1- Yr wyddor Saesneg

১. A a — yngenir: ay — /eɪ/ — y llythyren A yngenir «i» praj়, er enghraifft shuru gair «kon».

২. B b — yngenir: bee — /b/ — y llythyren B yngenir «bi», a ei sain /b/ er enghraifft: book.

৩. C c — yngenir: cee — /k/, /s/ — y llythyren C yngenir «si». ei sain gall fod /k/ er enghraifft: cat, o /s/ er enghraifft: city.

৪. D d — yngenir: dee — /d/ — y llythyren D yngenir «di», a ei sain /d/ er enghraifft: dog.

৫. E e — yngenir: ee — /iː/ — y llythyren E yngenir «i», er enghraifft dhbni bhi gair see.

৬. F f — yngenir: ef — /f/ — y llythyren F yngenir «eph», a ei sain /f/ er enghraifft: fish.

৭. G g — yngenir: gee — /ɡ/, /dʒ/ — y llythyren G yngenir «ji». ei sain gall fod /ɡ/ er enghraifft: go, o /dʒ/ er enghraifft: giant.

৮. H h — yngenir: aitch — /h/ — y llythyren H yngenir «iitsh», a ei sain /h/ er enghraifft: house.

৯. I i — yngenir: eye — /aɪ/ — y llythyren I yngenir «ai», er enghraifft gair eye.

১০. J j — yngenir: jay — /dʒ/ — y llythyren J yngenir «je», a ei sain /dʒ/ er enghraifft: job.

১১. K k — yngenir: kay — /k/ — y llythyren K yngenir «ke», a ei sain /k/ er enghraifft: key.

১২. L l — yngenir: el — /l/ — y llythyren L yngenir «el», a ei sain /l/ er enghraifft: love.

১৩. M m — yngenir: em — /m/ — y llythyren M yngenir «em», a ei sain /m/ er enghraifft: man.

১৪. N n — yngenir: en — /n/ — y llythyren N yngenir «en», a ei sain /n/ er enghraifft: name.

১৫. O o — yngenir: oh — /oʊ/ — y llythyren O yngenir «o», a ei sain /oʊ/ er enghraifft: go.

১৬. P p — yngenir: pee — /p/ — y llythyren P yngenir «bi», a ei sain /p/ er enghraifft: pen.

১৭. Q q — yngenir: cue — /k/ — y llythyren Q yngenir «kiu», afel arfer aef/hi er sngge y llythyren U, er enghraifft: queen.

১৮. R r — yngenir: ar — /r/ — y llythyren R yngenir «ar», a ei sain /r/ er enghraifft: red.

১৯. S s — yngenir: ess — /s/, /z/ — y llythyren S yngenir «es». ei sain gall fod /s/ er enghraifft: sun, o /z/ er enghraifft: rose.

২০. T t — yngenir: tee — /t/ — y llythyren T yngenir «ti», a ei sain /t/ er enghraifft: ten.

২১. U u — yngenir: u — /juː/, /ʌ/ — y llythyren U yngenir «iu» /juː/, apare je/krte imthl /ʌ/ er enghraifft: cup.

২২. V v — yngenir: vee — /v/ — y llythyren V yngenir «bhi», a ei sain /v/ er enghraifft: very.

২৩. W w — yngenir: double-u — /w/ — y llythyren W yngenir «dabl-iu», a ei sain /w/ er enghraifft: water.

২৪. X x — yngenir: ex — /ks/ — y llythyren X yngenir «eks», a fel arfer hte ei sain /ks/ er enghraifft: box.

২৫. Y y — yngenir: why — /j/, /ɪ/, /aɪ/ — y llythyren Y yngenir «oj়ai». ei sain gall fod /j/ er enghraifft: yes, o /ɪ/ er enghraifft: happy, o /aɪ/ er enghraifft: my.

২৬. Z z — yngenir: zee* — /z/ — y llythyren Z yngenir «ji» bhi Saesneg amerikan. ophi Saesneg british yngenir fel arfer «zed» (jed). ei sain /z/ er enghraifft: zoo.

2- Trefn geiriau (WORD ORDER)

1 moulik bakj Gododdrych + berf goddrych + berf I sleep. ai slib dw i’n cysgu.

2 gwrthrych uniongyrchol Goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol I read a book. ai rid oja buk dw i’n darllen llyfr.

3 gwrthrych anuniongyrchol Goddrych + berf + gwrthrych anuniongyrchol + gwrthrych uniongyrchol goddrych + berf + gwrthrych anuniongyrchol + gwrthrych uniongyrchol I give him a book. ai gibh him oja buk dw i’n rhoi llyfr iddo/iddi.

4 subidhabhogi Goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol + for + alshkhs goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol + for + birsn I buy a book for him. ai gan oja buk for him iddo/iddi llyfr kini.

5 gwrthrych anuniongyrcholer Rhagenw Gododdrych + berf + gwrthrych anuniongyrcholer Rhagenw + gwrthrych uniongyrchol goddrych + berf + gwrthrych anuniongyrchol proenw + gwrthrych uniongyrchol I give her a book. ai gibh har oja buk iddo/iddi dii llyfr.

6 ansoddair goddrych + be + ansoddair goddrych + bi + ansoddair The book is big. dj buk ij bg y llyfr big.

7 adferf Gododdrych + berf + adferf goddrych + berf + adferf He reads quickly. hi rid‌j kuikli who mae’n darllen bsraa.

8 gwrthrych uniongyrchol + adferf Goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol + adferf goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol + adferf I read a book quickly. ai rid oja buk kuikli fi darllenaf llyfr bsraa.

9 adferf amser Gododdrych + berf + adferf amser goddrych + berf + adferf amser I work today. ai oj়ark tode dw i’n gweithio heddiw.

10 adferf lle Gododdrych + berf + adferf lle goddrych + berf + blis adferf She lives there. shi libh‌j dej়ar hi ti/ef/hi bas kro/kre nhwak.

11 prepositional phrase goddrych + be + prepositional phrase goddrych + bi + ymadrodd arddodiadol The book is on the table. dj buk ij on dj tebil y llyfr tebiler upr.

12 gwrthrych uniongyrchol + sthan Goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol + abara sthan goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol + plis prij I put a book on the table. ai put oja buk on dj tebil ada llyfr upr tebilti.

13 penderfynydd + enw penderfynydd + enw penderfynydd + enw This book is new. dis buk ij niu mae’r llyfr hwn yn newydd.

14 penderfynydd + ansoddair + enw penderfynydd + ansoddair + enw penderfynydd + ansoddair + enw This big book is new. dis bg buk ij niu ei mawr y llyfr newydd.

15 rhif + enw rhif + enw rhifolyn + enw Two books are new. to bks ar niu mae dau lyfr yn newydd.

16 cysylltiad Gododdrych + berf + and + Gododdrych + berf goddrych + berf + and + goddrych + berf I read and he writes. ai rid and hi raits fi darllenaf a mae’n ysgrifennu.

17 krmsh cysylltiad Goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol + and + Goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol + and + goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol I read a book and he writes a letter. ai rid oja buk and hi raits oja ltr dw i’n darllen llyfr a ef/hi ekti chithi lekhe.

18 llais goddefol bhi almdara goddrych + be + rup tritij় goddrych + bi + V3 The book is read. dj buk ij red y llyfr caiff ei ddarllen.

19 llais goddefol + prkrit goddrych goddrych + be + rup tritij় + by + prkrit goddrych goddrych + bi + V3 + gan + ejent The book is read by the teacher. dj buk ij red gan dj tichar y llyfr caiff ei ddarllen dbara shikshk.

20 llais goddefol + gwrthrych anuniongyrchol goddrych + be + rup tritij় + to + gwrthrych anuniongyrchol goddrych + bi + V3 + to + gwrthrych anuniongyrchol The book is given to him. dj buk ij gibhen to him y llyfr iddo/iddi caiff ei roi.

21 llais goddefol + gwrthrych anuniongyrchol + prkrit goddrych goddrych + be + rup tritij় + to + gwrthrych anuniongyrchol + by + prkrit goddrych goddrych + bi + V3 + to + gwrthrych anuniongyrchol + gan + ejent The book is given to him by the teacher. dj buk ij gibhen to him gan dj tichar y llyfr iddo/iddi caiff ei roi dbara shikshk.

22 llais goddefol + adferf goddrych + be + rup tritij় + adferf goddrych + bi + V3 + adferf The book is read now. dj buk ij red nao y llyfr caiff ei ddarllen ekhn.

23 llais goddefol + sthan goddrych + be + rup tritij় + abara sthan goddrych + bi + V3 + lleoliad The book is put on the table. dj buk ij put on dj tebil rakha hj় y llyfr tebiler upr.

24 llais goddefol + prkrit goddrych + adferf amser goddrych + be + rup tritij় + by + prkrit goddrych + adferf amser goddrych + bi + V3 + gan + ejent + adferf amser The book is read by the teacher today. dj buk ij red gan dj tichar tode y llyfr caiff ei ddarllen dbara shikshk heddiw.

25 llais goddefol + gwrthrych anuniongyrchol + prkrit goddrych + adferf amser goddrych + be + rup tritij় + to + gwrthrych anuniongyrchol + by + prkrit goddrych + adferf amser goddrych + bi + V3 + to + gwrthrych anuniongyrchol + gan + ejent + adferf amser The book is given to the student by the teacher today. dj buk ij gibhen to dj stodent gan dj tichar tode iata y llyfr chhatrke dbara shikshk heddiw.

26 brtman purn llais goddefol goddrych + has/have been + rup tritij় goddrych + hjaj/hjabh bin + V3 The book has been read. dj buk hjaj bin red itimdhje smpnn hj়echhe pd়a y llyfr.

27 purn llais goddefol + prkrit goddrych goddrych + has/have been + rup tritij় + by + prkrit goddrych goddrych + hjaj/hjabh bin + V3 + gan + ejent The book has been read by the teacher. dj buk hjaj bin red gan dj tichar itimdhje smpnn hj়echhe pd়a y llyfr dbara shikshk.

28 bhbishjt llais goddefol goddrych + will be + rup tritij় + kal goddrych + uil bi + V3 + taim The book will be read tomorrow. dj buk uil bi red tomro sy llyfr caiff ei ddarllen yfory.

29 bhbishjt llais goddefol + prkrit goddrych goddrych + will be + rup tritij় + by + prkrit goddrych + kal goddrych + uil bi + V3 + gan + ejent + taim The book will be read by the teacher tomorrow. dj buk uil bi red gan dj tichar tomro sy llyfr caiff ei ddarllen dbara shikshk yfory.

30 llais goddefol sngge kra naks Gododdrych + berf alnaks + be + rup tritij় goddrych + modal berf + bi + V3 The book must be read. dj buk mast bi red y llyfr pd়te hbe.

31 ffurf negyddol Gododdrych + berf shaj়k + not + berf goddrych + berf ategol + not + berf I do not read a book. ai du not rid oja buk fi fi kono bi darllenaf na.

32 llais goddefoler ffurf negyddol goddrych + be + not + rup tritij় + by + prkrit goddrych goddrych + bi + not + V3 + gan + ejent The book is not read by the teacher. dj buk ij not red gan dj tichar na y llyfr caiff ei ddarllen dbara shikshk.

33 cwestiwn ie/na berf shaj়k + Gododdrych + berf? berf ategol + goddrych + bhrb? Do you read a book? du iu rid oja bk? ti ki llyfr darllena?

34 prshn llais goddefol be + goddrych + rup althalth? bi + goddrych + bhi thri? Is the book being read? ij dj buk biing rd? ki/hj় ki hj়/kra hj় pd়a alktab?

35 goddrych smprke prshn who + berf + gwrthrych uniongyrchol? who + berf + direkt aobjkt? Who reads the book? who rid‌j dj bk? ke y llyfr darllena?

36 gwrthrych anuniongyrchol smprke prshn who/whom + berf shaj়k + Goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol + to? who/whom + berf ategol + goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol + to? Who do you give the book to? who du iu gibh dj buk to? ti kake y llyfr dao?

37 ffurf orchmynnol berf +...! berf +...! Read! rid! darllena!

38 adesh + gwrthrych anuniongyrchol berf + gwrthrych uniongyrchol + to + gwrthrych anuniongyrchol! berf + gwrthrych uniongyrchol + to + gwrthrych anuniongyrchol! Give the book to him! gibh dj buk to him! y llyfr iddo/iddi dao!

39 llais goddefol adesh let + gwrthrych uniongyrchol + be + rup tritij়! lt + gwrthrych uniongyrchol + bi + V3! Let the book be read! lt dj buk bi red! y llyfr pd়te dao!

40 berfenw to + berf to + berf to read to rid pd়a / pd়te

41 berfenw + krm mbashr to + berf + gwrthrych uniongyrchol to + berf + gwrthrych uniongyrchol to read a book to rid oja buk llyfr pd়a

42 berfenw + krm mbashr nirdisht to + berf + gwrthrych uniongyrchol penderfynydd to + berf + spesiphik gwrthrych uniongyrchol to read the book to rid dj buk y llyfr pd়a

43 pwrpas Gododdrych + berf + to + berf goddrych + berf + to + berf I eat to play. ai it to ple fi khai jate khelte pari.

44 cymal perthynol enw + upkrn/chihn alosl + bakj enw + riletibh oj়ard + klj The book that I read is interesting. dj buk djat ai rid ij intaresting fi je y llyfr darllenaf ta akrshnij়.

45 llais goddefol cymal perthynol enw + upkrn/chihn alosl + llais goddefol enw + riletibh oj়ard + bhj়es The book that is being read by the teacher is interesting. dj buk djat ij biing red gan dj tichar ij intaresting y llyfr je/jini hj়/kra hj় caiff ei ddarllen dbara shikshk annddaj়k.

46 amod if + bakj, Gododdrych + berf if + kloj, goddrych + berf If I have time, I read. if ai hjabh taim, ai rid os fy un i oes amser, fi darllenaf.

47 amod + llais goddefol if + goddrych + be + rup althalth, Gododdrych + berf if + goddrych + bi + bhi thri, goddrych + berf If the book is read, he learns. if dj buk ij rd, hi lrnj os y llyfr caiff ei ddarllen, ef/hi shekhe.

48 lleferydd anuniongyrchol Gododdrych + berf + that + Gododdrych + berf goddrych + berf + djat + goddrych + berf He said that he was reading. hi sd djat hi oj়aj riding ef/hi dywedodd je ef/hi pd়chhil.

49 cwestiwn anuniongyrchol Gododdrych + berf + if/whether + Gododdrych + berf goddrych + berf + if/whether + goddrych + berf He asked if I was reading. hi askt if ai oj়aj riding ef/hi gofynnodd fi pd়chhilam ki na.

50 gorchymyn neu gais anuniongyrchol Gododdrych + berf + krm + to + berf goddrych + berf + objekt + to + berf He asked me to read. hi askt mi to rid ef/hi amake pd়te dywedodd.

adferf:

1 pddhti (Manner): adferf moddti berf ba krmer pre aef/hi। Gododdrych + berf + krm + adferf। I read the book quickly. — ai rid dj buk kuikli। — fi y llyfr yn gyflym darllenaf।

2 sthan (Place): sthanbachk adferfti berf ba krmer pre aef/hi। Gododdrych + berf + krm + sthan। I read the book at home. — ai rid dj buk ojat hom। — fi gartref y llyfr darllenaf।

3 smj় (Time): smj়bachk adferf fel arfer bakjer sheshe ba shurute aef/hi। Gododdrych + berf + krm + smj়। I read the book yesterday. — ai rid dj buk ij়estarde। — fi ddoe y llyfr darllenachhi।

4 amlder (Frequency): amlderbachk adferf fel arfer prdhan berfr age aef/hi। goddrych + amlderbachk adferf + berf। I often read books. — ai ophen rid buks। — fi yn aml bi darllenaf।

5 amlder + be (Frequency + be): amlderbachk adferfti be berfr pre aef/hi। goddrych + be berf + amlderbachk adferf। He is always happy. — hi ij oloj়ej hjapi। — mae’n hapus bob amser।

6 amlder + shaj়k berf (Frequency + auxiliary): amlderbachk adferfti prthm shaj়k berfr pre aef/hi। goddrych + shaj়k berf + amlderbachk adferf + berf। I have never seen it. — ai hjabh nebhar sin it। — fi eti kkhno dekhini।

7 gradd (Degree): graddbachk adferfti je ansoddair ba adferfke brnna kre tar age aef/hi। goddrych + graddbachk adferf + ansoddair / adferf। It is very good. — it ij bheri gud। — eti khub bhalo।

8 gradd + berf (Degree + verb): bjbhrit adferfer opr nirbhr kre graddbachk adferfti berfr age ba pre aste pare। Gododdrych + berf + adferf। I really like it. — ai rij়eli laik it। — fi eti stjii pchhnd kri।

9 bakjbachk adferf (Sentence adverb): eti bakjer shurute, majhkhane ba sheshe aste pare a puro bakj smprke bktar mnobhab prkash kre। adferf + bakj। Fortunately, I won. — forchunetli, ai oj়an। — yn ffodus, enillais i।

10 mntbjsuchk adferf (Comment adverb): eti fel arfer bakjer shurute aef/hi a bktar mtamt ba mntbj prkash kre। adferf + bakj। Honestly, I don't know. — onestli, ai dont no। — a dweud y gwir, dw i ddim yn gwybod।

11 sngjogkari adferf (Linking adverb): eti fel arfer bakjer shurute ba majhkhane aef/hi a duti dharna ba bakjke sngjukt kre। bakj + sngjogkari adferf + bakj। I was tired; however, I worked. — ai oj়aj taij়ard; haoebhar, ai oj়arkt। — fi roeddwn yn flinedig; fodd bynnag fi kaj krechhi।

12 cyfeiriad (Direction): cyfeiriadbachk adferfti berf ba krmer pre aef/hi। Gododdrych + berf + krm + cyfeiriadbachk adferf। She went outside. — shi oj়ent autsaid। — ef/hi aeth allan।

13 nirdisht amlder (Definite frequency): nirdisht amlderr smj়suchk obhibjkti bakjer shurute ba sheshe aste pare। smj়suchk obhibjkti + bakj। I go there every day. — ai go dej়ar ebhri de। — fi bob dydd yno jai।

14 hyd (Duration): hyder obhibjkti fel arfer bakjer sheshe aef/hi। Gododdrych + berf + krm + hyd। I studied for two hours. — ai stadid for to aoj়ars। — fi dwy awr pd়ashona krechhi।

15 pwrpas (Purpose): pwrpassuchk obhibjkti fel arfer bakjer sheshe aef/hi a kajti krar karn prkash kre। bakj + pwrpas। I went there to study. — ai oj়ent dej়ar to stadi। — fi i astudio yno gij়echhilam।

GWRTHRYCH ANUNIONGYRCHOL

# Math Strwythur yn Gymraeg Ynganiad y strwythur Enghraifft Ynganiad yr enghraifft arbi Cyfieithiad

1 gwrthrych anuniongyrchol cyn yr uniongyrchol Goddrych + berf + gwrthrych anuniongyrchol + gwrthrych uniongyrchol goddrych + berf + gwrthrych anuniongyrchol + gwrthrych uniongyrchol I gave him a book. ai gibh him oja buk fi iddo/iddi dij়echhi llyfr.

2 gwrthrych uniongyrchol + to + gwrthrych anuniongyrchol Gododdrych + berf + gwrthrych uniongyrchol + to + gwrthrych anuniongyrchol goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol + to + gwrthrych anuniongyrchol I gave a book to him. ai gibh oja buk to him fi dij়echhi llyfr iddo/iddi.

3 gwrthrych anuniongyrchol cyn yr uniongyrchol Goddrych + berf + gwrthrych anuniongyrchol + gwrthrych uniongyrchol goddrych + berf + gwrthrych anuniongyrchol + gwrthrych uniongyrchol She sent me a letter. shi ef/hint mi oja ltr fi pathij়echhi fy un i jnj chithi.

4 gwrthrych uniongyrchol + to + gwrthrych anuniongyrchol Gododdrych + berf + gwrthrych uniongyrchol + to + gwrthrych anuniongyrchol goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol + to + gwrthrych anuniongyrchol She sent a letter to me. shi ef/hint oja ltr to mi fi pathij়echhi chithi fy un i jnj.

5 gwrthrych anuniongyrchol cyn yr uniongyrchol sngge for Goddrych + berf + gwrthrych anuniongyrchol + gwrthrych uniongyrchol goddrych + berf + gwrthrych anuniongyrchol + gwrthrych uniongyrchol I bought her a gift. ai bt har oja gipht fi kinechhi iddo/iddi uphar.

6 gwrthrych uniongyrchol + for + gwrthrych anuniongyrchol Goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol + for + gwrthrych anuniongyrchol goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol + for + gwrthrych anuniongyrchol I bought a gift for her. ai bt oja gipht for har fi kinechhi uphar iddo/iddi.

7 gwrthrych anuniongyrchol bhi llais goddefol gwrthrych anuniongyrchol + be + rup tritij় + gwrthrych uniongyrchol gwrthrych anuniongyrchol + bi + V3 + gwrthrych uniongyrchol He was given a book. hi oj়aj gibhen oja buk aati llyfr.

8 gwrthrych uniongyrchol bhi llais goddefol + to + gwrthrych anuniongyrchol gwrthrych uniongyrchol + be + rup tritij় + to + gwrthrych anuniongyrchol gwrthrych uniongyrchol + bi + V3 + to + gwrthrych anuniongyrchol A book was given to him. oja buk oj়aj gibhen to him aati llyfr iddo/iddi.

9 gwrthrych anuniongyrchol smprke prshn upkrn/chihn alastphham + berf shaj়k + Goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol + to? o + du/daj/did + goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol + to? Who did you give it to? who did iu gibh it to? kake fi iddo/iddi dij়echhi?

10 gwrthrych anuniongyrchol smprke anushthanik prshn To whom + berf shaj়k + Goddrych + berf + gwrthrych uniongyrchol? to whom + oksilij়ari + goddrych + berf + direkt aobjkt? To whom did you give it? to whom did iu gibh it? kake fi iddo/iddi dij়echhi?

GENEDL: MEDDIANT / PERTHYNAS

# Math Strwythur yn Gymraeg Ynganiad y strwythur Enghraifft Ynganiad yr enghraifft Cyfieithiad

1 Meddiant unigol enw + 's + enw enw + ij + enw John's car jonj kar gad়i jon.

2 of bjbhar kre Meddiant enw + of + enw enw + abh + enw the car of John dj kar abh jon gad়i jon.

3 Meddiant lluosog almntjm enw lluosog + ' + enw enw lluosog + collnod + enw students' books stiodnts bks y llyfrau altlab.

4 Meddiant lluosog o- / nj় almntjm enw + 's + enw enw + ij + enw children's toys tshldrnj toij alaab alatphal.

5 Meddiant alshia bastkhdam of enw + of + enw enw + abh + enw the roof of the house dj ruph abh dj haus skph bad়iti.

6 penderfynydd meddiannol penderfynydd meddiannol + enw pjesibh penderfynydd + enw my car mai kar siarti.

7 Meddiant annibynnol Rhagenw Meddiant almstkl rhagenw meddiannol The car is mine. dj kar ij main alsiara fy un i jnj / alsiara fy un i.

8 Meddiant almjdoja enw + of + Rhagenw Meddiant almstkl enw + abh + rhagenw meddiannol a friend of mine oja fornd abh main sdik fy un i jnj / ahd asdkaii.

9 Meddiant smj় smj়er enw + 's + enw taim enw + ij + enw today's news tdaij nioj akhbar heddiw.

10 kias lluosog rhif + primaper ekk + ' + enw rhifolyn + iont + collnod + enw two weeks' vacation to oiks bhkishn atla mdtha asboaan.

11 cwestiwn am feddiant whose + enw? whoj + naon? Whose book? whoj bk? bi ke? / kake ei alktab?

12 meddiant mewn cymal perthynol whose + enw + bakj whoj + enw + klj the man whose car... dj mjan whoj kar... purushti je/jini siarth...

13 meddiant ar y cyd enw alaol + and + enw althani + 's + enw enw + and + enw + ij + enw John and Mary's house jon and mirij haus mnjl jon omari jouth.

14 meddiant ar wahân enw alaol + 's + and + enw althani + 's + enw enw + ij + and + enw + ij + enw John's and Mary's houses jonj and mirij haojj mnjla jon omari; lkl ekjn/ekti thekenhwa mnjlh.

ANNIBYNNOL: RHAGENWAU MEDDIANNOL ANNIBYNNOL

alshkhs penderfynydd meddiannol Ynganiad penderfynydd meddiannol Rhagenw Meddiant almstkl Ynganiad Rhagenw Meddiant Enghraifft lawn Ynganiad yr enghraifft Cyfieithiad

I = fi my mai mine main This book is mine. dis buk ij main y llyfr hwn fy un i jnj / y llyfr hwn fy un i.

you = ti / ti your ior yours ior‌j This book is yours. dis buk ij ior‌j y llyfr hwn dy un di jnj / y llyfr hwn mlkk.

he = who his hij his hij This book is his. dis buk ij hij y llyfr hwn iddo/iddi / y llyfr hwn tar.

she = hi her har hers harj This book is hers. dis buk ij harj y llyfr hwn iddo/iddi / y llyfr hwn tar.

it = who/hi lgir alaakl its its na iojd Rhagenw Meddiant mstkl prchlit — The dog hurt its leg. dj dog hrt its lg aghat pej়echhe alklb bhi tar pa.

we = ni our aoj়ar ours aoj়ar‌j This book is ours. dis buk ij aoj়ar‌j y llyfr hwn ein un ni jnj / y llyfr hwn ein un ni.

they = nhw / nhw their dej়ar theirs dej়ar‌j This book is theirs. dis buk ij dej়ar‌j y llyfr hwn jnjnhw / y llyfr hwn Meddiantnhw.

The book is the boy's. = y llyfr Meddiant chheleti.

The book is for the boy. = y llyfr llold.

WAS GOING TO: roedd ar fin gwneud / roedd i fod i wneud

Rhagenw Strwythur yn Gymraeg Ynganiad y strwythur Enghraifft Ynganiad yr enghraifft Ystyr

I = fi fi + was going to + berf ai + oj়aj goj়ing to + berf I was going to eat. ai oj়aj goj়ing to it chhilam/chhile fi khab / chhilam/chhile anoi je/krte akl.

you = ti/ti ti + were going to + berf iu + oj়ar goj়ing to + berf You were going to eat. iu oj়ar goj়ing to it chhilam/chhile stakl / chhilam/chhile tnoi je/krte takl.

he = who who + was going to + berf hi + oj়aj goj়ing to + berf He was going to eat. hi oj়aj goj়ing to it chhil siakl / chhil ichchha kre je/krte iakl.

she = hi hi + was going to + berf shi + oj়aj goj়ing to + berf She was going to eat. shi oj়aj goj়ing to it chhil stakl / chhil tnoi je/krte takl.

it = who/hi lgir alaakl who/hi + was going to + berf it + oj়aj goj়ing to + berf It was going to rain. it oj়aj goj়ing to rein chhil theke almtoka je/krte tmtr / chhil almtr sihtl.

we = ni ni + were going to + berf ui + oj়ar goj়ing to + berf We were going to eat. ui oj়ar goj়ing to it ni chhilam ni khab / ni chhilam nnoi je/krte nakl.

they = nhw/nhw nhw/nhw + were going to + berf de + oj়ar goj়ing to + berf They were going to eat. de oj়ar goj়ing to it chhil nhw siaklon / chhil nhw inoon je/krte iakloa.

[oj়aj abot to/oj়ar abot to] was about to/were about to o nstkhdm

Was about to = kono kichhu ghtte jachchhil.

Was supposed to = kichhu krar ktha chhil, kintu kono kichhu iddo/iddi badha dij়echhe ba bhinn kichhu ghtechhe.

I was supposed to clean up today, but due to the bad weather, I am not. = chhil theke ktha chhil je/krte anjph aliom, kintu karne kharap abhaoj়a krbe na aphal ef/hii.

2- Enwau (NOUNS)

arbi dharna Strwythur yn Gymraeg Enghraifft Ynganiad yn Saesneg arbite arbi

lluosog enw + s [s] books buks y llyfrau

lluosog enw + es [ij] boxes boksj snadik

unigol pendant the [dj] + enw the book dj bok y llyfr

lluosog pendant the [dj] + enw bwhobchn the books dj buks y llyfrau

unigol o- / nj় penderfynydd a [oja] + enw a book oja bok bi

unigol o- / nj় penderfynydd (os alklma badh ibda bhrph ala) an [an] + enw an apple an ojapl tphaha

gwrthrych anuniongyrchol goddrych + kra + krm tar sngge/eti dij়e o- / nj় mbashr + krm tar sngge/eti dij়e mbashr I give him the book. ai gibh him dj bok iddo/iddi dii y llyfr.

gwrthrych anuniongyrchol sngge to goddrych + kra + krm tar sngge/eti dij়e mbashr + to [to] + krm tar sngge/eti dij়e o- / nj় mbashr I give the book to him. ai gibh dj bok to him fi dii y llyfr iddo/iddi.

Meddiant maliker enw + 's [s] + Meddiantdhin enw John's car jonj kar gad়i jon

Meddiant lluosog enw bwhobchn almalk + s' [s] + Meddiantdhin enw the boys'' books dj bj়j buks y llyfrau chhelera

of bjbhar kre Meddiant Meddiantdhin enw + of [obh] + maliker enw the door of the house dj dor obh dj haus bab bad়iti

Diwedd gair Beth ydyn ni’n ei ychwanegu? Enghraifft Ynganiad arbite

y rhan fwyaf o eiriau -s book → books bok -> buks

s -es bus → buses bas -> basij

ss -es class → classes klas -> klasij

sh -es dish → dishes dish -> dishij

ch -es watch → watches oj়ach -> oj়achij

x -es box → boxes buks -> boksj

z -es quiz → quizzes kuij -> kuijij

consonant + y -ies baby → babies bebi -> bebij

vowel + y -s boy → boys bj় -> bj়j

kichhu f/fe -ves knife → knives naif -> naibhj

kichhu f/fe -s roof → roofs ruph -> ruphs

pan fo’n amhenodol olluosog hte er enghraifft unigolA os chhil enw o- / nj় madod, na nda

GWRTHRYCH ANUNIONGYRCHOL

yn Saesneg gwrthrych anuniongyrchol bsanor mae tair ffordd sylfaenol:

1- Subject + Verb + Indirect Object + Direct Object

I give a boy a book. = fi dii olda llyfr.

2- Subject + Verb + Direct Object + to + Indirect Object

I give a book to a boy. = fi dii llyfr lold.

3- Subject + Verb + to + Indirect Object + Direct Object

I give to a boy a book. = fi dii lold llyfr.

ei pddhtiti mae’n swnio’n anarferol mewn Saesneg modern; defnyddir y dull cyntaf a’r ail yn amlach.

GENEDL: MEDDIANT

yn Saesneg Meddiant prkasher mae dwy ffordd sylfaenol:

1- Owner's + Possession

The boy's book = bi chheleti.

2- Possession + of + Owner

The book of the boy = bi chheleti.

3- Ansoddeiriau (ADJECTIVES)

Math yn y Gymraeg Gwneuthuriad yn y Gymraeg Ynganiad y gwneuthuriad mewn Saesneg Enghraifft Ynganiad yn Gymraeg Ystyr

Ansoddair disgrifiadol Ansoddair + enw adjective + noun a beautiful house a biwtiful haus tŷ hardd

Ansoddair meintiol Meintiolwr + enw kwontiti + noun many books meni buks llawer o lyfrau

Ansoddair rhifol Rhif + enw nymber + noun three books thri buks tri llyfr

Ansoddair dangosol this/that/these/those + enw this/dat/dhis/dhous + noun this book dhis buk y llyfr hwn

Ansoddair meddiannol my/your/his/her/its/our/their + enw mai/yor/hiz/her/its/aur/dheir + noun my car mai kar fy nghar

Ansoddair holiadol which/what/whose + enw witsh/wot/huz + noun which book? witsh buk? pa lyfr?

Ansoddair amhenodol Gair amhenodol + enw indefinit word + noun some books sam buks rhai llyfrau

Ansoddair dosbarthiadol each/every/either/neither + enw iitsh/evri/ii-dher/naidher + noun each student iitsh stiwdent pob myfyriwr

Ansoddair sy'n deillio o enw priod Enw priod → ansoddair proper noun → adjective English language inglish lengwidsj yr iaith Saesneg

Ansoddair cyfansawdd Gair + gair word + word a well-known actor a wel-nown actor actor adnabyddus

Ansoddair a ffurfir o gyfranogiad presennol neu orffennol V-ing / V-ed vi-ing / vi-ed a boring movie a boring muvi ffilm ddiflas

Ansoddair cymharol Ansoddair + er / more + ansoddair adjective + er / mor + adjective bigger house biger haus tŷ mwy

Ansoddair eithaf Ansoddair + est / most + ansoddair adjective + est / moust + adjective the biggest house dhe bigest haus y tŷ mwyaf

Ansoddeiriau mewn cyfres Ansoddair + coma + ansoddair + enw adjective + comma + adjective + noun a long, difficult journey a long, difikalt jerni taith hir ac anodd

Ansoddair o flaen enw Ansoddair + enw adjective + noun a red car a red kar car coch

Ansoddair rhagfynegol Goddrych + be + ansoddair sabjekt + bi + adjektiv The car is red. dhe kar iz red Mae'r car yn goch.

Ansoddair ar ôl enw Enw + ansoddair noun + adjective something interesting samthing intresting rhywbeth diddorol

Ansoddair annibynnol Ansoddair adjective perfect perfekt perffaith

Ansoddair pwysleisiol Ansoddair + enw adjective + noun my own car mai oun kar fy nghar fy hun

Ansoddair ebychiadol what + ansoddair + enw wot + adjective + noun What a beautiful day! wot a biwtiful dei Am ddiwrnod hardd!

1. Presennol syml — Present Simple

Strwythur: Goddrych + am/is/are + ategiad

Ynganiad y strwythur: sabjekt + am/iz/ar + kompliment

Rhagenw Strwythur Enghraifft Ynganiad yn Gymraeg Ystyr

I I am I am happy. ai am hepi Rwy'n hapus.

You You are You are happy. yu ar hepi Rwyt ti'n hapus.

He He is He is happy. hi iz hepi Mae e'n hapus.

She She is She is happy. shi iz hepi Mae hi'n hapus.

It It is It is cold. it iz kould Mae'n oer.

We We are We are happy. wi ar hepi Rydyn ni'n hapus.

You You are You are happy. yu ar hepi Rydych chi'n hapus.

They They are They are happy. dhei ar hepi Maen nhw'n hapus.

2. Gorffennol syml — Past Simple

Strwythur: Goddrych + was/were + ategiad

Ynganiad y strwythur: sabjekt + woz/wer + kompliment

Rhagenw Strwythur Enghraifft Ynganiad yn Gymraeg Ystyr

I I was I was happy. ai woz hepi Roeddwn i'n hapus.

You You were You were happy. yu wer hepi Roeddet ti'n hapus.

He He was He was happy. hi woz hepi Roedd e'n hapus.

She She was She was happy. shi woz hepi Roedd hi'n hapus.

It It was It was cold. it woz kould Roedd hi'n oer.

We We were We were happy. wi wer hepi Roedden ni'n hapus.

You You were You were happy. yu wer hepi Roeddech chi'n hapus.

They They were They were happy. dhei wer hepi Roedden nhw'n hapus.

3. Dyfodol syml — Future Simple

Strwythur: Goddrych + will be + ategiad

Ynganiad y strwythur: sabjekt + wil bi + kompliment

Rhagenw Strwythur Enghraifft Ynganiad yn Gymraeg Ystyr

I I will be I will be happy. ai wil bi hepi Byddaf yn hapus.

You You will be You will be happy. yu wil bi hepi Byddi di'n hapus.

He He will be He will be happy. hi wil bi hepi Bydd e'n hapus.

She She will be She will be happy. shi wil bi hepi Bydd hi'n hapus.

It It will be It will be cold. it wil bi kould Bydd hi'n oer.

We We will be We will be happy. wi wil bi hepi Byddwn ni'n hapus.

You You will be You will be happy. yu wil bi hepi Byddwch chi'n hapus.

They They will be They will be happy. dhei wil bi hepi Byddan nhw'n hapus.

4. Presennol parhaus — Present Continuous

Strwythur: Goddrych + am/is/are being + ategiad

Ynganiad y strwythur: sabjekt + am/iz/ar biing + kompliment

Rhagenw Strwythur Enghraifft Ynganiad yn Gymraeg Ystyr

I I am being I am being careful. ai am biing kerful Rwy'n ymddwyn yn ofalus.

You You are being You are being careful. yu ar biing kerful Rwyt ti'n ymddwyn yn ofalus.

He He is being He is being careful. hi iz biing kerful Mae e'n ymddwyn yn ofalus.

She She is being She is being careful. shi iz biing kerful Mae hi'n ymddwyn yn ofalus.

It It is being It is being repaired. it iz biing ripeird Mae'n cael ei atgyweirio.

We We are being We are being careful. wi ar biing kerful Rydyn ni'n ymddwyn yn ofalus.

You You are being You are being careful. yu ar biing kerful Rydych chi'n ymddwyn yn ofalus.

They They are being They are being careful. dhei ar biing kerful Maen nhw'n ymddwyn yn ofalus.

5. Gorffennol parhaus — Past Continuous

Strwythur: Goddrych + was/were being + ategiad

Ynganiad y strwythur: sabjekt + woz/wer biing + kompliment

Rhagenw Strwythur Enghraifft Ynganiad yn Gymraeg Ystyr

I I was being I was being careful. ai woz biing kerful Roeddwn i'n ymddwyn yn ofalus.

You You were being You were being careful. yu wer biing kerful Roeddet ti'n ymddwyn yn ofalus.

He He was being He was being careful. hi woz biing kerful Roedd e'n ymddwyn yn ofalus.

She She was being She was being careful. shi woz biing kerful Roedd hi'n ymddwyn yn ofalus.

It It was being It was being repaired. it woz biing ripeird Roedd yn cael ei atgyweirio.

We We were being We were being careful. wi wer biing kerful Roedden ni'n ymddwyn yn ofalus.

You You were being You were being careful. yu wer biing kerful Roeddech chi'n ymddwyn yn ofalus.

They They were being They were being careful. dhei wer biing kerful Roedden nhw'n ymddwyn yn ofalus.

6. Dyfodol parhaus — Future Continuous

Strwythur: Goddrych + will be being + ategiad

Ynganiad y strwythur: sabjekt + wil bi biing + kompliment

Rhagenw Enghraifft Ynganiad yn Gymraeg Ystyr

I I will be being careful. ai wil bi biing kerful Byddaf yn ymddwyn yn ofalus.

You You will be being careful. yu wil bi biing kerful Byddi di'n ymddwyn yn ofalus.

He He will be being careful. hi wil bi biing kerful Bydd e'n ymddwyn yn ofalus.

She She will be being careful. shi wil bi biing kerful Bydd hi'n ymddwyn yn ofalus.

It It will be being repaired. it wil bi biing ripeird Bydd yn cael ei atgyweirio.

We We will be being careful. wi wil bi biing kerful Byddwn ni'n ymddwyn yn ofalus.

You You will be being careful. yu wil bi biing kerful Byddwch chi'n ymddwyn yn ofalus.

They They will be being careful. dhei wil bi biing kerful Byddan nhw'n ymddwyn yn ofalus.

Mae'r amser hwn yn gywir yn ramadegol, ond mae'n anghyffredin iawn mewn Saesneg naturiol.

7. Presennol perffaith — Present Perfect

Strwythur: Goddrych + have/has been + ategiad

Ynganiad y strwythur: sabjekt + hav/haz bin + kompliment

Rhagenw Enghraifft Ynganiad yn Gymraeg Ystyr

I I have been happy. ai hav bin hepi Rwyf wedi bod yn hapus.

You You have been happy. yu hav bin hepi Rwyt ti wedi bod yn hapus.

He He has been happy. hi haz bin hepi Mae e wedi bod yn hapus.

She She has been happy. shi haz bin hepi Mae hi wedi bod yn hapus.

It It has been cold. it haz bin kould Mae hi wedi bod yn oer.

We We have been happy. wi hav bin hepi Rydyn ni wedi bod yn hapus.

You You have been happy. yu hav bin hepi Rydych chi wedi bod yn hapus.

They They have been happy. dhei hav bin hepi Maen nhw wedi bod yn hapus.

8. Gorffennol perffaith — Past Perfect

Strwythur: Goddrych + had been + ategiad

Ynganiad y strwythur: sabjekt + had bin + kompliment

Rhagenw Enghraifft Ynganiad yn Gymraeg Ystyr

I I had been happy. ai had bin hepi Roeddwn i wedi bod yn hapus.

You You had been happy. yu had bin hepi Roeddet ti wedi bod yn hapus.

He He had been happy. hi had bin hepi Roedd e wedi bod yn hapus.

She She had been happy. shi had bin hepi Roedd hi wedi bod yn hapus.

It It had been cold. it had bin kould Roedd hi wedi bod yn oer.

We We had been happy. wi had bin hepi Roedden ni wedi bod yn hapus.

You You had been happy. yu had bin hepi Roeddech chi wedi bod yn hapus.

They They had been happy. dhei had bin hepi Roedden nhw wedi bod yn hapus.

9. Dyfodol perffaith — Future Perfect

Strwythur: Goddrych + will have been + ategiad

Ynganiad y strwythur: sabjekt + wil hav bin + kompliment

Rhagenw Enghraifft Ynganiad yn Gymraeg Ystyr

I I will have been happy. ai wil hav bin hepi Byddaf wedi bod yn hapus.

You You will have been happy. yu wil hav bin hepi Byddi di wedi bod yn hapus.

He He will have been happy. hi wil hav bin hepi Bydd e wedi bod yn hapus.

She She will have been happy. shi wil hav bin hepi Bydd hi wedi bod yn hapus.

It It will have been cold. it wil hav bin kould Bydd hi wedi bod yn oer.

We We will have been happy. wi wil hav bin hepi Byddwn ni wedi bod yn hapus.

You You will have been happy. yu wil hav bin hepi Byddwch chi wedi bod yn hapus.

They They will have been happy. dhei wil hav bin hepi Byddan nhw wedi bod yn hapus.

10. Presennol perffaith parhaus — Present Perfect Continuous

Strwythur: Goddrych + have/has been being + ategiad

Ynganiad y strwythur: sabjekt + hav/haz bin biing + kompliment

Rhagenw Enghraifft Ynganiad yn Gymraeg Ystyr

I I have been being careful. ai hav bin biing kerful Rwyf wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

You You have been being careful. yu hav bin biing kerful Rwyt ti wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

He He has been being careful. hi haz bin biing kerful Mae e wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

She She has been being careful. shi haz bin biing kerful Mae hi wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

It It has been being repaired. it haz bin biing ripeird Mae wedi bod yn cael ei atgyweirio.

We We have been being careful. wi hav bin biing kerful Rydyn ni wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

You You have been being careful. yu hav bin biing kerful Rydych chi wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

They They have been being careful. dhei hav bin biing kerful Maen nhw wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

11. Gorffennol perffaith parhaus — Past Perfect Continuous

Strwythur: Goddrych + had been being + ategiad

Ynganiad y strwythur: sabjekt + had bin biing + kompliment

Rhagenw Enghraifft Ynganiad yn Gymraeg Ystyr

I I had been being careful. ai had bin biing kerful Roeddwn i wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

You You had been being careful. yu had bin biing kerful Roeddet ti wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

He He had been being careful. hi had bin biing kerful Roedd e wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

She She had been being careful. shi had bin biing kerful Roedd hi wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

It It had been being repaired. it had bin biing ripeird Roedd wedi bod yn cael ei atgyweirio.

We We had been being careful. wi had bin biing kerful Roedden ni wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

You You had been being careful. yu had bin biing kerful Roeddech chi wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

They They had been being careful. dhei had bin biing kerful Roedden nhw wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

12. Dyfodol perffaith parhaus — Future Perfect Continuous

Strwythur: Goddrych + will have been being + ategiad

Ynganiad y strwythur: sabjekt + wil hav bin biing + kompliment

Rhagenw Enghraifft Ynganiad yn Gymraeg Ystyr

I I will have been being careful. ai wil hav bin biing kerful Byddaf wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

You You will have been being careful. yu wil hav bin biing kerful Byddi di wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

He He will have been being careful. hi wil hav bin biing kerful Bydd e wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

She She will have been being careful. shi wil hav bin biing kerful Bydd hi wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

It It will have been being repaired. it wil hav bin biing ripeird Bydd wedi bod yn cael ei atgyweirio.

We We will have been being careful. wi wil hav bin biing kerful Byddwn ni wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

You You will have been being careful. yu wil hav bin biing kerful Byddwch chi wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

They They will have been being careful. dhei wil hav bin biing kerful Byddan nhw wedi bod yn ymddwyn yn ofalus.

4- Rhagenwau (PRONOUNS)

. rhagenw alshkhsia — pob prif achos

obstha / cysyniad Arabeg ffurf yn Arabeg ynganiad y ffurf rhagenw ynganiad Ystyr

Achos goddrychol rhagenw goddrych sabjekt pronaun I ai fi

Achos goddrychol rhagenw goddrych sabjekt pronaun you iu ti / chi

Achos goddrychol rhagenw goddrych sabjekt pronaun he hi hu

Achos goddrychol rhagenw goddrych sabjekt pronaun she shi hi

Achos goddrychol rhagenw goddrych sabjekt pronaun it it hu/hi lgir alaakl

Achos goddrychol rhagenw goddrych sabjekt pronaun we ui ni

Achos goddrychol rhagenw goddrych sabjekt pronaun they yi nhw / nhw

Enghreifftiau

rhagenw Enghreifftiau ynganiad Ystyr

I I read. ai rid Rwy’n darllen..

you You work. iu oyark ti Rwyt ti’n gweithio. / chi Rwyt ti’n gweithio.on.

he He sleeps. hi slips hu cysgu.

she She cooks. shi koks hi ttbkh.

it It works. it orks se/eti Mae’n gweithio..

we We study. ui stdi ni ndrs.

they They live here. yi lbh ser nhw se bas kreon nhwa.

2. obstha Achos gwrthrychol

tstkhdm andma hte rhagenw mphaola mbashra o o- / ny mbashr.

cysyniad Arabeg ffurf yn Arabeg ynganiad y ffurf rhagenw ynganiad Ystyr

Achos gwrthrychol rhagenw krm objekt pronaun me mi iiai / fy jny

Achos gwrthrychol rhagenw krm objekt pronaun you iu iiak / iiakm

Achos gwrthrychol rhagenw krm objekt pronaun him him iiah / ei jny

Achos gwrthrychol rhagenw krm objekt pronaun her har iiaha / ei jny

Achos gwrthrychol rhagenw krm objekt pronaun it it iiah/iiaha lgir alaakl

Achos gwrthrychol rhagenw krm objekt pronaun us as iiana / ein jny

Achos gwrthrychol rhagenw krm objekt pronaun them ym iianhw / jnynhw

Enghreifftiau

Enghreifftiau ynganiad Ystyr

She called me. shi kold mi hi atslt bi.

I saw you. ai so iu raitk / raitkm.

We helped him. ui hlbt him saadnah.

I know her. ai no har fi aarphha.

I bought it. ai bt it fi Bethnechhih.

He invited us. hi inbhaited as hu daana.

She called them. shi kold ym hi atslt bnhw.

3. dmair Meddiant age enw

hwn/hon tsma symlt Meddiantsuchk bisheshn / mhddat Meddiant lanha tati age enw.

cysyniad Arabeg ffurf yn Arabeg ynganiad y ffurf rhagenw ynganiad Ystyr

Meddiant my + enw mai + naun my mai i / fy jny

Meddiant your + enw ior + naun your ior k / km

Meddiant his + enw hij + naun his hij h / ei jny

Meddiant her + enw har + naun her har ha / ei jny

Meddiant its + enw its + naun its its h/ha lgir alaakl

Meddiant our + enw aoyar + naun our aoyar na / ein jny

Meddiant their + enw deyar + naun their deyar nhw / nhw

Enghreifftiau

Enghreifftiau ynganiad Ystyr

My book is new. mai bok ij niu ktabi newydd.

Your car is fast. ior kar ij phast siartk sriaa.

His house is big. hij haus ij bg mnjlh big.

Her phone is new. har phon ij niu hatphha newydd.

Its color is beautiful. its klr ij biutiphul lonh hardd.

Our teacher is nice. aoyar tichar ij nais malmna ltiph.

Their house is large. deyar haus ij larj mnjlnhw big.

4. Rhagenwau meddiannol annibynnol

hwn/hon tati bdon enw badha.

cysyniad Arabeg ffurf yn Arabeg ynganiad y ffurf rhagenw ynganiad Ystyr

Meddiant mstkla mine main mine main fy jny / fy

Meddiant mstkla yours ior‌j yours ior‌j dy jny / mlkk

Meddiant mstkla his hij his hij ei jny / ei

Meddiant mstkla hers hrj hers hrj ei jny / ei

Meddiant mstkla ours aoyar‌j ours aoyar‌j ein jny / ein

Meddiant mstkla theirs deyar‌j theirs deyar‌j jnynhw / Meddiantnhw

mlahja: na iojd symlt rhagenw Meddiant mstkl prchlit jny it.

Enghreifftiau

Enghreifftiau ynganiad Ystyr

This book is mine. dis bok ij main Mae’r llyfr hwn yn eiddo i mi..

The car is yours. dy kar ij ior‌j alsiara dy jny.

The house is his. dy haus ij hij y tŷ ei jny.

The bag is hers. dy bag ij hrj alhkiba ei jny.

The room is ours. dy rom ij aoyar‌j algrpha ein jny.

The books are theirs. dy buks ar deyar‌j bigulo jnynhw.

5. rhagenw alanakasia

tstkhdm andma iaod Achos gwrthrychol dike/prynt goddrych nphsh.

cysyniad Arabeg ffurf yn Arabeg ynganiad y ffurf rhagenw ynganiad Ystyr

anakasi my + self mai + selph myself mai selph nphsi

anakasi your + self ior + selph yourself ior selph nphsk

anakasi him + self him + selph himself him selph nphsh

anakasi her + self har + selph herself har selph nphsha

anakasi it + self it + selph itself it selph nphsh/nphsha lgir alaakl

anakasi our + selves aoyar + slphj ourselves aoyar slphj anphsna

anakasi your + selves ior + slphj yourselves ior slphj anphskm

anakasi them + selves ym + slphj themselves ym slphj anphsnhw / anphsnhw

Enghreifftiau

Enghreifftiau ynganiad Ystyr

I hurt myself. ai hrt mai selph ayit nphsi.

You did it yourself. iu did it ior selph phalt hwnnw/honno bnphsk.

He introduced himself. hi intrdiost him selph kdm nphsh.

She taught herself English. shi tot har selph inglish almt nphsha ingreji.

The machine turned itself off. dy mshin trnd it selph obh aokpht alala nphsha.

We enjoyed ourselves. ui injoid aoyar slphj astmtana.

They introduced themselves. yi intrdiost ym slphj kdmoa anphsnhw.

6. rhagenw alisharia

cysyniad Arabeg ffurf yn Arabeg ynganiad y ffurf rhagenw ynganiad Ystyr

ishara llmphrd alkrib this dis this dis hwn/hon / hwn/hon

ishara llmphrd albaid that dyat that dyat hwnnw/honno / hwnnw/honno

ishara lljma alkrib these dij these dij hulaa / hwn/hon

ishara lljma albaid those doj those doj aolik / hwnnw/honno

Enghreifftiau

This is my book.

dis ij mai bok.

hwn/hon ktabi.

That is your car.

dyat ij ior kar.

hwnnw/honno siartk.

These are my shoes.

dij ar mai shoj.

hwn/hon ahyiti.

Those are their houses.

doj ar deyar haojj.

hwnnw/honno mnajlnhw.

7. rhagenw alastphhamia

cysyniad Arabeg ffurf yn Arabeg ynganiad y ffurf rhagenw ynganiad Ystyr

llsual smprke person who hu who hu Pwy?

llmphaol ei sngge/eti diye smprke person whom hum whom hum Pwy? / mn ye/yini oka alih berf?

llmlkia whose huj whose huj kaPwy? / mn sahb?

lshia o akhtiar what ot what ot maya? / ma?

llakhtiar which uich which uich ai?

Enghreifftiau

Who called you?

hu kold io?

theke atsl bk?

Whom did you see?

hum did iu si?

theke rait?

Whose is this?

huj ij ys?

kake hya?

What happened?

ot habnd?

Beth hdth?

Which is yours?

uich ij iorj?

Pa ekjn/ekti lk?

8. rhagenw almosola

cysyniad Arabeg ffurf yn Arabeg ynganiad y ffurf rhagenw ynganiad Ystyr

llaakl who hu who hu ye/yini / alti

llmphaol alaakl whom hum whom hum ye/yini / alti

llmlkia whose huj whose huj ye/yini ei jny / alti ei jny

lgir alaakl which uich which uich ye/yini / alti

llaakl ogir alaakl that dyat that dyat ye/yini / alti

Enghreifftiau

The man who works here is my brother.

dy myan hu orks ser ij mai bryr.

purushti ye/yini Mae’n gweithio. nhwa hu akhi.

The book which I bought is interesting.

dy bok uich ai bt ij intrstng.

y llyfr ye/yini fi Bethnechhih annddayk.

The girl whose car was stolen called the police.

dy grl huj kar oaj stoln kold dy bolis.

alphtaa alti srkt siartha atslt bshrta.

9. rhagenw o- / ny nirdharka

hwn/hon tshir dike/prynt person o rhywbeth o- / ny penodol.

cysyniad Arabeg rhagenw ynganiad Ystyr

person o- / ny penodol someone sm oyan person Beth

person o- / ny penodol somebody sm badi person Beth

person o- / ny penodol bhi ffurf negyddol/cwestiwn anyone ini oyan Pa person

person o- / ny penodol bhi ffurf negyddol/cwestiwn anybody ini badi Pa person

na ahd no one no oyan na ahd

na ahd nobody no badi na ahd

aljmia everyone ibhri oyan aljmia

aljmia everybody ibhri badi aljmia

rhywbeth Beth something smthng rhywbeth Beth

Pa rhywbeth anything ini thng Pa rhywbeth

dim byd nothing nthng dim byd

pob/popeth everything ibhri thng pob/popeth

5- Amserau’r ferf

. Presennol syml

Defnydd: alaadat, alhkaik, oalaphaal almtkrra.

Ffurf: goddrych + V1 +...

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I work. ai oyark fi Rwy’n gweithio..

you You work. iu oyark ti Rwyt ti’n gweithio..

he He works. hi orks hu Mae’n gweithio..

she She works. shi orks hi Rwyt ti’n gweithio..

it It works. it orks se/eti Mae’n gweithio..

we We work. ui oyark ni ni gweithio.

you You work. iu oyark chi Rwyt ti’n gweithio.on.

they They work. yi oyark nhw Mae’n gweithio.on.

sngge he / she / it ndiph symlt -s llphal.

2. Gorffennol syml

Defnydd: kra ghtechhe oantha bhi gorffennol.

Ffurf: goddrych + V2 +...

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I worked. ai oyarkd fi kaj krechhilam/krechhil.

you You worked. iu oyarkd ti kaj krechhilam/krechhil.

he He worked. hi oyarkd hu kaj.

she She worked. shi oyarkd hi kaj krechhilam/krechhil.

it It worked. it oyarkd se/eti kaj.

we We worked. ui oyarkd ni amlna.

you You worked. iu oyarkd chi amltm.

they They worked. yi oyarkd nhw amloa.

3. Dyfodol syml

Defnydd: rhywbeth sihdth bhi almstkbl.

Ffurf: goddrych + will + V1

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I will work. ai uil oyark sRwy’n gweithio..

you You will work. iu uil oyark sRwyt ti’n gweithio..

he He will work. hi uil oyark sMae’n gweithio..

she She will work. shi uil oyark sRwyt ti’n gweithio..

it It will work. it uil oyark sMae’n gweithio. / sishtgl.

we We will work. ui uil oyark snaml.

you You will work. iu uil oyark sRwyt ti’n gweithio.on.

they They will work. yi uil oyark sMae’n gweithio.on.

4. Presennol parhaus

Defnydd: rhywbeth ghte nawr o hol amser alhali.

Ffurf: goddrych + am/is/are + V-ing

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I am working. ai oyam oyarBethng fi Rwy’n gweithio. nawr.

you You are working. iu ar oyarBethng ti Rwyt ti’n gweithio. nawr.

he He is working. hi ij oyarBethng hu Mae’n gweithio. nawr.

she She is working. shi ij oyarBethng hi Rwyt ti’n gweithio. nawr.

it It is working. it ij oyarBethng se/eti Mae’n gweithio. nawr.

we We are working. ui ar oyarBethng ni ni gweithio nawr.

you You are working. iu ar oyarBethng chi Rwyt ti’n gweithio.on nawr.

they They are working. yi ar oyarBethng nhw Mae’n gweithio.on nawr.

5. Gorffennol parhaus

Defnydd: rhywbeth chhil ghte bhi okt main bhi gorffennol.

Ffurf: goddrych + was/were + V-ing

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I was working. ai oaj oyarBethng chhilam/chhile Rwy’n gweithio..

you You were working. iu oyar oyarBethng chhilam/chhile Rwyt ti’n gweithio..

he He was working. hi oaj oyarBethng chhil Mae’n gweithio..

she She was working. shi oaj oyarBethng chhil Rwyt ti’n gweithio..

it It was working. it oaj oyarBethng chhil Mae’n gweithio..

we We were working. ui oyar oyarBethng ni chhilam ni gweithio.

you You were working. iu oyar oyarBethng chi chhile Rwyt ti’n gweithio.on.

they They were working. yi oyar oyarBethng chhil nhw Mae’n gweithio.on.

6. Dyfodol parhaus

Defnydd: rhywbeth hbe mstmra bhi okt main bhi almstkbl.

Ffurf: goddrych + will be + V-ing

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I will be working. ai uil bi oyarBethng fi hb Rwy’n gweithio..

you You will be working. iu uil bi oyarBethng hbe Rwyt ti’n gweithio..

he He will be working. hi uil bi oyarBethng hbe Mae’n gweithio..

she She will be working. shi uil bi oyarBethng hbe Rwyt ti’n gweithio..

it It will be working. it uil bi oyarBethng hbe Mae’n gweithio..

we We will be working. ui uil bi oyarBethng ni hb ni gweithio.

you You will be working. iu uil bi oyarBethng stkonon Rwyt ti’n gweithio.on.

they They will be working. yi uil bi oyarBethng nhw hbe Mae’n gweithio.on.

7. Presennol perffaith

Defnydd: kra ghtechhe bhi gorffennol olh alaka balhadr, o ghtechhe antha don thdid okt mad penodol.

Ffurf: goddrych + have/has + V3

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I have worked. ai hyabh oyarkd itimdhye kaj krechhilam/krechhil.

you You have worked. iu hyabh oyarkd itimdhye kaj krechhilam/krechhil.

he He has worked. hi hyaj oyarkd itimdhye kaj.

she She has worked. shi hyaj oyarkd itimdhye kaj krechhilam/krechhil.

it It has worked. it hyaj oyarkd itimdhye kaj.

we We have worked. ui hyabh oyarkd itimdhye amlna.

you You have worked. iu hyabh oyarkd itimdhye amltm.

they They have worked. yi hyabh oyarkd itimdhye amloa.

8. Gorffennol perffaith

Defnydd: kra ghtechhe age kra akhr bhi gorffennol.

Ffurf: goddrych + had + V3

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I had worked. ai hyad oyarkd chhilam/chhile itimdhye/hyechhe kaj krechhilam/krechhil.

you You had worked. iu hyad oyarkd chhilam/chhile itimdhye/hyechhe kaj krechhilam/krechhil.

he He had worked. hi hyad oyarkd chhil itimdhye/hyechhe kaj.

she She had worked. shi hyad oyarkd chhil itimdhye/hyechhe kaj krechhilam/krechhil.

it It had worked. it hyad oyarkd chhil itimdhye/hyechhe kaj.

we We had worked. ui hyad oyarkd ni chhilam itimdhye/hyechhe amlna.

you You had worked. iu hyad oyarkd chi chhile itimdhye/hyechhe amltm.

they They had worked. yi hyad oyarkd chhil nhw itimdhye/hyechhe amloa.

9. Dyfodol perffaith

Defnydd: kra hbe itimdhye/hyechhe aktml age okt o ghtechhe mstkbli.

Ffurf: goddrych + will have + V3

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I will have worked. ai uil hyabh oyarkd fi hb itimdhye/hyechhe kaj krechhilam/krechhil.

you You will have worked. iu uil hyabh oyarkd hbe itimdhye/hyechhe kaj krechhilam/krechhil.

he He will have worked. hi uil hyabh oyarkd hbe itimdhye/hyechhe kaj.

she She will have worked. shi uil hyabh oyarkd hbe itimdhye/hyechhe kaj krechhilam/krechhil.

it It will have worked. it uil hyabh oyarkd hbe itimdhye/hyechhe kaj.

we We will have worked. ui uil hyabh oyarkd ni hb itimdhye/hyechhe amlna.

you You will have worked. iu uil hyabh oyarkd stkonon itimdhye/hyechhe amltm.

they They will have worked. yi uil hyabh oyarkd nhw hbe itimdhye/hyechhe amloa.

10. Presennol perffaith parhaus

Defnydd: kra bda bhi gorffennol oma jal mstmra, o astmr yate/prynt okt krib olh athr bhi alhadr.

Ffurf: goddrych + have/has been + V-ing

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I have been working. ai hyabh bin oyarBethng fi Rwy’n gweithio. theke amserkal.

you You have been working. iu hyabh bin oyarBethng ti Rwyt ti’n gweithio. theke amserkal.

he He has been working. hi hyaj bin oyarBethng hu Mae’n gweithio. theke amserkal.

she She has been working. shi hyaj bin oyarBethng hi Rwyt ti’n gweithio. theke amserkal.

it It has been working. it hyaj bin oyarBethng se/eti Mae’n gweithio. theke amserkal.

we We have been working. ui hyabh bin oyarBethng ni ni gweithio theke amserkal.

you You have been working. iu hyabh bin oyarBethng chi Rwyt ti’n gweithio.on theke amserkal.

they They have been working. yi hyabh bin oyarBethng nhw Mae’n gweithio.on theke amserkal.

11. Gorffennol perffaith parhaus

Defnydd: kra astmr ekti amserer jny theke kal age nkta o ghtechhe bhi gorffennol.

Ffurf: goddrych + had been + V-ing

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I had been working. ai hyad bin oyarBethng chhilam/chhile Rwy’n gweithio. theke amserkal.

you You had been working. iu hyad bin oyarBethng chhilam/chhile Rwyt ti’n gweithio. theke amserkal.

he He had been working. hi hyad bin oyarBethng chhil Mae’n gweithio. theke amserkal.

she She had been working. shi hyad bin oyarBethng chhil Rwyt ti’n gweithio. theke amserkal.

it It had been working. it hyad bin oyarBethng chhil Mae’n gweithio. theke amserkal.

we We had been working. ui hyad bin oyarBethng ni chhilam ni gweithio theke amserkal.

you You had been working. iu hyad bin oyarBethng chi chhile Rwyt ti’n gweithio.on theke amserkal.

they They had been working. yi hyad bin oyarBethng chhil nhw Mae’n gweithio.on theke amserkal.

12. Dyfodol perffaith parhaus

Defnydd: kra hbe itimdhye/hyechhe astmr amserer jny maina yate/prynt nkta mstkblia.

Ffurf: goddrych + will have been + V-ing

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I will have been working. ai uil hyabh bin oyarBethng fi hb itimdhye/hyechhe kaj krechhilam/krechhil amserer jny maina.

you You will have been working. iu uil hyabh bin oyarBethng hbe itimdhye/hyechhe kaj krechhilam/krechhil amserer jny maina.

he He will have been working. hi uil hyabh bin oyarBethng hbe itimdhye/hyechhe kaj amserer jny maina.

she She will have been working. shi uil hyabh bin oyarBethng hbe itimdhye/hyechhe kaj krechhilam/krechhil amserer jny maina.

it It will have been working. it uil hyabh bin oyarBethng hbe itimdhye/hyechhe kaj amserer jny maina.

we We will have been working. ui uil hyabh bin oyarBethng ni hb itimdhye/hyechhe amlna amserer jny maina.

you You will have been working. iu uil hyabh bin oyarBethng stkonon itimdhye/hyechhe amltm amserer jny maina.

they They will have been working. yi uil hyabh bin oyarBethng nhw hbe itimdhye/hyechhe amloa amserer jny maina.

6- Amserau’r goddefol

. Presennol syml llais goddefol

Ffurf: goddrych + am/is/are + V3

Ynganiad y ffurf: sabjekt + oyam/ij/ar + bhi thri

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I am written about. ai oyam rtn abaot iktb ani.

you You are written about. iu ar rtn abaot iktb ank.

he He is written about. hi ij rtn abaot iktb anh.

she She is written about. shi ij rtn abaot iktb anha.

it It is written about. it ij rtn abaot iktb anh/anha lgir alaakl.

we We are written about. ui ar rtn abaot iktb ana.

you You are written about. iu ar rtn abaot iktb ankm.

they They are written about. yi ar rtn abaot iktb smprkenhw.

Enghreifftiau aro beshi sbabhabik:

The book is written in English.

dy bok ij rtn en inglish.

y llyfr mktob ballga ingreji.

2. Gorffennol syml llais goddefol

Ffurf: goddrych + was/were + V3

Ynganiad y ffurf: sabjekt + oaj/oyar + bhi thri

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I was invited. ai oaj inbhaited smpnn hyechhe fy amntrn.

you You were invited. iu oyar inbhaited smpnn hyechhe dy amntrn.

he He was invited. hi oaj inbhaited smpnn hyechhe daoth.

she She was invited. shi oaj inbhaited smpnn hyechhe ei amntrn.

it It was invited. it oaj inbhaited smpnn hyechhe daoth lgir alaakl.

we We were invited. ui oyar inbhaited smpnn hyechhe daotna.

you You were invited. iu oyar inbhaited smpnn hyechhe daotkm.

they They were invited. yi oyar inbhaited smpnn hyechhe daotnhw.

3. Dyfodol syml llais goddefol

Ffurf: goddrych + will be + V3

Ynganiad y ffurf: sabjekt + uil bi + bhi thri

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I will be invited. ai uil bi inbhaited sttm fy amntrn.

you You will be invited. iu uil bi inbhaited sttm dy amntrn.

he He will be invited. hi uil bi inbhaited sttm daoth.

she She will be invited. shi uil bi inbhaited sttm ei amntrn.

it It will be invited. it uil bi inbhaited sttm daoth.

we We will be invited. ui uil bi inbhaited sttm daotna.

you You will be invited. iu uil bi inbhaited sttm daotkm.

they They will be invited. yi uil bi inbhaited sttm daotnhw.

4. Presennol parhaus llais goddefol

Ffurf: goddrych + am/is/are being + V3

Ynganiad y ffurf: sabjekt + oyam/ij/ar bin + bhi thri

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I am being watched. ai oyam bin oyachd hy/kra hy mrakbti nawr.

you You are being watched. iu ar bin oyachd hy/kra hy mrakbtk nawr.

he He is being watched. hi ij bin oyachd hy/kra hy mrakbth nawr.

she She is being watched. shi ij bin oyachd hy/kra hy mrakbtha nawr.

it It is being watched. it ij bin oyachd hy/kra hy mrakbth nawr.

we We are being watched. ui ar bin oyachd hy/kra hy mrakbtna nawr.

you You are being watched. iu ar bin oyachd hy/kra hy mrakbtkm nawr.

they They are being watched. yi ar bin oyachd hy/kra hy mrakbtnhw nawr.

5. Gorffennol parhaus llais goddefol

Ffurf: goddrych + was/were being + V3

Ynganiad y ffurf: sabjekt + oaj/oyar bin + bhi thri

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I was being watched. ai oaj bin oyachd chhilam/chhile arakb.

you You were being watched. iu oyar bin oyachd chhilam/chhile trakb.

he He was being watched. hi oaj bin oyachd chhil irakb.

she She was being watched. shi oaj bin oyachd chhil trakb.

it It was being watched. it oaj bin oyachd chhil irakb.

we We were being watched. ui oyar bin oyachd ni chhilam nrakb.

you You were being watched. iu oyar bin oyachd chi chhile trakbon.

they They were being watched. yi oyar bin oyachd chhil nhw irakbon.

6. Dyfodol parhaus llais goddefol

Ffurf: goddrych + will be being + V3

Ynganiad y ffurf: sabjekt + uil bi bin + bhi thri

hwn/hon alsiga yn anghyffredin iawn bhi ingreji alhditha.

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I will be being watched. ai uil bi bin oyachd fi hb khadaa llmrakba.

you You will be being watched. iu uil bi bin oyachd hbe khadaa llmrakba.

he He will be being watched. hi uil bi bin oyachd hbe khadaa llmrakba.

she She will be being watched. shi uil bi bin oyachd hbe khadaa llmrakba.

it It will be being watched. it uil bi bin oyachd hbe khadaa llmrakba.

we We will be being watched. ui uil bi bin oyachd ni hb khadain llmrakba.

you You will be being watched. iu uil bi bin oyachd stkonon khadain llmrakba.

they They will be being watched. yi uil bi bin oyachd nhw hbe khadain llmrakba.

7. Presennol perffaith llais goddefol

Ffurf: goddrych + have/has been + V3

Ynganiad y ffurf: sabjekt + hyabh/hyaj bin + bhi thri

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I have been invited. ai hyabh bin inbhaited smpnn hyechhe fy amntrn.

you You have been invited. iu hyabh bin inbhaited smpnn hyechhe dy amntrn.

he He has been invited. hi hyaj bin inbhaited smpnn hyechhe daoth.

she She has been invited. shi hyaj bin inbhaited smpnn hyechhe ei amntrn.

it It has been invited. it hyaj bin inbhaited smpnn hyechhe daoth.

we We have been invited. ui hyabh bin inbhaited smpnn hyechhe daotna.

you You have been invited. iu hyabh bin inbhaited smpnn hyechhe daotkm.

they They have been invited. yi hyabh bin inbhaited smpnn hyechhe daotnhw.

8. Gorffennol perffaith llais goddefol

Ffurf: goddrych + had been + V3

Ynganiad y ffurf: sabjekt + hyad bin + bhi thri

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I had been invited. ai hyad bin inbhaited chhilam/chhile itimdhye/hyechhe dait.

you You had been invited. iu hyad bin inbhaited chhilam/chhile itimdhye/hyechhe dait.

he He had been invited. hi hyad bin inbhaited chhil itimdhye/hyechhe dai.

she She had been invited. shi hyad bin inbhaited chhil itimdhye/hyechhe dait.

it It had been invited. it hyad bin inbhaited chhil itimdhye/hyechhe dai.

we We had been invited. ui hyad bin inbhaited ni chhilam itimdhye/hyechhe daina.

you You had been invited. iu hyad bin inbhaited chi chhile itimdhye/hyechhe daitm.

they They had been invited. yi hyad bin inbhaited chhil nhw itimdhye/hyechhe daoa.

9. almstkbl perffaith llais goddefol

Ffurf: goddrych + will have been + V3

Ynganiad y ffurf: sabjekt + uil hyabh bin + bhi thri

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I will have been invited. ai uil hyabh bin inbhaited fi hb itimdhye/hyechhe dait.

you You will have been invited. iu uil hyabh bin inbhaited hbe itimdhye/hyechhe dait.

he He will have been invited. hi uil hyabh bin inbhaited hbe itimdhye/hyechhe dai.

she She will have been invited. shi uil hyabh bin inbhaited hbe itimdhye/hyechhe dait.

it It will have been invited. it uil hyabh bin inbhaited hbe itimdhye/hyechhe dai.

we We will have been invited. ui uil hyabh bin inbhaited ni hb itimdhye/hyechhe daina.

you You will have been invited. iu uil hyabh bin inbhaited stkonon itimdhye/hyechhe daitm.

they They will have been invited. yi uil hyabh bin inbhaited nhw hbe itimdhye/hyechhe daoa.

10. Presennol perffaith parhaus llais goddefol

Ffurf: goddrych + have/has been being + V3

Ynganiad y ffurf: sabjekt + hyabh/hyaj bin bin + bhi thri

hwn/hon alsiga shiha byakrngtbhabe lknha yn anghyffredin iawn ogir sbabhabik bhi onek theke alsiakat.

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I have been being watched. ai hyabh bin biing oyachd chhilam/chhile arakb krmagt yate/prynt nawr.

you You have been being watched. iu hyabh bin biing oyachd chhilam/chhile trakb krmagt yate/prynt nawr.

he He has been being watched. hi hyaj bin biing oyachd chhil irakb krmagt yate/prynt nawr.

she She has been being watched. shi hyaj bin biing oyachd chhil trakb krmagt yate/prynt nawr.

it It has been being watched. it hyaj bin biing oyachd chhil irakb krmagt yate/prynt nawr.

we We have been being watched. ui hyabh bin biing oyachd ni chhilam nrakb krmagt yate/prynt nawr.

you You have been being watched. iu hyabh bin biing oyachd chi chhile trakbon krmagt yate/prynt nawr.

they They have been being watched. yi hyabh bin biing oyachd chhil nhw irakbon krmagt yate/prynt nawr.

11. Gorffennol perffaith parhaus llais goddefol

Ffurf: goddrych + had been being + V3

Ynganiad y ffurf: sabjekt + hyad bin bin + bhi thri

hwn/hon alsiga aida yn anghyffredin iawn.

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I had been being watched. ai hyad bin biing oyachd chhilam/chhile itimdhye/hyechhe arakb krmagt.

you You had been being watched. iu hyad bin biing oyachd chhilam/chhile itimdhye/hyechhe trakb krmagt.

he He had been being watched. hi hyad bin biing oyachd chhil itimdhye/hyechhe irakb krmagt.

she She had been being watched. shi hyad bin biing oyachd chhil itimdhye/hyechhe trakb krmagt.

it It had been being watched. it hyad bin biing oyachd chhil itimdhye/hyechhe irakb krmagt.

we We had been being watched. ui hyad bin biing oyachd ni chhilam itimdhye/hyechhe nrakb krmagt.

you You had been being watched. iu hyad bin biing oyachd chi chhile itimdhye/hyechhe trakbon krmagt.

they They had been being watched. yi hyad bin biing oyachd chhil nhw itimdhye/hyechhe irakbon krmagt.

12. Dyfodol perffaith parhaus llais goddefol

Ffurf: goddrych + will have been being + V3

Ynganiad y ffurf: sabjekt + uil hyabh bin bin + bhi thri

hwn/hon alsiga birl llgaia.

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Ystyr

I I will have been being watched. ai uil hyabh bin biing oyachd fi hb itimdhye/hyechhe khdat llmrakba krmagt.

you You will have been being watched. iu uil hyabh bin biing oyachd hbe itimdhye/hyechhe khdat llmrakba krmagt.

he He will have been being watched. hi uil hyabh bin biing oyachd hbe itimdhye/hyechhe khda llmrakba krmagt.

she She will have been being watched. shi uil hyabh bin biing oyachd hbe itimdhye/hyechhe khdat llmrakba krmagt.

it It will have been being watched. it uil hyabh bin biing oyachd hbe itimdhye/hyechhe khda llmrakba krmagt.

we We will have been being watched. ui uil hyabh bin biing oyachd ni hb itimdhye/hyechhe khdana llmrakba krmagt.

you You will have been being watched. iu uil hyabh bin biing oyachd stkonon itimdhye/hyechhe khdatm llmrakba krmagt.

they They will have been being watched. yi uil hyabh bin biing oyachd nhw hbe itimdhye/hyechhe khdaoa llmrakba krmagt.

7- Negyddu

1. Presennol Syml — Ffurf Negyddol

Strwythur: Goddrych + do/does + not + V1

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I do not work. Ai du not wərk Dydw i ddim yn gweithio.

You You do not work. Iŵ du not wərk Dydych chi ddim yn gweithio.

He He does not work. Hi dʌz not wərk Nid yw ef yn gweithio.

She She does not work. Shi dʌz not wərk Nid yw hi'n gweithio.

It It does not work. It dʌz not wərk Nid yw'n gweithio.

We We do not work. Wî du not wərk Dydyn ni ddim yn gweithio.

They They do not work. Dhei du not wərk Dydyn nhw ddim yn gweithio.

Byrfoddau:

do not → don't — dount

does not → doesn't — dʌznt

⚠️ Ar ôl doesn't, defnyddiwch V1:

He doesn't work. ✅

He doesn't works. ❌

2. Gorffennol Syml — Ffurf Negyddol

Strwythur: Goddrych + did + not + V1

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I did not work. Ai did not wərk Doeddwn i ddim yn gweithio.

You You did not work. Iŵ did not wərk Doeddech chi ddim yn gweithio.

He He did not work. Hi did not wərk Doedd ef ddim yn gweithio.

She She did not work. Shi did not wərk Doedd hi ddim yn gweithio.

It It did not work. It did not wərk Doedd e ddim yn gweithio.

We We did not work. Wî did not wərk Doedden ni ddim yn gweithio.

They They did not work. Dhei did not wərk Doedden nhw ddim yn gweithio.

did not → didn't — didnt

⚠️ Ar ôl didn't, defnyddiwch V1:

I didn't work. ✅

I didn't worked. ❌

3. Dyfodol Syml — Ffurf Negyddol

Strwythur: Goddrych + will + not + V1

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I will not work. Ai wil not wərk Fydda i ddim yn gweithio.

You You will not work. Iŵ wil not wərk Fyddwch chi ddim yn gweithio.

He He will not work. Hi wil not wərk Fydd ef ddim yn gweithio.

She She will not work. Shi wil not wərk Fydd hi ddim yn gweithio.

It It will not work. It wil not wərk Fydd e ddim yn gweithio.

We We will not work. Wî wil not wərk Fyddwn ni ddim yn gweithio.

They They will not work. Dhei wil not wərk Fyddan nhw ddim yn gweithio.

will not → won't — wount

Amserau Parhaus

4. Presennol Parhaus — Ffurf Negyddol

Strwythur: Goddrych + am/is/are + not + V-ing

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I am not working. Ai am not wərking Dydw i ddim yn gweithio ar hyn o bryd.

You You are not working. Iŵ ar not wərking Dydych chi ddim yn gweithio ar hyn o bryd.

He He is not working. Hi iz not wərking Nid yw ef yn gweithio ar hyn o bryd.

She She is not working. Shi iz not wərking Nid yw hi'n gweithio ar hyn o bryd.

It It is not working. It iz not wərking Nid yw'n gweithio ar hyn o bryd.

We We are not working. Wî ar not wərking Dydyn ni ddim yn gweithio ar hyn o bryd.

They They are not working. Dhei ar not wərking Dydyn nhw ddim yn gweithio ar hyn o bryd.

Byrfoddau:

is not → isn't — iznt

are not → aren't — arnt

am not → I'm not — aim not

5. Gorffennol Parhaus — Ffurf Negyddol

Strwythur: Goddrych + was/were + not + V-ing

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I was not working. Ai woz not wərking Doeddwn i ddim yn gweithio bryd hynny.

You You were not working. Iŵ wər not wərking Doeddech chi ddim yn gweithio bryd hynny.

He He was not working. Hi woz not wərking Doedd ef ddim yn gweithio bryd hynny.

She She was not working. Shi woz not wərking Doedd hi ddim yn gweithio bryd hynny.

It It was not working. It woz not wərking Doedd e ddim yn gweithio bryd hynny.

We We were not working. Wî wər not wərking Doedden ni ddim yn gweithio bryd hynny.

They They were not working. Dhei wər not wərking Doedden nhw ddim yn gweithio bryd hynny.

Byrfoddau:

was not → wasn't — woznt

were not → weren't — wərnt

6. Dyfodol Parhaus — Ffurf Negyddol

Strwythur: Goddrych + will + not + be + V-ing

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I will not be working. Ai wil not bi wərking Fydda i ddim yn gweithio bryd hynny yn y dyfodol.

You You will not be working. Iŵ wil not bi wərking Fyddwch chi ddim yn gweithio bryd hynny yn y dyfodol.

He He will not be working. Hi wil not bi wərking Fydd ef ddim yn gweithio bryd hynny yn y dyfodol.

She She will not be working. Shi wil not bi wərking Fydd hi ddim yn gweithio bryd hynny yn y dyfodol.

It It will not be working. It wil not bi wərking Fydd e ddim yn gweithio bryd hynny yn y dyfodol.

We We will not be working. Wî wil not bi wərking Fyddwn ni ddim yn gweithio bryd hynny yn y dyfodol.

They They will not be working. Dhei wil not bi wərking Fyddan nhw ddim yn gweithio bryd hynny yn y dyfodol.

Amserau Perffaith

7. Presennol Perffaith — Ffurf Negyddol

Strwythur: Goddrych + have/has + not + V3

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I have not worked. Ai hav not wərkt Dydw i ddim wedi gweithio.

You You have not worked. Iŵ hav not wərkt Dydych chi ddim wedi gweithio.

He He has not worked. Hi haz not wərkt Nid yw ef wedi gweithio.

She She has not worked. Shi haz not wərkt Nid yw hi wedi gweithio.

It It has not worked. It haz not wərkt Nid yw e wedi gweithio.

We We have not worked. Wî hav not wərkt Dydyn ni ddim wedi gweithio.

They They have not worked. Dhei hav not wərkt Dydyn nhw ddim wedi gweithio.

Byrfoddau:

have not → haven't — havnt

has not → hasn't — haznt

8. Gorffennol Perffaith — Ffurf Negyddol

Strwythur: Goddrych + had + not + V3

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I had not worked. Ai had not wərkt Doeddwn i ddim wedi gweithio.

You You had not worked. Iŵ had not wərkt Doeddech chi ddim wedi gweithio.

He He had not worked. Hi had not wərkt Doedd ef ddim wedi gweithio.

She She had not worked. Shi had not wərkt Doedd hi ddim wedi gweithio.

It It had not worked. It had not wərkt Doedd e ddim wedi gweithio.

We We had not worked. Wî had not wərkt Doedden ni ddim wedi gweithio.

They They had not worked. Dhei had not wərkt Doedden nhw ddim wedi gweithio.

had not → hadn't — hadnt

9. Dyfodol Perffaith — Ffurf Negyddol

Strwythur: Goddrych + will + not + have + V3

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I will not have worked. Ai wil not hav wərkt Fydda i ddim wedi gweithio erbyn hynny.

You You will not have worked. Iŵ wil not hav wərkt Fyddwch chi ddim wedi gweithio erbyn hynny.

He He will not have worked. Hi wil not hav wərkt Fydd ef ddim wedi gweithio erbyn hynny.

She She will not have worked. Shi wil not hav wərkt Fydd hi ddim wedi gweithio erbyn hynny.

It It will not have worked. It wil not hav wərkt Fydd e ddim wedi gweithio erbyn hynny.

We We will not have worked. Wî wil not hav wərkt Fyddwn ni ddim wedi gweithio erbyn hynny.

They They will not have worked. Dhei wil not hav wərkt Fyddan nhw ddim wedi gweithio erbyn hynny.

Amserau Parhaus Perffaith

10. Presennol Perffaith Parhaus — Ffurf Negyddol

Strwythur: Goddrych + have/has + not + been + V-ing

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I have not been working. Ai hav not bin wərking Dydw i ddim wedi bod yn gweithio.

You You have not been working. Iŵ hav not bin wərking Dydych chi ddim wedi bod yn gweithio.

He He has not been working. Hi haz not bin wərking Nid yw ef wedi bod yn gweithio.

She She has not been working. Shi haz not bin wərking Nid yw hi wedi bod yn gweithio.

It It has not been working. It haz not bin wərking Nid yw e wedi bod yn gweithio.

We We have not been working. Wî hav not bin wərking Dydyn ni ddim wedi bod yn gweithio.

They They have not been working. Dhei hav not bin wərking Dydyn nhw ddim wedi bod yn gweithio.

11. Gorffennol Perffaith Parhaus — Ffurf Negyddol

Strwythur: Goddrych + had + not + been + V-ing

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I had not been working. Ai had not bin wərking Doeddwn i ddim wedi bod yn gweithio.

You You had not been working. Iŵ had not bin wərking Doeddech chi ddim wedi bod yn gweithio.

He He had not been working. Hi had not bin wərking Doedd ef ddim wedi bod yn gweithio.

She She had not been working. Shi had not bin wərking Doedd hi ddim wedi bod yn gweithio.

It It had not been working. It had not bin wərking Doedd e ddim wedi bod yn gweithio.

We We had not been working. Wî had not bin wərking Doedden ni ddim wedi bod yn gweithio.

They They had not been working. Dhei had not bin wərking Doedden nhw ddim wedi bod yn gweithio.

12. Dyfodol Perffaith Parhaus — Ffurf Negyddol

Strwythur: Goddrych + will + not + have + been + V-ing

Rhagenw Brawddeg Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I will not have been working. Ai wil not hav bin wərking Fydda i ddim wedi bod yn gweithio am gyfnod erbyn hynny.

You You will not have been working. Iŵ wil not hav bin wərking Fyddwch chi ddim wedi bod yn gweithio am gyfnod erbyn hynny.

He He will not have been working. Hi wil not hav bin wərking Fydd ef ddim wedi bod yn gweithio am gyfnod erbyn hynny.

She She will not have been working. Shi wil not hav bin wərking Fydd hi ddim wedi bod yn gweithio am gyfnod erbyn hynny.

It It will not have been working. It wil not hav bin wərking Fydd e ddim wedi bod yn gweithio am gyfnod erbyn hynny.

We We will not have been working. Wî wil not hav bin wərking Fyddwn ni ddim wedi bod yn gweithio am gyfnod erbyn hynny.

They They will not have been working. Dhei wil not hav bin wərking Fyddan nhw ddim wedi bod yn gweithio am gyfnod erbyn hynny.

1. Presennol Syml yn y Goddefol — Ffurf Negyddol

Strwythur

Yn Gymraeg: Goddrych + am/is/are + not + V3

Ynganiad y strwythur: Sabjekt + am/iz/ar + not + vi thri

Rhagenw Enghraifft Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I am not invited. Ai am not invitaid Dydw i ddim yn cael fy ngwahodd.

You You are not invited. Iŵ ar not invitaid Dydych chi ddim yn cael eich gwahodd.

He He is not invited. Hi iz not invitaid Nid yw ef yn cael ei wahodd.

She She is not invited. Shi iz not invitaid Nid yw hi'n cael ei gwahodd.

It It is not used. It iz not iŵzd Nid yw'n cael ei ddefnyddio.

We We are not invited. Wî ar not invitaid Dydyn ni ddim yn cael ein gwahodd.

They They are not invited. Dhei ar not invitaid Dydyn nhw ddim yn cael eu gwahodd.

is not → isn't — iznt

are not → aren't — arnt

2. Gorffennol Syml yn y Goddefol — Ffurf Negyddol

Strwythur

Yn Gymraeg: Goddrych + was/were + not + V3

Ynganiad y strwythur: Sabjekt + woz/wər + not + vi thri

Rhagenw Enghraifft Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I was not invited. Ai woz not invitaid Doeddwn i ddim wedi cael fy ngwahodd.

You You were not invited. Iŵ wər not invitaid Doeddech chi ddim wedi cael eich gwahodd.

He He was not invited. Hi woz not invitaid Doedd ef ddim wedi cael ei wahodd.

She She was not invited. Shi woz not invitaid Doedd hi ddim wedi cael ei gwahodd.

It It was not used. It woz not iŵzd Doedd e ddim wedi cael ei ddefnyddio.

We We were not invited. Wî wər not invitaid Doedden ni ddim wedi cael ein gwahodd.

They They were not invited. Dhei wər not invitaid Doedden nhw ddim wedi cael eu gwahodd.

was not → wasn't — woznt

were not → weren't — wərnt

3. Dyfodol Syml yn y Goddefol — Ffurf Negyddol

Strwythur

Yn Gymraeg: Goddrych + will + not + be + V3

Ynganiad y strwythur: Sabjekt + wil + not + bi + vi thri

Rhagenw Enghraifft Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I will not be invited. Ai wil not bi invitaid Fydda i ddim yn cael fy ngwahodd.

You You will not be invited. Iŵ wil not bi invitaid Fyddwch chi ddim yn cael eich gwahodd.

He He will not be invited. Hi wil not bi invitaid Fydd ef ddim yn cael ei wahodd.

She She will not be invited. Shi wil not bi invitaid Fydd hi ddim yn cael ei gwahodd.

It It will not be used. It wil not bi iŵzd Fydd e ddim yn cael ei ddefnyddio.

We We will not be invited. Wî wil not bi invitaid Fyddwn ni ddim yn cael ein gwahodd.

They They will not be invited. Dhei wil not bi invitaid Fyddan nhw ddim yn cael eu gwahodd.

will not → won't — wount

4. Presennol Parhaus yn y Goddefol — Ffurf Negyddol

Strwythur

Yn Gymraeg: Goddrych + am/is/are + not + being + V3

Ynganiad y strwythur: Sabjekt + am/iz/ar + not + biing + vi thri

Rhagenw Enghraifft Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I am not being invited. Ai am not biing invitaid Dydw i ddim yn cael fy ngwahodd ar hyn o bryd.

You You are not being invited. Iŵ ar not biing invitaid Dydych chi ddim yn cael eich gwahodd ar hyn o bryd.

He He is not being invited. Hi iz not biing invitaid Nid yw ef yn cael ei wahodd ar hyn o bryd.

She She is not being invited. Shi iz not biing invitaid Nid yw hi'n cael ei gwahodd ar hyn o bryd.

It It is not being used. It iz not biing iŵzd Nid yw'n cael ei ddefnyddio ar hyn o bryd.

We We are not being invited. Wî ar not biing invitaid Dydyn ni ddim yn cael ein gwahodd ar hyn o bryd.

They They are not being invited. Dhei ar not biing invitaid Dydyn nhw ddim yn cael eu gwahodd ar hyn o bryd.

5. Gorffennol Parhaus yn y Goddefol — Ffurf Negyddol

Strwythur

Yn Gymraeg: Goddrych + was/were + not + being + V3

Ynganiad y strwythur: Sabjekt + woz/wər + not + biing + vi thri

Rhagenw Enghraifft Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I was not being invited. Ai woz not biing invitaid Doeddwn i ddim yn cael fy ngwahodd bryd hynny.

You You were not being invited. Iŵ wər not biing invitaid Doeddech chi ddim yn cael eich gwahodd bryd hynny.

He He was not being invited. Hi woz not biing invitaid Doedd ef ddim yn cael ei wahodd bryd hynny.

She She was not being invited. Shi woz not biing invitaid Doedd hi ddim yn cael ei gwahodd bryd hynny.

It It was not being used. It woz not biing iŵzd Doedd e ddim yn cael ei ddefnyddio bryd hynny.

We We were not being invited. Wî wər not biing invitaid Doedden ni ddim yn cael ein gwahodd bryd hynny.

They They were not being invited. Dhei wər not biing invitaid Doedden nhw ddim yn cael eu gwahodd bryd hynny.

6. Dyfodol Parhaus yn y Goddefol — Ffurf Negyddol

Strwythur

Yn Gymraeg: Goddrych + will + not + be + being + V3

Ynganiad y strwythur: Sabjekt + wil + not + bi + biing + vi thri

Rhagenw Enghraifft Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I will not be being invited. Ai wil not bi biing invitaid Fydda i ddim yn cael fy ngwahodd yn ystod y cyfnod hwnnw yn y dyfodol.

You You will not be being invited. Iŵ wil not bi biing invitaid Fyddwch chi ddim yn cael eich gwahodd yn ystod y cyfnod hwnnw yn y dyfodol.

He He will not be being invited. Hi wil not bi biing invitaid Fydd ef ddim yn cael ei wahodd yn ystod y cyfnod hwnnw yn y dyfodol.

She She will not be being invited. Shi wil not bi biing invitaid Fydd hi ddim yn cael ei gwahodd yn ystod y cyfnod hwnnw yn y dyfodol.

We We will not be being invited. Wî wil not bi biing invitaid Fyddwn ni ddim yn cael ein gwahodd yn ystod y cyfnod hwnnw yn y dyfodol.

They They will not be being invited. Dhei wil not bi biing invitaid Fyddan nhw ddim yn cael eu gwahodd yn ystod y cyfnod hwnnw yn y dyfodol.

⚠️ Mae'r ffurf hon yn ramadegol bosibl, ond yn hynod o brin ac yn lletchwith mewn Saesneg modern. Fel arfer, defnyddir brawddeg arall.

7. Presennol Perffaith yn y Goddefol — Ffurf Negyddol

Strwythur

Yn Gymraeg: Goddrych + have/has + not + been + V3

Ynganiad y strwythur: Sabjekt + hav/haz + not + bin + vi thri

Rhagenw Enghraifft Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I have not been invited. Ai hav not bin invitaid Nid wyf wedi cael fy ngwahodd.

You You have not been invited. Iŵ hav not bin invitaid Nid ydych wedi cael eich gwahodd.

He He has not been invited. Hi haz not bin invitaid Nid yw ef wedi cael ei wahodd.

She She has not been invited. Shi haz not bin invitaid Nid yw hi wedi cael ei gwahodd.

It It has not been used. It haz not bin iŵzd Nid yw wedi cael ei ddefnyddio.

We We have not been invited. Wî hav not bin invitaid Nid ydym wedi cael ein gwahodd.

They They have not been invited. Dhei hav not bin invitaid Nid ydynt wedi cael eu gwahodd.

have not → haven't — havnt

has not → hasn't — haznt

8. Gorffennol Perffaith yn y Goddefol — Ffurf Negyddol

Strwythur

Yn Gymraeg: Goddrych + had + not + been + V3

Ynganiad y strwythur: Sabjekt + had + not + bin + vi thri

Rhagenw Enghraifft Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I had not been invited. Ai had not bin invitaid Doeddwn i ddim wedi cael fy ngwahodd.

You You had not been invited. Iŵ had not bin invitaid Doeddech chi ddim wedi cael eich gwahodd.

He He had not been invited. Hi had not bin invitaid Doedd ef ddim wedi cael ei wahodd.

She She had not been invited. Shi had not bin invitaid Doedd hi ddim wedi cael ei gwahodd.

We We had not been invited. Wî had not bin invitaid Doedden ni ddim wedi cael ein gwahodd.

They They had not been invited. Dhei had not bin invitaid Doedden nhw ddim wedi cael eu gwahodd.

had not → hadn't — hadnt

9. Dyfodol Perffaith yn y Goddefol — Ffurf Negyddol

Strwythur

Yn Gymraeg: Goddrych + will + not + have + been + V3

Ynganiad y strwythur: Sabjekt + wil + not + hav + bin + vi thri

Rhagenw Enghraifft Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I will not have been invited. Ai wil not hav bin invitaid Fydda i ddim wedi cael fy ngwahodd erbyn hynny.

You You will not have been invited. Iŵ wil not hav bin invitaid Fyddwch chi ddim wedi cael eich gwahodd erbyn hynny.

He He will not have been invited. Hi wil not hav bin invitaid Fydd ef ddim wedi cael ei wahodd erbyn hynny.

She She will not have been invited. Shi wil not hav bin invitaid Fydd hi ddim wedi cael ei gwahodd erbyn hynny.

We We will not have been invited. Wî wil not hav bin invitaid Fyddwn ni ddim wedi cael ein gwahodd erbyn hynny.

They They will not have been invited. Dhei wil not hav bin invitaid Fyddan nhw ddim wedi cael eu gwahodd erbyn hynny.

10. Presennol Perffaith Parhaus yn y Goddefol — Ffurf Negyddol

Strwythur

Yn Gymraeg: Goddrych + have/has + not + been + being + V3

Ynganiad y strwythur: Sabjekt + hav/haz + not + bin + biing + vi thri

Rhagenw Enghraifft Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I have not been being invited. Ai hav not bin biing invitaid Nid wyf wedi bod yn cael fy ngwahodd yn barhaus.

You You have not been being invited. Iŵ hav not bin biing invitaid Nid ydych wedi bod yn cael eich gwahodd yn barhaus.

He He has not been being invited. Hi haz not bin biing invitaid Nid yw ef wedi bod yn cael ei wahodd yn barhaus.

She She has not been being invited. Shi haz not bin biing invitaid Nid yw hi wedi bod yn cael ei gwahodd yn barhaus.

We We have not been being invited. Wî hav not bin biing invitaid Nid ydym wedi bod yn cael ein gwahodd yn barhaus.

They They have not been being invited. Dhei hav not bin biing invitaid Nid ydynt wedi bod yn cael eu gwahodd yn barhaus.

⚠️ Mae'r ffurf hon yn hynod o brin mewn Saesneg modern ac fel arfer defnyddir brawddeg arall.

11. Gorffennol Perffaith Parhaus yn y Goddefol — Ffurf Negyddol

Strwythur

Yn Gymraeg: Goddrych + had + not + been + being + V3

Ynganiad y strwythur: Sabjekt + had + not + bin + biing + vi thri

Rhagenw Enghraifft Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I had not been being invited. Ai had not bin biing invitaid Doeddwn i ddim wedi bod yn cael fy ngwahodd yn barhaus.

You You had not been being invited. Iŵ had not bin biing invitaid Doeddech chi ddim wedi bod yn cael eich gwahodd yn barhaus.

He He had not been being invited. Hi had not bin biing invitaid Doedd ef ddim wedi bod yn cael ei wahodd yn barhaus.

She She had not been being invited. Shi had not bin biing invitaid Doedd hi ddim wedi bod yn cael ei gwahodd yn barhaus.

We We had not been being invited. Wî had not bin biing invitaid Doedden ni ddim wedi bod yn cael ein gwahodd yn barhaus.

They They had not been being invited. Dhei had not bin biing invitaid Doedden nhw ddim wedi bod yn cael eu gwahodd yn barhaus.

⚠️ Mae'r ffurf hon yn hynod o brin.

12. Dyfodol Perffaith Parhaus yn y Goddefol — Ffurf Negyddol

Strwythur

Yn Gymraeg: Goddrych + will + not + have + been + being + V3

Ynganiad y strwythur: Sabjekt + wil + not + hav + bin + biing + vi thri

Rhagenw Enghraifft Ynganiad Cymraeg Ystyr

I I will not have been being invited. Ai wil not hav bin biing invitaid Fydda i ddim wedi bod yn cael fy ngwahodd yn barhaus erbyn hynny.

You You will not have been being invited. Iŵ wil not hav bin biing invitaid Fyddwch chi ddim wedi bod yn cael eich gwahodd yn barhaus erbyn hynny.

He He will not have been being invited. Hi wil not hav bin biing invitaid Fydd ef ddim wedi bod yn cael ei wahodd yn barhaus erbyn hynny.

She She will not have been being invited. Shi wil not hav bin biing invitaid Fydd hi ddim wedi bod yn cael ei gwahodd yn barhaus erbyn hynny.

We We will not have been being invited. Wî wil not hav bin biing invitaid Fyddwn ni ddim wedi bod yn cael ein gwahodd yn barhaus erbyn hynny.

They They will not have been being invited. Dhei wil not hav bin biing invitaid Fyddan nhw ddim wedi bod yn cael eu gwahodd yn barhaus erbyn hynny.

⚠️ Mae'r ffurf hon yn hynod o brin ac fel arfer mae'n well ail-eirio'r frawddeg.

no + noun

Cysyniad Cymraeg Strwythur yn Gymraeg Ynganiad y strwythur Enghraifft Ynganiad Ystyr

Enw cyfrifadwy unigol no + enw unigol no + nawn no book no buk dim llyfr

Enw cyfrifadwy lluosog no + enw lluosog no + blwrəl nawn no books no buks dim llyfrau

Enw anghyfrifadwy no + enw anghyfrifadwy no + ankauntəbl nawn no water no wotər dim dŵr

Mynegi bod rhywbeth yn bodoli there is + no + enw unigol/anghyfrifadwy dheər iz + no + nawn There is no book. dheər iz no buk Nid oes llyfr.

Mynegi bod pethau'n bodoli there are + no + enw lluosog dheər ar + no + blwrəl nawn There are no books. dheər ar no buks Nid oes llyfrau.

Meddiant have/has + no + enw hav/haz + no + nawn I have no books. ai hav no buks Nid oes gen i lyfrau.

8- Cwestiynau

1 Presennol Syml Do/Does + goddrych + V1...? — du/dʌz + sabjekt + vi wan? — Do you work? — Du iŵ wərk? — Wyt ti'n gweithio?

2 Gorffennol Syml Did + goddrych + V1...? — did + sabjekt + vi wan? — Did you work? — Did iŵ wərk? — Oeddech chi'n gweithio?

3 Dyfodol Syml Will + goddrych + V1...? — wil + sabjekt + vi wan? — Will you work? — Wil iŵ wərk? — Fyddwch chi'n gweithio?

4 Presennol Parhaus Am/Is/Are + goddrych + V-ing...? — am/iz/ar + sabjekt + vi-ing? — Are you working? — Ar iŵ wərking? — Wyt ti'n gweithio nawr?

5 Gorffennol Parhaus Was/Were + goddrych + V-ing...? — woz/wər + sabjekt + vi-ing? — Were you working? — Wər iŵ wərking? — Oeddech chi'n gweithio bryd hynny?

6 Dyfodol Parhaus Will + goddrych + be + V-ing...? — wil + sabjekt + bi + vi-ing? — Will you be working? — Wil iŵ bi wərking? — Fyddwch chi'n gweithio bryd hynny?

7 Presennol Perffaith Have/Has + goddrych + V3...? — hav/haz + sabjekt + vi thri? — Have you worked? — Hav iŵ wərkt? — Ydych chi wedi gweithio?

8 Gorffennol Perffaith Had + goddrych + V3...? — had + sabjekt + vi thri? — Had you worked? — Had iŵ wərkt? — Oeddech chi wedi gweithio erbyn hynny?

9 Dyfodol Perffaith Will + goddrych + have + V3...? — wil + sabjekt + hav + vi thri? — Will you have worked? — Wil iŵ hav wərkt? — Fyddwch chi wedi gweithio erbyn hynny?

10 Presennol Perffaith Parhaus Have/Has + goddrych + been + V-ing...? — hav/haz + sabjekt + bin + vi-ing? — Have you been working? — Hav iŵ bin wərking? — Ydych chi wedi bod yn gweithio ers peth amser?

11 Gorffennol Perffaith Parhaus Had + goddrych + been + V-ing...? — had + sabjekt + bin + vi-ing? — Had you been working? — Had iŵ bin wərking? — Oeddech chi wedi bod yn gweithio ers peth amser?

12 Dyfodol Perffaith Parhaus Will + goddrych + have + been + V-ing...? — wil + sabjekt + hav + bin + vi-ing? — Will you have been working? — Wil iŵ hav bin wərking? — Fyddwch chi wedi bod yn gweithio ers peth amser erbyn hynny?

Cysyniad Cymraeg Strwythur yn Gymraeg Ynganiad y strwythur yn y wyddor Ladin

Cwestiwn am beth What + berf gynorthwyol + goddrych + prif ferf? Wot + oksiliəri + sabjekt + mейн wərb?

Cwestiwn am berson fel goddrych Who + berf? Hu + wərb?

Cwestiwn am berson fel gwrthrych Who/Whom + berf gynorthwyol + goddrych + berf? Hu/Hum + oksiliəri + sabjekt + wərb?

Cwestiwn am le Where + berf gynorthwyol + goddrych + berf? Wher + oksiliəri + sabjekt + wərb?

Cwestiwn am amser When + berf gynorthwyol + goddrych + berf? Wen + oksiliəri + sabjekt + wərb?

Cwestiwn am reswm Why + berf gynorthwyol + goddrych + berf? Wai + oksiliəri + sabjekt + wərb?

Cwestiwn am ddewis Which + enw + berf gynorthwyol + goddrych + berf? Wich + nawn + oksiliəri + sabjekt + wərb?

Cwestiwn am feddiant Whose + enw +...? Huz + nawn +...?

Cwestiwn am ddull How + berf gynorthwyol + goddrych + berf? Hau + oksiliəri + sabjekt + wərb?

Cwestiwn am nifer How many + enw lluosog +...? Hau meni + blwrəl nawn +...?

Cwestiwn am swm How much + enw anghyfrifadwy +...? Hau mach + ankauntəbl nawn +...?

Cwestiwn am hyd How long +...? Hau long +...?

Cwestiwn am amlder How often +...? Hau ofən +...?

Cwestiwn am bellter How far +...? Hau far +...?

Y Rheol Sylfaenol

Mae'r rhan fwyaf o gwestiynau WH yn dilyn y patrwm hwn:

WH-word + auxiliary + subject + main verb?

WH-wərd + oksiliəri + sabjekt + mein wərb?

Enghraifft:

Where + do + you + live?

Wher + du + iŵ + liv?

= Ble rwyt ti'n byw?

Ond os mai'r gair WH ei hun yw'r goddrych, nid oes angen do/does/did fel arfer:

Who + works here?

Hu + wərks hir?

= Pwy sy'n gweithio yma?

Dyma'r gwahaniaeth sylfaenol rhwng:

Who did you see? → Hu did iŵ si? → Pwy welest ti?

Who saw you? → Hu so iŵ? → Pwy welodd di?

8- Adferfau

1. Adferfau am amlder

Math yn Arabeg Gwneuthuriad yn Arabeg Ynganiad y gwneuthuriad yn Saesneg ac Arabeg Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

Amlder cyson Adferf amlder + brawddeg Adverb of frequency + sentence always ôlweiz bob amser

Amlder bron yn gyson Adferf amlder + brawddeg Adverb of frequency + sentence usually iwshwli fel arfer

Amlder arferol Adferf amlder + brawddeg Adverb of frequency + sentence normally normali fel arfer / yn naturiol

Amlder cyffredinol Adferf amlder + brawddeg Adverb of frequency + sentence generally generali yn gyffredinol

Amlder cyffredin Adferf amlder + brawddeg Adverb of frequency + sentence frequently frikwentli yn aml

Amlder achlysurol Adferf amlder + brawddeg Adverb of frequency + sentence often ofn yn aml / yn fynych

Amlder weithiau Adferf amlder + brawddeg Adverb of frequency + sentence sometimes samtaimz weithiau

Amlder prin Adferf amlder + brawddeg Adverb of frequency + sentence occasionally okêjynali o bryd i'w gilydd

Amlder prin Adferf amlder + brawddeg Adverb of frequency + sentence rarely rerli yn anaml

Amlder prin iawn Adferf amlder + brawddeg Adverb of frequency + sentence seldom seldym yn anaml

Dim amlder Adferf amlder + brawddeg Adverb of frequency + sentence never never byth

Enghraifft:

I always study English.

Ai ôlweiz stadi inglish.

Rwyf bob amser yn astudio Saesneg.

2. Adferfau amser

Math yn Arabeg Gwneuthuriad yn Arabeg Ynganiad y gwneuthuriad yn Saesneg ac Arabeg Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

Amser presennol Adferf amser Time adverb now naw nawr

Amser presennol Adferf amser Time adverb currently karentli ar hyn o bryd

Amser presennol Adferf amser Time adverb presently prêzentli ar hyn o bryd

Amser gorffennol diweddar Adferf amser Time adverb recently risentli yn ddiweddar

Amser gorffennol Adferf amser Time adverb yesterday iestrdei ddoe

Amser gorffennol Adferf amser Time adverb before bifor cyn

Amser gorffennol Adferf amser Time adverb previously priviysli yn flaenorol

Amser gorffennol Adferf amser Time adverb formerly formyrli gynt

Amser parhaus Adferf amser Time adverb still stil o hyd

Amser dyfodol Adferf amser Time adverb soon sun yn fuan

Amser dyfodol Adferf amser Time adverb later leitwr yn ddiweddarach

Amser dyfodol Adferf amser Time adverb eventually iventshwli yn y pen draw / yn y diwedd

Amser cynnar Adferf amser Time adverb early erli yn gynnar

Amser hwyr Adferf amser Time adverb late leit yn hwyr

Y dechrau Adferf amser Time adverb first fyrst yn gyntaf

Y diwedd Adferf amser Time adverb finally fainali yn olaf

Amser cyfochrog Adferf amser Time adverb meanwhile minwail yn y cyfamser

Trefn Adferf amser Time adverb then dhen yna / wedyn

Trefn Adferf amser Time adverb afterward afterwrd wedi hynny

Trefn Adferf amser Time adverb afterwards afterwrdz wedi hynny

Trefn Adferf amser Time adverb subsequently sabsikwentli yn ddiweddarach / wedi hynny

3. Adferfau sy'n mynegi amser gorffenedig, parhad a digwyddiadau

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

already ôlrêdi eisoes

yet yet eto / hyd yn hyn

still stil o hyd

just jast newydd / dim ond (yn dod cyn y ferf)

ever ever erioed / ar unrhyw adeg

never never byth

once wans unwaith

twice twais dwywaith

again agen eto

again and again agen and agen dro ar ôl tro

forever forever am byth

temporarily temporerli dros dro

permanently permanently yn barhaol

Enghraifft:

She has already finished.

Shi hæz ôlredi finisht.

Mae hi eisoes wedi gorffen.

4. Adferfau lle

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

here hir yma

there dher yno

everywhere evriwer ym mhobman

somewhere samwer rhywle

anywhere eniwer unrhyw le

nowhere nowwer unman

abroad abrôd dramor

overseas ôverseiz dramor / dros y môr

nearby nirbai gerllaw

close klôs yn agos

far far yn bell

away awei i ffwrdd

back bæk yn ôl

forward forwrd yn ymlaen

backward bækwrd yn ôl

indoors indorz y tu mewn

outdoors awtdorz y tu allan

upstairs apstêrz i fyny'r grisiau

downstairs daunstêrz i lawr y grisiau

inside insaid y tu mewn

outside awtsaid y tu allan

5. Adferfau gradd

Mae'r adferfau hyn yn dangos gradd neu gryfder ansoddair, berf neu adferf arall.

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

very veri iawn

really rili go iawn / yn fawr

extremely ikstrimli yn eithriadol o

highly haili yn uchel iawn / yn fawr

absolutely absolutli yn llwyr / yn gwbl

completely komplitli yn llwyr

totally tôtali yn gyfan gwbl

entirely intairli yn llwyr

fully fuli yn llawn

quite kwait yn eithaf / yn weddol

rather radher yn eithaf / braidd yn

fairly ferli yn weddol

pretty priti yn eithaf

somewhat samwot i ryw raddau

slightly slaitli ychydig

a little a litl ychydig

too tu yn ormodol / yn rhy

enough inof digon

almost ôlmôst bron

nearly nirli bron

barely berli bron ddim

hardly hardli bron ddim

scarcely skersli bron ddim

deeply dipli yn ddwfn / yn fawr

greatly greitli i raddau helaeth

so sô yn fawr / i'r fath raddau

such sach y fath / mor

a lot a lot llawer

a bit a bit ychydig

a little bit a litl bit ychydig bach

Enghraifft:

The movie is extremely interesting.

Dhe muvi iz ikstrimli intresting.

Mae'r ffilm yn hynod ddiddorol.

6. Adferfau tebygolrwydd a phosibilrwydd

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

certainly syrtnli yn sicr

definitely definitli yn bendant

surely shwrli yn sicr

probably probabli yn ôl pob tebyg

possibly posibli o bosibl

perhaps perhaps efallai

maybe meibi efallai

apparently apærentli yn ôl pob golwg

evidently evidentli yn amlwg / yn ôl y dystiolaeth

clearly klirli yn amlwg

obviously obviysli yn amlwg

presumably prizumabli yn ôl pob tebyg / fel y tybir

supposedly sapôzidli yn ôl y sôn / fel y tybir

undoubtedly andawtidli heb os

arguably argyuabli gellir dadlau

likely laikli yn debygol

unlikely anlaikli yn annhebygol

7. Adferfau safbwynt a barn y siaradwr

Weithiau, defnyddir yr enwau sentence adverbs / stance adverbs ar gyfer y math hwn o adferf, sy'n mynegi barn y siaradwr am y frawddeg gyfan.

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

fortunately fortshynatli yn ffodus

unfortunately anfortshynatli yn anffodus

luckily lakili yn ffodus

sadly sadli yn anffodus / yn drist

honestly onestli a dweud y gwir

frankly frankli a dweud y gwir

personally personali yn bersonol

seriously siriasli o ddifrif

technically teknikali yn dechnegol

basically beisikli yn sylfaenol

generally generali yn gyffredinol

normally normali fel arfer

naturally natshyrali yn naturiol

ideally aidiali yn ddelfrydol

theoretically thiorêtikali yn ddamcaniaethol

practically praktikali yn ymarferol

politically politikali yn wleidyddol

economically ikonômikali yn economaidd

personally personali yn bersonol

surprisingly syrpraizingli yn syndod

strangely streinjli yn rhyfedd

interestingly intrestingli yn ddiddorol

importantly importantly yn bwysig

especially ispeshali yn enwedig

particularly partikyularli yn arbennig

8. Adferfau cyfyngu

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

only ônli dim ond

just jast dim ond / newydd

even iven hyd yn oed

also ôlsô hefyd

too tu hefyd

as well az wel hefyd

mainly meinli yn bennaf

mostly môstli gan mwyaf

merely mirli dim ond

simply simpli yn syml / dim ond

particularly partikyularli yn arbennig

especially ispeshali yn enwedig

exactly igzaktli yn union

precisely prisaisli yn fanwl gywir / yn union

specifically spisifikli yn benodol

solely sôlli dim ond / yn unig

largely lardjli i raddau helaeth

even iven hyd yn oed

indeed indid yn wir

Enghraifft:

Only John knows the answer.

Ônli Jon nôz dhe anser.

Dim ond John sy'n gwybod yr ateb.

9. Adferfau negyddol

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

not not> ddim / nid

never never byth

nowhere nowwer unman

hardly hardli bron ddim

scarcely skersli bron ddim

barely berli bron ddim

rarely rerli yn anaml

seldom seldym yn anaml

Nodyn pwysig:

Mae not yn ffurfio'r negyddiad sylfaenol.

I do not work.

Ai du not werk.

Dydw i ddim yn gweithio.

10. Adferfau canlyniad a chasgliad

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

therefore dherfor felly / o ganlyniad

thus dhas felly / fel hyn

consequently konsikwentli o ganlyniad

accordingly akordingli yn unol â hynny

hence hens felly / am hynny

otherwise adherwaiz neu fel arall

Enghraifft:

He was sick; therefore, he stayed home.

Hi woz sik; dherfor, hi steid hôum.

Roedd yn sâl; felly, arhosodd gartref.

11. Adferfau ychwanegu a chysylltu

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

also ôlsô hefyd

too tu hefyd

additionally edishynali yn ogystal â hynny

moreover môrôver ar ben hynny

furthermore fyrdhermôr ymhellach

besides bisaidz yn ogystal

likewise laikwaiz yn yr un modd

similarly similarly yn debyg

12. Adferfau cymharu a thebygrwydd

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

similarly similarly yn yr un modd

likewise laikwaiz yn yr un modd

equally ikwali yn gyfartal

similarly similarly mewn modd tebyg

comparatively komparativli o'i gymharu

relatively relativli yn gymharol

correspondingly korispondingli yn gyfatebol

13. Adferfau trefnu a threfn rhesymegol

Defnyddir yr adferfau hyn i gysylltu syniadau a threfnu datganiadau.

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

however hawever fodd bynnag

therefore dherfor felly

moreover môrôver ar ben hynny

furthermore fyrdhermôr ymhellach

nevertheless neverdheles serch hynny

nonetheless nandheles serch hynny

meanwhile minwail yn y cyfamser

instead insted yn lle hynny

otherwise adherwaiz neu fel arall

consequently konsikwentli o ganlyniad

subsequently sabsikwentli wedi hynny

alternatively olternativli yn lle hynny / fel dewis arall

finally fainali yn olaf

firstly fyrstli yn gyntaf

secondly sekondli yn ail

thirdly thyrdli yn drydydd

next nekst nesaf

then dhen yna / wedyn

afterward afterwrd wedi hynny

14. Adferfau cwestiwn

Defnyddir y geiriau hyn mewn cwestiynau WH i ofyn am ddull, amser, lle, gradd ac amlder.

Gair Ynganiad yn Arabeg Ystyr

how haw sut

when wen pryd

where wer ble

why wai pam

how much haw mach faint / faint o swm

how many haw meni faint

how often haw ofn pa mor aml

how long haw long am ba hyd

how far haw far pa mor bell

how soon haw sun pa mor fuan / pryd yn fuan

how well haw wel pa mor dda

how quickly haw kwikli pa mor gyflym

Enghraifft:

How often do you exercise?

Haw ofn du iw eksersaiz?

Pa mor aml ydych chi'n ymarfer corff?

15. Adferfau dull

Maent yn disgrifio sut mae gweithred yn digwydd.

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

quickly kwikli yn gyflym

slowly slôli yn araf

carefully kerfli yn ofalus

easily izili yn hawdd

badly badli yn wael

well wel yn dda

clearly klirli yn glir

quietly kwaietli yn dawel

loudly lawdli yn uchel

secretly sikrətli yn gyfrinachol

openly ôpenli yn agored

together tagedher gyda'i gilydd

apart apart ar wahân

directly direktli yn uniongyrchol

indirectly indirektli yn anuniongyrchol

deliberately diliberətli yn fwriadol

accidentally aksidentli yn ddamweiniol

carefully kerfli yn ofalus

successfully saksesfli yn llwyddiannus

differently diferentli mewn ffordd wahanol

16. Adferfau rhagfynegi

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

hopefully hôpfli gobeithio

presumably prizumabli yn ôl y dybiaeth

supposedly sapôzidli yn ôl y dybiaeth

predictably pridiktabli yn rhagweladwy

unexpectedly anekspektidli yn annisgwyl

inevitably inevitabli yn anochel

eventually iventshwli yn y pen draw

17. Adferfau trefn

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

first fyrst yn gyntaf

firstly fyrstli yn gyntaf

second sekond yn ail

secondly sekondli yn ail

third thyrd yn drydydd

thirdly thyrdli yn drydydd

next nekst nesaf

then dhen yna / wedyn

finally fainali yn olaf

lastly lastli yn olaf

18. Adferfau pwyslais

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

certainly syrtnli yn sicr

definitely definitli yn bendant

indeed indid yn wir

really rili go iawn

truly truli yn wirioneddol

absolutely absolutli yn llwyr

actually akchuali mewn gwirionedd

literally literali yn llythrennol

genuinely jenuinli yn ddiffuant / yn wirioneddol

clearly klirli yn amlwg

obviously obviysli yn amlwg

surely shwrli yn sicr

right (comes before an adverb) rait yn iawn

19. Adferfau egluro a manylu

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

actually akchuali mewn gwirionedd

really rili mewn gwirionedd

rather radher yn hytrach / braidd yn

instead insted yn lle hynny

specifically spisifikli yn benodol

precisely prisaisli yn fanwl gywir

exactly igzaktli yn union

namely neimli sef / yn benodol

simply simpli yn syml

basically beisikli yn sylfaenol

20. Adferfau brasamcanu

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

almost ôlmôst bron

nearly nirli bron

approximately aprok simətli oddeutu

roughly rafli oddeutu

about abaut tua

around araun dros / tua

virtually verchuali bron / yn ymarferol

practically praktikali bron / yn ymarferol

roughly rafli yn fras

21. Adferfau eithrio

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

only ônli dim ond

merely mirli dim ond

solely sôlli yn unig

exclusively iksklusivli yn unig

otherwise adherwaiz neu fel arall

apart apart ar wahân / heb gynnwys

22. Adferfau cyflawnder

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

altogether ôltagedher yn gyfan gwbl / gyda'i gilydd

entirely intairli yn llwyr

completely komplitli yn llwyr

fully fuli yn llawn

wholly hôuli yn gyfan gwbl

universally iwniversali yn gyffredinol / yn fyd-eang

23. Adferfau brawddeg a mynegi gwybodaeth

Gelwir y rhain yn sentence adverbs:

Adferf Ynganiad yn Arabeg Ystyr

actually akchuali mewn gwirionedd

apparently apærentli yn ôl pob golwg

certainly syrtnli yn sicr

clearly klirli yn amlwg

definitely definitli yn bendant

evidently evidentli yn ôl y dystiolaeth

fortunately fortshynatli yn ffodus

frankly frankli a dweud y gwir

generally generali yn gyffredinol

honestly onestli a dweud y gwir

ideally aidiali yn ddelfrydol

indeed indid yn wir

naturally natshyrali yn naturiol

obviously obviysli yn amlwg

personally personali yn bersonol

perhaps perhaps efallai

probably probabli yn ôl pob tebyg

seriously siriasli o ddifrif

surely shwrli yn sicr

surprisingly syrpraizingli yn syndod

theoretically thiorêtikali yn ddamcaniaethol

unfortunately anfortshynatli yn anffodus

Math yn Arabeg Gwneuthuriad yn Arabeg Ynganiad y gwneuthuriad yn Saesneg ac Arabeg Enghraifft Ynganiad yn Arabeg Ystyr

Adferf o ansoddair – dull sylfaenol Ansoddair + -ly Adjective + -ly quick → quickly kwik → kwikli cyflym → yn gyflym

Ansoddair yn gorffen ag y troi y yn i + -ly Adjective - y + -ily happy → happily hapi → hæpili hapus → yn hapus

Ansoddair yn gorffen ag -le dileu e + -y Adjective - e + -y gentle → gently jentl → jentli addfwyn → yn addfwyn

Ansoddair yn gorffen ag -ic Ansoddair + -ally Adjective + -ally basic → basically beisik → beisikli sylfaenol → yn sylfaenol

Rhai ansoddeiriau yn gorffen ag -ic Ansoddair + -ally Adjective + -ally dramatic → dramatically dramatik → dramatikli dramatig → yn ddramatig

Rhai ansoddeiriau yn gorffen ag -ue Ansoddair + -ly Adjective + -ly true → truly tru → truli gwir → yn wir

Ansoddair yn gorffen ag -ll Ansoddair + -y Adjective + -y full → fully ful → fuli llawn → yn llawn

Ansoddair heb newid yr un gair Same word fast → fast fast → fast cyflym → yn gyflym

Ansoddair heb newid yr un gair Same word hard → hard hard → hard caled / caled iawn → yn galed

Ansoddair heb newid yr un gair Same word late → late leit → leit hwyr → yn hwyr

Ansoddair heb newid yr un gair Same word early → early erli → erli cynnar → yn gynnar

Adferf afreolaidd ffurf wahanol Irregular form good → well gud → wel da → yn dda

Adferf o enw Enw + -ward/-wards Noun + -ward/-wards home → homeward hôum → hômwrd cartref → tua'r cartref

Adferf o enw Enw + -wise Noun + -wise clock → clockwise klok → klokwaiz cloc → i gyfeiriad y cloc

Adferf cyfansawdd gair + gair Word + word somehow samhow rhywsut

Adferf cyfansawdd gair + gair Word + word everywhere evriwer ym mhobman

Ymadrodd adferfol ymadrodd + enw neu arddodiad Adverbial phrase in the morning in dhe morning yn y bore

9- Cysyllteiriau (CONJUNCTIONS)

1. Cysyllteiriau cydlynu — Coordinating Conjunctions

Mae'r cysyllteiriau hyn yn cysylltu elfennau sydd â'r un statws gramadegol.

Cysylltair Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr

and and a

but bat ond

or or neu

nor nor na

for for oherwydd / canys

yet yet ond / er hynny

so so felly / o ganlyniad

FANBOYS

For — for

And — and

Nor — nor

But — but

Or — or

Yet — yet

So — so

I was tired, but I worked.

Ai woz taiyrd, bat ai werkt.

Roeddwn i wedi blino, ond gweithiais.

2. Cysyllteiriau israddio — Subordinating Conjunctions

Mae'r cysyllteiriau hyn yn cysylltu cymal isradd â phrif gymal.

Achos

Cysylltair Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr

because bikoz / koz oherwydd

since sins oherwydd / ers

as az oherwydd / gan fod

seeing that siing dhat o ystyried bod

seeing as siing az oherwydd / gan fod

now that nau dhat gan fod / nawr bod

given that givən dhat o ystyried bod

considering that kən-sidəring dhat o ystyried bod

inasmuch as in-az-mach az yn gymaint ag / o ystyried bod

insofar as in-so-far az i'r graddau y

insomuch as in-so-mach az i'r graddau y

in that in dhat yn yr ystyr bod

I stayed home because I was tired.

Ai steid hom bikoz ai woz taiyrd.

Arhosais gartref oherwydd fy mod wedi blino.

3. Cysyllteiriau amodol

Cysylltair Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr

if if os

unless anles os nad / oni bai

provided prə-vaidid ar yr amod bod

provided that prə-vaidid dhat ar yr amod bod

providing prə-vaid-ing ar yr amod bod

providing that prə-vaid-ing dhat ar yr amod bod

as long as az long az cyn belled â / ar yr amod bod

so long as so long az cyn belled â

on condition that on kən-dishən dhat ar yr amod bod

in case in keis rhag ofn y bydd / rhag ofn

in the event that in dhi i-vent dhat os bydd / pe bai

assuming that ə-suum-ing dhat gan dybio bod

supposing that sə-po-zing dhat gan dybio bod

suppose that sə-poz dhat tybiwch fod

given that givən dhat o ystyried bod

granted that gran-tid dhat er cyfaddef bod

granting that gran-ting dhat gan gyfaddef bod

If you study, you will learn.

If yu stadi, yu wil lern.

Os byddi di'n astudio, byddi di'n dysgu.

4. Cysyllteiriau consesiwn a chyferbyniad

Cysylltair Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr

although ol-dho er bod / er

though dho er bod / er

even though iivən dho er bod

even if iivən if hyd yn oed os

whereas wer-az tra bo / ond bod

while wail tra bo / er bod

whilst wailst tra bo

albeit ol-biit er bod / er hynny

much as mach az er cymaint â

however much hau-evər mach ni waeth faint

no matter how no matər hau ni waeth sut

no matter what no matər wot ni waeth beth

no matter who no matər huu ni waeth pwy

no matter where no matər wer ni waeth ble

no matter when no matər wen ni waeth pryd

no matter which no matər wich ni waeth pa un

Even though he was tired, he continued.

Iivən dho hii woz taiyrd, hii kən-tin-yuud.

Er ei fod wedi blino, parhaodd.

5. Cysyllteiriau amser

Cysylltair Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr

when wen pan

whenever wen-evər pryd bynnag / bob tro y

while wail tra

whilst wailst tra

before bi-for cyn

after af-tər ar ôl

until / till / 'til / 'till an-til / til / til / til hyd nes / tan

since sins ers / ers pan

once wans unwaith y

as soon as az suun az cyn gynted ag

as long as az long az cyn belled â

so long as so long az cyn belled â

by the time bai dhə taim erbyn yr amser y

every time ev-ri taim bob tro

each time iich taim bob tro

the moment dhə mo-mənt yr eiliad y

the minute dhə mi-nit cyn gynted ag

the instant dhə in-stənt cyn gynted ag

directly di-rekt-li cyn gynted ag

immediately i-mii-di-ət-li ar unwaith y

hardly... when hard-li... wen prin... pan

scarcely... when sker-sli... wen prin... pan

no sooner... than no suu-nər... dhan cyn gynted... ag

Call me when you arrive.

Kol mii wen yu ə-raiv.

Ffonia fi pan fyddi di'n cyrraedd.

6. Cysyllteiriau pwrpas

Cysylltair Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr

so that so dhat er mwyn i / fel y

in order that in or-dər dhat er mwyn i

lest lest rhag ofn / rhag i

for fear that for fiər dhat rhag ofn y

in case in keis rhag ofn

I studied hard so that I could pass.

Ai stad-iid hard so dhat ai kud pas.

Astudiais yn galed er mwyn imi allu llwyddo.

7. Cysyllteiriau canlyniad

Cysylltair Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr

so... that so... dhat — mor... nes

such... that sach... dhat — cymaint... nes

so that so dhat fel bod / fel y

such that sach dhat o'r fath fel bod

He was so tired that he slept immediately.

Hii woz so taiyrd dhat hii slept i-mii-di-ət-li.

Roedd wedi blino cymaint nes iddo syrthio i gysgu ar unwaith.

8. Cysyllteiriau cymhariaeth

Cysylltair Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr

than dhan na / nag

as... as az... az cyn... â / mor... â

not as... as not az... az ddim mor... â

as if az if fel pe bai

as though az dho fel petai

just as jast az yn union fel

the more... the more dhə mor... dhə mor po fwyaf... po fwyaf

the more... the less dhə mor... dhə les po fwyaf... po leiaf

the less... the more dhə les... dhə mor po leiaf... po fwyaf

the less... the less dhə les... dhə les po leiaf... po leiaf

She is taller than I am.

Shii iz tol-ər dhan ai am.

Mae hi'n dalach na fi.

9. Cysyllteiriau dull a thebygrwydd

Cysylltair Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr

as az fel

as if az if fel pe bai

as though az dho fel petai

just as jast az yn union fel

the way dhə wei y ffordd y

in the way that in dhə wei dhat yn y ffordd y

however hau-evər sut bynnag / mewn unrhyw ffordd

however you hau-evər yu sut bynnag y byddi di

He talks as if he knows everything.

Hii toks az if hii nooz ev-ri-thing.

Mae'n siarad fel petai'n gwybod popeth.

10. Cysyllteiriau dewis

Cysylltair Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr

or or neu

either... or ii-dhər... or naill ai... neu

whether... or we-dhər... or p'un a... neu

whether... or not we-dhər... or not p'un a... ai peidio

Either you come or I leave.

Ii-dhər yu kam or ai liiv.

Naill ai byddi di'n dod neu bydda i'n gadael.

11. Cysyllteiriau cydberthynol

Correlative Conjunctions

Patrwm Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr

both... and bowth... and y ddau... a

either... or ii-dhər... or naill ai... neu

neither... nor nai-dhər... nor nac... na

not only... but also not on-li... bat ol-so nid yn unig... ond hefyd

whether... or we-dhər... or p'un a... neu

whether... or not we-dhər... or not p'un a... ai peidio

rather... than ra-dhər... dhan yn hytrach na

no sooner... than no suu-nər... dhan cyn gynted... ag

hardly... when hard-li... wen prin... pan

scarcely... when sker-sli... wen prin... pan

barely... when >ber-li... wen bron ddim... pan

the more... the more dhə mor... dhə mor po fwyaf... po fwyaf

the more... the less dhə mor... dhə les po fwyaf... po leiaf

the less... the more dhə les... dhə mor po leiaf... po fwyaf

the less... the less dhə les... dhə les po leiaf... po leiaf

12. Cysyllteiriau ychwanegu a chynnwys

Cysylltair Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr

and and a

as well as az wel az yn ogystal â

not to mention not tu men-shən heb sôn am

besides bi-saidz yn ogystal â / ar wahân i

let alone let ə-lon heb sôn am

much less mach les heb sôn am / heb sôn am y lleiaf

to say nothing of tu sei na-thing əv heb sôn am

apart from ə-part from ar wahân i / yn ogystal â

aside from ə-said from ar wahân i / yn ogystal â

Gall rhai o'r ymadroddion hyn hefyd weithredu fel ymadroddion arddodiadol neu strwythurau cysylltu, yn hytrach na chael eu dosbarthu i gyd yn gysyllteiriau.

13. Cysyllteiriau eithrio

Cysylltair Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr

except that ik-sept dhat heblaw bod

except when ik-sept wen heblaw pan

except if ik-sept if oni bai os

save that seiv dhat heblaw bod

but that bat dhat oni bai bod

unless an-les oni bai / os nad

14. Cysyllteiriau rhagdybio

Cysylltair Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr

assuming that ə-suum-ing dhat gan dybio bod

supposing that sə-po-zing dhat gan dybio bod

suppose that sə-poz dhat tybiwch fod

presuming that pri-zuum-ing dhat gan dybio bod

provided that prə-vaidid dhat ar yr amod bod

providing that prə-vaid-ing dhat ar yr amod bod

given that givən dhat o ystyried bod

granting that gran-ting dhat gan gyfaddef bod

granted that gran-tid dhat er cyfaddef bod

15. Cysyllteiriau dewis rhydd

Cysylltair Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr

whoever huu-evər pwy bynnag

whomever huum-evər pwy bynnag fel gwrthrych

whatever wot-evər beth bynnag

whichever wich-evər pa un bynnag

wherever wer-evər ble bynnag

whenever wen-evər pryd bynnag

however hau-evər sut bynnag

Whoever comes can enter.

Huu-evər kamz kan en-tər.

Gall pwy bynnag sy'n dod fynd i mewn.

Whatever you choose is fine.

Wot-evər yu chuuz iz fain.

Mae beth bynnag a ddewiswch yn iawn.

16. Cysyllteiriau hynafol a ffurfiol

Mae'r ffurfiau hyn yn bodoli yn Saesneg, ond nid ydynt yn gyffredin mewn lleferydd bob dydd:

Gair Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr

albeit ol-biit er bod

albeit that ol-biit dhat er bod

albeit when ol-biit wen er hynny pan

albeit with ol-biit with er hynny gyda

insofar as in-so-far az i'r graddau y

inasmuch as in-az-mach az o ystyried bod

insomuch as in-so-mach az i'r graddau y

notwithstanding that not-widh-stan-ding dhat er gwaethaf y ffaith bod

whereas wer-az tra bo

whilst wailst tra

lest lest rhag i

save that seiv dhat heblaw bod

provided that prə-vaidid dhat ar yr amod bod

supposing that sə-po-zing dhat gan dybio bod

17. Geiriau sy'n edrych fel cysyllteiriau ond nad ydynt fel arfer yn gysyllteiriau go iawn

Mae'r geiriau hyn yn aml yn cysylltu syniadau, ond yn dechnegol nid ydynt yn gysyllteiriau cydlynu:

Gair Ynganiad Dosbarth cyffredin Ystyr

however hau-evər adferf cysylltiol er hynny

therefore dher-for adferf cysylltiol felly

moreover mor-o-vər adferf cysylltiol yn ogystal â hynny

furthermore fər-dhər-mor adferf cysylltiol ymhellach

nevertheless nev-ər-dhə-les adferf cysylltiol serch hynny

nonetheless non-dhə-les adferf cysylltiol serch hynny

consequently kon-si-kwent-li adferf cysylltiol o ganlyniad

otherwise a-dhər-waiz adferf cysylltiol fel arall

instead in-sted adferf cysylltiol yn lle hynny

meanwhile miin-wail adferf cysylltiol yn y cyfamser

thus dhas adferf cysylltiol felly / yn y modd hwn

hence hens adferf cysylltiol felly / o ganlyniad

Enghraifft:

I was tired; however, I worked.

Ai woz taiyrd; hau-evər, ai werkt.

Roeddwn i wedi blino; er hynny, gweithiais.

Nid yw however yn union yr un fath â but.

Peidiwch â chopïo'r ffurf hon:

❌ I was tired, however I worked.

Ffurfiau cywir:

✅ I was tired, but I worked.

Neu:

✅ I was tired; however, I worked.

If only — hoffwn pe / o na

If only I played — Hoffwn pe bawn i'n chwarae.

Anyway/Anyways — beth bynnag / sut bynnag

10- Arddodiaid (PREPOSITIONS)

1. Arddodiaid sylfaenol

Arddodiad Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr Enghraifft lawn Ynganiad wedi'i drawslythrennu Cyfieithiad

about ə-baut am / ynghylch We talked about the problem. Wii tokt ə-baut dhə prob-ləm. Siaradon ni am y broblem.

above ə-bav uwchben / uwch na The lamp is above the table. Dhə lamp iz ə-bav dhə tei-bəl. Mae'r lamp uwchben y bwrdd.

across ə-kros ar draws / i'r ochr arall We walked across the street. Wii wokt ə-kros dhə striit. Cerddon ni ar draws y stryd.

after af-tər ar ôl We met after lunch. Wii met af-tər lanch. Cyfarfuon ni ar ôl cinio.

against ə-genst yn erbyn / yn erbyn rhywbeth The ladder is against the wall. Dhə lad-ər iz ə-genst dhə wol. Mae'r ysgol yn erbyn y wal.

along ə-long ar hyd We walked along the river. Wii wokt ə-long dhə riv-ər. Cerddon ni ar hyd yr afon.

amid ə-mid yng nghanol He stood amid the crowd. Hii stud ə-mid dhə kraud. Safodd yng nghanol y dyrfa.

among ə-mang ymhlith She was among friends. Shii woz ə-mang frendz. Roedd hi ymhlith ffrindiau.

around ə-raund o amgylch We sat around the table. Wii sat ə-raund dhə tei-bəl. >Eisteddon ni o amgylch y bwrdd.

at at yn / wrth I am at school. Ai am at skuul. Rydw i yn yr ysgol.

before bi-for cyn / o flaen Come before noon. Kam bi-for nuun. Dewch cyn hanner dydd.

behind bi-haind y tu ôl i The car is behind the house. Dhə kar iz bi-haind dhə haus. Mae'r car y tu ôl i'r tŷ.

below bi-lo islaw / yn is na The temperature is below zero. Dhə tem-prə-chər iz bi-lo zi-ro. Mae'r tymheredd islaw sero.

beneath bi-niith o dan The keys are beneath the book. Dhə kiiz ar bi-niith dhə buk. Mae'r allweddi o dan y llyfr.

beside bi-said wrth ymyl Sit beside me. Sit bi-said mii. Eistedd wrth fy ymyl.

besides bi-saidz yn ogystal â / ar wahân i Besides English, she speaks Arabic. Bi-saidz Ing-lish, shii spiiks Ar-ə-bik. Yn ogystal â'r Saesneg, mae hi'n siarad Arabeg.

between bi-twiin rhwng dau The shop is between two buildings. Dhə shop iz bi-twiin tuu bil-dingz. Mae'r siop rhwng dau adeilad.

beyond bi-yond y tu hwnt i The village is beyond the mountain. Dhə vil-ij iz bi-yond dhə maun-tən. Mae'r pentref y tu hwnt i'r mynydd.

by bai gan / wrth ymyl / erbyn The book was written by her. Dhə buk woz rit-ən bai hər. Cafodd y llyfr ei ysgrifennu ganddi hi.

concerning kən-sər-ning ynghylch / ynglŷn â We talked concerning the project. Wii tokt kən-sər-ning dhə proj-ekt. Siaradon ni am y prosiect.

despite di-spait er gwaethaf Despite the rain, we went out. Di-spait dhə rein, wii went aut. Er gwaethaf y glaw, aethon ni allan.

down daun i lawr He walked down the hill. Hii wokt daun dhə hil. Cerddodd i lawr y bryn.

during diu-ring yn ystod I slept during the flight. Ai slept diu-ring dhə flait. Cysgais yn ystod yr awyren.

except ik-sept heblaw / ac eithrio Everyone came except John. Ev-ri-wan keim ik-sept Jon. Daeth pawb heblaw John.

for for ar gyfer / am gyfnod This gift is for you. Dhis gift iz for yu. Mae'r anrheg hon ar eich cyfer chi.

from from o / oddi wrth I came from Kuwait. Ai keim from Ku-wait. Deuthum o Kuwait.

in in yn / y tu mewn i She is in the room. Shii iz in dhə ruum. Mae hi yn yr ystafell.

inside in-said y tu mewn i The keys are inside the bag. Dhə kiiz ar in-said dhə bag. Mae'r allweddi y tu mewn i'r bag.

into in-tu i mewn i He went into the room. Hii went in-tu dhə ruum. Aeth i mewn i'r ystafell.

like laik fel / tebyg i He runs like a professional. Hii ranz laik ə prə-fesh-ən-əl. Mae'n rhedeg fel gweithiwr proffesiynol.

near >niər ger / yn agos at I live near the school. Ai liv niər dhə skuul. Rwy'n byw ger yr ysgol.

of əv o / yn perthyn i The door of the house is open. Dhə dor əv dhə haus iz o-pən. Mae drws y tŷ ar agor.

off of i ffwrdd oddi ar Take your shoes off the table. >Teik yor shuuz of dhə tei-bəl. Tynnwch eich esgidiau oddi ar y bwrdd.

on on ar The book is on the table. Dhə buk iz on dhə tei-bəl. Mae'r llyfr ar y bwrdd.

onto on-tu i fyny ar / ar ben The cat jumped onto the table. Dhə kat jampt on-tu dhə tei-bəl. >Neidiodd y gath ar y bwrdd.

opposite op-ə-zit gyferbyn â The bank is opposite the hotel. Dhə bank iz op-ə-zit dhə ho-tel. Mae'r banc gyferbyn â'r gwesty.

out aut allan / allan o He went out the door. Hii went aut dhə dor. Aeth allan drwy'r drws.

outside aut-said y tu allan i They are outside the house. Dhei ar aut-said dhə haus. Maen nhw y tu allan i'r tŷ.

over o-vər uwchben / dros The plane flew over the city. Dhə plein fluu o-vər dhə sit-i. Hedfanodd yr awyren dros y ddinas.

past past heibio i / heibio We walked past the school. Wii wokt past dhə skuul. Cerddon ni heibio i'r ysgol.

regarding ri-gar-ding ynghylch / mewn perthynas â I have a question regarding the plan. Ai hav ə kwes-chən ri-gar-ding dhə plan. Mae gen i gwestiwn ynghylch y cynllun.

round raund o amgylch We walked round the park. Wii wokt raund dhə park. Cerddon ni o amgylch y parc.

since sins ers I have lived here since 2020. Ai hav livd hiər sins tuu-thau-zənd twen-ti. Rwyf wedi byw yma ers 2020.

through thruu drwy / trwy We walked through the tunnel. Wii wokt thruu dhə tun-əl. Cerddon ni drwy'r twnnel.

throughout thruu-aut drwy gydol / ym mhob rhan o It rained throughout the day. It reind thruu-aut dhə dei. Bu'n bwrw glaw drwy gydol y dydd.

till til hyd at / tan Wait till tomorrow. >Weit til tə-mor-o. Arhoswch tan yfory.

to tu i / tuag at I went to school. Ai went tu skuul. >Es i i'r ysgol.

toward tə-word tua He walked toward me. Hii wokt tə-word mii. Cerddodd tuag ata i.

towards tə-wordz tua She ran towards the door. Shii ran tə-wordz dhə dor. Rhedodd hi tuag at y drws.

under an-dər o dan The cat is under the table. Dhə kat iz an-dər dhə tei-bəl. Mae'r gath o dan y bwrdd.

underneath an-dər-niith oddi tano / o dan The bag is underneath the chair. Dhə bag iz an-dər-niith dhə chair. Mae'r bag o dan y gadair.

unlike an-laik yn wahanol i Unlike him, I am quiet. An-laik him, ai am kwai-ət. Yn wahanol iddo ef, rwy'n dawel.

until an-til hyd at / tan Stay here until Friday. >Stei hiər an-til Frai-dei. Arhoswch yma tan ddydd Gwener.

up ap i fyny He walked up the stairs. Hii wokt ap dhə sterz. Cerddodd i fyny'r grisiau.

upon ə-pon ar / wrth / ar ôl Upon arrival, call me. Ə-pon ə-rai-vəl, kol mii. Ar ôl cyrraedd, ffoniwch fi.

via vai-ə / vii-ə drwy / drwy gyfrwng We traveled via Dubai. Wii trav-əld vai-ə Du-bai. Teithion ni drwy Dubai.

with with gyda / ynghyd â I went with my brother. Ai went with mai bra-dhər. Es i gyda fy mrawd.

within wi-dhin o fewn / ymhen Finish it within an hour. Fin-ish it wi-dhin ən auər. Gorffennwch o o fewn awr.

without wi-dhaut heb He left without his phone. Hii left wi-dhaut hiz fon. Gadawodd heb ei ffôn.

2. Arddodiaid cyfansawdd

Mae'r ymadroddion hyn yn cynnwys mwy nag un gair, ond maent yn gweithredu gyda'i gilydd fel un arddodiad.

Ymadrodd Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr Enghraifft Ynganiad wedi'i drawslythrennu Cyfieithiad

according to ə-kor-ding tu yn ôl / yn unol â According to the report, sales increased. Ə-kor-ding tu dhə ri-port, seilz in-kriist. Yn ôl yr adroddiad, cynyddodd y gwerthiant.

ahead of ə-hed əv o flaen / cyn She arrived ahead of us. Shii ə-raivd ə-hed əv as. Cyrhaeddodd hi cyn ni.

along with ə-long with ynghyd â / gyda He came along with his brother. Hii keim ə-long with hiz bra-dhər. Daeth gyda'i frawd.

apart from ə-part from ar wahân i / heblaw Apart from John, everyone agreed. Ə-part from Jon, ev-ri-wan ə-griid. Ar wahân i John, cytunodd pawb.

as for az for o ran As for me, I agree. Az for mii, ai ə-grii. O ran fy marn i, rwy'n cytuno.

as of az əv o / gan ddechrau ar As of Monday, the rule applies. Az əv Man-dei, dhə ruul ə-plaiiz. Mae'r rheol yn berthnasol o ddydd Llun ymlaen.

as to az tu ynghylch / o ran There is uncertainty as to the cause. Dher iz an-sər-tən-ti az tu dhə koz. Mae ansicrwydd ynghylch yr achos.

because of bi-koz əv oherwydd We stayed home because of the rain. Wii steid hom bi-koz əv dhə rein. Arhoson ni gartref oherwydd y glaw.

by means of bai miinz əv drwy gyfrwng / drwy ddefnyddio We solved it by means of a computer. Wii solvd it bai miinz əv ə kəm-pyuu-tər. Datryson ni'r broblem drwy ddefnyddio cyfrifiadur.

by way of bai wei əv drwy / ar hyd y ffordd drwy We went by way of London. Wii went bai wei əv Lan-dən. Aethon ni drwy Lundain.

close to klos tu yn agos at The school is close to my house. Dhə skuul iz klos tu mai haus. Mae'r ysgol yn agos at fy nhŷ.

due to dyuu tu oherwydd The flight was delayed due to fog. Dhə flait woz di-leid dyuu tu fog. Oedwyd yr awyren oherwydd niwl.

except for ik-sept for heblaw / ac eithrio Everyone came except for Mary. Ev-ri-wan keim ik-sept for Mer-i. Daeth pawb heblaw Mary.

far from far from ymhell o / ddim o gwbl The answer is far from simple. Dhə an-sər iz far from sim-pəl. Nid yw'r ateb yn syml o gwbl.

in addition to in ə-dish-ən tu yn ogystal â In addition to English, he studies Arabic. In ə-dish-ən tu Ing-lish, hii stad-iiz Ar-ə-bik. Yn ogystal â'r Saesneg, mae'n astudio Arabeg.

in case of in keis əv pe bai / rhag ofn Call me in case of emergency. Kol mii in keis əv i-mər-jən-si. Ffoniwch fi mewn argyfwng.

in front of in frant əv o flaen The car is in front of the house. Dhə kar iz in frant əv dhə haus. Mae'r car o flaen y tŷ.

in place of in pleis əv yn lle Use this in place of sugar. Yuz dhis in pleis əv shu-gər. Defnyddiwch hwn yn lle siwgr.

in spite of in spait əv er gwaethaf In spite of the rain, we left. In spait əv dhə rein, wii left. Er gwaethaf y glaw, gadawon ni.

in terms of in termz əv o ran / o safbwynt In terms of price, it is cheap. In termz əv prais, it iz chiip. O ran pris, mae'n rhad.

instead of in-sted əv yn lle I drank tea instead of coffee. Ai drank tii in-sted əv kof-i. Yfais de yn lle coffi.

next to nekst tu wrth ymyl Sit next to me. Sit nekst tu mii. Eisteddwch wrth fy ymyl.

on account of on ə-kaunt əv oherwydd The match was canceled on account of rain. >Dhə mach woz kan-səld on ə-kaunt əv rein. Cafodd y gêm ei chanslo oherwydd y glaw.

on behalf of on bi-haf əv ar ran I spoke on behalf of the team. Ai spok on bi-haf əv dhə tiim. >Siaradais ar ran y tîm.

on top of on top əv ar ben / yn ogystal â The keys are on top of the box. Dhə kiiz ar on top əv dhə boks. Mae'r allweddi ar ben y blwch.

out of aut əv allan o / o He walked out of the room. Hii wokt aut əv dhə ruum. Cerddodd allan o'r ystafell.

owing to o-ing tu oherwydd The event was canceled owing to rain. Dhə i-vent woz kan-səld o-ing tu rein. Cafodd y digwyddiad ei ganslo oherwydd y glaw.

prior to >prai-ər tu cyn Prior to the meeting, we prepared. Prai-ər tu dhə mii-ting, wii pri-perd. Cyn y cyfarfod, fe wnaethon ni baratoi.

regardless of ri-gard-ləs əv waeth beth fo We will continue regardless of the cost. Wii wil kən-tin-yuu ri-gard-ləs əv dhə kost. Byddwn yn parhau waeth beth fo'r gost.

thanks to thanks tu diolch i / diolch i gyfraniad Thanks to you, we succeeded. Thanks tu yu, wii sək-siid-id. Diolch i chi, llwyddon ni.

together with tə-ge-dhər with ynghyd â She came together with her friends. Shii keim tə-ge-dhər with hər frendz. Daeth hi ynghyd â'i ffrindiau.

up to ap tu hyd at / cymaint â Up to ten people can enter. Ap tu ten pii-pəl kan en-tər. Gall hyd at ddeg o bobl fynd i mewn.

with regard to with ri-gard tu o ran / ynghylch With regard to your question, I agree. With ri-gard tu yor kwes-chən, ai ə-grii. O ran eich cwestiwn, rwy'n cytuno.

with respect to with ri-spekt tu o ran / mewn perthynas â With respect to this issue, we disagree. With ri-spekt tu dhis ish-uu, wii dis-ə-grii. O ran y mater hwn, rydym yn anghytuno.

3. Ymadroddion arddodiadol ffurfiol

Ymadrodd Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr

by virtue of bai vər-chuu əv yn rhinwedd / oherwydd

by dint of bai dint əv drwy / o ganlyniad i

by reason of bai rii-zən əv oherwydd

by courtesy of bai kər-tə-si əv diolch i / drwy garedigrwydd

by order of bai or-dər əv drwy orchymyn

by reference to bai ref-ər-əns tu drwy gyfeirio at

by means of bai miinz əv drwy gyfrwng

by way of bai wei əv drwy / ar hyd

in accordance with in ə-kor-dəns with yn unol â

in comparison with in kəm-par-i-sən with o'i gymharu â

in connection with in kə-nek-shən with mewn cysylltiad â

in contrast to in kon-trast tu yn wahanol i / mewn cyferbyniad â

in exchange for in iks-cheinj for yn gyfnewid am

in favor of in fei-vər əv o blaid

in lieu of in lu əv yn lle

in relation to in ri-lei-shən tu mewn perthynas â

in response to in ri-spons tu mewn ymateb i

in search of in sərch əv yn chwilio am

in view of in vyuu əv o ystyried / yng ngoleuni

on the basis of on dhə bei-sis əv ar sail

on the grounds of on dhə graundz əv ar sail / oherwydd

with a view to with ə vyuu tu gyda'r bwriad o

with the exception of with dhi ik-sep-shən əv ac eithrio

with the help of with dhə help əv gyda chymorth

with reference to with ref-ər-əns tu gan gyfeirio at / ynghylch

4. Arddodiaid hynafol, llenyddol a ffurfiol

Mae'r geiriau canlynol yn ymddangos yn amlach mewn Saesneg hynafol, cyfreithiol, llenyddol neu ffurfiol:

Gair Ynganiad wedi'i drawslythrennu Ystyr

abaft ə-baft y tu ôl i / tua'r cefn

alongside ə-long-said wrth ymyl

amidst ə-midst yng nghanol

amongst ə-mangst ymhlith

astride ə-straid ar ben / gyda choes ar bob ochr

athwart ə-thwort ar draws / yn groes i

atop ə-top ar ben

barring bar-ing ac eithrio / oni bai am

circa sər-kə tua / oddeutu

cum >kam gyda / sy'n cyfuno swyddogaethau

ere iər cyn

notwithstanding not-widh-stan-ding er gwaethaf

per pər am bob / drwy

save seiv ac eithrio

vis-à-vis vee-zə-vee wyneb yn wyneb â / mewn perthynas â

worth wərth yn werth

Enghraifft:

Notwithstanding the difficulties, we continued.

Not-widh-stan-ding dhə dif-i-kəl-tiiz, wii kən-tin-yuud.

Er gwaethaf yr anawsterau, fe wnaethon ni barhau.

5. Trefnu arddodiaid yn ôl lleoliad

Gellir trefnu'r arddodiaid hyn yn ôl eu hystyr:

Perthynas Arddodiaid

Y tu mewn in, inside, within

Symud i mewn into

Y tu allan out, outside

Ar arwyneb on

Symud i arwyneb onto

Uwchben above, over, atop, on top of

Islaw under, below, beneath, underneath

O flaen in front of, before

Y tu ôl behind

Wrth ymyl beside, by, next to, alongside

Rhwng dau between

Ymhlith grŵp among, amongst

Yn agos at near, close to

Gyferbyn â opposite, across from

O amgylch around, round

Ar draws across, through

Ar hyd along

Tuag at toward, towards

I ffwrdd oddi wrth away from, off

Heibio / y tu hwnt i past, beyond

6. Arddodiaid amser

Perthynas amser Arddodiad Enghraifft

Amser penodol at at 5 o'clock

Diwrnod / dyddiad on on Monday

Mis / blwyddyn / cyfnod in in 2026

Cyn before, prior to, ahead of before lunch

Ar ôl after, following after work

Yn ystod during during the meeting

Ers since since Monday

Am gyfnod for for two hours

Hyd at until, till until Friday

O amser i amser from … to from Monday to Friday

Drwy gydol throughout throughout the year

Erbyn by by Friday

Terfyn amser penodol by by 6 p.m.

O fewn within within two hours

Tua around, about around noon

Yn agos at amser near near midnight

7. Arddodiaid achos a phwrpas

Arddodiad / ymadrodd Ynganiad Ystyr

because of bi-koz əv oherwydd

due to dyuu tu oherwydd

owing to o-ing tu oherwydd

on account of on ə-kaunt əv oherwydd

as a result of az ə ri-zalt əv o ganlyniad i

thanks to thanks tu diolch i

for for er mwyn / am

for the sake of for dhə seik əv er mwyn / er budd

with a view to with ə vyuu tu gyda'r bwriad o

in order to in or-dər tu er mwyn

* Fel arfer, dilynir in order to gan ferf; felly mae'n agosach at ymadrodd pwrpas na strwythur arddodiadol traddodiadol.

8. Nodyn pwysig: arddodiad + beth?

Y rheol sylfaenol:

Preposition + noun / pronoun / V-ing

Arddodiad + enw / rhagenw / ffurf y ferf sy'n gorffen yn -ing

Enghreifftiau:

Gydag enw

I am in the house.

Ai am in dhə haus.

Rydw i yn y tŷ.

Gyda rhagenw

This gift is for him.

Dhis gift iz for him.

Mae'r anrheg hon iddo ef.

Sylwer:

for him ✅

for he ❌

Ar ôl arddodiad, defnyddir ffurf gwrthrych y rhagenw.

Gyda V-ing

She is good at cooking.

Shii iz gud at kuk-ing.

Mae hi'n dda am goginio.

He left without saying goodbye.

Hii left wi-dhaut sei-ing gud-bai.

Gadawodd heb ddweud hwyl fawr.

9. Gwahaniaethau rhwng arddodiaid tebyg

Gair Ystyr sylfaenol Enghraifft

in y tu mewn i n the room

into symud i mewn go into the room

on ar arwyneb on the table

onto symud i arwyneb jump onto the table

at pwynt neu le penodol at the station

to cyfeiriad / symud tuag at go to school

by wrth ymyl / drwy / erbyn by the door / by car / by Friday

with gyda / drwy ddefnyddio with him / with a knife

from o / oddi wrth from London

of perthynas / meddiant the door of the house

for er mwyn / ar gyfer / cyfnod for you / for two hours

since ers pwynt cychwyn since Monday

during yn ystod cyfnod during the meeting

until hyd at ddiwedd cyfnod until Friday

between rhwng dau between John and Mary

among ymhlith grŵp among friends

above uwchben above the table

over uwchben / dros over the bridge

below islaw below the line

under o dan under the table

beside wrth ymyl beside me

besides yn ogystal â besides English

because of / cause of oherwydd because of rain

despite er gwaethaf despite the rain

in spite of er gwaethaf in spite of the rain

aboard → ar fwrdd / ar gerbyd neu long

11- Penderfynwyr (DETERMINERS)

Penderfynwyr sylfaenol

Penderfynwr Cyfieithiad ynganiad yn Gymraeg Ystyr yn Gymraeg Enghraifft lawn Ynganiad yr enghraifft yn Gymraeg Cyfieithiad

a ə Un / rhywun / amhenodol I saw a dog. Ai so ə dog Gwelais gi.

an ən Un / amhenodol (cyn sain llafariad) She ate an apple. Shi eit ən apəl Bwytaodd hi afal.

the ðə / ði Y / yr (peth penodol) I saw the dog. Ai so ðə dog Gwelais y ci.

this ðis Hwn / hon / hwn yma This book is useful. ðis buk iz iwsfəl Mae'r llyfr hwn yn ddefnyddiol.

that ðat Hwnnw / honno / hwnna That car is expensive. ðat kar iz ikspensiv Mae'r car hwnnw'n ddrud.

these ðiiz Y rhain / y pethau hyn These books are new. ðiiz buks ar niw Mae'r llyfrau hyn yn newydd.

those ðouz Y rheini / y pethau hynny Those houses are old. ðouz hauziz ar ould Mae'r tai hynny'n hen.

2. Penderfynwyr meddiannol

Maent yn dod cyn enw i ddangos pwy sy'n berchen ar rywbeth.

Penderfynwr Ynganiad Ystyr Enghraifft

my mai Fy / fy un i My book is here.

your ior Eich / dy / eich un chi Your car is outside.

his hiz Ei (gwrywaidd) His house is big.

her hər Ei (benywaidd) Her bag is black.

its its Ei (ar gyfer anifail neu beth) The dog moved its tail.

our aur Ein Our teacher is kind.

their ðer Eu Their house is beautiful.

Enghreifftiau

my book = fy llyfr

your car = dy gar

his phone = ei ffôn

her bag = ei bag

our house = ein tŷ

their children = eu plant

Ond:

Defnyddir mine, yours, his, hers, ours, theirs fel rhagenwau meddiannol annibynnol; maent yn sefyll ar eu pennau eu hunain:

This book is mine.

ðis buk iz main.

Mae'r llyfr hwn yn eiddo i mi.

3. Penderfynwyr dangosol

Penderfynwr Ynganiad Rhif Pellter Enghraifft

this ðis Unigol Agos this book

that ðat Unigol Pell that book

these ðiiz Lluosog Agos these books

those ðouz Lluosog Pell those books

Rheolau

this + enw unigol

this book

ðis buk

y llyfr hwn

these + enw lluosog

these books

ðiiz buks

y llyfrau hyn

that + enw unigol

that car

ðat kar

y car hwnnw

those + enw lluosog

those cars

ðouz karz

y ceir hynny

4. Penderfynwyr maint

Mae'r penderfynwyr hyn yn mynegi faint o rywbeth sydd.

Penderfynwr Ynganiad Ystyr Enghraifft

some sam Rhai / rhywfaint I bought some books.

any eni Unrhyw / rhai Do you have any questions?

no nou Dim / dim un I have no money.

much mach Llawer o (enwau na ellir eu cyfrif) I don't have much time.

many meni Llawer o (enwau y gellir eu cyfrif) She has many books.

little litl Ychydig o I have little time.

a little ə litl Ychydig o I have a little time.

few fiw Ychydig o (enwau y gellir eu cyfrif) Few people came.

a few ə fiw Cwpwl o / rhai I have a few questions.

enough inəf Digon o We have enough food.

more mor Mwy o I need more water.

less les Llai o (enwau na ellir eu cyfrif) I need less sugar.

fewer fiwər Llai o (enwau y gellir eu cyfrif) We need fewer chairs.

all ol Pob un / i gyd All students passed.

both bouθ Y ddau / y ddwy Both students passed.

half haf Hanner Half the class left.

most moust Y rhan fwyaf Most people agreed.

enough inəf Digon o We have enough money.

5. Penderfynwyr rhifol

Mae rhifau'n dweud faint o bethau sydd, ac maent fel arfer yn dod yn union cyn yr enw.

Rhif Ynganiad Enghraifft

one wan one book

two tu two books

three θri three books

four for four books

five faiv five books

six siks six books

seven sevn seven books

eight eit eight books

nine nain nine books

ten ten ten books

hundred handrəd a hundred books

thousand θauzənd a thousand books

million milion a million people

billion bilion a billion dollars

Gellir defnyddio rhifau gyda'r rhan fwyaf o enwau i ddangos swm penodol.

6. Penderfynwyr dosbarthol

Maent yn cyfeirio at unigolion neu eitemau mewn grŵp.

Penderfynwr Ynganiad Ystyr Enghraifft

each iich Pob un yn unigol Each student has a book.

every evri Pob un / pob Every student passed.

either iiðər / aiðər Y naill neu'r llall o ddau Either answer is acceptable.

neither niðər / naiðər Nid y naill na'r llall o ddau Neither answer is correct.

Y gwahaniaeth

each

Each student received a book.

Iich stiwdənt risivd ə buk.

Derbyniodd pob myfyriwr lyfr.

Mae'r pwyslais ar bob unigolyn ar wahân.

every

Every student received a book.

Evri stiwdənt risivd ə buk.

Derbyniodd pob myfyriwr lyfr.

Mae'r pwyslais ar y grŵp cyfan.

7. Penderfynwyr holiadol

Defnyddir y rhain i ofyn cwestiynau am enwau.

Penderfynwr Ynganiad Ystyr Enghraifft

what wot Beth / pa What book do you want?

which wiç Pa un Which book do you want?

whose huz Pwy sy'n berchen ar / pwy yw Whose book is this?

what kind of wot kaind əv Pa fath o What kind of car do you want?

which kind of wiç kaind əv Pa fath o Which kind of food do you prefer?

Enghreifftiau

Which book do you want?

Wiç buk du iu wont?

Pa lyfr wyt ti eisiau?

Whose car is this?

Huz kar iz ðis?

Car pwy yw hwn?

8. Penderfynwyr amhenodol

Mae'r rhain yn cyfeirio at bobl neu bethau nad ydynt wedi'u pennu'n benodol.

Penderfynwr Ynganiad Ystyr

a ə Un / rhywbeth amhenodol

an ən Un / rhywbeth amhenodol cyn sain llafariad

some sam Rhai / rhywfaint

any eni Unrhyw / rhai

no nou Dim / dim un

another ənəðər Un arall

other aðər Arall / eraill

such saç Y fath / o'r fath

9. another ac other

Mae'r gwahaniaeth rhyngddynt yn bwysig.

another

another + enw cyfrifadwy unigol

I need another book.

Ai niid ənəðər buk.

Mae angen llyfr arall arna i.

other

other + enw lluosog

I need other books.

Ai niid aðər buks.

Mae angen llyfrau eraill arna i.

the other

The other book is mine.

Ði aðər buk iz main.

Mae'r llyfr arall yn eiddo i mi.

the other + lluosog

The other books are mine.

Ði aðər buks ar main.

Mae'r llyfrau eraill yn eiddo i mi.

10. Penderfynwyr sy'n pwysleisio neu'n cymharu

such

such + a/an + ansoddair + enw unigol

She is such a nice person.

Shi iz saç ə nais pərsən.

Mae hi'n berson mor garedig.

Gyda'r lluosog:

such people

saç piipəl

Pobl o'r fath.

Gyda'r enwau na ellir eu cyfrif:

such good advice

saç gud ədvais

Cyngor mor dda.

11. Penderfynwyr mawr a chynhwysfawr

Penderfynwr Ynganiad Ystyr Enghraifft

all ol Pob un / i gyd all students

both bouθ Y ddau / y ddwy both books

each iich Pob un yn unigol each student

every evri Pob / pob un every student

either iiðər Y naill neu'r llall either book

neither niðər Nid y naill na'r llall neither book

enough inəf Digon o enough food

much mach Llawer o much water

many meni Llawer o many books

most moust Y rhan fwyaf most people

more mor Mwy o more time

less les Llai o less water

fewer fiwər Llai o fewer people

half haf Hanner half the money

plenty of plenti əv Digonedd o plenty of food

a lot of ə lot əv Llawer o a lot of people

lots of lots əv Llawer o lots of books

12. Ymadroddion meintioli

Gall yr ymadroddion hyn gyfeirio at nifer neu swm mawr o bethau.

Ymadrodd Ynganiad Ystyr

a lot of ə lot əv Llawer o

lots of lots əv Llawer o

plenty of plenti əv Digonedd o

a number of ə namber əv Nifer o

a great number of ə greit namber əv Nifer mawr o

a large number of ə larj namber əv Nifer mawr o

a small number of ə smol namber əv Nifer bach o

a great deal of ə greit diil əv Swm mawr o

a large amount of ə larj əmaunt əv Swm mawr o

a small amount of ə smol əmaunt əv Swm bach o

a majority of ə məjoriti əv Y mwyafrif o

a minority of ə mainoriti əv Y lleiafrif o

a pair of ə per əv Pâr o

a couple of ə kapəl əv Dau / cwpl o

a range of ə reinj əv Ystod o

a variety of ə vəraieti əv Amrywiaeth o

a series of ə siriiz əv Cyfres o

a set of ə set əv Set o

a group of ə grup əv Grŵp o

a number of ə namber əv Nifer o

Enghraifft:

A lot of students study English.

Ə lot əv stiwdənts stadi ingliç.

Mae llawer o fyfyrwyr yn astudio Saesneg.

13. Penderfynwyr ffracsiynau a rhannau

Ymadrodd Ynganiad Ystyr

half haf Hanner

a half ə haf Hanner

quarter kwortər Chwarter

a quarter ə kwortər Chwarter

third θərd Traean

a third ə θərd Traean

two-thirds tu θərdz Dau draean

three-quarters θri kwortərz Tri chwarter

part of part əv Rhan o

most of moust əv Y rhan fwyaf o

some of sam əv Rhai o

all of ol əv Pob un o / y cyfan o

none of nan əv Dim un o

Enghreifftiau:

Half the students left.

Haf ðə stiwdənts left.

Gadawodd hanner y myfyrwyr.

Most of the students passed.

Moust əv ðə stiwdənts past.

Llwyddodd y rhan fwyaf o'r myfyrwyr.

14. none a neither

none

Defnyddir gyda grŵp o ddau neu fwy:

None of the students came.

Nan əv ðə stiwdənts keim.

Ni ddaeth yr un o'r myfyrwyr.

neither

Defnyddir gyda dau:

Neither student came.

Niidər stiwdənt keim.

Ni ddaeth yr un o'r ddau fyfyriwr.

either

Y naill neu'r llall o ddau:

Either student can help you.

Iiðər stiwdənt kan help iu.

Gall y naill fyfyriwr neu'r llall dy helpu.

15. Penderfynwyr negyddol

Penderfynwr Ynganiad Ystyr Enghraifft

no nou Dim / dim un no money

neither niðər Nid y naill na'r llall neither student

no other nou aðər Dim un arall no other option

not a not ə Ddim yn un / nid un not a single person

not any not eni Dim o gwbl not any books

Enghraifft:

No student was absent.

Nou stiwdənt woz æbsənt.

Nid oedd unrhyw fyfyriwr yn absennol.

16. Geiriau sy'n dynodi penodoldeb ond nad ydynt bob amser yn benderfynwyr pur

Gall rhai geiriau weithredu fel penderfynwyr yn dibynnu ar eu cyd-destun a'u defnydd.

Gair Ynganiad Enghraifft o'r defnydd fel penderfynwr

certain sərtən certain people = rhai pobl penodol

certain sərtən a certain person = person penodol

particular pərtikjulər a particular reason = rheswm penodol

specific spəsifik a specific case = achos penodol

given givən given circumstances = o dan yr amgylchiadau penodol

same seim the same person = yr un person

next nekst next week = wythnos nesaf

last last last year = y llynedd

previous privies previous examples = enghreifftiau blaenorol

following folouing the following day = y diwrnod canlynol

certain sərtən certain circumstances = amgylchiadau penodol

various veries various reasons = rhesymau amrywiol

numerous numərəs numerous examples = nifer o enghreifftiau

countless kauntləs countless possibilities = posibiliadau dirifedi

different difrənt different ideas = syniadau gwahanol

same seim the same answer = yr un ateb

17. Geiriau fel next a last

Gall y geiriau hyn newid eu hystyr yn dibynnu ar bresenoldeb the.

next week

I will travel next week.

Ai wil travəl nekst wiik.

Byddaf yn teithio wythnos nesaf.

the next week

Mae hyn yn cyfeirio at yr wythnos ganlynol mewn cyd-destun penodol.

The next week was very busy.

Ðə nekst wiik woz veri bizi.

Roedd yr wythnos ganlynol yn brysur iawn.

Yr un syniad:

last year = y llynedd

the last year = y flwyddyn olaf / y flwyddyn ddiwethaf o gyfnod penodol

18. Penderfynwyr cyfansawdd sy'n pwysleisio

Ymadrodd Ynganiad Ystyr

each and every iich ənd evri Pob un yn unigol, heb eithriad

every single evri singəl Pob un yn unigol

each individual iich indivijual Pob unigolyn

any given eni givən Unrhyw un penodol / tybiedig

a certain ə sərtən Rhyw un penodol

one particular wan pərtikjulər Un penodol

the whole ðə houl Y cyfan / y cyfanwaith

the entire ði entair Y cyfan

the total ðə toutəl Y cyfanswm / y cyfan

Enghreifftiau:

Every single student passed.

Evri singəl stiwdənt past.

Llwyddodd pob myfyriwr unigol.

The entire class left.

Ði entair klas left.

Gadawodd y dosbarth cyfan.

19. whole ac entire

Mae'r ddau'n golygu bron yr un peth: y cyfan.

the whole + enw

I read the whole book.

Ai red ðə houl buk.

Darllenais y llyfr cyfan.

the entire + enw

I read the entire book.

Ai red ði entair buk.

Darllenais y llyfr cyfan.

20. Penderfynwyr meddiannol ac enwau priod

Mae'r rhain yn defnyddio strwythurau fel:

Ymadrodd Ynganiad Ystyr

John's jonz Eiddo John

Mary's meriz Eiddo Mary

the man's ðə manz Eiddo'r dyn

the students' ðə stiwdənts Eiddo'r myfyrwyr

Enghraifft:

John's car is new.

Jonz kar iz niw.

Mae car John yn newydd.

Mae'r ffurf John's yn dangos meddiant.

21. Trefn y penderfynwyr

Fel arfer, ni ellir gosod pob penderfynwr gyda'i gilydd mewn unrhyw drefn.

Enghraifft:

the three old books

Ðə θri ould buks

Y tri llyfr hen.

Anghywir:

❌ three the books

Trefn arferol

Penderfynwr sylfaenol + rhif / penderfynwr maint + ansoddair + enw

Enghraifft:

the two beautiful houses

Ðə tu biutifəl hauziz

Y ddau dŷ hardd.

22. A ellir defnyddio dau benderfynwr gyda'i gilydd?

Weithiau, ond nid yw pob cyfuniad yn gywir.

❌ a the book

Peidiwch â dweud:

❌ a the book

❌ this my book

Mewn Saesneg safonol, peidiwch â dweud:

❌ this my book

Dywedwch:

this book of mine

ðis buk əv main

Y llyfr hwn sy'n eiddo i mi.

Ond mae strwythurau fel y rhain yn gywir:

all my books

ol mai buks

Fy holl lyfrau.

Felly:

all + my + books

A:

both my parents

bouθ mai perənts

Y ddau riant i mi.

A:

half the money

haf ðə mani

Hanner yr arian.

23. Penderfynwyr gydag enwau cyfrifadwy ac anghyfrifadwy

Enwau cyfrifadwy unigol

Gellir defnyddio:

a/an, the, this, that, my, each, every, either, neither, another

Enghreifftiau:

a book

ə buk

Llyfr

this book

ðis buk

Y llyfr hwn

every book

evri buk

Pob llyfr

Enwau cyfrifadwy lluosog

Gellir defnyddio:

the, these, those, my, some, any, many, few, several, both, all, most, more, fewer

Enghraifft:

many books

meni buks

Llawer o lyfrau.

Enwau anghyfrifadwy

Gellir defnyddio:

the, this, that, my, some, any, much, little, a little, enough, more, less, all, most

Enghraifft:

much water

mach wotər

Llawer o ddŵr.

24. several

Mae several yn benderfynwr sy'n dynodi nifer o bethau.

Several students came.

Sevrəl stiwdənts keim.

Daeth sawl myfyriwr.

Ystyr bras:

Mwy nag ychydig, ond nid nifer fawr iawn.

25. certain / various / numerous

Gair Ynganiad Ystyr Enghraifft

certain sərtən Rhai penodol certain people

various veries Amrywiol various reasons

numerous numərəs Niferus / nifer fawr numerous examples

countless kauntləs Dirifedi countless opportunities

several sevrəl Sawl several books

different difrənt Gwahanol different ideas

12- Brawddegau amodol (IF CONDITIONALS)

Math Ffurf Ynganiad y ffurf yn Gymraeg Amser / Ystyr

Amodol sero If + present simple, present simple If + presənt, presənt Gwirionedd cyffredinol / arfer

Amodol cyntaf If + present simple, will + berf sylfaenol V1 If + presənt, wil + vi wan Posibilrwydd yn y dyfodol

Ail amodol If + past simple, would + berf sylfaenol V1 If + past, wud + vi wan Rhagdybiaeth yn y presennol / dyfodol

Trydydd amodol If + past perfect, would have + ffurf drydydd V3 If + past pərfekt, wud hav + vi θri Rhagdybiaeth am y gorffennol / rhywbeth na ddigwyddodd

Amodol cymysg cyntaf If + past perfect, would + berf sylfaenol V1 If + past pərfekt, wud + vi wan Gorffennol → presennol

Ail amodol cymysg If + past simple, would have + ffurf drydydd V3 If + past, wud hav + vi θri Presennol → gorffennol

Math Ffurf Ynganiad y ffurf Enghraifft Ynganiad yr enghraifft Cyfieithiad

Would Simple would + V1 wud + vi wan I would eat. Ai wud iit Byddwn i'n bwyta / Byddwn i'n bwyta pe bai...

Would Continuous would be + V-ing wud bi + vi-ing I would be eating. Ai wud bi iiting Byddwn i'n bwyta / Byddwn i yng nghanol bwyta

Would Perfect would have + V3 wud hav + vi θri I would have eaten. Ai wud hav iitən Byddwn i wedi bwyta

Would Perfect Continuous would have been + V-ing wud hav bin + vi-ing I would have been eating. Ai wud hav bin iiting Byddwn i wedi bod yn bwyta

Gyda'r holl ragenwau

Rhagenw Would + V1 Would be + V-ing Would have + V3 Would have been + V-ing

I I would eat. I would be eating. I would have eaten. I would have been eating.

You You would eat. You would be eating. You would have eaten. You would have been eating.

He He would eat. He would be eating. He would have eaten. He would have been eating.

She She would eat. She would be eating. She would have eaten. She would have been eating.

It It would eat. It would be eating. It would have eaten. It would have been eating.

We We would eat. We would be eating. We would have eaten. We would have been eating.

They They would eat. They would be eating. They would have eaten. They would have been eating.

Pob ffurf negyddol gyda Would – Actif

Math Ffurf Ynganiad y ffurf Enghraifft Ynganiad yr enghraifft Cyfieithiad

Syml / damcaniaethol would not + berf sylfaenol V1 wud not + vi wan I would not eat. Ai wud not iit Fyddwn i ddim yn bwyta / Ni fyddwn i'n bwyta

Parhaus damcaniaethol would not be + berf gydag -ing V-ing wud not bi + vi-ing I would not be eating. Ai wud not bi iiting Fyddwn i ddim yn bwyta ar y pryd

Perffaith damcaniaethol would not have + ffurf drydydd V3 wud not hav + vi θri I would not have eaten. Ai wud not hav iitən Fyddwn i heb fod wedi bwyta

Perffaith parhaus damcaniaethol would not have been + berf gydag -ing V-ing wud not hav bin + vi-ing I would not have been eating. Ai wud not hav bin iiting Fyddwn i heb fod yn bwyta ers hynny

Yr holl ragenwau

Rhagenw Would not + V1 Would not be + V-ing Would not have + V3 Would not have been + V-ing

I I would not eat. I would not be eating. I would not have eaten. I would not have been eating.

You You would not eat. You would not be eating. You would not have eaten. You would not have been eating.

He He would not eat. He would not be eating. He would not have eaten. He would not have been eating.

She She would not eat. She would not be eating. She would not have eaten. She would not have been eating.

It It would not eat. It would not be eating. It would not have eaten. It would not have been eating.

We We would not eat. We would not be eating. We would not have eaten. We would not have been eating.

They They would not eat. They would not be eating. They would not have eaten. They would not have been eating.

Byrfoddau

Ffurf lawn Ffurf gryno Ynganiad

would not + V1 wouldn't + V1 wudnt + vi wan

would not be + V-ing wouldn't be + V-ing wudnt bi + vi-ing

would not have + V3 wouldn't have + V3 wudnt hav + vi θri

would not have been + V-ing wouldn't have been + V-ing wudnt hav bin + vi-ing

Pob ffurf gyda Would yn y goddefol

Math Ffurf Ynganiad y ffurf Enghraifft Ynganiad yr enghraifft Cyfieithiad

Syml would be + ffurf drydydd V3 wud bi + vi θri The book would be read. Ðə buk wud bi red Byddai'r llyfr yn cael ei ddarllen.

Parhaus would be being + ffurf drydydd V3 wud bi biiing + vi θri The book would be being read. Ðə buk wud bi biiing red Byddai'r llyfr yn cael ei ddarllen ar y pryd.

Perffaith would have been + ffurf drydydd V3 wud hav bin + vi θri The book would have been read. Ðə buk wud hav bin red Byddai'r llyfr wedi cael ei ddarllen.

Perffaith parhaus would have been being + ffurf drydydd V3 wud hav bin biiing + vi θri The book would have been being read. Ðə buk wud hav bin biiing red Byddai'r llyfr wedi bod yn cael ei ddarllen.

Gyda'r holl ragenwau

Rhagenw Would Passive Simple Would Passive Continuous Would Passive Perfect Would Passive Perfect Continuous

I I would be seen. I would be being seen. I would have been seen. I would have been being seen.

You You would be seen. You would be being seen. You would have been seen. You would have been being seen.

He He would be seen. He would be being seen. He would have been seen. He would have been being seen.

She She would be seen. She would be being seen. She would have been seen. She would have been being seen.

It It would be seen. It would be being seen. It would have been seen. It would have been being seen.

We We would be seen. We would be being seen. We would have been seen. We would have been being seen.

They They would be seen. They would be being seen. They would have been seen. They would have been being seen.

Ffurf negyddol – Would Passive Negative

Math Ffurf Enghraifft Ynganiad yr enghraifft Cyfieithiad

Syml would not be + V3 The book would not be read. Ðə buk wud not bi red Fyddai'r llyfr ddim yn cael ei ddarllen.

Parhaus would not be being + V3 The book would not be being read. Ðə buk wud not bi biiing red Fyddai'r llyfr ddim yn cael ei ddarllen ar y pryd.

Perffaith would not have been + V3 The book would not have been read. Ðə buk wud not hav bin red Fyddai'r llyfr heb gael ei ddarllen.

Perffaith parhaus would not have been being + V3 The book would not have been being read. Ðə buk wud not hav bin biiing red Fyddai'r llyfr heb fod yn cael ei ddarllen.

Geiriau sylfaenol ar gyfer amodau

Gair / Ymadrodd Ynganiad yn Gymraeg Ystyr Defnydd

if if os Yn cyflwyno amod

if not if not os nad Negyddu amod

unless ənles os nad / oni bai Yn aml yn cyfateb i if... not

when wen pan / os Ar gyfer amodau disgwyliedig neu ailadroddus

whenever> wen-ever bob tro / pryd bynnag Ar gyfer amod ailadroddus

even if iivən if hyd yn oed os Amod nad yw'n newid y canlyniad

only if ounli if dim ond os Amod angenrheidiol

if and only if if ənd ounli if os, ac os yn unig Amod angenrheidiol a digonol

as long as əz long əz cyn belled â / ar yr amod bod Amod

so long as sou long əz cyn belled â / ar yr amod bod Yn debyg i as long as

provided that prəvaidid ðat ar yr amod bod Amod ffurfiol

providing that prəvaiding ðat ar yr amod bod Amod

on condition that on kən-dishən ðat ar yr amod bod Amod ffurfiol

in case in keis rhag ofn / rhag ofn y bydd Defnyddir i fynegi rhagofal; nid yw bob amser yn gyfystyr ag if

in the event that in ði ivent ðat os bydd / pe bai Defnydd ffurfiol

assuming that əsuming ðat gan dybio bod Rhagdybiaeth

supposing that səpouzing ðat gan dybio bod Rhagdybiaeth

suppose səpouz tybiwch / beth petai Cyflwyno rhagdybiaeth

what if wot if beth petai Cwestiwn am bosibilrwydd

if only if ounli pe bai / o na bai Dymuniad neu edifeirwch

even though iivən ðou er bod Nid yw'n cyflwyno amod; mae'n cyflwyno gwrthgyferbyniad

whether weðər p'un a Posibilrwydd neu ddewis rhwng opsiynau

when wen pan

only when ounli wen dim ond pan

13- Graddau Cymharol a Goruchaf (COMPARATIVE AND SUPERLATIVE)

Cymhariaeth fer Ansoddair + -er + than Adjective + -er + than taller than tôler dhan

Goruchaf fer the + ansoddair + -est the + adjective + -est the tallest dhə tôlest

Cymhariaeth hir more + ansoddair + than mor + adjective + than more beautiful than mor biwtifwl dhan

Goruchaf hir the most + ansoddair the most + adjective the most beautiful dhə most biwtifwl

Cymhariaeth o lai less + ansoddair + than les + adjective + than less expensive than les ikspensiv dhan

Goruchaf o leiaf the least + ansoddair dhə least + adjective the least expensive dhə least ikspensiv

Cyfartaledd as + ansoddair + as as + adjective + as as tall as as tôl as

Anghydraddoldeb not as + ansoddair + as not as + adjective + as not as tall as not as tôl as

Cyfartaledd ansoddair + as adjective + as tall as tôl as

Anghydraddoldeb not + ansoddair + as not + adjective + as not tall as not tôl as

Cymhariaeth gref much/far/a lot + cymhariaeth mach/far/ə lot + comparative much better mach betər

Cymhariaeth wan a little/slightly + cymhariaeth ə litl/slaitli + comparative slightly better slaitli betər

Cynyddu'n raddol cymhariaeth + and + cymhariaeth comparative + and + comparative bigger and bigger bigər and bigər

Cymhariaeth gydberthynol the + cymhariaeth, the + cymhariaeth dhə + comparative, dhə + comparative the more, the better dhə mor, dhə betər

Goruchaf mewn grŵp the + goruchaf + in/of dhə + superlative + in/of the best in the class dhə best in dhə clas

Un o'r goreuon one of the + goruchaf + enw lluosog wan ov dhə + superlative + plural noun one of the best students wan ov dhə best stiwdənts

Goruchaf o bell ffordd by far + the + goruchaf bai far + dhə superlative by far the best bai far dhə best

Cymharu gweithredoedd berf + more/less verb + mor/les work more wərk mor

Cymharu enwau cyfrifadwy more/fewer + enw lluosog mor/fywer + plural noun more books / fewer books mor buks / fywer buks

Cymharu enwau anghyfrifadwy more/less + enw anghyfrifadwy mor/les + uncountable noun more water / less water mor wôter / les wôter

Cymharu swm o arian more/less + enw mor/les + noun more money mor mani

Cymharu nifer more/fewer + enw lluosog mor/fywer + plural noun more people mor pipəl

Dwywaith cymaint o arian twice as much as twais as mach as twice as much money twais as mach mani

Dwywaith cymaint o eitemau twice as many as twais as meni as twice as many books twais as meni buks

Rydw i mor dal ag ef I am as tall as him ai am as tôl as him

Pryd i ddefnyddio -er a phryd i ddefnyddio more?

Mae'r rheol hon yn bwysig iawn.

Y cyflwr Dull i'w ddefnyddio Enghraifft Ynganiad Ystyr

Ansoddair byr, fel arfer un sillaf -er taller tôler talach

Ansoddair byr, fel arfer un sillaf -er smaller smôler bachach

Ansoddair sy'n gorffen yn -y -er, gan newid y terfyniad y → i happier hapier hapusach

Ansoddair sy'n gorffen yn -e -r larger lârjer mawrach

Ansoddair hir, fel arfer dwy sillaf neu fwy more more beautiful mor biwtifwl mwy prydferth

Ansoddair hir more more expensive mor ikspensiv mwy drud

Ansoddair hir more more interesting mor intresting mwy diddorol

15- Cymalau Perthynol (RELATIVE CLAUSES)

Math o gymal Geiriau neu ffurfiau cysylltu cyffredin Ynganiad bras Enghraifft Ynganiad yr enghraifft Cyfieithiad Cymraeg

Cymal perthynol cyfyngol who / whom / whose / which / that / where / when / why hu / hum / huz / wich / dhat / wer / wen / wai The man who lives here is my teacher. dhə man hu livz hir iz mai ticher Y dyn sy'n byw yma yw fy athro.

Cymal perthynol anghyfyngol who / whom / whose / which / where / when hu / hum / huz / wich / wer / wen My brother, who lives in London, is a doctor. mai bradhar, hu livz in landən, iz ə doktor Mae fy mrawd, sy'n byw yn Llundain, yn feddyg.

Cymal perthynol sy'n gweithredu fel goddrych who/which/that + berf hu/wich/dhat + verb The woman who works here is friendly. dhə wumən hu wərks hir iz frendli Mae'r fenyw sy'n gweithio yma yn gyfeillgar.

Cymal perthynol sy'n gweithredu fel gwrthrych who/whom/which/that + goddrych + berf hu/hum/wich/dhat + subject + verb The man whom I met was kind. dhə man hum ai met wəz kaind Roedd y dyn y cyfarfûm ag ef yn garedig.

Cymal perthynol gyda rhagenw perthynol wedi'i hepgor enw + goddrych + berf dhə noun + dhə subject + dhə verb The book I bought is interesting. dhə buk ai bôt iz intresting Mae'r llyfr a brynais yn ddiddorol.

Cymal perthynol yn dangos meddiant whose + enw huz + dhə noun The girl whose father is a doctor is my friend. dhə gərl huz fadhər iz ə doktor iz mai frend Y ferch y mae ei thad yn feddyg yw fy ffrind.

Cymal perthynol sy'n dangos lle where + cymal wer + dhə clause This is the house where I grew up. dhis iz dhə haus wer ai gru ap Dyma'r tŷ lle cefais fy magu.

Cymal perthynol sy'n dangos amser when + cymal wen + dhə clause I remember the day when we met. ai rimembər dhə dei wen wi met Rwy'n cofio'r diwrnod y gwnaethom gyfarfod.

Cymal perthynol sy'n dangos rheswm why + cymal wai + dhə clause I know the reason why he left. ai no dhə rizən wai hi left Rwy'n gwybod y rheswm pam y gadawodd.

Cymal perthynol gyda rhagddodiad arddodiadol arddodiad + whom/which dhə preposition + hum/wich The person to whom I spoke was helpful. dhə pərsən tu hum ai spouk wəz helpfəl Roedd y person y siaradais ag ef yn barod i helpu.

Cymal perthynol cryno gyda V-ing enw + V-ing dhə noun + V-ing The man standing there is my brother. dhə man standing dher iz mai bradhar Y dyn sy'n sefyll yno yw fy mrawd.

Cymal perthynol cryno gyda V3 enw + V3 dhə noun + V3 The documents signed yesterday are important. dhə dokyəmənts saind yestərdei ar importənt Mae'r dogfennau a lofnodwyd ddoe yn bwysig.

Cymal perthynol gydag berfenw enw + to + V1 dhə noun + tu + V1 She was the first person to arrive. shi wəz dhə fərst pərsən tu əraiv Hi oedd y person cyntaf i gyrraedd.

Cymal perthynol cyfun whoever / whatever / whichever / wherever / whenever / however hu-ever / wot-ever / wich-ever / wer-ever / wen-ever / hau-ever Take whatever you want. teik wot-ever yu wont Cymerwch beth bynnag rydych chi ei eisiau.

Cymal perthynol sy'n cyfeirio at y frawddeg gyfan , which + cymal wich + dhə clause He missed the bus, which made him late. hi mist dhə bas, wich meid him leit Collodd y bws, a gwnaeth hynny iddo fod yn hwyr.

Cymal perthynol enwol what / whatever / whoever / whichever wot / wot-ever / hu-ever / wich-ever I know what you mean. ai no wot yu min Rwy'n gwybod beth rydych chi'n ei olygu.

Cymal perthynol mewnosodedig cymal perthynol o fewn cymal perthynol relative clause inside relative clause The man who lives in the house that I bought is my neighbor. dhə man hu livz in dhə haus dhat ai bôt iz mai neibər Y dyn sy'n byw yn y tŷ a brynais yw fy nghymydog.

16- Llefaru Anuniongyrchol a Llefaru Uniongyrchol (REPORTED SPEECH AND DIRECT SPEECH)

Math o ymadrodd Ffurf gyffredin Ynganiad bras Enghraifft uniongyrchol Llefaru anuniongyrchol Cyfieithiad Cymraeg

Datganiad cadarnhaol said (that) + cymal sed (dhat) + dhə clause He said, “I am tired.” He said (that) he was tired. Dywedodd ei fod wedi blino.

Datganiad negyddol said (that) + goddrych + not + berf sed (dhat) + dhə subject + not + dhə verb He said, “I am not tired.” He said that he was not tired. Dywedodd nad oedd wedi blino.

Cwestiwn ie/na asked if/whether + cymal askt if/wedhər + dhə clause He asked, “Are you ready?” He asked if I was ready. Gofynnodd a oeddwn i'n barod.

Cwestiwn gyda gair cwestiwn asked + gair cwestiwn + cymal askt + question word + dhə clause He asked, “Where do you live?” He asked where I lived. Gofynnodd ble roeddwn i'n byw.

Gorchymyn cadarnhaol told + gwrthrych + to + V1 tould + dhə object + tu + V1 He said, “Open the door.” He told me to open the door. Dywedodd wrthyf am agor y drws.

Gorchymyn negyddol told + gwrthrych + not to + V1 tould + dhə object + not tu + V1 He said, “Do not open the door.” He told me not to open the door. Dywedodd wrthyf am beidio ag agor y drws.

Cais asked + gwrthrych + to + V1 askt + dhə object + tu + V1 She said, “Please help me.” She asked me to help her. Gofynnodd imi ei helpu.

Cais negyddol asked + gwrthrych + not to + V1 askt + dhə object + not tu + V1 She said, “Please don't leave.” She asked me not to leave. Gofynnodd imi beidio â gadael.

Cyngor advised + gwrthrych + to + V1 advaizd + dhə object + tu + V1 He said, “Study harder.” He advised me to study harder. Cynghorodd fi i astudio'n galetach.

Cyngor negyddol advised + gwrthrych + not to + V1 advaizd + dhə object + not tu + V1 He said, “Don't drive fast.” He advised me not to drive fast. Cynghorodd fi i beidio â gyrru'n gyflym.

Awgrym suggested + V-ing səjestid + V-ing He said, “Let's go.” He suggested going. Awgrymodd fynd.

Awgrym gyda that suggested that + goddrych + should + V1 səjestid dhat + dhə subject + shud + V1 He said, “Let's go.” He suggested that we should go. Awgrymodd y dylem fynd.

Addewid promised + to + V1 promist + tu + V1 He said, “I will help you.” He promised to help me. Addawodd fy helpu.

Gwrthod refused + to + V1 rifyuzd + tu + V1 He said, “I won't go.” He refused to go. Gwrthododd fynd.

Cynnig offered + to + V1 ofərd + tu + V1 He said, “I will help you.” He offered to help me. Cynigiodd fy helpu.

Rhybudd warned + gwrthrych + to + V1 wornd + dhə object + tu + V1 He said, “Be careful.” He warned me to be careful. Rhybuddiodd fi i fod yn ofalus.

Rhybudd negyddol warned + gwrthrych + not to + V1 wornd + dhə object + not tu + V1 He said, “Don't touch it.” He warned me not to touch it. Rhybuddiodd fi i beidio â'i gyffwrdd.

Ymddiheuriad apologized for + V-ing əpoləjaizd for + V-ing He said, “I'm sorry I lied.” He apologized for lying. Ymddiheurodd am ddweud celwydd.

Cyfaddef admitted + V-ing ədmitid + V-ing He said, “I broke it.” He admitted breaking it. Cyfaddefodd iddo ei dorri.

Gwadu denied + V-ing dinaid + V-ing He said, “I didn't break it.” He denied breaking it. Gwadodd iddo ei dorri.

Cyhuddo accused + gwrthrych + of + V-ing əkyuzd + dhə object + ov + V-ing He said, “You stole it.” He accused me of stealing it. Cyhuddodd fi o'i ddwyn.

Beio blamed + gwrthrych + for + V-ing bleimd + dhə object + for + V-ing He said, “You caused the problem.” He blamed me for causing the problem. Beiodd fi am achosi'r broblem.

Llongyfarch congratulated + gwrthrych + on + V-ing/enw kəngratʃəleitid + dhə object + on + V-ing/noun He said, “Congratulations!” He congratulated me on winning. Llongyfarchodd fi ar ennill.

Newid amserau yn Reported Speech

Pan drosglwyddir y geiriau uniongyrchol yn llefaru anuniongyrchol, mae'r amser fel arfer yn symud yn ôl (Backshift), yn enwedig pan ddefnyddir berf adrodd yn y gorffennol.

Llefaru uniongyrchol Llefaru anuniongyrchol Ynganiad bras

Present Simple Past Simple past simple

Present Continuous Past Continuous past continuous

Present Perfect Past Perfect past perfect

Present Perfect Continuous Past Perfect Continuous past perfect continuous

Past Simple Past Perfect past perfect

Past Continuous Past Perfect Continuous past perfect continuous

Past Perfect Past Perfect past perfect

will + V1 would + V1 wud + V1

will be + V-ing would be + V-ing wud bi + V-ing

will have + V3 would have + V3 wud hav + V3

can + V1 could + V1 kud + V1

may + V1 might + V1 mait + V1

must + V1 had to + V1 had tu + V1

3. Enghreifftiau o Backshift

Uniongyrchol Anuniongyrchol Cyfieithiad

He said, “I work here.” He said that he worked there. Dywedodd ei fod yn gweithio yno.

He said, “I am working.” He said that he was working. Dywedodd ei fod yn gweithio.

He said, “I have finished.” He said that he had finished. Dywedodd ei fod wedi gorffen.

He said, “I finished.” He said that he had finished. Dywedodd ei fod wedi gorffen.

He said, “I was sleeping.” He said that he had been sleeping. Dywedodd ei fod wedi bod yn cysgu.

He said, “I will come.” He said that he would come. Dywedodd y byddai'n dod.

He said, “I can swim.” He said that he could swim. Dywedodd ei fod yn gallu nofio.

He said, “I may come.” He said that he might come. Dywedodd y gallai ddod.

4. Newid rhagenwau

Llefaru uniongyrchol Llefaru anuniongyrchol

I he / she

me him / her

my his / her

mine his / hers

we they

us them

our their

ours theirs

you I / we / he / she / they — yn dibynnu ar y cyd-destun

your my / our / his / her / their — yn dibynnu ar y cyd-destun

Enghraifft:

Direct: She said, “I love my house.”

Reported: She said that she loved her house.

Ynganiad: shi sed dhat shi lavd her haus.

Cyfieithiad: Dywedodd ei bod yn caru ei thŷ.

5. Newid geiriau sy'n ymwneud ag amser a lle

Llefaru uniongyrchol Llefaru anuniongyrchol

now then

today that day

tonight that night

yesterday the day before / the previous day

tomorrow the next day / the following day

last week the previous week

next week the following week

ago before

here there

this that

these those

17- Berfenwau ac Enwau Berfol (INFINITIVES AND VERBAL NOUNS)

Math Y term Saesneg Ynganiad bras Ffurf Ynganiad y ffurf Ystyr/defnydd

Berfenw gyda to to-infinitive tu-infinitiv to + V1 tu + V1 i wneud rhywbeth

Berfenw heb to bare infinitive ber infinitiv V1 V1 y ffurf sylfaenol heb to

Ffurf -ing fel enw gerund jerənd V-ing V-ing gweithred neu beth sy'n cael ei wneud

Berfenw perffaith perfect infinitive pərfekt infinitiv to have + V3 tu hav + V3 gweithred a ddigwyddodd eisoes

Berfenw parhaus continuous infinitive kəntinyuəs infinitiv to be + V-ing tu bi + V-ing gweithred barhaus

Berfenw parhaus perffaith perfect continuous infinitive pərfekt kəntinyuəs infinitiv to have been + V-ing tu hav bin + V-ing gweithred sydd wedi bod yn parhau

Berfenw goddefol passive infinitive pasiv infinitiv to be + V3 tu bi + V3 i gael ei wneud

Berfenw goddefol perffaith perfect passive infinitive pərfekt pasiv infinitiv to have been + V3 tu hav bin + V3 i fod wedi cael ei wneud

# Math Ffurf Ynganiad bras Enghraifft Ynganiad yr enghraifft Cyfieithiad Cymraeg

1 Adjective + V-ing goddrych + be + ansoddair + V-ing dhə subject + bi + adjective + V-ing I am happy seeing you. ai am hapi si-ing yu Rwy'n hapus o'ch gweld.

2 Adjective + to-infinitive goddrych + be + ansoddair + to + V1 dhə subject + bi + adjective + tu + V1 I am happy to see you. ai am hapi tu si yu Rwy'n hapus i'ch gweld.

3 Verb + to-infinitive goddrych + plan + to + V1 dhə subject + plan + tu + V1 I plan to eat. ai plan tu it Rwy'n bwriadu bwyta.

4 Verb + V-ing goddrych + plan + V-ing dhə subject + plan + V-ing I plan eating. ai plan i-ting Rwy'n bwriadu bwyta, ond mae'r ffurf hon yn llai naturiol yn gyffredinol.

5 Perception verb + object + V1 goddrych + see + gwrthrych + V1 dhə subject + si + object + V1 I see him run. ai si him ran Rwy'n ei weld yn rhedeg.

6 Perception verb + object + V-ing goddrych + see + gwrthrych + V-ing dhə subject + si + object + V-ing I see him running. ai si him ran-ing Rwy'n ei weld yn rhedeg ar hyn o bryd.

7 Purpose + to-infinitive gweithred + to + V1 dhə subject + dhə verb + tu + V1 I eat to play. ai it tu plei Rwy'n bwyta er mwyn chwarae.

8 Purpose + in order to gweithred + in order to + V1 dhə subject + dhə verb + in order tu + V1 I eat in order to play. ai it in order tu plei Rwy'n bwyta er mwyn gallu chwarae.

18- Y Modd Dibynnol (SUBJUNCTIVE)

Math Ffurf Ynganiad bras Enghraifft Ynganiad yr enghraifft Cyfieithiad

1 Present Subjunctive goddrych + that + berf sylfaenol V1 dhə subject + dhat + verb V1 I suggest that he go. ai səjest dhat hi gou Rwy'n awgrymu ei fod yn mynd.

2 Negative Present Subjunctive goddrych + that + not + berf sylfaenol V1 dhə subject + dhat + not + verb V1 I suggest that he not go. ai səjest dhat hi not gou Rwy'n awgrymu nad yw'n mynd.

3 Be Subjunctive goddrych + that + be + ansoddair/enw dhə subject + dhat + bi + adjective/noun It is important that he be ready. it iz important dhat hi bi redi Mae'n bwysig ei fod yn barod.

4 Ar ôl demand/recommendation goddrych + that + goddrych + V1 dhə subject + dhat + dhə subject + V1 They demanded that she leave. dhei dimandid dhat shi liv Mynnon nhw iddi adael.

5 Ar ôl insist goddrych + that + goddrych + V1 dhə subject + dhat + dhə subject + V1 I insist that he stay. ai insist dhat hi stei Rwy'n mynnu ei fod yn aros.

6 Ar ôl require goddrych + that + goddrych + V1 dhə subject + dhat + dhə subject + V1 The law requires that everyone be present. dhə lo rikwaiərz dhat evriwan bi prezent Mae'r gyfraith yn mynnu bod pawb yn bresennol.

7 Were Subjunctive If + goddrych + were + ... if + dhə subject + wər + ... If I were you, I would wait. if ai wər yu, ai wud weit Pe bawn i yn dy le di, byddwn yn aros.

8 Wish + were goddrych + wish + goddrych + were + ... dhə subject + wish + dhə subject + wər + ... I wish I were taller. ai wish ai wər tôler Hoffwn pe bawn i'n dalach.

9 Gwrthdroad damcaniaethol ffurfiol Were + goddrych + ... wər + dhə subject + ... Were I you, I would wait. wər ai yu, ai wud weit Pe bawn i yn dy le di, byddwn yn aros.

10 Mynegiant sefydlog/ffurfiol God/Heaven + V1 god/hevən + V1 God save the King. god seiv dhə king Boed i Dduw achub y Brenin.

19- Cwestiynau Tag (TAG QUESTIONS)

Math Ffurf Ynganiad bras Enghraifft lawn Ynganiad yr enghraifft Cyfieithiad Cymraeg

Tag Question — cadarnhaol Brawddeg gadarnhaol + ategol negyddol + goddrych? positive sentence + negative auxiliary + subject? You are ready, aren't you? yu ar redi, arnt yu? Rwyt ti'n barod, on'd wyt ti?

Tag Question — negyddol Brawddeg negyddol + ategol gadarnhaol + goddrych? negative sentence + positive auxiliary + subject? You aren't ready, are you? yu arnt redi, ar yu? Dydych chi ddim yn barod, ydych chi?

Present Simple Brawddeg + don't/doesn't + goddrych? sentence + dont/duznt + subject? She works here, doesn't she? shi wərks hir, duznt shi? Mae hi'n gweithio yma, on'd yw hi?

Past Simple Brawddeg + didn't/did + goddrych? sentence + didnt/did + subject? You saw him, didn't you? yu so him, didnt yu? Gwelsoch chi ef, on'd do?

Be Brawddeg + isn't/aren't/wasn't/weren't + goddrych? sentence + iznt/arnt/woznt/wərnt + subject? He is here, isn't he? hi iz hir, iznt hi? Mae e yma, on'd yw e?

Present Continuous Brawddeg + isn't/aren't + goddrych? sentence + iznt/arnt + subject? She is working, isn't she? shi iz wərking, iznt shi? Mae hi'n gweithio, on'd yw hi?

Present Perfect Brawddeg + hasn't/haven't + goddrych? sentence + haznt/havnt + subject? They have finished, haven't they? dhei hav finisht, havnt dhei? Maen nhw wedi gorffen, on'd ydyn nhw?

Past Perfect Brawddeg + hadn't + goddrych? sentence + hadnt + subject? He had left, hadn't he? hi had left, hadnt hi? Roedd e wedi gadael, on'd oedd e?

Future — will Brawddeg + won't + goddrych? sentence + wont + subject? You will come, won't you? yu wil kam, wont yu? Byddwch chi'n dod, on'd byddwch?

Modal Brawddeg + modal negyddol + goddrych? sentence + negative modal + subject? He can swim, can't he? hi can swim, cant hi? Mae e'n gallu nofio, on'd yw e?

Let's Let's + V1, shall we? lets + V1, shal wi? Let's go, shall we? lets gou, shal wi? Dewch inni fynd, gawn ni?

Gorchymyn V1 + will you? V1 + wil yu? Open the door, will you? oupən dhə dor, wil yu? Agorwch y drws, iawn?

Cwestiwn negyddol — Present Simple Don't/Doesn't + goddrych + V1? dont/duznt + subject + V1? Don't you like coffee? dont yu laik kofi? Onid ydych chi'n hoffi coffi?

Cwestiwn negyddol — Past Simple Didn't + goddrych + V1? didnt + subject + V1? Didn't you see him? didnt yu si him? Oni welsoch chi ef?

Cwestiwn negyddol — Be Isn't/Aren't/Wasn't/Weren't + goddrych...? iznt/arnt/woznt/wərnt + subject? Isn't he ready? iznt hi redi? Onid yw e'n barod?

Cwestiwn negyddol — Continuous Isn't/Aren't + goddrych + V-ing? iznt/arnt + subject + V-ing? Isn't she working? iznt shi wərking? Onid yw hi'n gweithio?

Cwestiwn negyddol — Perfect Haven't/Hasn't + goddrych + V3? havnt/haznt + subject + V3? Haven't you finished? havnt yu finisht? Onid ydych chi wedi gorffen?

Cwestiwn negyddol — Future Won't + goddrych + V1? wont + subject + V1? Won't you come with us? wont yu kam widh as? Oni ddewch chi gyda ni?

Cwestiwn negyddol — Modal Modal negyddol + goddrych + V1? negative modal + subject + V1? Can't you help me? cant yu help mi? Oni allwch chi fy helpu?

Cwestiwn negyddol llawn Ategol + goddrych + not + V1...? auxiliary + subject + not + V1? Do you not know? du yu not nou? Onid ydych chi'n gwybod?

I am — Tag I am + ..., aren't I? ai am + ..., arnt ai? I am right, aren't I? ai am rait, arnt ai? Rwy'n iawn, on'd ydw i?

Y rheolau sylfaenol

Y rheol Enghraifft

Brawddeg gadarnhaol → tag negyddol You like it, don't you?

Brawddeg negyddol → tag cadarnhaol You don't like it, do you?

Negative Question = cwestiwn negyddol Don't you like it?

Tag Question = brawddeg + cwestiwn byr ar y diwedd You like it, don't you?

Os oes ategol yn y frawddeg, defnyddiwch ef yn y tag She is working, isn't she?

Os nad oes ategol yn Present/Past Simple, defnyddiwch do/does/did He works, doesn't he?

Mewn cwestiwn negyddol, defnyddiwch y ferf sylfaenol V1 ar ôl do/does/did Didn't you go? Nid ❌ Didn't you went?

Gyda chwestiwn negyddol, rhaid i'r ateb Yes/No adlewyrchu'r gwir ystyr Don't you like coffee? → Yes, I do. / No, I don't.

20- Geiriau moddol (MODAL WORDS)

Moddair ynganiad ffonetig ystyr yn Gymraeg enghraifft ynganiad yr enghraifft cyfieithiad

can can gallu / medru I can swim. ai can swim. Gallaf nofio.

could could gallai / roedd yn gallu I could swim when I was five. ai could swim when ai was faiv. Roeddwn yn gallu nofio pan oeddwn yn bum mlwydd oed.

may may efallai / caniatâd It may rain. it may rain. Efallai y bydd hi'n bwrw glaw.

might might efallai / posibilrwydd llai sicr It might rain. it might rain. Efallai y bydd hi'n bwrw glaw.

must must rhaid / mae'n rhaid You must leave. yu must liiv. Rhaid i ti adael.

shall shall bydd / cynnig neu awgrym Shall we go? shall wi go? A awn ni?

should should dylai / dylai fod You should rest. yu should rest. Dylech orffwys.

will will bydd / ewyllys I will help you. ai will help yu. Fe'ch cynorthwyaf.

would would byddai / ffurf amodol I would help you. ai would help yu. Byddwn yn eich helpu / Byddwn yn eich helpu pe bai...

ought to ought to dylai / dylai wneud You ought to study. yu ought to study. Dylech astudio.

Y rheol

Fel arfer, daw berf foddol ganolog cyn V1:

modal + V1

Enghraifft:

She can speak English.

She can speak English.

Gall hi siarad Saesneg.

Anghywir:

❌ She can speaks.

2. Ystyr pob moddair yn ôl ei swyddogaeth

Swyddogaeth Geiriau / ymadroddion moddol Ystyr

Ability — Gallu can, could, be able to gallu / medru

Possibility — Posibilrwydd can, could, may, might, might possibly efallai / gallai ddigwydd

Permission — Caniatâd can, could, may, might cael / cael caniatâd

Request — Cais can, could, will, would, may a allech chi...? / a fyddech chi'n...?

Advice — Cyngor should, ought to, had better dylai / byddai'n well

Obligation — Rhwymedigaeth must, have to, have got to, need to rhaid / mae'n rhaid

Necessity — Angen must, have to, need to rhaid / angen

Prohibition — Gwaharddiad must not, cannot/can't, may not gwahardd / ni chaiff

Expectation — Disgwyliad should, ought to, be supposed to disgwylir / dylai

Prediction — Rhagfynegiad will, shall, should, ought to bydd / mae'n debygol

Willingness — Parodrwydd will, would parodrwydd / bod yn fodlon

Refusal — Gwrthod will not, won't, would not, wouldn't gwrthod / ni fydd

Habit — Arfer would, will arferai / gwneud rhywbeth fel arfer

Hypothetical — Damcaniaethol would, could, might byddai / gallai pe bai...

Deduction — Casgliad must, can't, couldn't, may, might rhaid ei fod / ni all fod / efallai

Regret — Edifeirwch should have, ought to have, could have, would have dylai fod wedi / gallai fod wedi

Past possibility may have, might have, could have efallai ei fod wedi digwydd

Past deduction must have, can't have, couldn't have rhaid ei fod wedi / ni all fod wedi

3. Lled-foddau — Semi-Modals

Nid berfau moddol canolog yw'r rhain, ond maent yn cyflawni swyddogaethau tebyg.

Ymadrodd moddol ynganiad ffonetig ystyr enghraifft ynganiad yr enghraifft cyfieithiad

have to hav tu rhaid I have to go. ai hav tu go. Rhaid i mi fynd.

has to haz tu rhaid She has to work. shi haz tu work. Rhaid iddi weithio.

had to had tu roedd yn rhaid I had to leave. ai had tu liiv. Roedd yn rhaid i mi adael.

have got to hav got tu rhaid I have got to go. ai hav got tu go. Rhaid i mi fynd.

has got to haz got tu rhaid He has got to leave. hi haz got tu liiv. Rhaid iddo adael.

had better had better byddai'n well You had better go. yu had better go. Byddai'n well i ti fynd.

be able to bi eibl tu gallu / medru She is able to swim. shi iz eibl tu swim. Gall hi nofio.

be unable to bi an-eibl tu methu / methu â He is unable to walk. hi iz an-eibl tu walk. Nid yw'n gallu cerdded.

be allowed to bi alaw'd tu cael caniatâd We are allowed to leave. wi ar alaw'd tu liiv. Cawn adael.

be permitted to bi permitted tu cael caniatâd You are permitted to enter. yu ar permitted tu enter. Cewch fynd i mewn.

be supposed to bi səpoʊzd tu disgwylir / dylai You are supposed to wait. yu ar səpoʊzd tu weit. Disgwylir i ti aros.

be required to bi required tu bod yn ofynnol You are required to sign. yu ar required tu sain. Mae'n ofynnol i ti lofnodi.

be expected to bi expected tu disgwylir They are expected to arrive. dhey ar expected tu araiv. Disgwylir iddynt gyrraedd.

be willing to bi willing tu bod yn fodlon I am willing to help. ai am willing tu help. Rwy'n fodlon helpu.

be unwilling to bi unwilling tu peidio â bod yn fodlon He is unwilling to cooperate. hi iz unwilling tu cooperate. Nid yw'n fodlon cydweithredu.

be likely to bi likely tu bod yn debygol She is likely to win. shi iz likely tu win. Mae'n debygol y bydd hi'n ennill.

be unlikely to bi unlikely tu bod yn annhebygol He is unlikely to come. hi iz unlikely tu come. Mae'n annhebygol y daw.

4. Need — Tebyg i ferf foddol

Gellir defnyddio need mewn rhai strwythurau fel berf foddol.

Need moddol

Need I go?

Need I go?

A oes angen i mi fynd?

You needn't worry.

You needn't worry.

Nid oes angen i ti boeni.

Need fel prif ferf

I need to go.

I need to go.

Mae angen i mi fynd.

Ffurf Ynganiad Ystyr

need need angen

needn't needn't dim angen

need to need tu angen gwneud rhywbeth

don't need to don't need tu dim angen gwneud rhywbeth

didn't need to didn't need tu doedd dim angen gwneud rhywbeth

5. Dare — Tebyg i ferf foddol

Gall dare olygu bod yn ddigon dewr i wneud rhywbeth, a gall weithredu fel prif ferf neu fel berf debyg i foddair.

Dare I ask?

Dare I ask?

A gaf i feiddio gofyn?

How dare you!

How dare you!

Sut meiddiwch chi!

Ffurf Ynganiad Ystyr

dare dare meiddio

daren't daren't peidio â meiddio

dare not dare not peidio â meiddio

don't dare don't dare peidiwch â meiddio

6. Used to — Arfer yn y gorffennol

Nid berf foddol ganolog yw used to, ond mae'n strwythur tebyg sy'n disgrifio arfer yn y gorffennol.

I used to live there.

I used to live there.

Roeddwn i'n arfer byw yno.

Ystyr:

used to + V1

= arfer neu gyflwr a oedd yn bodoli yn y gorffennol, ond nad yw o reidrwydd yn wir bellach.

7. Be going to

Defnyddir y strwythur hwn i siarad am gynlluniau yn y dyfodol a rhagfynegiadau sy'n seiliedig ar dystiolaeth.

I am going to study.

I am going to study.

Rwy'n mynd i astudio.

It is going to rain.

It is going to rain.

Mae'n mynd i fwrw glaw.

8. Ymadroddion moddol

Nid berfau moddol yw'r rhain, ond maent yn mynegi tebygolrwydd neu sicrwydd.

Mynegiant ynganiad ffonetig ystyr

perhaps perhaps efallai

maybe maybe efallai

possibly possibly efallai / o bosibl

probably probably yn ôl pob tebyg

likely likely tebygol

unlikely unlikely annhebygol

certainly certainly yn sicr

definitely definitely yn bendant

surely surely siawns / yn sicr

apparently apparently mae'n ymddangos

presumably presumably yn ôl pob tebyg / tybir

conceivably conceivably yn bosibl dychmygu

arguably arguably gellir dadlau

necessarily necessarily o reidrwydd

not necessarily not necessarily nid o reidrwydd

Enghraifft:

She will probably come.

She will probably come.

Mae'n debygol y daw hi.

9. Ymadroddion sy'n mynegi angen

Mynegiant ynganiad ystyr

must must rhaid

have to hav tu rhaid

have got to hav got tu rhaid

need to need tu mae angen

be required to bi required tu bod yn ofynnol

be obliged to bi obliged tu bod dan rwymedigaeth

be compelled to bi compelled tu cael eich gorfodi

be forced to bi forced tu cael eich gorfodi

be necessary to bi necessary tu bod yn angenrheidiol

be essential to bi essential tu bod yn hanfodol

10. Ymadroddion cyngor

Mynegiant ynganiad ystyr

should should dylai

ought to ought tu dylai

had better had better byddai'n well

might want to might want tu efallai y byddai'n well ichi

could could gallai / efallai y byddai'n well

be advised to bi advised tu cael eich cynghori i

it would be wise to it would bi waiz tu byddai'n ddoeth

it would be better to it would bi better tu byddai'n well

Enghraifft:

You might want to check again.

You might want to check again.

Efallai y byddai'n well i ti wirio eto.

11. Ymadroddion caniatâd

Mynegiant ynganiad ystyr

can can cael / gallu

could could a allwn i...? / a allech chi...?

may may cael caniatâd / efallai

might might a gaf i...? mewn ffordd fwy ffurfiol neu betrus

be allowed to bi allowed tu cael caniatâd i

be permitted to bi permitted tu cael caniatâd i

be authorized to bi authorized tu cael awdurdod i

be entitled to bi entitled tu bod â hawl i

12. Ymadroddion gallu

Mynegiant ynganiad ystyr

can can gallu / medru

could could gallai / roedd yn gallu

be able to bi eibl tu gallu

be capable of bi capable ov bod yn abl i

manage to manage tu llwyddo i

succeed in succeed in llwyddo i

Enghraifft:

She was able to solve the problem.

She was able to solve the problem.

Llwyddodd i ddatrys y broblem.

13. Ymadroddion disgwyliad

Mynegiant ynganiad ystyr

should should disgwylir / dylai

ought to ought tu dylai / disgwylir

be supposed to bi supposed tu disgwylir / dylai

be expected to bi expected tu disgwylir

be due to bi dyu disgwylir / wedi'i drefnu i

be scheduled to bi scheduled tu wedi'i drefnu i

Enghraifft:

The train is due to arrive at six.

The train is due to arrive at six.

Disgwylir i'r trên gyrraedd am chwech.

14. Ymadroddion parodrwydd

Mynegiant ynganiad ystyr

will will bydd / yn fodlon

would would basai / a fyddech chi'n fodlon

be willing to bi willing tu bod yn fodlon i

be happy to bi happy tu bod yn hapus i / yn fodlon i

be prepared to bi prepared tu bod yn barod i

be ready to bi ready tu bod yn barod i

15. Ymadroddion gwrthod

Mynegiant ynganiad ystyr

will not / won't will not / won't ni fydd / gwrthod

would not / wouldn't would not / wouldn't ni fyddai / gwrthodai

refuse to refuse tu gwrthod gwneud

decline to decline tu gwrthod / gwrthod yn gwrtais

be unwilling to bi unwilling tu peidio â bod yn fodlon gwneud

16. Adeiladweithiau moddol yn y gorffennol

Defnyddir y strwythurau hyn i siarad am bosibiliadau, disgwyliadau neu weithredoedd yn y gorffennol.

Strwythur ynganiad ystyr

could have + V3 could hav + V3 gallai fod wedi

may have + V3 may hav + V3 efallai ei fod wedi

might have + V3 might hav + V3 efallai ei fod wedi

must have + V3 must hav + V3 rhaid ei fod wedi

can't have + V3 can't hav + V3 ni all fod wedi

couldn't have + V3 couldn't hav + V3 ni allai fod wedi

should have + V3 should hav + V3 dylai fod wedi

ought to have + V3 ought tu hav + V3 dylai fod wedi

would have + V3 would hav + V3 byddai wedi

needn't have + V3 needn't hav + V3 doedd dim angen iddo fod wedi

Enghraifft:

You should have called me.

You should have called me.

Dylet ti fod wedi fy ffonio.

17. Modal + Progressive

Gall berf foddol gael ei dilyn gan be + berf-ing:

modal + be + berf + ing

Strwythur Enghraifft ynganiad ystyr

can be + berf + ing He can be working. hi can bi working. Efallai ei fod yn gweithio / gall fod yn gweithio.

could be + berf + ing He could be working. hi could bi working. Efallai ei fod yn gweithio.

may be + berf + ing He may be working. hi may bi working. Efallai ei fod yn gweithio.

might be + berf + ing He might be working. hi might bi working. Efallai ei fod yn gweithio.

must be + berf + ing He must be working. hi must bi working. Rhaid ei fod yn gweithio.

should be + berf + ing He should be working. hi should bi working. Dylai fod yn gweithio.

will be + berf + ing He will be working. hi will bi working. Bydd yn gweithio.

would be + berf + ing He would be working. hi would bi working. Byddai'n gweithio.

18. Modal + Perfect Progressive

modal + have been + berf + ing

Enghraifft:

She may have been working.

She may have been working.

Efallai ei bod wedi bod yn gweithio.

Strwythur Ystyr

could have been + berf + ing efallai y gallai fod wedi bod yn gwneud

may have been + berf + ing efallai ei fod wedi bod yn gwneud

might have been + berf + ing efallai ei fod wedi bod yn gwneud

must have been + berf + ing rhaid ei fod wedi bod yn gwneud

should have been + berf + ing dylai fod wedi bod yn gwneud

would have been + berf + ing byddai wedi bod yn gwneud

19. Modal + Goddefol

modal + be + V3

Enghraifft:

The work must be finished.

The work must be finished.

Rhaid cwblhau'r gwaith.

Strwythur Enghraifft

can be + V3 It can be done.

could be + V3 It could be done.

may be + V3 It may be done.

might be + V3 It might be done.

must be + V3 It must be done.

should be + V3 It should be done.

will be + V3 It will be done.

would be + V3 It would be done.

20. Modal + Perffaith Goddefol

modal + have been + V3

Enghraifft:

It should have been done.

It should have been done.

Dylai fod wedi cael ei wneud.

Strwythur Ystyr

could have been + V3 gallai fod wedi cael ei wneud

may have been + V3 efallai ei fod wedi cael ei wneud

might have been + V3 efallai ei fod wedi cael ei wneud

must have been + V3 rhaid ei fod wedi cael ei wneud

should have been + V3 dylai fod wedi cael ei wneud

would have been + V3 byddai wedi cael ei wneud

21- THERE IS / HAVE / BE

Math Strwythur ynganiad y strwythur yn Saesneg Enghraifft lawn ynganiad yr enghraifft cyfieithiad Cymraeg

Unigol — cadarnhaol There is + enw unigol there iz + noun There is a book on the table. there iz a book on the table. Mae llyfr ar y bwrdd.

Ll luosog — cadarnhaol There are + enw lluosog there ar + noun There are two books on the table. there ar tu books on the table. Mae dau lyfr ar y bwrdd.

Enw anghyfrifadwy There is + enw anghyfrifadwy there iz + uncountable noun There is some water in the bottle. there iz some water in the bottle. Mae rhywfaint o ddŵr yn y botel.

Unigol — negyddol There isn't + enw unigol there iznt + noun There isn't a book here. there iznt a book here. Nid oes llyfr yma.

Ll luosog — negyddol There aren't + enw lluosog there arnt + noun There aren't any books here. there arnt any books here. Nid oes unrhyw lyfrau yma.

Cwestiwn — unigol Is there + enw unigol...? iz there + noun? Is there a problem? iz there a problem? A oes problem?

Cwestiwn — lluosog Are there + enw lluosog...? ar there + noun? Are there any problems? ar there any problems? A oes unrhyw broblemau?

Cwestiwn negyddol — unigol Isn't there + enw unigol...? iznt there + noun? Isn't there a problem? iznt there a problem? Onid oes problem?

Cwestiwn negyddol — lluosog Aren't there + enw lluosog...? arnt there + noun? Aren't there any problems? arnt there any problems? Onid oes unrhyw broblemau?

Gorffennol unigol There was + enw unigol there woz + noun There was a problem. there woz a problem. Roedd problem.

Gorffennol lluosog There were + enw lluosog there wer + noun There were many people. there wer many people. Roedd llawer o bobl yno.

Gorffennol unigol negyddol There wasn't + enw unigol there woznt + noun There wasn't a problem. there woznt a problem. Nid oedd problem.

Gorffennol lluosog negyddol There weren't + enw lluosog there wernt + noun There weren't many people. there wernt many people. Nid oedd llawer o bobl yno.

Cwestiwn yn y gorffennol Was there + enw unigol...? woz there + noun? Was there a problem? woz there a problem? A oedd problem?

Cwestiwn gorffennol lluosog Were there + enw lluosog...? wer there + noun? Were there many people? wer there many people? A oedd llawer o bobl yno?

Dyfodol There will be + enw there will bi + noun There will be a meeting tomorrow. there will bi a meeting tomorrow. Bydd cyfarfod yfory.

Dyfodol negyddol There won't be + enw there wont bi + noun There won't be a meeting tomorrow. there wont bi a meeting tomorrow. Ni fydd cyfarfod yfory.

Cwestiwn yn y dyfodol Will there be + enw...? will there bi + noun? Will there be a meeting tomorrow? will there bi a meeting tomorrow? A fydd cyfarfod yfory?

Present Perfect There has/have been + enw there haz/hav bin + noun There has been a mistake. there haz bin a mistake. Mae camgymeriad wedi digwydd.

Past Perfect There had been + enw there had bin + noun There had been a problem. there had bin a problem. Roedd problem wedi bod.

Modal There can/may/might/must/should be + enw there can/may/might/must/should bi + noun There may be a problem. there may bi a problem. Efallai bod problem.

1. Have = meddu ar / cael

Math Strwythur ynganiad y strwythur yn Saesneg Enghraifft lawn ynganiad yr enghraifft cyfieithiad Cymraeg

Gyda I / you / we / they y goddrych + have + enw the subject + hav + the noun I have a car. ai hav a car. Mae gen i gar.

Gyda he / she / it y goddrych + has + enw the subject + haz + the noun She has a car. shi haz a car. Mae ganddi gar.

Defnyddir Have gyda: I, you, we, they

Defnyddir Has gyda: he, she, it

2. Ffurf negyddol gyda have

Math Strwythur ynganiad y strwythur yn Saesneg Enghraifft lawn ynganiad yr enghraifft cyfieithiad Cymraeg

Negyddol I/you/we/they y goddrych + do not + have + enw the subject + du not + hav + the noun I do not have a car. ai du not hav a car. Nid oes gen i gar.

Negyddol he/she/it y goddrych + does not + have + enw the subject + daz not + hav + the noun She does not have a car. shi daz not hav a car. Nid oes ganddi gar.

Sylwch: ar ôl does, defnyddiwch have, nid has:

She doesn't have a car. ✅

She doesn't has a car. ❌

3. Cwestiynau gyda have

Math Strwythur ynganiad y strwythur yn Saesneg Enghraifft lawn ynganiad yr enghraifft cyfieithiad Cymraeg

Cwestiwn I/you/we/they Do + goddrych + have + enw? du + the subject + hav + the noun? Do you have a car? du yu hav a car? Oes car gyda ti?

Cwestiwn he/she/it Does + goddrych + have + enw? daz + the subject + hav + the noun? Does she have a car? daz shi hav a car? Oes car ganddi?

4. Have fel berf gynorthwyol

Nid yw have bob amser yn golygu "meddu ar"; fe'i defnyddir hefyd i ffurfio amserau perffaith.

Amser Strwythur ynganiad y strwythur yn Saesneg Enghraifft cyfieithiad

Present Perfect y goddrych + have/has + V3 the subject + hav/haz + V3 I have finished. Rwyf wedi gorffen.

Present Perfect Continuous y goddrych + have/has + been + berf + ing the subject + hav/haz + bin + verb + ing I have been working. Rwyf wedi bod yn gweithio.

Past Perfect y goddrych + had + V3 the subject + had + V3 I had finished. Roeddwn wedi gorffen.

Past Perfect Continuous y goddrych + had + been + berf + ing the subject + had + bin + verb + ing I had been working. Roeddwn wedi bod yn gweithio.

Gwahaniaeth pwysig

I have a car.

→ Mae have yn golygu meddu ar.

I have finished.

→ Mae have yn helpu i ffurfio'r Present Perfect.

5. Have to = rhaid / gorfod

Defnyddir have to i fynegi angen neu rwymedigaeth.

Math Strwythur ynganiad y strwythur yn Saesneg Enghraifft lawn cyfieithiad Cymraeg

I/you/we/they y goddrych + have to + V1 the subject + hav tu + V1 I have to work. Rhaid i mi weithio.

he/she/it y goddrych + has to + V1 the subject + haz tu + V1 She has to work. Rhaid iddi weithio.

Gorffennol y goddrych + had to + V1 the subject + had tu + V1 I had to work. Roedd yn rhaid i mi weithio.

Dyfodol y goddrych + will have to + V1 the subject + will hav tu + V1 I will have to work. Bydd yn rhaid i mi weithio.

6. Have got = meddu ar / cael

Defnyddir have got yn Saesneg, yn enwedig yn Saesneg Prydain, i fynegi meddiant:

have got / has got

Strwythur Enghraifft cyfieithiad

goddrych + have got + enw I have got a car. Mae gen i gar.

goddrych + has got + enw She has got a car. Mae ganddi gar.

Ffurf negyddol:

I haven't got a car.

= Nid oes gen i gar.

Cwestiwn:

Have you got a car?

= Oes car gyda ti?

Gorchmynion — Imperatives

Math Strwythur ynganiad y strwythur yn Saesneg Enghraifft ynganiad yr enghraifft ystyr

Gorchymyn cadarnhaol berf V1 Come here. come here. Dewch yma.

Gorchymyn gydag wrthrych berf + gwrthrych V1 + object Read the book. read the book. Darllenwch y llyfr.

Gorchymyn negyddol Don't + berf dont + V1 Don't run. dont run. Peidiwch â rhedeg.

Ffurf negyddol ffurfiol Do not + berf du not + V1 Do not enter. du not enter. Peidiwch â mynd i mewn.

Gyda Be Be + ansoddair bi + adjective Be careful. bi careful. Byddwch yn ofalus.

Be negyddol Don't be + ansoddair dont bi + adjective Don't be late. dont bi late. Peidiwch â bod yn hwyr.

Gyda Let me Let + me + berf let + mi + V1 Let me help you. let mi help yu. Gadewch i mi eich helpu.

Gyda Let him/her/them Let + gwrthrych + berf let + object + V1 Let him go. let him go. Gadewch iddo fynd.

Let's Let's + berf let's + V1 Let's go. let's go. Awn ni.

Let's negyddol Let's not + berf let's not + V1 Let's not wait. let's not wait. Peidiwn ag aros.

Gorchymyn cwrtais Please + berf please + V1 Please sit down. please sit down. Eisteddwch, os gwelwch yn dda.

Gorchymyn i bwysleisio Do + berf du + V1 Do sit down. du sit down. Eisteddwch, wir.

Gorchymyn cryf Never + berf never + V1 Never give up. never give up. Peidiwch byth â rhoi'r gorau iddi.

Arfer / cyngor Always + berf always + V1 Always be careful. always bi careful. Byddwch yn ofalus bob amser.

Gorchymyn goddefol Be + ffurf y drydedd ferf bi + V3 Be prepared. bi prepared. Byddwch yn barod.

Gorchymyn + canlyniad berf + and + cymal V1 + and + clause Study hard, and you will pass. study hard, and yu will pass. Astudia'n galed, a byddi'n llwyddo.

Gorchymyn + rhybudd berf + or + cymal V1 + or + clause Hurry up, or you'll be late. hurry up, or you'll bi late. Brysia, neu byddi'n hwyr.

Gorchymyn + cwestiwn tag berf, will you? V1, will yu? Wait here, will you? wait here, will yu? Aros yma, wnei di?

Let's + cwestiwn tag Let's + berf, shall we? let's + V1, shall wi? Let's go, shall we? let's go, shall wi? Awn ni, gawn ni?

22- Rhagddodiaid (PREFIXES)

Rhagddodiad Ynganiad yn Arabeg Ystyr yn Arabeg Enghraifft Ystyr

a- ә / i heb / nid atypical annodweddiadol

ab- ab i ffwrdd o abduct cipio

ad- ad at / tuag at adjoin cyfuno / ffinio â

ambi- ambi y ddau / o amgylch ambiguous amwys

ante- ante cyn antecedent rhywbeth blaenorol

anti- anti gwrth antiwar gwrth-ryfel

arch- arch prif / pennaf archbishop archesgob

auto- auto hunan automatic awtomatig

bi- bai dau bilingual dwyieithog

circum- syrkym o amgylch circumference cylchedd

co- co gyda cooperate cydweithredu

contra- contra gwrth contradict gwrth-ddweud

counter- counter gwrthwynebu / ateb counterattack gwrthymosodiad

de- di gwaredu / gwrthdroi deactivate analluogi

deca- deca deg decade degawd

deci- desi un rhan o ddeg decimeter desimedr

demi- demi hanner demigod hanner-dduw

dis- dis negyddu / gwrthdroi disagree anghytuno

dys- dis drwg / annormal dysfunction camweithrediad

eco- eco amgylchedd ecosystem ecosystem

ecto- ecto allanol ectoderm ectoderm

endo- endo mewnol endoskeleton endosgerbwd

epi- epi ar / uwchben epidermis epidermis

eu- iu da euphemism ymadrodd caredig

ex- ecs cyn / allan ex-president cyn-lywydd

extra- ecstra y tu allan / ychwanegol extraordinary anarferol

fore- for cyn / ymlaen forecast rhagolygon

geo- geo daear geography daearyddiaeth

hemi- hemi hanner hemisphere hemisffer

hetero- hetero gwahanol heterogeneous heterogenaidd

homo- homo un fath / yr un homogeneous homogenaidd

hyper- haiper gormod / uwchlaw hyperactive gorweithgar

hypo- haipo is / rhy ychydig hypothermia hypothermia

in- in nid / mewn inactive anweithredol

im- im nid / mewn impossible amhosibl

il- il nid illegal anghyfreithlon

ir- ir nid irregular afreolaidd

infra- infra is infrared isgoch

inter- inter rhwng international rhyngwladol

intra- intra o fewn intranet rhwydwaith mewnol

intro- intro i mewn introduce cyflwyno

iso- aiso cyfartal / yr un is otope isotop

macro- macro mawr macroeconomics macroeconomeg

mal- mal drwg / diffygiol malfunction camweithrediad

mega- mega anferth megastore siop enfawr

meta- meta ar ôl / y tu hwnt metadata metadata

micro- maicro bach microscope microsgop

mid- mid canol midnight canol nos

mini- mini bach minibus bws mini

mono- mono un monolingual uniaith

multi- multi llawer multilingual amlieithog

neo- neo newydd neologism neologiaeth

non- non nid / heb nonstandard ansafonol

omni- omni pob / oll omniscient hollwybodus

out- aut y tu allan / yn fwy outperform perfformio'n well na

over- over gormod / uwchlaw overcook gorgoginio

paleo- paleo hynafol paleolithic Paleolithig

pan- pan pob / oll pan-European hempan-Ewropeaidd

para- para ochr yn ochr / tebyg paranormal paranormal

peri- peri o amgylch perimeter perimedr

poly- poli llawer polyglot amlieithog

post- post ar ôl postwar ar ôl y rhyfel

pre- pre cyn prehistory cynhanes

pro- pro o blaid / ymlaen pro-democracy o blaid democratiaeth

proto- proto cyntaf / gwreiddiol prototype prototeip

pseudo- siwdo ffug / tebyg pseudonym ffugenw

re- ri eto / unwaith eto rewrite ailysgrifennu

retro- retro yn ôl / tuag at y gorffennol retroactive ôl-weithredol

semi- semi hanner / rhannol semicircle hanner cylch

sub- syb is / is- submarine llaong danfor

super- super uwch / eithriadol superhuman uwchddynol

supra- supra uwchlaw supranational uwchgenedlaethol

syn- sin gyda / gyda'i gilydd synchronize cydamseru

tele- teli o bell telephone ffôn

trans- trans ar draws / tros trans port cludo

tri- trai tri triangle triongl

ultra- ultra y tu hwnt / eithriadol ultramodern uwchfodern

un- an nid / gwrthdroi unhappy anhapus

under- ander is / rhy ychydig underpaid tan-dâl

uni- iwni un unilateral unochrog

vice- vais dirprwy vice-president is-lywydd

with- with i ffwrdd / yn ôl withdraw tynnu'n ôl

Ôl-ddodiaid (SUFFIXES)

Ôl-ddodiad Ynganiad yn Arabeg Swyddogaeth Enghraifft Ystyr

-er er person sy'n gwneud gweithred teacher athro

-or or person sy'n gwneud gweithred actor actor

-ar ar person sy'n gysylltiedig â gweithred beggar cardotyn

-ist ist person sy'n arbenigo mewn rhywbeth artist artist

-ian ian person sy'n gysylltiedig â maes musician cerddor

-ant ant person neu beth sy'n cyflawni gweithred assistant cynorthwyydd

-ent ent person sy'n gwneud gweithred student myfyriwr

-ee i person sy'n derbyn gweithred employee gweithiwr

-ess es benywaidd actress actores

-ness nes cyflwr / ansoddair happiness hapusrwydd

-ity iti cyflwr / ansoddair activity gweithgaredd

-ty ti cyflwr / ansoddair safety diogelwch

-ship ship cyflwr / perthynas friendship cyfeillgarwch

-hood hwd cyflwr / cyfnod childhood plentyndod

-dom dom cyflwr / tiriogaeth kingdom teyrnas

-th th cyflwr / ansoddair warmth cynhesrwydd

-ment ment canlyniad / proses development datblygiad

-tion shən proses / canlyniad education addysg

-sion zhən / shən proses / canlyniad decision penderfyniad

-ion iən / shən proses / canlyniad action gweithred

-ation eishən proses organization trefniadaeth

-al al proses / canlyniad arrival cyrhaeddiad

-ance ans cyflwr / proses appearance ymddangosiad

-ence ans cyflwr existence bodolaeth

-ancy ansi cyflwr expectancy disgwyliad

-ency ensi cyflwr efficiency effeithlonrwydd

-age ij canlyniad / proses marriage priodas

-ure iwr canlyniad / cyflwr failure methiant

-ing ing troi'n enw / gweithgaredd swimming nofio

-ism izəm system o gredoau / syniad capitalism cyfalafiaeth

-cracy crasi system o lywodraethu democracy democratiaeth

-crat crat person sy'n perthyn i system democrat democrat

-archy arki system o lywodraethu monarchy brenhiniaeth

-arch ark rheolwr / arweinydd monarch brenin neu frenhines

-logy loji gwyddor / astudiaeth biology bioleg

-graphy grafi ysgrifennu / disgrifiad geography d daearyddiaeth

-graph graf offeryn / symbol sy'n cofnodi rhywbeth autograph lofnod

-meter mitr offeryn mesur thermometer thermomedr

-metry metri proses fesur geometry geometreg

-scope skop offeryn gweld telescope telesgop

-scopy skopi archwilio drwy offeryn microscopy microsgopeg

-nomy nomi system / rheol astronomy seryddiaeth

-phobia fobia ofn arachnophobia ofn pryfed cop

-phile fail carwr / rhywun sy'n hoffi bibliophile carwr llyfrau

-philia filia cariad / hoffter audiophilia hoffter o sain

-phone fon sain / offeryn sain telephone ffôn

-phony foni sain / system sain symphony symffoni

-path path person sy'n dioddef neu'n arbenigo psychopath seicopath

-pathy pathi cyflwr / afiechyd neuropathy niwropathi

-itis aitis llid arthritis arthritis

-osis osis cyflwr / afiechyd diagnosis diagnosis

-emia imia cyflwr sy'n ymwneud â'r gwaed anemia anemia

-oma oma twmor / chwydd carcinoma carcinoma

-ectomy ectomi toriad llawfeddygol appendectomy appendectomi

-otomy otomi toriad llawfeddygol tracheotomy traceotomi

-plasty plasti llawdriniaeth atgyweirio rhinoplasty rhinoplasti

-let let ffurf fach booklet llyfryn

-ling ling bach / ifanc duckling hwyaden fach

-ette et ffurf fach kitchenette cegin fach

-kin kin ffurf fach manikin model bach o berson

-oid oid tebyg i / yn debyg i humanoid dynolffurf

-esque esk yn null / yn debyg i picturesque pictiwrésg

-like laik tebyg i childlike tebyg i blentyn

-ish ish tebyg i / ychydig yn greenish gwyrddlas

-ster ster person sy'n gysylltiedig â gweithred youngster person ifanc

-eer ir person sy'n gysylltiedig â gweithgaredd auctioneer arwerthwr

-ard ard person â nodwedd benodol coward llwfrgi

-some som achosi / tueddol o troublesome trafferthus

-worthy wərthi teilwng o / yn haeddu trustworthy dibynadwy

-proof pruf gwrthsefyll waterproof diddos

-free fri heb sugar-free heb siwgr

-wide waid drwy'r cyfan worldwide ledled y byd

-ward wərd i gyfeiriad backward yn ôl

-wise waiz mewn ffordd / o ran clockwise yn glocwedd

-fold fold lluoswm / nifer o weithiau threefold yn driphlyg

23- Berfau Ffrasol (PHRASAL VERBS)

Berf ffrasol = berf sy'n cynnwys berf ac un neu fwy o eiriau byr fel up, out, off, on, away, back, in, over.

Enghreifftiau:

give + up → give up = rhoi'r gorau iddi / ildio

Nodyn: Nid yw pob cyfuniad o ferf + arddodiad neu adferf yn debyg. Mae rhai yn ferfau ffrasol, rhai yn ferfau arddodiadol, ac eraill yn ferfau ffrasol-arddodiadol.

1. Berfau Ffrasol Cyffredin

Berf ffrasol Ynganiad yn Arabeg Ystyr yn Arabeg Enghraifft lawn Ynganiad yr enghraifft

add up əd ap adio / gwneud synnwyr The numbers add up. dhə numbers add ap.

ask for ask for gofyn am She asked for help. shi askt for help.

back up bak ap cefnogi / gwneud copi wrth gefn Please back up your files. pliz bak ap yor failz.

break down breik daun dadelfennu / torri i lawr My car broke down. mai car brok daun.

break in breik in torri i mewn Someone broke in last night. samwən brok in last nait.

break out breik aut dechrau'n sydyn / torri allan A fire broke out. ə fair brok aut.

break up breik ap gwahanu / dod â pherthynas i ben They broke up last year. dhei brok ap last yir.

bring back bring bak dod â rhywbeth yn ôl Please bring back my book. pliz bring bak mai buk.

bring in bring in cyflwyno / dod â rhywun i mewn They brought in a new manager. dhei brot in ə niw manajər.

bring up bring ap codi pwnc / magu She brought up an important issue. shi brot ap ən important ishu.

call back kol bak ffonio'n ôl I'll call you back later. ail kol yu bak leitr.

call off kol of canslo They called off the meeting. dhei kold of dhə miting.

carry on kari on parhau Please carry on working. pliz kari on working.

carry out kari aut cyflawni They carried out the plan. dhei karid aut dhə plan.

catch up kach ap dal i fyny â I need to catch up with you. ai nid tu kach ap with yu.

check in chek in cofrestru wrth gyrraedd We checked in at the hotel. wi chekt in at dhə hotel.

check out chek aut gadael / gwirio We checked out at noon. wi chekt aut at nun.

clean up klin ap glanhau Clean up your room. klin ap yor rum.

come back kam bak dychwelyd He came back yesterday. hi keim bak yestərdei.

come in kam in dod i mewn Come in, please. kam in, pliz.

come out kam aut cael ei gyhoeddi / dod allan The new book came out yesterday. dhə niw buk keim aut yestərdei.

come over kam over dod i ymweld Come over tonight. kam over tunait.

cut down kat daun lleihau I'm trying to cut down on sugar. aim traiing tu kat daun on shugar.

cut off kat of torri i ffwrdd They cut off the electricity. dhei kat of dhi ilektrisiti.

deal with dil with delio â We need to deal with this problem. wi nid tu dil with dhis problem.

do without du without gallu ymdopi heb We can do without a car. wi kan du without ə car.

drop off drop of gollwng rhywun / gadael rhywun I'll drop you off at school. ail drop yu of at skul.

end up end ap dod i ben â / gorffen mewn sefyllfa We ended up staying home. wi endid ap steiing hom.

fall apart fol apart disgyn yn ddarnau / chwalu The old chair fell apart. dhi old chair fel apart.

fall behind fol bihaind ar ei hôl hi He fell behind in class. hi fel bihaind in klas.

figure out figər aut darganfod / deall yr ateb I can't figure it out. ai kant figər it aut.

fill in fil in lenwi Please fill in this form. pliz fil in dhis form.

fill out fil aut lenwi ffurflen Fill out the application. fil aut dhi aplikayshən.

find out faind aut darganfod / cael gwybod I found out the truth. ai faund aut dhə truth.

get back get bak dychwelyd I'll get back home soon. ail get bak hom sun.

get in get in mynd i mewn Get in the car. get in dhə car.

get off get of dod oddi ar / disgyn o gerbyd Get off the bus. get of dhə bas.

get on get on mynd ar / esgyn i Get on the bus. get on dhə bas.

get out get aut dod allan Get out of the room. get aut ov dhə rum.

get over get over goresgyn She got over her fear. shi got over her fir.

get up get ap codi o'r gwely I get up at seven. ai get ap at sevən.

give back giv bak dychwelyd rhywbeth Give me back my phone. giv mi bak mai fon.

give in giv in ildio He finally gave in. hi fainəli geiv in.

give up giv ap rhoi'r gorau iddi / ildio Don't give up. dont giv ap.

go ahead go əhed bwrw ymlaen Go ahead and start. go əhed and start.

go back go bak dychwelyd We went back home. wi went bak hom.

go on go on parhau Please go on. pliz go on.

go out go aut mynd allan We went out last night. wi went aut last nait.

grow up gro ap tyfu i fyny I grew up in Kuwait. ai gru ap in Kuwait.

hand in hand in cyflwyno / rhoi i mewn Hand in your homework. hand in yor homwork.

hang on hang on aros / dal gafael Hang on a minute. hang on ə minit.

hang out hang aut cymdeithasu / treulio amser gyda'i gilydd We hang out together. wi hang aut təgedhər.

hold on hold on aros / dal gafael Hold on, please. hold on, pliz.

keep on kip on parhau i Keep on trying. kip on traiing.

keep up kip ap cadw i fyny / cynnal safon Keep up the good work. kip ap dhə gud work.

kick out kik aut cicio rhywun allan / diarddel They kicked him out. dhei kikt him aut.

look after luk after gofalu am She looks after her children. shi luks after her children.

look for luk for chwilio am I'm looking for my keys. aim luking for mai kiz.

look into luk intu ymchwilio i We'll look into the problem. wil luk intu dhə problem.

look out luk aut gwyliwch / byddwch yn ofalus Look out! luk aut!

look up luk ap chwilio am wybodaeth Look up the word. luk ap dhə word.

make up meik ap cymodi / dyfeisio They made up after the argument. dhei meid ap after dhi argyument.

move on muv on bwrw ymlaen It’s time to move on. its taim tu muv on.

pick up pik ap codi / casglu Pick up the phone. pik ap dhə fon.

point out point aut tynnu sylw at She pointed out a mistake. shi pointid aut ə misteik.

put away put əwei rhoi o'r neilltu / cadw Put your clothes away. put yor klodhz əwei.

put down put daun gosod i lawr Put the book down. put dhə buk daun.

put off put of gohirio Don't put it off. dont put it of.

put on put on gwisgo / troi ymlaen Put on your jacket. put on yor jacket.

put out put aut diffodd / rhoi allan Put out the fire. put aut dhə fair.

put up put ap codi / hongian Put up the picture. put ap dhə pikchər.

run into ran intu cwrdd â rhywun ar hap I ran into an old friend. ai ran intu ən old frend.

run out ran aut dod i ben / rhedeg allan We ran out of milk. wi ran aut ov milk.

set up set ap sefydlu / trefnu They set up a new company. dhei set ap ə niw kampəni.

show up shou ap ymddangos / cyrraedd He didn't show up. hi didnt shou ap.

shut down shat daun cau / rhoi'r gorau i weithredu The factory shut down. dhə factory shat daun.

sit down sit daun eistedd i lawr Please sit down. pliz sit daun.

stand up stand ap codi ar eich traed Please stand up. pliz stand ap.

take back teik bak troi geiriau'n ôl / adalw I take back what I said. ai teik bak what ai sed.

take off teik of take off / tynnu i ffwrdd / esgyn The plane took off. dhə plein tuk of.

take on teik on derbyn gwaith / ymgymryd â She took on a new job. shi tuk on ə niw job.

take out teik aut tynnu allan / mynd â rhywbeth allan Take out the trash. teik aut dhə trash.

take over teik over cymryd rheolaeth dros She took over the company. shi tuk over dhə kampəni.

take up teik ap dechrau gweithgaredd He took up swimming. hi tuk ap swiming.

throw away thro əwei taflu i ffwrdd Don't throw it away. dont thro it əwei.

try on trai on profi dillad Try on this shirt. trai on dhis shert.

turn down tern daun gwrthod / troi i lawr She turned down the offer. shi ternd daun dhi ofər.

turn off tern of diffodd Turn off the light. tern of dhə lait.

turn on tern on troi ymlaen Turn on the TV. tern on dhə ti vi.

turn up tern ap cynyddu'r sain / ymddangos Turn up the volume. tern ap dhə volyum.

wake up weik ap deffro I woke up early. ai wok ap erli.

work out werk aut ymarfer corff / datrys I work out every day. ai werk aut evri dei.

write down rait daun ysgrifennu i lawr Write down the answer. rait daun dhi ansər.

2. Prif fathau

Math Strwythur Ynganiad Enghraifft Ystyr

Berf ffrasol drosiannol berf + adferf + gwrthrych verb + adverb + object Turn off the light. Diffodd y golau.

Gyda rhagenw berf + rhagenw + adferf verb + pronoun + adverb Turn it off. Diffoddwch ef.

Berf arddodiadol berf + adferf / arddodiad + gwrthrych verb + adverb/preposition + object Look after the child. Gofalu am y plentyn.

Anfewidiol berf + adferf verb + adverb The plane took off. Fe esgynnodd yr awyren.

Berf ffrasol-arddodiadol berf + adferf + arddodiad + gwrthrych verb + adverb + preposition + object I look forward to the trip. Rwy'n edrych ymlaen at y daith.

3. Rheol bwysig: a ellir gwahanu'r geiriau?

Turn off — gellir gwahanu:

Turn off the light.

Turn the light off.

Turn it off. ✅

Turn off it. ❌

Ond ni ellir gwahanu look after:

Look after the child. ✅

Look the child after. ❌

Look after him. ✅

24- Cyfangiadau

Mae cyfangiad (Contraction) yn ffurf fyrrach o ddau air neu fwy. Fe'i defnyddir yn aml mewn Saesneg llafar ac mewn ysgrifennu anffurfiol.

Enghreifftiau:

I am → I'm → aim → Rwy'n

I have → I've → aiv → Mae gen i / eisoes

I will → I'll → ail → Byddaf / gwnaf

I would → I'd → aid → Byddwn / byddwn i, yn ôl y cyd-destun

1- Cyfangiadau BE

am → 'm

I am → I'm → aim → Rwy'n

Enghraifft: I'm happy. → aim hapi. → Rwy'n hapus.

are → 're

You are → You're → yor → Rwyt ti / Rydych chi

Enghraifft: You're right. → yor rait. → Rwyt ti'n iawn.

We are → We're → wir → Rydyn ni

Enghraifft: We're ready. → wir redi. → Rydyn ni'n barod.

They are → They're → dheir → Maen nhw

Enghraifft: They're here. → dheir hir. → Maen nhw yma.

is → 's

He is → He's → hiz → Mae e

Enghraifft: He's tired. → hiz taiərd. → Mae e wedi blino.

She is → She's → shiz → Mae hi

Enghraifft: She's happy. → shiz hapi. → Mae hi'n hapus.

It is → It's → its → Mae hi / mae e / mae'n, yn ôl y cyd-destun

Enghraifft: It's cold. → its kold. → Mae'n oer.

2- Cyfangiadau HAVE

have → 've

I have → I've → aiv → Mae gen i / eisoes

Enghraifft: I've finished. → aiv finisht. → Rwyf wedi gorffen.

You have → You've → yuv → Mae gen ti / eisoes

Enghraifft: You've changed. → yuv cheinj d. → Rwyt ti wedi newid.

We have → We've → wiv → Mae gennym ni / eisoes

Enghraifft: We've arrived. → wiv əraivd. → Rydyn ni wedi cyrraedd.

They have → They've → dheiv → Mae ganddyn nhw / eisoes

Enghraifft: They've left. → dheiv left. → Maen nhw wedi gadael.

He has → He's → hiz → Mae ganddo / eisoes

Enghraifft: He's finished. → hiz finisht. → Mae e wedi gorffen.

She has → She's → shiz → Mae ganddi / eisoes

Enghraifft: She's gone. → shiz gon. → Mae hi wedi mynd.

3- Cyfangiadau WILL

will → 'll

I will → I'll → ail → Byddaf

Enghraifft: I'll help you. → ail help yu. → Byddaf yn dy helpu.

You will → You'll → yul → Byddi di / byddwch chi

Enghraifft: You'll understand. → yul anderstand. → Byddi di'n deall.

He will → He'll → hil → Bydd e

Enghraifft: He'll come tomorrow. → hil kam tumoro. → Bydd e'n dod yfory.

She will → She'll → shil → Bydd hi

Enghraifft: She'll call you. → shil kol yu. → Bydd hi'n dy ffonio.

We will → We'll → wil → Byddwn ni

Enghraifft: We'll see. → wil si. → Cawn ni weld.

They will → They'll → dheil → Byddan nhw

Enghraifft: They'll arrive soon. → dheil əraiv sun. → Byddan nhw'n cyrraedd yn fuan.

4- Cyfangiadau WOULD

would → 'd

I would → I'd → aid → Byddwn i / byddwn yn gwneud

Enghraifft: I'd help you. → aid help yu. → Byddwn i'n dy helpu.

You would → You'd → yud → Byddet ti / byddech chi

Enghraifft: You'd like it. → yud laik it. → Byddet ti'n ei hoffi.

He would → He'd → hid → Byddai e

Enghraifft: He'd come. → hid kam. → Byddai e'n dod.

She would → She'd → shid → Byddai hi

Enghraifft: She'd help us. → shid help as. → Byddai hi'n ein helpu.

We would → We'd → wid → Bydden ni

Enghraifft: We'd go. → wid go. → Bydden ni'n mynd.

They would → They'd → dheid → Bydden nhw

Enghraifft: They'd agree. → dheid əgri. → Bydden nhw'n cytuno.

5- Cyfangiadau HAD

had → 'd

I had → I'd → aid → Roeddwn i wedi / roeddwn i wedi gwneud

Enghraifft: I'd finished before he arrived. → aid finisht bifor hi əraivd. → Roeddwn i wedi gorffen cyn iddo gyrraedd.

You had → You'd → yud → Roeddet ti wedi / roeddech chi wedi

Enghraifft: You'd already left. → yud olredi left. → Roeddech chi eisoes wedi gadael.

He had → He'd → hid → Roedd e wedi

Enghraifft: He'd eaten. → hid itən. → Roedd e wedi bwyta.

She had → She'd → shid → Roedd hi wedi

Enghraifft: She'd finished. → shid finisht. → Roedd hi wedi gorffen.

6- Y gwahaniaeth pwysig: gall 'd olygu dau beth

I'd = I would neu I had

I'd go. → aid go. → Byddwn i'n mynd.

I'd gone. → aid gon. → Roeddwn i wedi mynd.

Fel arfer, y cyd-destun sy'n dangos pa ystyr sydd dan sylw.

7- Cyfangiadau NOT

not → n't

is not → isn't → izənt → nid yw / ddim

Enghraifft: He isn't here. → hi izənt hir. → Nid yw e yma.

are not → aren't → arənt → dydyn nhw ddim / nid ydych chi

Enghraifft: They aren't ready. → dhei arənt redi. → Dydyn nhw ddim yn barod.

was not → wasn't → wozənt → nid oedd / doedd ddim

Enghraifft: He wasn't there. → hi wozənt dher. → Doedd e ddim yno.

were not → weren't → werənt → nid oedden ni / doedden nhw ddim

Enghraifft: We weren't late. → wi werənt leit. → Doedden ni ddim yn hwyr.

have not → haven't → havənt → nid wyf wedi / does gen i ddim

Enghraifft: I haven't finished. → ai havənt finisht. → Dydw i ddim wedi gorffen.

has not → hasn't → hazənt → nid yw wedi / does ganddi ddim

Enghraifft: She hasn't arrived. → shi hazənt əraivd. → Nid yw hi wedi cyrraedd.

had not → hadn't → hadənt → nid oedd wedi

Enghraifft: He hadn't eaten. → hi hadənt itən. → Nid oedd e wedi bwyta.

do not → don't → dont → ddim

Enghraifft: I don't know. → ai dont no. → Dydw i ddim yn gwybod.

does not → doesn't → dazənt → ddim

Enghraifft: He doesn't know. → hi dazənt no. → Nid yw e'n gwybod.

did not → didn't → didənt → ni wnaeth / ddim

Enghraifft: I didn't see him. → ai didənt si him. → Wnes i ddim ei weld.

8- Rhai cyfangiadau eraill

cannot → can't → kant → ni all / ni allaf

could not → couldn't → kudənt → ni allai / ni allwn

should not → shouldn't → shudənt → ni ddylai

would not → wouldn't → wudənt → ni fyddai / ni fyddwn

must not → mustn't → masənt → rhaid peidio â

will not → won't → wont → ni fydd / ni wnaiff

Enghraifft: I won't go. → ai wont go. → Fydda i ddim yn mynd.

9- Nodyn pwysig

Nid yw'r cyfangiadau hyn yn ôl-ddodiaid (Suffixes) yn yr ystyr ramadegol arferol. Maent yn ffurfiau byrrach o eiriau, a ddangosir drwy ddefnyddio collnod (apostrophe).

Enghreifftiau:

I + will → I'll

You + have → You've

He + is → He's

They + are → They're

Do + not → Don't

Can + not → Can't

Felly, y term cywir yw Contractions = cyfangiadau, nid Suffixes = ôl-ddodiaid.