, sur, vers.
2. Plaats en locatie
Frans Nederlands
à bij, in, naar
dans in, binnen
sur op, boven op
sous onder
devant voor
derrière achter
entre tussen
parmi onder, tussen
chez bij/naar iemand thuis
près de dicht bij
loin de ver van
à côté de naast
auprès de dicht bij / bij
autour de rondom
en face de tegenover / recht tegenover
face à tegenover
au-dessus de boven
au-dessous de onder
au-delà de voorbij
en dessous de onder
en haut de bovenaan
en bas de onderaan
à l'intérieur de binnen
à l'extérieur de buiten
au milieu de in het midden van
au centre de in het centrum van
à l'intérieur binnen
à l'extérieur buiten
Voorbeeld:
Le café est à côté de la banque.
— Het café is naast de bank.
3. Richting en beweging
Frans Nederlands
à naar
vers richting
jusqu'à tot aan / helemaal tot
chez naar iemand thuis
dans naar binnen
sur naar boven op
sous onder
vers richting
en direction de in de richting van
à destination de op weg naar / met bestemming
en route vers onderweg naar
jusqu'au tot aan de
jusqu'à la tot aan de
jusqu'aux tot aan de
jusqu'en tot aan / tot in
Voorbeeld:
Nous marchons vers la gare.
— We lopen richting het station.
4. Oorsprong / bron
Frans Nederlands
de uit, van
depuis vanaf / sinds
à partir de vanaf / beginnend bij
issu de afkomstig uit
provenant de afkomstig van
en provenance de afkomstig uit
sorti de uit / afkomstig uit
au départ de vertrekkend vanuit
Voorbeeld:
Il vient de France.
— Hij komt uit Frankrijk.
5. Tijd
Frans Nederlands
à om, op
avant voor
après na
depuis sinds / gedurende
durant tijdens
pendant tijdens / gedurende
pour voor, gedurende
en in
vers rond
jusqu'à tot
dès vanaf / zodra
à partir de vanaf
au cours de tijdens
lors de tijdens / ter gelegenheid van
à l'occasion de ter gelegenheid van
à compter de vanaf / te rekenen vanaf
à dater de daterend vanaf
en attendant in afwachting van / terwijl men wacht
à la suite de na / volgend op
avant de voordat + infinitief
après avoir na het hebben
après être na het zijn / na ergens naartoe te zijn gegaan
Voorbeelden:
Je travaille pendant deux heures.
— Ik werk twee uur lang.
Je travaille depuis lundi.
— Ik werk al sinds maandag.
6. Oorzaak / reden
Frans Nederlands
à cause de vanwege
en raison de vanwege / als gevolg van
grâce à dankzij
faute de bij gebrek aan
par suite de als gevolg van
du fait de vanwege
en vertu de krachtens / op grond van
sous l'effet de onder invloed van
à la suite de naar aanleiding van / als gevolg van
à force de door herhaaldelijk / buitensporig
pour voor / vanwege
par door / via
Voorbeeld:
À cause de la pluie, nous sommes restés chez nous.
— Vanwege de regen zijn we thuis gebleven.
7. Doel
Frans Nederlands
pour voor / om te
afin de om te
en vue de met het oog op
dans le but de met als doel
dans l'intention de met de bedoeling om
de peur de uit angst voor
de crainte de uit vrees voor
à des fins de voor doeleinden van
pour la voor de
pour le voor het
pour les voor de
Voorbeeld:
Je travaille pour gagner de l'argent.
— Ik werk om geld te verdienen.
8. Middel / instrument
Frans Nederlands
avec met
par door / via
en met / in
à met / door
au moyen de door middel van
à l'aide de met behulp van
grâce à dankzij
par l'intermédiaire de via de tussenkomst van
au moyen de door middel van
à travers door
via via
Voorbeelden:
Je voyage en train.
— Ik reis met de trein.
Il écrit avec un stylo.
— Hij schrijft met een pen.
9. Associatie / begeleiding
Frans Nederlands
avec met
sans zonder
auprès de bij / dicht bij
au côté de naast
aux côtés de aan de zijde van
en compagnie de in het gezelschap van
à côté de naast
avec l'aide de met de hulp van
10. Tegenstelling
Frans Nederlands
contre tegen
envers tegenover / jegens
face à tegenover / tegen
à l'encontre de tegen / in strijd met
à l'opposé de tegenover
contrairement à in tegenstelling tot
à rebours de in strijd met
au détriment de ten koste van
au mépris de met minachting voor / zonder rekening te houden met
à l'insu de buiten medeweten van iemand
Voorbeeld:
Ils sont contre cette décision.
— Ze zijn tegen deze beslissing.
11. Vergelijking
Frans Nederlands
comme zoals / als
contrairement à in tegenstelling tot
par rapport à vergeleken met / in verhouding tot
comparé à vergeleken met
à la différence de in tegenstelling tot / anders dan
à l'instar de net als / naar het voorbeeld van
à l'image de zoals / naar het beeld van
en comparaison de vergeleken met
en comparaison avec vergeleken met
vis-à-vis de vergeleken met / tegenover
12. Onderwerp / thema
Frans Nederlands
sur over
à propos de over
au sujet de betreffende / over
concernant betreffende
quant à wat betreft
en ce qui concerne wat betreft
en matière de op het gebied van
au regard de met betrekking tot
relativement à met betrekking tot
par rapport à met betrekking tot / in verhouding tot
s'agissant de wat betreft / aangaande
touchant betreffende; formeel
vis-à-vis de met betrekking tot / tegenover
Voorbeeld:
Nous parlons de ce problème.
— We praten over dit probleem.
13. Relatie / verwijzing
Frans Nederlands
à propos de over
au sujet de betreffende
quant à wat betreft
en ce qui concerne wat betreft
par rapport à met betrekking tot
relativement à met betrekking tot
vis-à-vis de met betrekking tot
envers tegenover / jegens
à l'égard de tegenover / met betrekking tot
au regard de met betrekking tot
compte tenu de rekening houdend met
eu égard à gezien / met betrekking tot
14. Bezit / toebehoren
In het Frans wordt normaal gesproken de gebruikt.
Constructie Voorbeeld Nederlands
de + zelfstandig naamwoord le livre de Marie Het boek van Marie
de + voornaamwoord la voiture de lui zijn auto
appartenir à Le livre appartient à Marie. Het boek is van Marie.
être à Cette voiture est à Jean. Deze auto is van Jean.
15. Uitsluiting
Frans Nederlands
sans zonder
sauf behalve
excepté behalve
hormis behalve / afgezien van
hors buiten / behalve
à part afgezien van
en dehors de buiten / afgezien van
mis à part afgezien van
abstraction faite de afgezien van
à l'exception de met uitzondering van
à l'exclusion de met uitsluiting van
excepté behalve
hormis behalve
Voorbeeld:
Tout le monde est venu sauf Paul.
— Iedereen is gekomen behalve Paul.
16. Inclusie
Frans Nederlands
avec inclusief / met
y compris inclusief
compris inbegrepen / inclusief
en plus de naast / boven op
outre bovendien / naast
ainsi que alsook
sans compter niet meegerekend
en sus de boven op / naast; formeel
Voorbeeld:
Tout le monde, y compris Paul, est venu.
— Iedereen, inclusief Paul, is gekomen.
17. Vervanging / substitutie
Frans Nederlands
au lieu de in plaats van
à la place de in plaats van / ter vervanging van
en remplacement de ter vervanging van
en lieu de in plaats van; formeel
plutôt que liever dan
faute de bij gebrek aan / in plaats van wegens het ontbreken van
à défaut de bij gebrek aan
Voorbeeld:
Je prends du thé au lieu du café.
— Ik neem thee in plaats van koffie.
18. Verdeling / tarief
Frans Nederlands
par per
à bij / per
pour voor
sur per / van de
Voorbeelden:
Deux fois par jour.
— Twee keer per dag.
Il roule à 100 kilomètres à l'heure.
— Hij rijdt 100 kilometer per uur.
Trois sur dix.
— Drie van de tien.
19. Materiaal / samenstelling
Frans Nederlands
en gemaakt van
de gemaakt van
à met / gemaakt in de stijl van
Voorbeelden:
une table en bois
— een houten tafel
une bouteille de verre
— een glazen fles
une tarte aux pommes
— een appeltaart
20. Vorm / manier
Frans Nederlands
avec met
sans zonder
à op de manier/stijl van
en in
de op de manier van
selon volgens
comme zoals / als
Voorbeelden:
Il travaille avec soin.
— Hij werkt zorgvuldig.
Il parle sans difficulté.
— Hij spreekt zonder moeite.
21. Met betrekking tot een persoon
Een bijzonder belangrijk Frans voorzetsel is:
chez
Het betekent bij/naar iemands huis, werkplek of bedrijf, of bij een groep. Het kan ook betekenen: onder/bij (een bepaalde groep) of in het geval van.
Frans Nederlands
chez moi bij mij thuis
chez toi bij jou thuis
chez lui bij hem thuis
chez elle bij haar thuis
chez nous bij ons thuis
chez vous bij jullie thuis / bij u thuis
chez eux bij hen thuis
chez le médecin bij de dokter
chez le dentiste bij de tandarts
chez les Français onder de Fransen / in de Franse samenleving
22. Samengestelde voorzetsels — zeer belangrijk
Het Frans heeft veel uitdrukkingen die uit meerdere woorden bestaan en als voorzetsels functioneren.
Locatie
Frans Nederlands
à côté de naast
près de dicht bij
loin de ver van
en face de tegenover
au-dessus de boven
au-dessous de onder
au-delà de voorbij
autour de rondom
au milieu de in het midden van
à l'intérieur de binnen
à l'extérieur de buiten
à proximité de in de buurt van
à gauche de links van
à droite de rechts van
en haut de bovenaan
en bas de onderaan
au bord de aan de rand van
au fond de achterin / onderaan
au cœur de in het hart van
à travers door
le long de langs
au travers de door
en travers de over / dwars over
23. Samengestelde voorzetsels voor oorzaak en omstandigheden
Frans Nederlands
à cause de vanwege
grâce à dankzij
en raison de vanwege
du fait de als gevolg van
par suite de als gevolg van
à la suite de naar aanleiding van
faute de bij gebrek aan
à force de door / door herhaaldelijk
compte tenu de rekening houdend met
étant donné gegeven / gezien
en vertu de krachtens / op grond van
sous prétexte de onder het voorwendsel van
en dépit de ondanks
au mépris de in strijd met / met minachting voor
au détriment de ten koste van
24. Samengestelde voorzetsels voor doel
Frans Nederlands
afin de om te
en vue de met het oog op
dans le but de met als doel
dans l'intention de met de bedoeling om
de peur de uit angst voor
de crainte de uit vrees voor
à des fins de voor doeleinden van
en faveur de ten gunste van
au profit de ten voordele van
au bénéfice de ten bate van
25. Samengestelde voorzetsels voor tegenstelling / relatie
Frans Nederlands
contre tegen
à l'encontre de tegen
à l'égard de tegenover / met betrekking tot
envers tegenover / jegens
vis-à-vis de tegenover / met betrekking tot
face à tegenover / in het licht van
contrairement à in tegenstelling tot
à l'opposé de tegenover
à l'inverse de anders dan / in tegenstelling tot
au contraire de in tegenstelling tot
par opposition à in tegenstelling tot
à défaut de bij gebrek aan
au lieu de in plaats van
26. Formele / literaire voorzetsels
Frans Nederlands
auprès de dicht bij / bij
à l'égard de tegenover / met betrekking tot
envers tegenover / jegens
vis-à-vis de tegenover / met betrekking tot
quant à wat betreft
eu égard à gezien
au regard de met het oog op / gezien
en vertu de krachtens / op grond van
à l'instar de net als / naar het voorbeeld van
à l'encontre de tegen
nonobstant niettegenstaande
moyennant in ruil voor / mits
sous couvert de onder het mom van
à l'insu de buiten medeweten van
en sus de boven op / naast
abstraction faite de afgezien van
27. Speciale voorzetsels die eindigen op -ant
Verschillende vormen die oorspronkelijk van deelwoorden afkomstig zijn, functioneren als voorzetsels:
Frans Nederlands
durant tijdens
concernant betreffende
suivant volgend op / volgens
moyennant in ruil voor
nonobstant niettegenstaande
exceptant met uitzondering van; zeldzaam/formeel
touchant betreffende; formeel
Voorbeeld:
Concernant ce problème, je suis d'accord.
— Wat dit probleem betreft, ben ik het ermee eens.
28. Samenvoegingen van voorzetsels met lidwoorden
Het Frans kent belangrijke samenvoegingen.
à + le = au
à + le magasin → au magasin
— naar de winkel
à + les = aux
à + les États-Unis → aux États-Unis
— naar de Verenigde Staten
de + le = du
de + le garçon → du garçon
— van de jongen
de + les = des
de + les enfants → des enfants
— van de kinderen
Maar:
à + la → à la
à + l' → à l'
de + la → de la
de + l' → de l'
29. Voorzetsels vóór infinitieven
Een bijzonder belangrijk onderscheid in het Frans:
Constructie Voorbeeld Nederlands
à + infinitief Je commence à travailler. Ik begin te werken.
de + infinitief J'essaie de travailler. Ik probeer te werken.
pour + infinitief Je travaille pour gagner. Ik werk om te verdienen.
sans + infinitief Il part sans parler. Hij vertrekt zonder te spreken.
avant de + infinitief Je mange avant de partir. Ik eet voordat ik vertrek.
après + voltooide infinitief Après avoir mangé, je pars. Na het eten vertrek ik.
afin de + infinitief Je viens afin de parler. Ik kom om te praten.
au lieu de + infinitief Il dort au lieu de travailler. Hij slaapt in plaats van te werken.
à force de + infinitief Il réussit à force de travailler. Hij slaagt door hard te werken.
faute de + infinitief Il est parti faute de trouver une solution. Hij is vertrokken omdat hij geen oplossing kon vinden.
30. Voorzetsels bij landen
In het Frans worden verschillende voorzetsels gebruikt, afhankelijk van het land.
Vrouwelijke landen
Meestal en:
en France — in Frankrijk
en Allemagne — in Duitsland
en Chine — in China
en Inde — in India
Mannelijke landen
Meestal au:
au Canada — in Canada
au Japon — in Japan
au Portugal — in Portugal
Meervoudige landnamen
Meestal aux:
aux États-Unis — in de Verenigde Staten
aux Pays-Bas — in Nederland
Vanuit
Locatie Herkomst
en France de France
au Canada du Canada
aux États-Unis des États-Unis
31. Voorzetsels bij steden
Meestal:
à Paris — in/naar Parijs
à Londres — in/naar Londen
à Tokyo — in/naar Tokio
Vanuit een stad:
de Paris — uit Parijs
de Londres — uit Londen
de Tokyo — uit Tokio
32. Voorzetsels bij vervoermiddelen
Frans Nederlands
en voiture met de auto
en train met de trein
en avion met het vliegtuig
en bateau met de boot
en bus met de bus
en taxi met de taxi
à pied te voet
à vélo met de fiets
à cheval te paard
à moto met de motor
33. Voorzetsels bij datums en tijd
Frans Nederlands
à 8 heures om 8 uur
en janvier in januari
en 2026 in 2026
au printemps in de lente
en été in de zomer
en automne in de herfst
en hiver in de winter
le lundi op maandag / elke maandag
dans deux jours over twee dagen
depuis deux jours al twee dagen lang
pendant deux jours twee dagen lang
il y a deux jours twee dagen geleden
pour deux jours voor twee dagen
15- BEPALENDE WOORDEN
Frans Nederlands Voorbeeld
le de le livre — het boek
la de la maison — het huis
l' de l'homme — de man
les de les livres — de boeken
Vormen
Geslacht/getal Voor een medeklinker Voor een klinker / stomme h
Mannelijk enkelvoud le l'
Vrouwelijk enkelvoud la l'
Meervoud les les
Voorbeelden:
le garçon — de jongen
la fille — het meisje
l'enfant — het kind
les enfants — de kinderen
2. Onbepaalde lidwoorden — articles indéfinis
Deze komen voornamelijk overeen met een/één en enkele.
Frans Nederlands Voorbeeld
un een, één un livre — een boek
une een, één une maison — een huis
des enkele, wat des livres — enkele boeken
Vormen
Geslacht/getal Bepalend woord
Mannelijk enkelvoud un
Vrouwelijk enkelvoud une
Meervoud des
3. Partitieve lidwoorden — articles partitifs
Deze drukken een onbepaalde hoeveelheid uit en worden vaak vertaald als wat / een beetje.
Frans Nederlands Voorbeeld
du wat du pain — wat brood
de la wat de la viande — wat vlees
de l' wat de l'eau — wat water
des wat des légumes — wat groenten
Vorming
Vorming Resultaat
de + le du
de + la de la
de + l' de l'
de + les des
4. Aanwijzende bepalende woorden — déterminants démonstratifs
Deze betekenen deze, die, dit, dat, deze (meervoud) en die (meervoud).
Frans Nederlands Voorbeeld
ce deze/die ce livre — dit/dat boek
cet deze/die cet homme — deze/die man
cette deze/die cette maison — dit/dat huis
ces deze/die ces livres — deze/die boeken
Vorming
Geslacht/getal Vorm
Mannelijk enkelvoud + medeklinker ce
Mannelijk enkelvoud + klinker/stomme h cet
Vrouwelijk enkelvoud cette
Meervoud ces
5. Aanwijzend bepalend woord + -ci / -là
Het Frans kan nabijheid of afstand benadrukken.
Frans Nederlands
ce livre-ci dit boek
ce livre-là dat boek
cette maison-ci dit huis
cette maison-là dat huis
ces livres-ci deze boeken
ces livres-là die boeken
-ci = dichterbij / deze, dit
-là = verder weg / die, dat
Dit zijn aanwijzende bepalende woorden + aanwijzende achtervoegsels, geen afzonderlijke bepalende woorden.
6. Bezittelijke bepalende woorden — déterminants possessifs
Deze komen overeen met mijn, jouw, zijn, haar, ons, jullie en hun.
Persoon Mannelijk enkelvoud Vrouwelijk enkelvoud Meervoud
1e persoon enkelvoud mon ma mes
2e persoon enkelvoud ton ta tes
3e persoon enkelvoud son sa ses
1e persoon meervoud notre notre nos
2e persoon meervoud votre votre vos
3e persoon meervoud leur leur leurs
Voorbeelden
mon livre — mijn boek
ma maison — mijn huis
mes livres — mijn boeken
ton frère — jouw broer
ta sœur — jouw zus
tes amis — jouw vrienden
son livre — zijn/haar boek
sa voiture — zijn/haar auto
ses enfants — zijn/haar kinderen
notre maison — ons huis
nos maisons — onze huizen
votre livre — uw/jullie boek
vos livres — uw/jullie boeken
leur maison — hun huis
leurs maisons — hun huizen
Belangrijk
Franse bezittelijke bepalende woorden passen zich aan het bezeten voorwerp aan, niet aan de bezitter.
Marie aime son frère.
— Marie houdt van haar broer.
Marie aime sa sœur.
— Marie houdt van haar zus.
7. Vragende bepalende woorden — déterminants interrogatifs
Deze worden vóór zelfstandige naamwoorden gebruikt in vragen.
Frans Nederlands
quel welke / wat voor
quelle welke / wat voor
quels welke / wat voor
quelles welke / wat voor
Voorbeelden
Quel livre lis-tu ?
— Welk boek lees je?
Quelle voiture veux-tu ?
— Welke auto wil je?
Quels livres lis-tu ?
— Welke boeken lees je?
Quelles maisons préfères-tu ?
— Welke huizen geef je de voorkeur aan?
Overeenkomst
Geslacht/getal Vorm
Mannelijk enkelvoud quel
Vrouwelijk enkelvoud quelle
Mannelijk meervoud quels
Vrouwelijk meervoud quelles
8. Uitroepende bepalende woorden — déterminants exclamatifs
Dezelfde vormen van quel kunnen uitroepen inleiden.
Frans Nederlands
quel wat een / wat voor
quelle wat een / wat voor
quels wat voor
quelles wat voor
Voorbeelden:
Quel beau jour !
— Wat een mooie dag!
Quelle belle maison !
— Wat een mooi huis!
Quels beaux livres !
— Wat een mooie boeken!
Quelles belles fleurs !
— Wat een mooie bloemen!
9. Universele bepalende woorden
Deze drukken alles / iedere / het geheel uit.
Frans Nederlands
tout heel / ieder
toute heel / iedere
tous alle / iedere
toutes alle / iedere
Voorbeelden:
tout le jour — de hele dag
toute la journée — de hele dag
tous les jours — elke dag
toutes les semaines — elke week
10. Chaque — elke/ieder
Frans Nederlands
chaque elke / ieder
Chaque étudiant travaille.
— Elke student werkt.
Chaque jour
— Elke dag.
Belangrijk
chaque is enkelvoud:
❌ chaques jours
✅ chaque jour
11. Chacun / chacune
Deze worden meestal ingedeeld als onbepaalde voornaamwoorden en niet als bepalende woorden, omdat ze zelfstandig worden gebruikt.
Frans Nederlands
chacun ieder / iedereen
chacune ieder
Dus:
chaque étudiant → bepalend woord + zelfstandig naamwoord
chacun → voornaamwoord
12. Onbepaalde bepalende woorden
Het Frans heeft een grote groep onbepaalde bepalende woorden.
Frans Nederlands
un certain een bepaalde
une certaine een bepaalde
certains bepaalde / sommige
certaines bepaalde / sommige
quelque een beetje / een bepaalde
quelques enkele / een paar
plusieurs verschillende / meerdere
divers verschillende
diverses verschillende
différents verschillende / diverse
différentes verschillende / diverse
tel zo'n
telle zo'n
tels zulke
telles zulke
maint vele; literair
mainte vele; literair
maints vele; literair
maintes vele; literair
quelconque willekeurig / om het even welke
quelconques willekeurige / om het even welke
13. Certain
Frans Nederlands
un certain een bepaalde
une certaine een bepaalde
certains bepaalde/sommige
certaines bepaalde/sommige
Voorbeelden:
un certain homme
— een bepaalde man
une certaine personne
— een bepaalde persoon
certains étudiants
— bepaalde studenten / sommige studenten
14. Quelque / quelques
Vorm Betekenis
quelque + enkelvoudig zelfstandig naamwoord een bepaalde / wat
quelques + meervoudig zelfstandig naamwoord enkele / een paar
Voorbeelden:
quelque chose — iets
quelques livres — enkele boeken / een paar boeken
15. Plusieurs
plusieurs = meerdere / verschillende
plusieurs livres
— meerdere boeken
plusieurs personnes
— meerdere personen
Het wordt normaal gesproken gebruikt met een zelfstandig naamwoord in het meervoud.
16. Divers / diverses
Frans Nederlands
divers verschillende
diverses verschillende
divers problèmes
— verschillende problemen
diverses raisons
— verschillende redenen
17. Différent / différents
Wanneer het vóór een zelfstandig naamwoord wordt gebruikt als een bepalend woord:
Frans Nederlands
différents verschillende / diverse
différentes verschillende / diverse
différents problèmes
— verschillende problemen
différentes solutions
— verschillende oplossingen
18. Tel / telle / tels / telles
Deze betekenen ongeveer zo'n / zulke.
Frans Nederlands
tel zo'n
telle zo'n
tels zulke
telles zulke
Voorbeelden:
un tel problème
— zo'n probleem
une telle situation
— zo'n situatie
de tels problèmes
— zulke problemen
de telles choses
— zulke dingen
19. Bepalende woorden voor hoeveelheden
Het Frans heeft veel uitdrukkingen voor hoeveelheden die een zelfstandig naamwoord kunnen bepalen.
Frans Nederlands
beaucoup de veel / een groot aantal
peu de weinig
assez de genoeg
trop de te veel
tant de zoveel
tellement de zoveel
combien de hoeveel
davantage de meer
plus de meer
moins de minder
autant de evenveel
plein de een heleboel
une quantité de een hoeveelheid
une foule de een menigte / heel veel
un grand nombre de een groot aantal
un certain nombre de een bepaald aantal
une multitude de een veelheid
une partie de een deel van
la plupart des de meeste
la majorité des de meerderheid van
la moitié de de helft van
un peu de een beetje
une grande quantité de een grote hoeveelheid
une petite quantité de een kleine hoeveelheid
Voorbeelden
beaucoup de livres
— veel boeken
peu de temps
— weinig tijd
trop de travail
— te veel werk
plusieurs livres
— meerdere boeken
20. Ontkennende bepalende woorden
Het Frans gebruikt aucun / aucune als ontkennend bepalend woord.
Frans Nederlands
aucun geen / niet één
aucune geen / niet één
Voorbeelden:
Je n'ai aucun livre.
— Ik heb geen boeken.
Je n'ai aucune idée.
— Ik heb geen idee.
Meervoud
aucun/aucune wordt normaal gesproken gebruikt met een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud:
aucun livre
aucune maison
21. Nul / nulle
Een formeler/literair ontkennend bepalend woord:
Frans Nederlands
nul geen / niet één
nulle geen / niet één
Voorbeeld:
Nulle personne ne peut entrer.
— Niemand mag naar binnen.
In het dagelijks Frans worden vaker aucun/aucune gebruikt.
22. Pas de
Na een ontkenning vervangt de vaak een onbepaald of partitief bepalend woord.
J'ai un livre.
— Ik heb een boek.
Je n'ai pas de livre.
— Ik heb geen boek.
Je bois du café.
— Ik drink koffie.
Je ne bois pas de café.
— Ik drink geen koffie.
Dus:
pas de + zelfstandig naamwoord
is een uiterst belangrijk patroon voor bepalende woorden.
23. De na hoeveelheidsuitdrukkingen
Veel woorden die een hoeveelheid aangeven, worden gevolgd door de:
Vorming Voorbeeld
beaucoup de + zelfstandig naamwoord beaucoup de livres
peu de + zelfstandig naamwoord peu de livres
trop de + zelfstandig naamwoord trop de livres
assez de + zelfstandig naamwoord assez de livres
plus de + zelfstandig naamwoord plus de livres
moins de + zelfstandig naamwoord moins de livres
autant de + zelfstandig naamwoord autant de livres
combien de + zelfstandig naamwoord combien de livres
tant de + zelfstandig naamwoord tant de livres
tellement de + zelfstandig naamwoord tellement de livres
24. Fractionele / partitieve bepalende woorden
Frans Nederlands
la moitié de de helft van
le tiers de een derde van
le quart de een kwart van
les deux tiers de twee derde van
les trois quarts de drie kwart van
une partie de een deel van
une portion de een portie van
une fraction de een fractie van
une part de een aandeel/deel van
Voorbeelden:
la moitié du gâteau
— de helft van de taart
un tiers de la population
— een derde van de bevolking
25. Collectieve hoeveelheidsbepalende woorden
Frans Nederlands
un groupe de een groep van
une foule de een menigte van / heel veel
un ensemble de een verzameling van
un grand nombre de een groot aantal
un petit nombre de een klein aantal
une multitude de een veelheid van
une série de een reeks van
une quantité de een hoeveelheid van
une masse de een massa/heleboel
une infinité de een oneindig aantal / ontelbaar veel
une dizaine de ongeveer tien
une douzaine de een dozijn
une centaine de ongeveer honderd
un millier de ongeveer duizend
un million de een miljoen
un milliard de een miljard
26. Telwoordelijke bepalende woorden
Hoofdtelwoorden kunnen zelfstandige naamwoorden bepalen.
Frans Nederlands
un één
deux twee
trois drie
quatre vier
cinq vijf
six zes
sept zeven
huit acht
neuf negen
dix tien
onze elf
douze twaalf
treize dertien
quatorze veertien
quinze vijftien
seize zestien
dix-sept zeventien
dix-huit achttien
dix-neuf negentien
vingt twintig
trente dertig
quarante veertig
cinquante vijftig
soixante zestig
cent honderd
mille duizend
million miljoen
milliard miljard
Voorbeelden:
trois livres — drie boeken
vingt étudiants — twintig studenten
un million de personnes — een miljoen mensen
27. Rangtelwoordelijke bepalende woorden
Rangtelwoorden kunnen ook vóór zelfstandige naamwoorden staan.
Frans Nederlands
premier / première eerste
deuxième tweede
second / seconde tweede
troisième derde
quatrième vierde
cinquième vijfde
sixième zesde
septième zevende
huitième achtste
neuvième negende
dixième tiende
onzième elfde
douzième twaalfde
centième honderdste
millième duizendste
Voorbeeld:
le premier jour
— de eerste dag
la deuxième maison
— het tweede huis
28. Distributieve uitdrukkingen
Frans Nederlands
chaque elke/ieder
chacun des ieder van de
chacune des ieder van de
tous les alle / elke
toutes les alle / elke
tous deux beiden
toutes deux beiden
chaque fois elke keer
tous les deux elke twee / allebei
tous les trois alle drie
Strikt genomen zijn chacun/chacune voornaamwoorden en geen bepalende woorden wanneer ze zelfstandig worden gebruikt.
29. Beide
Het Frans drukt beide normaal gesproken uit met:
les deux
les deux livres
— beide boeken
les deux étudiants
— beide studenten
Andere patronen:
tous les deux — allebei
toutes les deux — allebei, vrouwelijk
tous deux — allebei
toutes deux — allebei
30. Geen van beide
Het Frans heeft geen gewoon bepalend woord dat precies overeenkomt met het Nederlandse geen van beide.
Veelgebruikte constructies:
ni + zelfstandig naamwoord + ni + zelfstandig naamwoord
ni le livre ni le journal
noch het boek, noch de krant
Of:
aucun / aucune
aucun des deux livres
geen van de twee boeken
31. Elke / om het even welke
Afhankelijk van de betekenis:
Frans Nederlands
n'importe quel om het even welke / welke dan ook
n'importe quelle om het even welke / welke dan ook
n'importe quels welke dan ook
n'importe quelles welke dan ook
quelconque willekeurige / om het even welke
quelconques willekeurige / welke dan ook
quel que soit wat dan ook / welke dan ook
quel que soit le wat de ... ook is
quelle que soit la wat de ... ook is
Voorbeelden:
Choisis n'importe quel livre.
— Kies om het even welk boek.
N'importe quelle personne peut participer.
— Iedereen kan deelnemen.
32. N'importe quel
Geslacht/getal Frans
Mannelijk enkelvoud n'importe quel
Vrouwelijk enkelvoud n'importe quelle
Mannelijk meervoud n'importe quels
Vrouwelijk meervoud n'importe quelles
33. Zulke
Het belangrijkste bepalende woord is:
tel / telle / tels / telles
Maar het Frans gebruikt ook:
un tel / une telle / de tels / de telles
Voorbeelden:
un tel problème
— zo'n probleem
une telle personne
— zo'n persoon
de tels événements
— zulke gebeurtenissen
34. Wat voor soort
Het Frans gebruikt:
Frans Nederlands
quel wat / welke
quelle sorte de wat voor soort
quel genre de wat voor soort
quel type de wat voor type
quelle espèce de wat voor soort / welke soort
Voorbeelden:
Quel genre de livre lis-tu ?
— Wat voor soort boek lees je?
Quel type de voiture veux-tu ?
— Wat voor type auto wil je?
35. Beperkende bepalende woorden / uitdrukkingen die als bepalende woorden functioneren
Deze worden soms ingedeeld als bijwoorden of partikels in plaats van als bepalende woorden.
Frans Nederlands
seulement alleen
uniquement uitsluitend / alleen
juste alleen / slechts
simplement eenvoudig / alleen
seul / seule alleen / enige
seuls / seules alleen / enige
Voorbeeld:
seulement trois livres
— slechts drie boeken
les seuls livres
— de enige boeken
la seule solution
— de enige oplossing
Strikt genomen is seulement een bijwoord, terwijl seul als bijvoeglijk naamwoord kan functioneren.
36. Totaliteit
Frans Nederlands
tout alles / ieder
toute alles / iedere
tous alle
toutes alle
l'ensemble des het geheel van / alle
la totalité des de volledige hoeveelheid van
la totalité de de volledige hoeveelheid van
l'intégralité de de volledige hoeveelheid van
la totalité du het geheel van de
Voorbeelden:
tous les étudiants
— alle studenten
toute la journée
— de hele dag
la totalité du groupe
— de hele groep
37. De meeste
Het Frans gebruikt vaak:
Frans Nederlands
la plupart des de meeste
la majorité des de meerderheid van
la majeure partie des het grootste deel van
une grande partie des een groot deel van
la plupart de de meeste van
Voorbeeld:
La plupart des étudiants sont présents.
— De meeste studenten zijn aanwezig.
38. Minder / meer
Frans Nederlands
plus de meer
moins de minder
davantage de meer
autant de evenveel
plusieurs meerdere
beaucoup de veel / een heleboel
peu de weinig
Voorbeelden:
plus de livres
— meer boeken
moins de problèmes
— minder problemen
autant de personnes
— evenveel mensen
39. Geschatte hoeveelheid
Frans Nederlands
environ + getal ongeveer
quelque + getal ongeveer
une dizaine de ongeveer tien
une douzaine de ongeveer twaalf
une centaine de ongeveer honderd
un millier de ongeveer duizend
des dizaines de tientallen
des centaines de honderden
des milliers de duizenden
Voorbeelden:
environ dix personnes
— ongeveer tien mensen
quelque vingt personnes
— ongeveer twintig mensen
41. De basisvorming van Franse bepalende woorden
De nuttigste patronen om uit het hoofd te leren zijn:
Vorming Voorbeeld Nederlands
le + zelfstandig naamwoord le livre het boek
la + zelfstandig naamwoord la maison het huis
l' + zelfstandig naamwoord l'homme de man
les + zelfstandig naamwoord les livres de boeken
un + zelfstandig naamwoord un livre een boek
une + zelfstandig naamwoord une maison een huis
des + zelfstandig naamwoord des livres enkele boeken
du + zelfstandig naamwoord du pain wat brood
de la + zelfstandig naamwoord de la viande wat vlees
de l' + zelfstandig naamwoord de l'eau wat water
ce + zelfstandig naamwoord ce livre dit boek
cet + zelfstandig naamwoord cet homme deze man
cette + zelfstandig naamwoord cette maison dit huis
ces + zelfstandig naamwoord ces livres deze boeken
mon/ma/mes + zelfstandig naamwoord mon livre mijn boek
quel(le)(s) + zelfstandig naamwoord quel livre ? welk boek?
chaque + zelfstandig naamwoord enkelvoud chaque jour elke dag
plusieurs + zelfstandig naamwoord meervoud plusieurs livres meerdere boeken
aucun(e) + zelfstandig naamwoord enkelvoud aucun livre geen boek
tout(e) + zelfstandig naamwoord toute la journée de hele dag
n'importe quel(le) + zelfstandig naamwoord n'importe quel livre om het even welk boek
beaucoup de + zelfstandig naamwoord beaucoup de livres veel boeken
peu de + zelfstandig naamwoord peu de livres weinig boeken
trop de + zelfstandig naamwoord trop de livres te veel boeken
plus de + zelfstandig naamwoord plus de livres meer boeken
moins de + zelfstandig naamwoord moins de livres minder boeken
combien de + zelfstandig naamwoord combien de livres ? hoeveel boeken?
16- VOORWAARDELIJKE ZINNEN MET SI
Nulde Si + présent → présent Als + tegenwoordige tijd → tegenwoordige tijd Si je mange trop, je me sens malade. Als ik te veel eet, voel ik me ziek.
Eerste Si + présent → futur simple Als + tegenwoordige tijd → zullen + werkwoord Si tu étudies, tu réussiras. Als je studeert, zul je slagen.
Tweede Si + imparfait → conditionnel présent Als + verleden tijd → zou + werkwoord Si j'avais de l'argent, j'achèterais une voiture. Als ik geld had, zou ik een auto kopen.
Derde Si + plus-que-parfait → conditionnel passé Als + voltooid verleden tijd → zou hebben + voltooid deelwoord Si j'avais étudié, j'aurais réussi. Als ik had gestudeerd, zou ik geslaagd zijn.
Gemengd (verleden → heden) Si + plus-que-parfait → conditionnel présent Als + voltooid verleden tijd → zou + werkwoord Si j'avais étudié la médecine, je serais médecin. Als ik geneeskunde had gestudeerd, zou ik arts zijn.
Gemengd (heden → verleden) Si + imparfait → conditionnel passé Als + verleden tijd → zou hebben + voltooid deelwoord Si j'étais plus prudent, je n'aurais pas eu cet accident. Als ik voorzichtiger was, zou ik dat ongeluk niet hebben gehad.
Ik — Je parlerais — Ik zou spreken
Jij (enkelvoud) — Tu parlerais — Jij zou spreken
Hij — Il parlerait — Hij zou spreken
Zij — Elle parlerait — Zij zou spreken
Wij — Nous parlerions — Wij zouden spreken
Jullie/u (meervoud/formeel) — Vous parleriez — Jullie/u zouden spreken
Zij (mannelijk) — Ils parleraient — Zij zouden spreken
Zij (vrouwelijk) — Elles parleraient — Zij zouden spreken
Ik — J'aurais parlé — Ik zou gesproken hebben
Jij (enkelvoud) — Tu aurais parlé — Jij zou gesproken hebben
Hij — Il aurait parlé — Hij zou gesproken hebben
Zij — Elle aurait parlé — Zij zou gesproken hebben
Wij — Nous aurions parlé — Wij zouden gesproken hebben
Jullie/u (meervoud/formeel) — Vous auriez parlé — Jullie/u zouden gesproken hebben
Zij (mannelijk) — Ils auraient parlé — Zij zouden gesproken hebben
Zij (vrouwelijk) — Elles auraient parlé — Zij zouden gesproken hebben
Ik — Je ne parlerais pas — Ik zou niet spreken
Jij (enkelvoud) — Tu ne parlerais pas — Jij zou niet spreken
Hij — Il ne parlerait pas — Hij zou niet spreken
Zij — Elle ne parlerait pas — Zij zou niet spreken
Wij — Nous ne parlerions pas — Wij zouden niet spreken
Jullie/u (meervoud/formeel) — Vous ne parleriez pas — Jullie/u zouden niet spreken
Zij (mannelijk) — Ils ne parleraient pas — Zij zouden niet spreken
Zij (vrouwelijk) — Elles ne parleraient pas — Zij zouden niet spreken
Ik — Je n'aurais pas parlé — Ik zou niet gesproken hebben
Jij (enkelvoud) — Tu n'aurais pas parlé — Jij zou niet gesproken hebben
Hij — Il n'aurait pas parlé — Hij zou niet gesproken hebben
Zij — Elle n'aurait pas parlé — Zij zou niet gesproken hebben
Wij — Nous n'aurions pas parlé — Wij zouden niet gesproken hebben
Jullie/u (meervoud/formeel) — Vous n'auriez pas parlé — Jullie/u zouden niet gesproken hebben
Zij (mannelijk) — Ils n'auraient pas parlé — Zij zouden niet gesproken hebben
Zij (vrouwelijk) — Elles n'auraient pas parlé — Zij zouden niet gesproken hebben
Ik — Je serais aimé(e) — Ik zou geliefd zijn
Jij (enkelvoud) — Tu serais aimé(e) — Jij zou geliefd zijn
Hij — Il serait aimé — Hij zou geliefd zijn
Zij — Elle serait aimée — Zij zou geliefd zijn
Wij — Nous serions aimé(e)s — Wij zouden geliefd zijn
Jullie/u (meervoud/formeel) — Vous seriez aimé(e)(s) — Jullie/u zouden geliefd zijn
Zij (mannelijk) — Ils seraient aimés — Zij zouden geliefd zijn
Zij (vrouwelijk) — Elles seraient aimées — Zij zouden geliefd zijn
Ik — J'aurais été aimé(e) — Ik zou geliefd zijn geweest
Jij (enkelvoud) — Tu aurais été aimé(e) — Jij zou geliefd zijn geweest
Hij — Il aurait été aimé — Hij zou geliefd zijn geweest
Zij — Elle aurait été aimée — Zij zou geliefd zijn geweest
Wij — Nous aurions été aimé(e)s — Wij zouden geliefd zijn geweest
Jullie/u (meervoud/formeel) — Vous auriez été aimé(e)(s) — Jullie/u zouden geliefd zijn geweest
Zij (mannelijk) — Ils auraient été aimés — Zij zouden geliefd zijn geweest
Zij (vrouwelijk) — Elles auraient été aimées — Zij zouden geliefd zijn geweest
Ik — Je ne serais pas aimé(e) — Ik zou niet geliefd zijn
Jij (enkelvoud) — Tu ne serais pas aimé(e) — Jij zou niet geliefd zijn
Hij — Il ne serait pas aimé — Hij zou niet geliefd zijn
Zij — Elle ne serait pas aimée — Zij zou niet geliefd zijn
Wij — Nous ne serions pas aimé(e)s — Wij zouden niet geliefd zijn
Jullie/u (meervoud/formeel) — Vous ne seriez pas aimé(e)(s) — Jullie/u zouden niet geliefd zijn
Zij (mannelijk) — Ils ne seraient pas aimés — Zij zouden niet geliefd zijn
Zij (vrouwelijk) — Elles ne seraient pas aimées — Zij zouden niet geliefd zijn
Ik — Je n'aurais pas été aimé(e) — Ik zou niet geliefd zijn geweest
Jij (enkelvoud) — Tu n'aurais pas été aimé(e) — Jij zou niet geliefd zijn geweest
Hij — Il n'aurait pas été aimé — Hij zou niet geliefd zijn geweest
Zij — Elle n'aurait pas été aimée — Zij zou niet geliefd zijn geweest
Wij — Nous n'aurions pas été aimé(e)s — Wij zouden niet geliefd zijn geweest
Jullie/u (meervoud/formeel) — Vous n'auriez pas été aimé(e)(s) — Jullie/u zouden niet geliefd zijn geweest
Zij (mannelijk) — Ils n'auraient pas été aimés — Zij zouden niet geliefd zijn geweest
Zij (vrouwelijk) — Elles n'auraient pas été aimées — Zij zouden niet geliefd zijn geweest
si — als, of — Indicatif
quand — wanneer — Indicatif
lorsque — wanneer — Indicatif
dès que — zodra — Indicatif
aussitôt que — zodra — Indicatif
une fois que — zodra / nadat — Indicatif
chaque fois que — telkens wanneer — Indicatif
pendant que — terwijl — Indicatif
tandis que — terwijl / daarentegen — Indicatif
alors que — terwijl / daarentegen — Indicatif
depuis que — sinds — Indicatif
après que — nadat — Indicatif
avant que — voordat — Subjonctif
jusqu'à ce que — totdat — Subjonctif
en attendant que — in afwachting van / totdat — Subjonctif
tant que — zolang als — Indicatif
pourvu que — mits / op voorwaarde dat — Subjonctif
à condition que — op voorwaarde dat — Subjonctif
à moins que — tenzij — Subjonctif
pour peu que — mits / zolang als — Subjonctif
au cas où — voor het geval dat — Conditionnel (meestal)
dans le cas où — in het geval dat — Conditionnel (meestal)
même si — zelfs als — Indicatif
quand bien même — zelfs als — Conditionnel / literair
bien que — hoewel — Subjonctif
quoique — hoewel — Subjonctif
parce que — omdat — Indicatif
puisque — aangezien, omdat — Indicatif
comme — aangezien, omdat, wanneer — Indicatif
afin que — zodat — Subjonctif
pour que — zodat — Subjonctif
de peur que — uit angst dat — Subjonctif
de crainte que — uit vrees dat — Subjonctif
17- VERGROTENDE EN OVERTREFFENDE TRAP
Vergrotende trap
Categorie Meer Minder Evenveel Voorbeeld
Bijvoeglijk naamwoord plus + BN + que moins + BN + que aussi + BN + que Paul est plus grand que Jean. — Paul is langer dan Jean.
Bijwoord plus + BW + que moins + BW + que aussi + BW + que Paul court plus vite que Jean. — Paul rent sneller dan Jean.
Zelfstandig naamwoord plus de + ZN + que moins de + ZN + que autant de + ZN + que Paul a plus de livres que Jean. — Paul heeft meer boeken dan Jean.
Werkwoord werkwoord + plus que werkwoord + moins que werkwoord + autant que Paul travaille plus que Jean. — Paul werkt meer dan Jean.
Overtreffende trap
Categorie Meest Minst Voorbeeld
Bijvoeglijk naamwoord le/la/les plus + BN le/la/les moins + BN Paul est le plus grand. — Paul is de langste.
Bijwoord le plus + BW le moins + BW Paul court le plus vite. — Paul rent het snelst.
Zelfstandig naamwoord le plus de + ZN le moins de + ZN Paul a le plus de livres. — Paul heeft de meeste boeken.
Werkwoord werkwoord + le plus werkwoord + le moins Paul travaille le plus. — Paul werkt het meest.
18- BETREKKELIJKE BIJZINNEN
L'homme qui parle De man die spreekt
Le livre que je lis Het boek dat ik lees
La femme dont le fils est médecin De vrouw wier zoon arts is
La ville où je vis De stad waar ik woon
La chaise sur laquelle je suis assis De stoel waarop ik zit
La personne avec qui je travaille De persoon met wie ik werk
Gewone actieve vorm zelfstandig naamwoord + qui + werkwoord les hommes qui parlent de mannen die spreken
Verkorte actieve vorm zelfstandig naamwoord + tegenwoordig deelwoord les hommes parlant de sprekende mannen
Gewone passieve vorm zelfstandig naamwoord + qui est/sont + voltooid deelwoord les lettres qui sont écrites de brieven die geschreven zijn
Verkorte passieve vorm zelfstandig naamwoord + voltooid deelwoord les lettres écrites de geschreven brieven
Gewone bijvoeglijke vorm zelfstandig naamwoord + qui est + bijvoeglijk naamwoord les personnes qui sont heureuses de mensen die gelukkig zijn
Verkorte bijvoeglijke vorm zelfstandig naamwoord + bijvoeglijk naamwoord les personnes heureuses de gelukkige mensen / de mensen die gelukkig zijn
19- INDIRECTE REDE EN DIRECTE REDE
Directe rede: onderwerp + zegwerkwoord + ":" + citaat
Indirecte rede:
Mededeling que + bijzin Il dit qu'il est fatigué. Hij zegt dat hij moe is.
Ja/nee-vraag si + bijzin Il demande si je suis prêt. Hij vraagt of ik klaar ben.
Vraag met een vraagwoord vraagwoord + bijzin Il demande où j'habite. Hij vraagt waar ik woon.
Bevel de + infinitief Il ordonne de fermer la porte. Hij beveelt mij/ons om de deur te sluiten.
Negatief bevel de ne pas + infinitief Il ordonne de ne pas parler. Hij beveelt mij/ons om niet te spreken.
Advies de + infinitief Elle conseille de travailler davantage. Zij adviseert mij/ons om meer te werken.
Suggestie de + infinitief Il suggère de partir tôt. Hij stelt voor om vroeg te vertrekken.
Verzoek de + infinitief Elle demande de venir demain. Zij vraagt mij/ons om morgen te komen.
Belofte que + bijzin Il promet qu'il viendra demain. Hij belooft dat hij morgen zal komen.
Uitleg que + bijzin Il explique qu'il est malade. Hij legt uit dat hij ziek is.
20- INFINITIEVEN EN VERBALE ZELFSTANDIGE NAAMWOORDEN
Infinitief parler De basisvorm van een werkwoord; gebruikt na veel werkwoorden, voorzetsels en bijvoeglijke naamwoorden, en als onderwerp
Voltooide infinitief avoir/être + voltooid deelwoord Verwijst naar een handeling die vóór een andere handeling is voltooid ("nadat men iets heeft gedaan")
Tegenwoordig deelwoord parlant Een bijvoeglijk naamwoordachtige of formele bepaling ("sprekend", "hebbend...")
Gerundium en + tegenwoordig deelwoord (Drukt uit dat iets tijdens het doen, door het doen, bij het doen of als gevolg van het doen gebeurt)
Ik ben blij je te zien. Je suis heureux de te voir. bijvoeglijk naamwoord + de + infinitief
Ik ben blij om je te zien. Je suis heureux de te voir. bijvoeglijk naamwoord + de + infinitief
Ik ben van plan te eten. Je prévois de manger. werkwoord + de + infinitief
Ik ben van plan etend te zijn. Je prévois de manger. werkwoord + de + infinitief (het Frans gebruikt hier geen gerundium)
Ik zie hem rennen. Je le vois courir. lijdend voorwerp + infinitief
Ik zie hem aan het rennen. Je le vois courir. (of Je le vois en train de courir om de voortdurende handeling te benadrukken) lijdend voorwerp + infinitief / en train de + infinitief
Ik eet om te spelen. Je mange pour jouer. pour + infinitief
21- AANVOEGENDE WIJS
Wens Je veux que tu viennes.
Noodzaak Il faut que tu partes.
Emotie Je suis heureux que tu sois là.
Twijfel Je doute qu'il vienne.
Mogelijkheid Il est possible qu'il pleuve.
Ontkennende mening Je ne pense pas qu'il ait raison.
Doel Pour que tu comprennes...
Bepaalde voegwoorden Bien qu'il soit fatigué...
22- VRAGENDE AANHANGSELS
Je bent moe, nietwaar? Tu es fatigué, n'est-ce pas ?
Hij komt eraan, nietwaar? Il vient, n'est-ce pas ?
Ze zullen helpen, nietwaar? Ils aideront, n'est-ce pas ?
Je houdt van pizza, toch? Tu aimes la pizza, non ?
Mooi weer, hè? Il fait beau, hein ?
We spreken om zes uur af, goed? On se retrouve à six heures, d'accord ?
Ben je niet klaar? Tu n'es pas prêt ?
Weet zij het niet? Elle ne sait pas ?
Is hij niet gekomen? Il n'est pas venu ?
Waarom vertrek je niet? Pourquoi ne pars-tu pas ?
Waarom niet vertrekken? Pourquoi ne pas partir ?
Ken je niemand? Tu ne connais personne ?
Ben je nog niet klaar? Tu n'as pas fini ?
Kunnen zij niet helpen? Ils ne peuvent pas aider ?
23- MODALE WOORDEN
Frans Transliteratie Nederlands Voorbeeld
pouvoir pouvoir kunnen, mogen, in staat zijn om Je peux venir. — Ik kan komen.
devoir devoir moeten, behoren te Je dois partir. — Ik moet vertrekken.
vouloir vouloir willen Je veux partir. — Ik wil vertrekken.
falloir falloir moeten, noodzakelijk zijn Il faut partir. — We moeten vertrekken.
savoir savoir weten hoe je iets moet doen, kunnen Je sais nager. — Ik kan zwemmen.
oser oser durven J'ose parler. — Ik durf te spreken.
préférer préférer de voorkeur geven aan Je préfère rester. — Ik blijf liever.
espérer espérer hopen J'espère réussir. — Ik hoop te slagen.
souhaiter souhaiter wensen Je souhaite partir. — Ik wens te vertrekken.
aimer aimer houden van, graag willen J'aimerais venir. — Ik zou graag willen komen.
compter compter van plan zijn Je compte partir. — Ik ben van plan te vertrekken.
prévoir prévoir plannen, van plan zijn Je prévois de partir. — Ik ben van plan te vertrekken.
envisager envisager overwegen J'envisage de partir. — Ik overweeg te vertrekken.
tenter tenter proberen Je tente de réussir. — Ik probeer te slagen.
essayer essayer proberen J'essaie de comprendre. — Ik probeer te begrijpen.
sembler sembler lijken Il semble comprendre. — Hij lijkt het te begrijpen.
paraître paraître schijnen Il paraît comprendre. — Hij schijnt het te begrijpen.
2. Vermogen — "kunnen / in staat zijn om"
pouvoir
Frans Nederlands
pouvoir kunnen / in staat zijn om
pouvoir + infinitief iets kunnen doen
pouvoir in de conditionnel zou kunnen / in staat zouden zijn
pouvoir in de imparfait konden / waren in staat
pouvoir in de futur zullen kunnen
Voorbeelden:
Je peux venir.
— Ik kan komen.
Je pouvais venir.
— Ik kon komen / Ik was in staat om te komen.
Je pourrai venir.
— Ik zal kunnen komen.
Je pourrais venir.
— Ik zou kunnen komen / Misschien kan ik komen.
3. Vermogen — alternatieve uitdrukkingen
Frans Nederlands
être capable de in staat zijn om
être en mesure de in de positie zijn om
être à même de in staat zijn om; formeel
avoir la capacité de het vermogen hebben om
avoir la possibilité de de mogelijkheid hebben om
avoir les moyens de de middelen hebben om
être en état de in staat zijn om
savoir + infinitief weten hoe je iets moet doen
Voorbeelden:
Je suis capable de le faire.
— Ik ben in staat om het te doen.
Il est en mesure de répondre.
— Hij is in staat om te antwoorden.
Elle sait nager.
— Zij kan zwemmen.
4. Toestemming — "mogen / toestemming hebben om"
Frans Nederlands
pouvoir mogen / kunnen
être autorisé à toestemming hebben om
être permis de toegestaan zijn om
avoir le droit de het recht hebben om
avoir la permission de toestemming hebben om
être libre de vrij zijn om
être habilité à bevoegd zijn om
être admis à toegelaten zijn om
Voorbeelden:
Vous pouvez entrer.
— U mag binnenkomen.
Vous êtes autorisé à entrer.
— U heeft toestemming om binnen te komen.
Vous avez le droit de partir.
— U heeft het recht om te vertrekken.
5. Verbod — "niet mogen / verboden zijn om"
Frans Nederlands
ne pas pouvoir niet kunnen / niet mogen
ne pas devoir niet mogen / niet behoren te
ne pas avoir le droit de het recht niet hebben om
être interdit de verboden zijn om
être interdit de + infinitief verboden zijn om
il est interdit de het is verboden om
il ne faut pas men mag niet / men moet niet
défendre de verbieden
interdire de verbieden
Voorbeelden:
Vous ne devez pas entrer.
— U mag niet naar binnen gaan.
Il ne faut pas fumer ici.
— Men mag hier niet roken.
Il est interdit de fumer.
— Roken is verboden.
6. Verplichting — "moeten"
devoir
Frans Nederlands
devoir moeten
devoir + infinitief iets moeten doen
dois moet
doit moet
devons moeten
devez moeten
doivent moeten
Voorbeeld:
Je dois travailler.
— Ik moet werken.
7. Andere uitdrukkingen voor verplichting
Frans Nederlands
il faut het is noodzakelijk / men moet
il fallait het was noodzakelijk / men moest
il faudra het zal noodzakelijk zijn / men zal moeten
il faudrait het zou noodzakelijk zijn / men zou moeten
il a fallu het was noodzakelijk / men moest
il aurait fallu het zou noodzakelijk zijn geweest / men had moeten
être obligé de moeten / gedwongen zijn om
être contraint de gedwongen zijn om
être forcé de gedwongen zijn om
être tenu de verplicht zijn om
être dans l'obligation de verplicht zijn om
être censé verondersteld worden
avoir à moeten
avoir besoin de nodig hebben om
nécessiter vereisen
Voorbeelden:
Il faut partir.
— We moeten vertrekken / Men moet vertrekken.
Je suis obligé de partir.
— Ik moet vertrekken.
Vous êtes tenu de respecter les règles.
— U bent verplicht de regels te respecteren.
8. Noodzaak
Frans Nederlands
il faut het is noodzakelijk
il est nécessaire de het is noodzakelijk om
il est indispensable de het is onmisbaar om
il est essentiel de het is essentieel om
il est obligatoire de het is verplicht om
il est impératif de het is noodzakelijk om
il est requis de het is vereist om
il est besoin de het is noodzakelijk om; zeldzaam/formeler
avoir besoin de nodig hebben
devoir moeten
nécessiter vereisen
exiger vereisen / eisen
9. "Zouden moeten"
Het Frans heeft geen enkel exact equivalent voor het Engelse "should".
De meest voorkomende vormen zijn:
Frans Nederlands
devoir zouden moeten / behoren te
il faudrait men zou moeten / het zou noodzakelijk zijn
tu devrais jij zou moeten
vous devriez u zou moeten
il serait préférable de het zou beter zijn om
il vaudrait mieux het zou beter zijn
mieux vaut het is beter om
il serait souhaitable de het zou wenselijk zijn om
il est recommandé de het wordt aanbevolen om
il est conseillé de het is raadzaam om
Voorbeelden:
Tu devrais dormir.
— Je zou moeten slapen.
Il faudrait partir maintenant.
— We zouden nu moeten vertrekken / Men zou nu moeten vertrekken.
Il vaut mieux attendre.
— Het is beter om te wachten.
10. "Behoren te"
Frans Nederlands
devoir behoren te
être censé verondersteld worden
être supposé verondersteld worden
être supposé devoir verondersteld worden te moeten
il conviendrait de het zou passend zijn om; formeel
il serait souhaitable de het zou wenselijk zijn om
11. Mogelijkheid
Frans Nederlands
pouvoir kunnen / mogen
il est possible de het is mogelijk om
il est possible que het is mogelijk dat
il se peut que het zou kunnen dat
il se pourrait que het zou kunnen dat
avoir la possibilité de de mogelijkheid hebben om
être susceptible de waarschijnlijk in staat zijn om
être en mesure de in staat zijn om
éventuellement mogelijk
peut-être misschien
Voorbeelden:
Il peut venir.
— Hij mag/kan komen.
Il est possible qu'il vienne.
— Het is mogelijk dat hij komt.
Il se peut qu'il soit malade.
— Misschien is hij ziek.
12. Waarschijnlijkheid
Frans Nederlands
peut-être misschien
probablement waarschijnlijk
vraisemblablement waarschijnlijk / vermoedelijk
sans doute waarschijnlijk / zonder twijfel
apparemment blijkbaar
selon toute vraisemblance naar alle waarschijnlijkheid
selon toute probabilité naar alle waarschijnlijkheid
il est probable que het is waarschijnlijk dat
il est vraisemblable que het is aannemelijk dat
il semble que het lijkt erop dat
il semblerait que het lijkt erop dat
il paraît que blijkbaar / het lijkt erop dat
il se pourrait que het zou kunnen dat
il y a des chances que er is een kans dat
il est possible que het is mogelijk dat
il est peu probable que het is onwaarschijnlijk dat
13. Zekerheid
Frans Nederlands
certainement zeker
sûrement zeker / beslist
assurément ongetwijfeld
évidemment uiteraard
manifestement kennelijk
incontestablement onbetwistbaar
indéniablement onmiskenbaar
indubitablement ongetwijfeld
certainement zeker
effectivement inderdaad
vraiment echt
réellement werkelijk
absolument absoluut
sans aucun doute zonder enige twijfel
sans doute aucun zonder enige twijfel; formeel
à coup sûr zeker en vast
bien sûr natuurlijk
à l'évidence kennelijk
de toute évidence overduidelijk
à n'en pas douter ongetwijfeld
indiscutablement onbetwistbaar
14. Onzekerheid
Frans Nederlands
peut-être misschien
probablement waarschijnlijk
apparemment blijkbaar
vraisemblablement vermoedelijk
sans doute waarschijnlijk
éventuellement mogelijk
possiblement mogelijk; ongebruikelijk
vraisemblablement waarschijnlijk
à ce qu'il semble blijkbaar
semble-t-il naar het schijnt
il semble que het lijkt erop dat
il semblerait que het lijkt erop dat
il paraît que blijkbaar
il se pourrait que het zou kunnen dat
on dirait que het lijkt erop dat
à première vue op het eerste gezicht
15. Verlangen / wil
Frans Nederlands
vouloir willen
souhaiter wensen
désirer verlangen
aimer houden van / graag willen
préférer de voorkeur geven aan
espérer hopen
rêver de dromen van
avoir envie de zin hebben in / willen
avoir le désir de het verlangen hebben om
avoir l'intention de van plan zijn om
tenir à erop gesteld zijn / aandringen op
aspirer à streven naar
ambitionner de ambiëren
brûler de verlangen om; literair
Voorbeelden:
Je veux partir.
— Ik wil vertrekken.
J'aimerais partir.
— Ik zou graag willen vertrekken.
J'ai envie de partir.
— Ik heb zin om te vertrekken / Ik wil vertrekken.
16. Intentie
Frans Nederlands
vouloir van plan zijn / willen
compter van plan zijn
avoir l'intention de van plan zijn om
prévoir de plannen om
envisager de overwegen om
projeter de van plan zijn om
se proposer de van plan zijn om
être décidé à besloten zijn om
être déterminé à vastbesloten zijn om
avoir pour projet de het plan hebben om
être sur le point de op het punt staan om
Voorbeeld:
Je compte partir demain.
— Ik ben van plan morgen te vertrekken.
17. Bereidheid
Frans Nederlands
vouloir bereid zijn om / willen
accepter de akkoord gaan met
consentir à instemmen met
être disposé à bereid zijn om
être prêt à klaar zijn om / bereid zijn om
être volontaire pour zich vrijwillig aanbieden om
se montrer disposé à bereidheid tonen om
être d'accord pour akkoord gaan met
Voorbeeld:
Je suis prêt à vous aider.
— Ik ben bereid u te helpen.
18. Onwil / weigering
Frans Nederlands
refuser de weigeren om
ne pas vouloir niet willen
ne pas accepter de weigeren om / niet akkoord gaan met
répugner à er tegenop zien om
hésiter à a aarzelen om
être réticent à terughoudend zijn om
être peu disposé à niet bereid zijn om
19. Advies
Frans Nederlands
devoir zouden moeten
il faudrait men zou moeten
il vaut mieux het is beter om
mieux vaut het is beter om
il serait préférable de het zou beter zijn om
il est conseillé de het is raadzaam om
il est recommandé de het wordt aanbevolen om
il serait souhaitable de het zou wenselijk zijn om
je vous conseille de ik raad u aan om
je vous recommande de ik beveel u aan om
20. Verplichting tegenover aanbeveling
Dit onderscheid is nuttig:
Frans Sterkte / betekenis
il faut moeten / noodzakelijk
il est obligatoire de verplicht
vous devez u moet
vous êtes obligé de u bent verplicht om
il faudrait zouden moeten
vous devriez u zou moeten
il vaut mieux het is beter om
il est conseillé de het is raadzaam om
il est recommandé de het wordt aanbevolen om
21. Toestemming tegenover verbod
Frans Nederlands
vous pouvez partir u mag / kunt vertrekken
vous êtes autorisé à partir u heeft toestemming om te vertrekken
vous avez le droit de partir u heeft het recht om te vertrekken
vous ne pouvez pas partir u kunt / mag niet vertrekken
vous ne devez pas partir u mag niet vertrekken
vous n'avez pas le droit de partir u mag niet vertrekken
il est interdit de partir het is verboden om te vertrekken
il ne faut pas partir men mag niet vertrekken
22. Noodzaak tegenover mogelijkheid
Deze twee zijn fundamenteel:
devoir
Il doit partir.
— Hij moet vertrekken.
pouvoir
Il peut partir.
— Hij kan / mag vertrekken.
Ontkenning
Il ne doit pas partir.
— Hij mag niet vertrekken.
Il ne peut pas partir.
— Hij kan niet vertrekken.
23. "Moeten" als logische gevolgtrekking
Het Franse werkwoord devoir kan ook een gevolgtrekking uitdrukken.
Il doit être chez lui.
— Hij moet thuis zijn.
Hier betekent doit geen verplichting. Het betekent:
"Ik leid af dat hij thuis is."
Verleden tijd:
Il a dû être chez lui.
— Hij moet thuis zijn geweest.
24. "Mogen / misschien"
Het Frans gebruikt normaal gesproken pouvoir en modale bijwoorden/uitdrukkingen.
Frans Nederlands
il peut venir hij mag / kan komen
il pourrait venir hij zou kunnen komen / misschien komt hij
il se peut qu'il vienne misschien komt hij
il se pourrait qu'il vienne misschien zou hij kunnen komen
peut-être viendra-t-il misschien zal hij komen
il est possible qu'il vienne het is mogelijk dat hij komt
25. Conditionele vormen als modaliteit
De Franse conditionnel is uiterst belangrijk voor modaliteit.
Frans Nederlands
je pourrais ik zou kunnen / misschien zou ik
je devrais ik zou moeten
je voudrais ik zou willen
j'aimerais ik zou graag willen
je pourrais ik zou kunnen
je souhaiterais ik zou wensen / graag willen
il faudrait het zou noodzakelijk zijn
il serait het zou zijn
il semblerait het zou lijken
il pourrait hij zou kunnen / misschien zou hij
il devrait hij zou moeten
Voorbeelden:
Je pourrais venir.
— Ik zou kunnen komen / Misschien zou ik kunnen komen.
Je voudrais un café.
— Ik zou graag een koffie willen.
Vous devriez partir.
— U zou moeten vertrekken.
Il faudrait travailler davantage.
— We zouden meer moeten werken.
26. "Zouden"
Het Frans heeft niet één enkel woord dat overeenkomt met elk gebruik van het Nederlandse "zouden".
Nederlands Frans
Ik zou gaan j'irais
Ik zou graag willen j'aimerais / je voudrais
Ik zou in staat zijn je pourrais
Ik zou moeten je devrais
het zou noodzakelijk zijn il faudrait
het zou lijken il semblerait
Ik zou willen je voudrais
27. Veronderstelling
Frans Nederlands
supposer que veronderstellen dat
admettre que aannemen / toegeven dat
imaginer que zich voorstellen dat
en supposant que ervan uitgaande dat
à supposer que stel dat
dans l'hypothèse où in het geval dat
dans le cas où in het geval dat
si als
pour peu que op voorwaarde dat
à condition que op voorwaarde dat
28. Voorwaarde / hypothetische modaliteit
Frans Nederlands
si als
à condition de op voorwaarde dat
à condition que op voorwaarde dat
pourvu que mits / op voorwaarde dat
pour peu que op voorwaarde dat
dans le cas où in het geval dat
dans l'hypothèse où in het geval dat
à supposer que ervan uitgaande dat
en supposant que ervan uitgaande dat
sous réserve de onder voorbehoud van
sous réserve que op voorwaarde dat
moyennant op voorwaarde van / in ruil voor
29. Waarschijnlijkheidsschaal
Een nuttige benaderende schaal is:
Frans Nederlands
certainement zeker
sûrement zeker
sans doute waarschijnlijk
probablement waarschijnlijk
vraisemblablement waarschijnlijk
apparemment blijkbaar
peut-être misschien
éventuellement mogelijk
il est possible que het is mogelijk dat
il se peut que het zou kunnen dat
il se pourrait que het zou kunnen dat
il est peu probable que het is onwaarschijnlijk dat
peu probable onwaarschijnlijk
improbable onwaarschijnlijk
30. Bewijsmodaliteit
Deze uitdrukkingen geven aan hoe de spreker iets weet of afleidt.
Frans Nederlands
apparemment blijkbaar
visiblement zichtbaar / blijkbaar
manifestement kennelijk
évidemment uiteraard
selon lui volgens hem
d'après lui volgens hem
à ce qu'il paraît naar het schijnt
il paraît que blijkbaar
il semble que het lijkt erop dat
semble-t-il naar het schijnt
on dirait que het lijkt erop dat
à en croire... als we ... mogen geloven
à première vue op het eerste gezicht
31. Houding / beoordeling van de spreker
Frans Nederlands
heureusement gelukkig
malheureusement helaas
heureusement que gelukkig maar dat
malheureusement helaas
heureusement pour... gelukkig voor...
franchement eerlijk gezegd
honnêtement eerlijk gezegd
sincèrement oprecht
personnellement persoonlijk
à mon avis naar mijn mening
selon moi volgens mij
à mon sens naar mijn mening
à vrai dire eerlijk gezegd
en réalité in werkelijkheid
en fait eigenlijk
Dit zijn modale/attitude-uitdrukkingen, hoewel veel ervan grammaticaal gezien bijwoorden of voorzetseluitdrukkingen zijn en geen modale werkwoorden.
32. Partikels voor zekerheid en nadruk
Frans Nederlands
bien inderdaad / zeker
vraiment echt
donc dus / inderdaad; afhankelijk van de context
tout de même desondanks / toch
quand même desondanks / toch
certainement zeker
assurément ongetwijfeld
effectivement inderdaad
justement precies / exact
bel et bien inderdaad / werkelijk
en effet inderdaad / inderdaad zo
33. Noodzakelijkheid uitgedrukt met bijvoeglijke naamwoorden
Frans Nederlands
il est nécessaire de het is noodzakelijk om
il est indispensable de het is onmisbaar om
il est essentiel de het is essentieel om
il est obligatoire de het is verplicht om
il est impératif de het is absoluut noodzakelijk om
il est important de het is belangrijk om
il est urgent de het is dringend noodzakelijk om
il est préférable de het verdient de voorkeur om
il est souhaitable de het is wenselijk om
il est conseillé de het is raadzaam om
il est recommandé de het wordt aanbevolen om
il est possible de het is mogelijk om
il est probable que het is waarschijnlijk dat
il est impossible de het is onmogelijk om
34. Falloir — volledige modale patronen
falloir is bijzonder belangrijk omdat het normaal gesproken onpersoonlijk wordt gebruikt.
Frans Nederlands
il faut het is noodzakelijk / men moet
il fallait het was noodzakelijk / men moest
il faudra het zal noodzakelijk zijn
il faudrait het zou noodzakelijk zijn / men zou moeten
il a fallu het was noodzakelijk / men moest
il avait fallu het was noodzakelijk geweest
il aura fallu het zal noodzakelijk zijn geweest
il aurait fallu het zou noodzakelijk zijn geweest / men had moeten
il faut que + aanvoegende wijs het is noodzakelijk dat
il faudrait que + aanvoegende wijs het zou noodzakelijk zijn dat
Voorbeelden:
Il faut travailler.
— We moeten werken.
Il faut que tu travailles.
— Jij moet werken.
Il faudrait que tu travailles.
— Jij zou moeten werken.
35. Devoir — volledige modale betekenissen
devoir is een van de belangrijkste modale werkwoorden in het Frans.
Constructie Betekenis
devoir + infinitief moeten
devoir + infinitief, conditionnel zouden moeten
devoir + infinitief, imparfait moesten / verondersteld werden
devoir + infinitief, futur zullen moeten
devoir + infinitief, verleden tijd moeten hebben
ne pas devoir + infinitief niet mogen / niet moeten
Voorbeelden:
Je dois partir.
— Ik moet vertrekken.
Je devais partir.
— Ik moest vertrekken / Ik werd verondersteld te vertrekken.
Je devrai partir.
— Ik zal moeten vertrekken.
Je devrais partir.
— Ik zou moeten vertrekken.
J'ai dû partir.
— Ik moest vertrekken / Ik moet vertrokken zijn.
J'aurais dû partir.
— Ik had moeten vertrekken.
36. Pouvoir — volledige modale betekenissen
Constructie Betekenis
pouvoir + infinitief kunnen
pouvais kon / was in staat
pourrai zal kunnen
pourrais zou kunnen / misschien zou kunnen
j'ai pu ik kon / ik was in staat
j'aurais pu ik had kunnen
je pourrais avoir ik zou kunnen hebben
Voorbeelden:
Je peux venir.
— Ik kan komen.
Je pouvais venir.
— Ik kon komen.
Je pourrai venir.
— Ik zal kunnen komen.
Je pourrais venir.
— Ik zou kunnen komen / Misschien zou ik kunnen komen.
J'aurais pu venir.
— Ik had kunnen komen.
37. Verlangen / beleefdheid door middel van de conditionnel
Het Frans gebruikt vaak conditionele vormen om beleefdheid uit te drukken.
Frans Letterlijke/basisbetekenis Natuurlijke Nederlandse betekenis
je voudrais ik zou willen ik zou graag willen
j'aimerais ik zou graag willen ik zou graag willen
je souhaiterais ik zou wensen ik zou graag willen
pourriez-vous...? zou u kunnen...? zou u kunnen...?
voudriez-vous...? zou u willen...? zou u willen...?
aimeriez-vous...? zou u graag willen...? zou u graag willen...?
38. Vaste modale uitdrukkingen
Frans Nederlands
il se peut que het zou kunnen dat
il se pourrait que het zou misschien kunnen dat
il faut que het is noodzakelijk dat
il faudrait que het zou noodzakelijk zijn dat
il est possible que het is mogelijk dat
il est probable que het is waarschijnlijk dat
il est peu probable que het is onwaarschijnlijk dat
il est certain que het is zeker dat
il est évident que het is duidelijk dat
il semble que het lijkt erop dat
il semblerait que het zou erop lijken dat
il paraît que blijkbaar
on dirait que het lijkt erop dat
il vaut mieux het is beter om
mieux vaut het is beter om
il serait préférable de het zou beter zijn om
il est conseillé de het is raadzaam om
il est recommandé de het wordt aanbevolen om
il est interdit de het is verboden om
il est permis de het is toegestaan om
il est autorisé de het is toegestaan om
il est obligatoire de het is verplicht om
24- ER IS / HEBBEN / ZIJN
Er is een boek. Il y a un livre.
Er zijn boeken. Il y a des livres.
Er is geen boek. Il n'y a pas de livre.
Er zijn geen boeken. Il n'y a pas de livres.
Is er een probleem? Y a-t-il un problème ?
Er was een probleem. Il y avait un problème.
Er is een ongeluk gebeurd. Il y a eu un accident.
Er zal een vergadering zijn. Il y aura une réunion.
Het gaat regenen. Il va y avoir de la pluie.
Er zou een oplossing zijn. Il y aurait une solution.
Er kunnen fouten zijn. Il peut y avoir des erreurs.
Er moet een antwoord zijn. Il faut qu'il y ait une réponse.
j' ai ik heb
tu as jij hebt
il/elle/on a hij/zij/men heeft
nous avons wij hebben
vous avez jullie hebben / u heeft
ils/elles ont zij hebben
Je n'ai pas de voiture. Ik heb geen auto.
Tu n'as pas de temps. Jij hebt geen tijd.
Présent j'ai J'ai un livre. tegenwoordige tijd
Imparfait j'avais J'avais un chien. onvoltooid verleden tijd
Passé composé j'ai eu J'ai eu de la chance. voltooide verleden tijd
Plus-que-parfait j'avais eu J'avais eu un problème. voltooid verleden verleden tijd
Futur j'aurai J'aurai une voiture. toekomende tijd
Futur proche je vais avoir Je vais avoir faim. nabije toekomst
Conditionnel j'aurais J'aurais plus de temps. voorwaardelijke wijs
Subjonctif que j'aie Il faut que j'aie confiance. aanvoegende wijs
Infinitif avoir Je veux avoir une maison. infinitief
BEVELENDE WIJS:
tu Parle ! Spreek!
nous Parlons ! Laten we spreken!
vous Parlez ! Spreek! (beleefd of meervoud)
Ne parle pas français. Spreek geen Frans.
Als je iemand formeel aanspreekt:
Ne parlez pas français. Spreek geen Frans.
Wees geduldig! Sois patient ! être + bijvoeglijk naamwoord
Wees voorzichtig! Fais attention ! / Sois prudent ! Meestal een actieve formulering
Wees voorbereid! Sois prêt ! être + bijvoeglijk naamwoord
Wees geïnformeerd! Soyez informés ! Formele passiefachtige vorm
Welkom! Soyez les bienvenus ! Vaste uitdrukking
Wees niet verbaasd! Ne soyez pas surpris ! être + voltooid deelwoord
Laat je niet misleiden! Ne vous laissez pas tromper ! Wederkerende constructie met laisser
Kleed je aan! Habille-toi ! Wederkerend werkwoord, geen passieve vorm