1- Alfabeya Îngilîzî

1. A a — Tê bilêvkirin: ey — /eɪ/ — Navê tîpa A wekî «ey» tê bilêvkirin, mîna dengê wê di peyva «day» de.

2. B b — Tê bilêvkirin: bi — /b/ — Navê tîpa B «bi» ye, û dengê wê /b/ e, mîna: book.

3. C c — Tê bilêvkirin: si — /k/, /s/ — Navê tîpa C «si» ye. Denga wê dikare /k/ be, mîna: cat, an jî /s/, mîna: city.

4. D d — Tê bilêvkirin: di — /d/ — Navê tîpa D «di» ye, û dengê wê /d/ e, mîna: dog.

5. E e — Tê bilêvkirin: î — /iː/ — Navê tîpa E «î» ye, mîna dengê di peyva see de.

6. F f — Tê bilêvkirin: ef — /f/ — Navê tîpa F «ef» e, û dengê wê /f/ e, mîna: fish.

7. G g — Tê bilêvkirin: cî — /ɡ/, /dʒ/ — Navê tîpa G «cî» ye. Denga wê dikare /ɡ/ be, mîna: go, an jî /dʒ/, mîna: giant.

8. H h — Tê bilêvkirin: eytch — /h/ — Navê tîpa H «eytch» e, û dengê wê /h/ e, mîna: house.

9. I i — Tê bilêvkirin: ay — /aɪ/ — Navê tîpa I «ay» ye, mîna peyva eye.

10. J j — Tê bilêvkirin: cey — /dʒ/ — Navê tîpa J «cey» ye, û dengê wê /dʒ/ e, mîna: job.

11. K k — Tê bilêvkirin: key — /k/ — Navê tîpa K «key» ye, û dengê wê /k/ e, mîna: key.

12. L l — Tê bilêvkirin: el — /l/ — Navê tîpa L «el» e, û dengê wê /l/ e, mîna: love.

13. M m — Tê bilêvkirin: em — /m/ — Navê tîpa M «em» e, û dengê wê /m/ e, mîna: man.

14. N n — Tê bilêvkirin: en — /n/ — Navê tîpa N «en» e, û dengê wê /n/ e, mîna: name.

15. O o — Tê bilêvkirin: ow — /oʊ/ — Navê tîpa O «ow» e, û dengê wê /oʊ/ e, mîna: go.

16. P p — Tê bilêvkirin: pi — /p/ — Navê tîpa P «pi» ye, û dengê wê /p/ e, mîna: pen.

17. Q q — Tê bilêvkirin: kyu — /k/ — Navê tîpa Q «kyu» ye. Ew bi gelemperî bi tîpa U re tê, mîna: queen.

18. R r — Tê bilêvkirin: ar — /r/ — Navê tîpa R «ar» e, û dengê wê /r/ e, mîna: red.

19. S s — Tê bilêvkirin: es — /s/, /z/ — Navê tîpa S «es» e. Denga wê dikare /s/ be, mîna: sun, an jî /z/, mîna: rose.

20. T t — Tê bilêvkirin: ti — /t/ — Navê tîpa T «ti» ye, û dengê wê /t/ e, mîna: ten.

21. U u — Tê bilêvkirin: yu — /juː/, /ʌ/ — Navê tîpa U «yu» ye /juː/, lê di hin peyvan de dengê wê /ʌ/ dibe, mîna: cup.

22. V v — Tê bilêvkirin: vi — /v/ — Navê tîpa V «vi» ye, û dengê wê /v/ e, mîna: very.

23. W w — Tê bilêvkirin: dabıl-yu — /w/ — Navê tîpa W «dabıl-yu» ye, û dengê wê /w/ e, mîna: water.

24. X x — Tê bilêvkirin: eks — /ks/ — Navê tîpa X «eks» e, û bi gelemperî dengê wê /ks/ e, mîna: box.

25. Y y — Tê bilêvkirin: way — /j/, /ɪ/, /aɪ/ — Navê tîpa Y «way» ye. Denga wê dikare /j/ be, mîna: yes; /ɪ/, mîna: happy; an jî /aɪ/, mîna: my.

26. Z z — Tê bilêvkirin: zi* — /z/ — Di Îngilîziya Amerîkî de navê tîpa Z «zee» ye. Di Îngilîziya Brîtanî de bi gelemperî «zed» tê gotin. Dengê wê /z/ e, mîna: zoo.

2- Rêza Peyvan (WORD ORDER)

1. Hevoka bingehîn — Mijar + lêker — Sabcekt + Vêrb — I sleep. — Ay slîp — Ez radizêm.

2. Tişta rasterast — Mijar + lêker + tişta rasterast — Sabcekt + Vêrb + Dayrekt Obcekt — I read a book. — Ay rîd e buk — Ez pirtûkekê dixwînim.

3. Tişta nerasterast — Mijar + lêker + tişta nerasterast + tişta rasterast — Sabcekt + Vêrb + Indayrekt Obcekt + Dayrekt Obcekt — I give him a book. — Ay giv him e buk — Ez pirtûkekê didim wî.

4. Kesê sûdwer — Mijar + lêker + tişta rasterast + for + kes — Sabcekt + Vêrb + Dayrekt Obcekt + For + Pêrsın — I buy a book for him. — Ay bay e buk for him — Ez ji bo wî pirtûkekê dikirim.

5. Cînavka tişta nerasterast — Mijar + lêker + cînavka tişta nerasterast + tişta rasterast — Sabcekt + Vêrb + Indayrekt Obcekt Pronawn + Dayrekt Obcekt — I give her a book. — Ay giv her e buk — Ez pirtûkekê didim wê.

6. Rengdêr — Mijar + be + rengdêr — Sabcekt + Bî + Edjektiv — The book is big. — Dhe buk iz big — Pirtûk mezin e.

7. Hoker — Mijar + lêker + hoker — Sabcekt + Vêrb + Edverb — He reads quickly. — Hî rîdz kwikli — Ew bi lez dixwîne.

8. Tişta rasterast + hoker — Mijar + lêker + tişta rasterast + hoker — Sabcekt + Vêrb + Dayrekt Obcekt + Edverb — I read a book quickly. — Ay rîd e buk kwikli — Ez pirtûkekê bi lez dixwînim.

9. Hokera demê — Mijar + lêker + hokera demê — Sabcekt + Vêrb + Taym Edverb — I work today. — Ay work tudei — Ez îro dixebitim.

10. Hokera cihê — Mijar + lêker + hokera cihê — Sabcekt + Vêrb + Pleys Edverb — She lives there. — Şî livz dher — Ew li wir dijî.

11. Koma pêşpozîsyonê — Mijar + be + koma pêşpozîsyonê — Sabcekt + Bî + Prepızîşınal Freyz — The book is on the table. — Dhe buk iz on dhe teybl — Pirtûk li ser maseyê ye.

12. Tişta rasterast + cih — Mijar + lêker + tişta rasterast + cih — Sabcekt + Vêrb + Dayrekt Obcekt + Pleys Pızeşın — I put a book on the table. — Ay put e buk on dhe teybl — Ez pirtûkekê li ser maseyê datînim.

13. Diyarker + navdêr — Diyarker + navdêr — Ditêrmîner + Nawn — This book is new. — Dhis buk iz nyu — Ev pirtûk nû ye.

14. Diyarker + rengdêr + navdêr — Diyarker + rengdêr + navdêr — Ditêrmîner + Edjektiv + Nawn — This big book is new. — Dhis big buk iz nyu — Ev pirtûka mezin nû ye.

15. Hejmar + navdêr — Hejmar + navdêr — Nyumeral + Nawn — Two books are new. — Tu buks ar nyu — Du pirtûk nû ne.

16. Girêdan — Mijar + lêker + and + mijar + lêker — Sabcekt + Vêrb + End + Sabcekt + Vêrb — I read and he writes. — Ay rîd end hî rayts — Ez dixwînim û ew dinivîse.

17. Girêdana bi tişta rasterast — Mijar + lêker + tişta rasterast + and + mijar + lêker + tişta rasterast — Sabcekt + Vêrb + Dayrekt Obcekt + End + Sabcekt + Vêrb + Dayrekt Obcekt — I read a book and he writes a letter. — Ay rîd e buk end hî rayts e letır — Ez pirtûkekê dixwînim û ew nameyekê dinivîse.

18. Dengê pasîf — Mijar + be + forma sêyemîn a lêkerê — Sabcekt + Bî + Vî Thri — The book is read. — Dhe buk iz red — Pirtûk tê xwendin.

19. Dengê pasîf + kiryarê rastîn — Mijar + be + forma sêyemîn + by + kiryarê rastîn — Sabcekt + Bî + Vî Thri + Bay + Eycent — The book is read by the teacher. — Dhe buk iz red bay dhe tîçır — Pirtûk ji aliyê mamosteyê ve tê xwendin.

20. Dengê pasîf + tişta nerasterast — Mijar + be + forma sêyemîn + to + tişta nerasterast — Sabcekt + Bî + Vî Thri + Tu + Indayrekt Obcekt — The book is given to him. — Dhe buk iz givın tu him — Pirtûk ji wî re tê dayîn.

21. Dengê pasîf + tişta nerasterast + kiryarê rastîn — Mijar + be + forma sêyemîn + to + tişta nerasterast + by + kiryarê rastîn — Sabcekt + Bî + Vî Thri + Tu + Indayrekt Obcekt + Bay + Eycent — The book is given to him by the teacher. — Dhe buk iz givın tu him bay dhe tîçır — Pirtûk ji aliyê mamosteyê ve ji wî re tê dayîn.

22. Dengê pasîf + hoker — Mijar + be + forma sêyemîn + hoker — Sabcekt + Bî + Vî Thri + Edverb — The book is read now. — Dhe buk iz red naw — Pirtûk niha tê xwendin.

23. Dengê pasîf + cih — Mijar + be + forma sêyemîn + cih — Sabcekt + Bî + Vî Thri + Lokeyşın — The book is put on the table. — Dhe buk iz put on dhe teybl — Pirtûk li ser maseyê tê danîn.

24. Dengê pasîf + kiryarê rastîn + hokera demê — Mijar + be + forma sêyemîn + by + kiryarê rastîn + hokera demê — Sabcekt + Bî + Vî Thri + Bay + Eycent + Taym Edverb — The book is read by the teacher today. — Dhe buk iz red bay dhe tîçır tudei — Pirtûk îro ji aliyê mamosteyê ve tê xwendin.

25. Dengê pasîf + tişta nerasterast + kiryarê rastîn + hokera demê — Mijar + be + forma sêyemîn + to + tişta nerasterast + by + kiryarê rastîn + hokera demê — Sabcekt + Bî + Vî Thri + Tu + Indayrekt Obcekt + Bay + Eycent + Taym Edverb — The book is given to the student by the teacher today. — Dhe buk iz givın tu dhe styudent bay dhe tîçır tudei — Pirtûk îro ji aliyê mamosteyê ve ji xwendekar re tê dayîn.

26. Pasîfa niha ya temam — Mijar + has/have been + forma sêyemîn — Sabcekt + Hez/Hev Bin + Vî Thri — The book has been read. — Dhe buk hez bin red — Pirtûk hatiye xwendin.

27. Pasîfa temam + kiryarê rastîn — Mijar + has/have been + forma sêyemîn + by + kiryarê rastîn — Sabcekt + Hez/Hev Bin + Vî Thri + Bay + Eycent — The book has been read by the teacher. — Dhe buk hez bin red bay dhe tîçır — Pirtûk ji aliyê mamosteyê ve hatiye xwendin.

28. Pasîfa pêşerojê — Mijar + will be + forma sêyemîn + dem — Sabcekt + Wil Bî + Vî Thri + Taym — The book will be read tomorrow. — Dhe buk wil bî red tumoro — Pirtûk dê sibê were xwendin.

29. Pasîfa pêşerojê + kiryarê rastîn — Mijar + will be + forma sêyemîn + by + kiryarê rastîn + dem — Sabcekt + Wil Bî + Vî Thri + Bay + Eycent + Taym — The book will be read by the teacher tomorrow. — Dhe buk wil bî red bay dhe tîçır tumoro — Pirtûk dê sibê ji aliyê mamosteyê ve were xwendin.

30. Pasîf bi lêkera modal — Mijar + lêkera modal + be + forma sêyemîn — Sabcekt + Modal Vêrb + Bî + Vî Thri — The book must be read. — Dhe buk mast bî red — Divê pirtûk were xwendin.

31. Forma neyînî — Mijar + lêkera alîkar + not + lêker — Sabcekt + Oksîlyeri Vêrb + Not + Vêrb — I do not read a book. — Ay du not rîd e buk — Ez pirtûkekê naxwînim.

32. Forma neyînî ya pasîfê — Mijar + be + not + forma sêyemîn + by + kiryarê rastîn — Sabcekt + Bî + Not + Vî Thri + Bay + Eycent — The book is not read by the teacher. — Dhe buk iz not red bay dhe tîçır — Pirtûk ji aliyê mamosteyê ve nayê xwendin.

33. Pirsên erê/na — Lêkera alîkar + mijar + lêker? — Oksîlyeri Vêrb + Sabcekt + Vêrb? — Do you read a book? — Du yu rîd e buk? — Tu pirtûkekê dixwînî?

34. Pirs di pasîfê de — Be + mijar + forma pasîfa pêşerojê? — Bî + Sabcekt + Vî Thri? — Is the book being read? — Iz dhe buk bîing red? — Ma pirtûk niha tê xwendin?

35. Pirs li ser kiryarê — Who + lêker + tişta rasterast? — Hu + Vêrb + Dayrekt Obcekt? — Who reads the book? — Hu rîdz dhe buk? — Kî pirtûkê dixwîne?

36. Pirs li ser tişta nerasterast — Who/whom + lêkera alîkar + mijar + lêker + tişta rasterast + to? — Hu/Hum + Oksîlyeri Vêrb + Sabcekt + Vêrb + Dayrekt Obcekt + Tu? — Who do you give the book to? — Hu du yu giv dhe buk tu? — Tu pirtûkê didî kê?

37. Forma fermanê — Lêker + ...! — Vêrb + ...! — Read! — Rîd! — Bixwîne!

38. Ferman + tişta nerasterast — Lêker + tişta rasterast + to + tişta nerasterast! — Vêrb + Dayrekt Obcekt + Tu + Indayrekt Obcekt! — Give the book to him! — Giv dhe buk tu him! — Pirtûkê bide wî!

39. Fermana pasîfê — Let + tişta rasterast + be + forma sêyemîn! — Let + Dayrekt Obcekt + Bî + Vî Thri! — Let the book be read! — Let dhe buk bî red! — Bila pirtûk were xwendin!

40. Infînîtîf — To + lêker — Tu + Vêrb — to read — tu rîd — xwendin / xwendinê.

41. Infînîtîf + tişta rasterast — To + lêker + tişta rasterast — Tu + Vêrb + Dayrekt Obcekt — to read a book — tu rîd e buk — pirtûkekê xwendin.

42. Infînîtîf + tişta rasterast a diyarkirî — To + lêker + tişta rasterast a diyarkirî — Tu + Vêrb + Spesifik Dayrekt Obcekt — to read the book — tu rîd dhe buk — pirtûkê xwendin.

43. Armanc — Mijar + lêker + to + lêker — Sabcekt + Vêrb + Tu + Vêrb — I eat to play. — Ay ît tu pley — Ez dixwim da ku bilîzim.

44. Hevoka pêwendiyê — Navdêr + peyva pêwendiyê + hevok — Nawn + Relativ Wêrd + Klawz — The book that I read is interesting. — Dhe buk dhat ay rîd iz intrısting — Pirtûka ku ez dixwînim balkêş e.

45. Hevoka pêwendiyê ya pasîfê — Navdêr + peyva pêwendiyê + pasîf — Nawn + Relativ Wêrd + Voys — The book that is being read by the teacher is interesting. — Dhe buk dhat iz bîing red bay dhe tîçır iz intrısting — Pirtûka ku ji aliyê mamosteyê ve tê xwendin balkêş e.

46. Şert — If + hevok, mijar + lêker — If + Klawz, Sabcekt + Vêrb — If I have time, I read. — If ay hev taym, ay rîd — Heke demê min hebe, ez dixwînim.

47. Şert + pasîf — If + mijar + be + forma sêyemîn, mijar + lêker — If + Sabcekt + Bî + Vî Thri, Sabcekt + Vêrb — If the book is read, he learns. — If dhe buk iz red, hî lörnz — Heke pirtûk were xwendin, ew fêr dibe.

48. Gotina neyekser — Mijar + lêker + that + mijar + lêker — Sabcekt + Vêrb + Dhat + Sabcekt + Vêrb — He said that he was reading. — Hî sed dhat hî woz rîding — Wî got ku ew dixwend.

49. Pirsê neyekser — Mijar + lêker + if/whether + mijar + lêker — Sabcekt + Vêrb + If/Wedhır + Sabcekt + Vêrb — He asked if I was reading. — Hî askt if ay woz rîding — Wî pirsî ka ez dixwendim an na.

50. Fermana an daxwaza neyekser — Mijar + lêker + kes + to + lêker — Sabcekt + Vêrb + Obcekt + Tu + Vêrb — He asked me to read. — Hî askt mi tu rîd — Wî ji min xwest ku bixwînim.

Hoker:

1. Awayê kirinê (Manner): Hokera awayê kirinê piştî lêkerê an tişta lêkerê tê. Mijar + lêker + tişt + hoker. I read the book quickly. — Ay rîd dhe buk kwikli. — Ez pirtûkê bi lez dixwînim.

2. Cih (Place): Hokera cihê bi gelemperî piştî lêkerê an tişta lêkerê tê. Mijar + lêker + tişt + cih. I read the book at home. — Ay rîd dhe buk et hom. — Ez li malê pirtûkê dixwînim.

3. Dem (Time): Hokera demê bi gelemperî di dawiya an destpêka hevokê de tê. Mijar + lêker + tişt + dem. I read the book yesterday. — Ay rîd dhe buk yestırdey. — Min doh pirtûk xwend.

4. Dubarebûn (Frequency): Hokera dubarebûnê bi gelemperî berî lêkera sereke tê. Mijar + hokera dubarebûnê + lêker. I often read books. — Ay ofın rîd buks. — Ez gelek caran pirtûkan dixwînim.

5. Dubarebûn + be (Frequency + be): Hokera dubarebûnê piştî lêkera be tê. Mijar + be + hokera dubarebûnê. He is always happy. — Hî iz olweyz hepi. — Ew her dem kêfxweş e.

6. Dubarebûn + lêkera alîkar (Frequency + auxiliary): Hokera dubarebûnê piştî yekemîn lêkera alîkar tê. Mijar + lêkera alîkar + hokera dubarebûnê + lêker. I have never seen it. — Ay hev nevır sîn it. — Min tu carî ew nedîtiye.

7. Pîvan (Degree): Hokera pîvanê berî rengdêr an hokerê ku ew rave dike tê. Mijar + hokera pîvanê + rengdêr/hoker. It is very good. — It iz veri gud. — Ew pir baş e.

8. Pîvan + lêker (Degree + verb): Li gorî hokera ku tê bikaranîn, hokera pîvanê dikare berî an piştî lêkerê were. Mijar + lêker + hoker. I really like it. — Ay rîeli layk it. — Ez bi rastî jê hez dikim.

9. Hokera hevokê (Sentence adverb): Ew dikare di destpêkê, navînê an dawiya hevokê de were û helwesta axêver li hember tevahiya hevokê nîşan bide. Hoker + hevok. Fortunately, I won. — Forçınetli, ay won. — Bi bextê xwe, min serket.

10. Hokera şîroveyê (Comment adverb): Ew bi gelemperî di destpêka hevokê de tê û raya axêver an şîroveya wî nîşan dide. Hoker + hevok. Honestly, I don't know. — Onıstli, ay dont now. — Bi rastî, ez nizanim.

11. Hokera girêdanê (Linking adverb): Ew bi gelemperî di destpêkê an navînê de tê û du raman an hevokan girêdide. Hevok + hokera girêdanê + hevok. I was tired; however, I worked. — Ay woz tayırd; hawevır, ay workt. — Ez westiyabûm; lêbelê, min xebitî.

12. Araste (Direction): Hokera arasteyê bi gelemperî piştî lêkerê an tişta lêkerê tê. Mijar + lêker + tişt + hokera arasteyê. She went outside. — Şî went awtsayd. — Ew çû derve.

13. Dubarebûna diyarkirî (Definite frequency): Gotina ku dubarebûna diyarkirî diyar dike dikare di destpêkê an dawiya hevokê de were. Gotina demê + hevok. I go there every day. — Ay gow dher evri dey. — Ez her roj diçim wir.

14. Demajot (Duration): Gotina demajotê bi gelemperî di dawiya hevokê de tê. Mijar + lêker + tişt + demajot. I studied for two hours. — Ay stadid for tu awırz. — Min du saetan xwend.

15. Armanc (Purpose): Gotina armancê bi gelemperî di dawiya hevokê de tê û sedema kirinê diyar dike. Hevok + armanc. I went there to study. — Ay went dher tu stadi. — Ez çûm wir da ku bixwînim.

TIŞTA NERASTERAST (INDIRECT OBJECT)

# — Cure — Avakirina hevokê — Bilêvkirina avakirinê — Mînak — Bilêvkirina mînakê — Wate

1. Tişta nerasterast berî tişta rasterast — Mijar + lêker + tişta nerasterast + tişta rasterast — Sabcekt + Vêrb + Indayrekt Obcekt + Dayrekt Obcekt — I gave him a book. — Ay geyv him e buk — Min pirtûkek da wî.

2. Tişta rasterast + to + tişta nerasterast — Mijar + lêker + tişta rasterast + to + tişta nerasterast — Sabcekt + Vêrb + Dayrekt Obcekt + Tu + Indayrekt Obcekt — I gave a book to him. — Ay geyv e buk tu him — Min pirtûkek da wî.

3. Tişta nerasterast berî tişta rasterast — Mijar + lêker + tişta nerasterast + tişta rasterast — Sabcekt + Vêrb + Indayrekt Obcekt + Dayrekt Obcekt — She sent me a letter. — Şî sent mi e letır — Wê nameyek ji min re şand.

4. Tişta rasterast + to + tişta nerasterast — Mijar + lêker + tişta rasterast + to + tişta nerasterast — Sabcekt + Vêrb + Dayrekt Obcekt + Tu + Indayrekt Obcekt — She sent a letter to me. — Şî sent e letır tu mi — Wê nameyek ji min re şand.

5. Tişta nerasterast berî tişta rasterast bi for — Mijar + lêker + tişta nerasterast + tişta rasterast — Sabcekt + Vêrb + Indayrekt Obcekt + Dayrekt Obcekt — I bought her a gift. — Ay bot her e gift — Min diyariyek ji bo wê kirî.

6. Tişta rasterast + for + tişta nerasterast — Mijar + lêker + tişta rasterast + for + tişta nerasterast — Sabcekt + Vêrb + Dayrekt Obcekt + For + Indayrekt Obcekt — I bought a gift for her. — Ay bot e gift for her — Min diyariyek ji bo wê kirî.

7. Tişta nerasterast di pasîfê de — Tişta nerasterast + be + forma sêyemîn + tişta rasterast — Indayrekt Obcekt + Bî + Vî Thri + Dayrekt Obcekt — He was given a book. — Hî woz givın e buk — Pirtûkek ji wî re hat dayîn.

8. Tişta rasterast di pasîfê de + to + tişta nerasterast — Tişta rasterast + be + forma sêyemîn + to + tişta nerasterast — Dayrekt Obcekt + Bî + Vî Thri + Tu + Indayrekt Obcekt — A book was given to him. — E buk woz givın tu him — Pirtûkek ji wî re hat dayîn.

9. Pirs li ser tişta nerasterast — Peyva pirsê + lêkera alîkar + mijar + lêker + tişta rasterast + to? — Hu + Du/Daz/Did + Sabcekt + Vêrb + Dayrekt Obcekt + Tu? — Who did you give it to? — Hu did yu giv it tu? — Te ew da kê?

10. Pirsê fermî li ser tişta nerasterast — To whom + lêkera alîkar + mijar + lêker + tişta rasterast? — Tu Hum + Oksîlyeri + Sabcekt + Vêrb + Dayrekt Obcekt? — To whom did you give it? — Tu hum did yu giv it? — Te ew da kê?

GENÎTÎF: Xwedîtiyê / Têkiliyê

# — Cure — Avakirina hevokê — Bilêvkirina avakirinê — Mînak — Bilêvkirina mînakê — Wate

1. Xwedîtiya yekjimar — Navdêr + 's + navdêr — Nawn + Iz + Nawn — John's car — Cawnz kar — Ereba John.

2. Xwedîtiyê bi of — Navdêr + of + navdêr — Nawn + Ov + Nawn — the car of John — Dhe kar ov Cawn — Ereba John.

3. Xwedîtiya pirjimar a rêkûpêk — Navdêra pirjimar + ' + navdêr — Plural Nawn + Epastırofi + Nawn — students' books — Styudentz buks — Pirtûkên xwendekaran.

4. Xwedîtiya pirjimar a nerêkûpêk — Navdêr + 's + navdêr — Nawn + Iz + Nawn — children's toys — Çildrınz toys — Pêlîstokên zarokan.

5. Xwedîtiyê bi of — Navdêr + of + navdêr — Nawn + Ov + Nawn — the roof of the house — Dhe ruf ov dhe haws — Banê malê.

6. Diyarkerê xwedîtiyê — Diyarkerê xwedîtiyê + navdêr — Pızesiv Ditêrmîner + Nawn — my car — May kar — Erebeya min.

7. Xwedîtiya serbixwe — Cînavka xwedîtiyê ya serbixwe — Pızesiv Pronawn — The car is mine. — Dhe kar iz mayn — Ev erebe ya min e.

8. Xwedîtiya bi of — Navdêr + of + cînavka xwedîtiyê ya serbixwe — Nawn + Ov + Pızesiv Pronawn — a friend of mine — E frend ov mayn — Hevalekî min.

9. Xwedîtiya demê — Navdêra demê + 's + navdêr — Taym Nawn + Iz + Nawn — today's news — Tudeiz nyuz — Nûçeyên îro.

10. Xwedîtiya pîvanê — Hejmar + yekîneya pîvanê + ' + navdêr — Nyumeral + Yunit + Epastırofi + Nawn — two weeks' vacation — Tu wîks veykeyşın — Betlaneya du hefteyan.

11. Pirs li ser xwedîtiyê — Whose + navdêr? — Huz + Nawn? — Whose book? — Huz buk? — Pirtûka kê?

12. Xwedîtiyê di hevoka pêwendiyê de — Whose + navdêr + hevok — Huz + Nawn + Klawz — the man whose car... — Dhe men huz kar... — Mêrê ku erebeya wî...

13. Xwedîtiya hevpar — Navdêrê yekem + and + navdêrê duyem + 's + navdêr — Nawn + End + Nawn + Iz + Nawn — John and Mary's house — Cawn end Merîz haws — Mala hevpar a John û Mary.

14. Xwedîtiya cuda — Navdêrê yekem + 's + and + navdêrê duyem + 's + navdêr — Nawn + Iz + End + Nawn + Iz + Nawn — John's and Mary's houses — Cawnz end Merîz hawzız — Malên John û Mary; her yek xwediyê mala xwe ye.

CÎNAVKÊN XWEDÎTIYÊ YÊN SERBIXWE (INDEPENDENT POSSESSIVE PRONOUNS)

Kes — Diyarkerê xwedîtiyê — Bilêvkirina diyarkerê xwedîtiyê — Cînavka xwedîtiyê ya serbixwe — Bilêvkirin — Mînak — Bilêvkirina mînakê — Wate

I = ez — my — may — mine — mayn — This book is mine. — Dhis buk iz mayn — Ev pirtûk ya min e.

you = tu — your — yor — yours — yorz — This book is yours. — Dhis buk iz yorz — Ev pirtûk ya te ye.

he = ew (nêr) — his — hiz — his — hiz — This book is his. — Dhis buk iz hiz — Ev pirtûk ya wî ye.

she = ew (mê) — her — her — hers — herz — This book is hers. — Dhis buk iz herz — Ev pirtûk ya wê ye.

it = ew (tişt/haywan) — its — its — Di Îngilîzî de cînavka xwedîtiyê ya serbixwe ya its bi gelemperî nayê bikaranîn — — The dog hurt its leg. — Dhe dog hert its leg — Kûçik lingê xwe birîndar kir.

we = em — our — awır — ours — awırz — This book is ours. — Dhis buk iz awırz — Ev pirtûk ya me ye.

they = ew (pirjimar) — their — dher — theirs — dherz — This book is theirs. — Dhis buk iz dherz — Ev pirtûk ya wan e.

The book is the boy's. = Pirtûk ya kurikê ye.

The book is for the boy. = Pirtûk ji bo kurikê ye.

WAS GOING TO: Nêzîk bû ku bike / plana kirinê hebû

Cînavk — Avakirina hevokê — Bilêvkirina avakirinê — Mînak — Bilêvkirina mînakê — Wate

I = ez — Ez + was going to + lêker — Ay + Woz Gowîng Tu + Vêrb — I was going to eat. — Ay woz gowîng tu ît — Min dixwest bixwim.

you = tu — Tu + were going to + lêker — Yu + Wır Gowîng Tu + Vêrb — You were going to eat. — Yu wır gowîng tu ît — Te dixwest bixwî.

he = ew (nêr) — Ew + was going to + lêker — Hî + Woz Gowîng Tu + Vêrb — He was going to eat. — Hî woz gowîng tu ît — Wî dixwest bixwe.

she = ew (mê) — Ew + was going to + lêker — Şî + Woz Gowîng Tu + Vêrb — She was going to eat. — Şî woz gowîng tu ît — Wê dixwest bixwe.

it = ew (tişt/haywan) — Ew + was going to + lêker — It + Woz Gowîng Tu + Vêrb — It was going to rain. — It woz gowîng tu reyn — Nêzîk bû ku baran bibare.

we = em — Em + were going to + lêker — Wî + Wır Gowîng Tu + Vêrb — We were going to eat. — Wî wır gowîng tu ît — Me dixwest bixwin.

they = ew (pirjimar) — Ew + were going to + lêker — Dhey + Wır Gowîng Tu + Vêrb — They were going to eat. — Dhey wır gowîng tu ît — Wan dixwest bixwin.

[Was about to / Were about to] jî tê bikaranîn.

Was about to = Nêzîk bû ku tiştek çêbibe.

Was supposed to = Diviyabû tiştek bikira, lê tiştek pêşî li wî girt an tiştek din qewimî.

I was supposed to clean up today, but due to the bad weather, I am not. = Diviyabû îro paqijiyê bikim, lê ji ber hewaya xirab, ez ê vê yekê nekim.

3- Navdêr (NOUNS)

Ravekirin — Avakirina hevokê — Mînak — Bilêvkirin — Wate

Pirjimar — Navdêr + s — books — buks — pirtûk

Pirjimar — Navdêr + es — boxes — bok-sız — qutî

Yekjimar bi diyarker — the + navdêr — the book — dhe buk — pirtûk

Pirjimar bi diyarker — the + navdêra pirjimar — the books — dhe buks — pirtûk

Yekjimar bêdiyarker — a + navdêr — a book — e buk — pirtûkek

Yekjimar bêdiyarker — an + navdêr (heke dengê dengdêrê li destpêka peyvê be) — an apple — en epıl — sêvek

Tişta nerasterast — Mijar + lêker + kesek/tiştek wekî tişta nerasterast + tişta rasterast — I give him the book. — Ay giv him dhe buk — Ez pirtûkê didim wî.

Tişta nerasterast bi to — Mijar + lêker + tişta rasterast + to + tişta nerasterast — I give the book to him. — Ay giv dhe buk tu him — Ez pirtûkê didim wî.

Xwedîtiyê — Navdêra xwedî + 's + navdêra tişta xwedîkirî — John's car — Cawnz kar — Ereba John.

Xwedîtiya pirjimar — Navdêra pirjimar a xwedî + apostrof + navdêra tişta xwedîkirî — the boys' books — dhe boyz buks — Pirtûkên kurikan.

Xwedîtiyê bi of — Navdêra tişta xwedîkirî + of + navdêra xwedî — the door of the house — dhe dor ov dhe haws — Deriyê malê.

Dawiya peyvê — Çi lê zêde dikin? — Mînak — Bilêvkirin

Piraniya peyvan — -s — book → books — buk → buks

s — -es — bus → buses — bas → basız

ss — -es — class → classes — klas → klasız

sh — -es — dish → dishes — diş → dişız

ch — -es — watch → watches — waç → waçız

x — -es — box → boxes — boks → boksız

z — -es — quiz → quizzes — kwiz → kwizız

Paşgira + y — -ies — baby → babies — beybi → beybiz

Dengdêr + y — -s — boy → boys — boy → boyz

Hin peyvên f/fe — -ves — knife → knives — nayf → nayvz

Hin peyvên f/fe — -s — roof → roofs — ruf → rufs

Heke navdêrek bêdiyarker be û yekjimar û bêjimare be, bi gelemperî a an an tê bikaranîn; lê di forma pirjimar de ew nayê bikaranîn.

TIŞTA NERASTERAST (INDIRECT OBJECT)

Di Îngilîzî de sê awayên bingehîn hene ku tişta nerasterast tê de tê bikaranîn:

1- Subject + Verb + Indirect Object + Direct Object

I give a boy a book. = Ez pirtûkekê didim kurikekî.

2- Subject + Verb + Direct Object + to + Indirect Object

I give a book to a boy. = Ez pirtûkekê didim kurikekî.

3- Subject + Verb + to + Indirect Object + Direct Object

I give to a boy a book. = Ez pirtûkekê didim kurikekî.

Ev avakirin di Îngilîziya nûjen de ne gelek asayî xuya dike; awayên yekem û duyemîn zêdetir tên bikaranîn.

GENÎTÎF: Xwedîtiyê

Di Îngilîzî de du awayên bingehîn hene ku xwedîtiyê têne nîşandan:

1- Owner's + Possession

The boy's book = Pirtûka kurikê.

2- Possession + of + Owner

The book of the boy = Pirtûka kurikê.

INDIRECT OBJECT: পরোক্ষ কর্ম

ইংরেজিতে পরোক্ষ কর্ম বসানোর তিনটি মৌলিক উপায় আছে:

1- Subject + Verb + Indirect Object + Direct Object

I give a boy a book. = আমি দিই ওলদআ একটি বই.

2- Subject + Verb + Direct Object + to + Indirect Object

I give a book to a boy. = আমি দিই একটি বই লওলদ.

3- Subject + Verb + to + Indirect Object + Direct Object

I give to a boy a book. = আমি দিই লওলদ একটি বই.

এই পদ্ধতিটি আধুনিক ইংরেজিতে অস্বাভাবিক মনে হয়; প্রথম ও দ্বিতীয় পদ্ধতি বেশি ব্যবহৃত হয়.

GENITIVE: মালিকানা

ইংরেজিতে মালিকানা প্রকাশের দুটি মৌলিক উপায় আছে:

1- Owner's + Possession

The boy's book = বই ছেলেটি.

2- Possession + of + Owner

The book of the boy = বই ছেলেটি.

3- Rengdêr (ADJECTIVES)

Cure li kurdî Avakirina li kurdî Pronunciationa avakirinê bi tîpên kurdî Mînak Pronunciation bi tîpên kurdî Wate

Rengdêra raveker Rengdêr + navdêr Adjektîv + naun a beautiful house Ə byûtifıl haus Xaniyekî bedew

Rengdêra hejmarî Hejmar + navdêr Kwantitî + naun many books Meni buks Pirtûkên gelek

Rengdêra hejmarê Hejmar + navdêr Nambır + naun three books Thrii buks Sê pirtûk

Rengdêra nîşandanê this/that/these/those + navdêr Dhis/dhet/diiz/dhoz + naun this book Dhis buk Ev pirtûk

Rengdêra xwedîtiyê my/your/his/her/its/our/their + navdêr Mai/yor/hiz/her/its/aur/dher + naun my car Mai kar Ereba min

Rengdêra pirsiyarî which/what/whose + navdêr Wîç/wot/huz + naun which book? Wîç buk? Kîjan pirtûk?

Rengdêra nediyar Peyva nediyar + navdêr Indifinit word + naun some books Sam buks Hinek pirtûk

Rengdêra dabeşker each/every/either/neither + navdêr Îç/evri/îdher/nîdher + naun each student Îç studınt Hemû xwendekar bi yekî yekî / her xwendekarek

Rengdêra ku ji navê taybet tê çêkirin Navê taybet → rengdêr Proper naun → adjektîv English language Ingliş lengwîc Zimanê Îngilîzî

Rengdêra pêkhatî Peyv + peyv Wörd + wörd a well-known actor Ə wel-nown ektor Şanogerê navdar

Rengdêrên ku ji lêkerên niha an borî tên çêkirin V-ing / V-ed Vî-ing / Vî-ed a boring movie Ə boring mûvi Fîlmekî bêzarîker

Rengdêra berawirdî Rengdêr + er / more + rengdêr Adjektîv + ir / mor + adjektîv bigger house Bigır haus Xaniyekî mezintir

Rengdêra herî bilind Rengdêr + est / most + rengdêr Adjektîv + ist / moust + adjektîv the biggest house Dhə bigıst haus Xanî yê herî mezin

Rengdêrên hevaheng Rengdêr + , + rengdêr + navdêr Adjektîv + poz + adjektîv + naun a long, difficult journey Ə long, difikılt cörni Rêwîtiyek dirêj û dijwar

Rengdêr berî navdêrê Rengdêr + navdêr Adjektîv + naun a red car Ə red kar Ereba sor

Rengdêra pêşgotinê Kirde + be + rengdêr Sabcekt + bi + adjektîv The car is red. Dhə kar iz red Ereb sor e.

Rengdêr piştî navdêrê Navdêr + rengdêr Naun + adjektîv something interesting Samthing intrısting Tiştekî balkêş

Rengdêra serbixwe Rengdêr Adjektîv perfect Pörfikt Tam / bêkêmasî

Rengdêra tekezê Rengdêr + navdêr Adjektîv + naun my own car Mai oun kar Ereba xwe ya taybet

Rengdêra matmayînê what + rengdêr + navdêr Wot + adjektîv + naun What a beautiful day! Wot ə byûtifıl dey! Çi rojeke bedew e!

1. Niha ya sade — Present Simple

Avakirin: Kirde + am/is/are + temamker

Bilêvkirina avakirinê: Sabcekt + em/iz/ar + komplimınt

Cînav Avakirin Mînak Bilêvkirin bi tîpên kurdî Wate

I I am I am happy. Ai em hepi Ez kêfxweş im.

You You are You are happy. Yu ar hepi Tu kêfxweş î.

He He is He is happy. Hî iz hepi Ew kêfxweş e.

She She is She is happy. Şî iz hepi Ew kêfxweş e.

It It is It is cold. It iz kould Hewa sar e.

We We are We are happy. Wî ar hepi Em kêfxweş in.

You You are You are happy. Yu ar hepi Hûn kêfxweş in.

They They are They are happy. Dhey ar hepi Ew kêfxweş in.

2. Borî ya sade — Past Simple

Avakirin: Kirde + was/were + temamker

Bilêvkirina avakirinê: Sabcekt + waz/wör + komplimınt

Cînav Avakirin Mînak Bilêvkirin bi tîpên kurdî Wate

I I was I was happy. Ai waz hepi Ez kêfxweş bûm.

You You were You were happy. Yu wör hepi Tu kêfxweş bûyî.

He He was He was happy. Hî waz hepi Ew kêfxweş bû.

She She was She was happy. Şî waz hepi Ew kêfxweş bû.

It It was It was cold. It waz kould Hewa sar bû.

We We were We were happy. Wî wör hepi Em kêfxweş bûn.

You You were You were happy. Yu wör hepi Hûn kêfxweş bûn.

They They were They were happy. Dhey wör hepi Ew kêfxweş bûn.

3. Dema bê ya sade — Future Simple

Avakirin: Kirde + will be + temamker

Bilêvkirina avakirinê: Sabcekt + wil bi + komplimınt

Cînav Avakirin Mînak Bilêvkirin bi tîpên kurdî Wate

I I will be I will be happy. Ai wil bi hepi Ez ê kêfxweş bibim.

You You will be You will be happy. Yu wil bi hepi Tu ê kêfxweş bibî.

He He will be He will be happy. Hî wil bi hepi Ew ê kêfxweş bibe.

She She will be She will be happy. Şî wil bi hepi Ew ê kêfxweş bibe.

It It will be It will be cold. It wil bi kould Hewa ê sar bibe.

We We will be We will be happy. Wî wil bi hepi Em ê kêfxweş bibin.

You You will be You will be happy. Yu wil bi hepi Hûn ê kêfxweş bibin.

They They will be They will be happy. Dhey wil bi hepi Ew ê kêfxweş bibin.

4. Niha ya domdar — Present Continuous

Avakirin: Kirde + am/is/are being + temamker

Bilêvkirina avakirinê: Sabcekt + em/iz/ar bîing + komplimınt

Cînav Avakirin Mînak Bilêvkirin bi tîpên kurdî Wate

I I am being I am being careful. Ai em bîing kerfıl Ez bi baldarî tevdigerim.

You You are being You are being careful. Yu ar bîing kerfıl Tu bi baldarî tevdigerî.

He He is being He is being careful. Hî iz bîing kerfıl Ew bi baldarî tevdigere.

She She is being She is being careful. Şî iz bîing kerfıl Ew bi baldarî tevdigere.

It It is being It is being repaired. It iz bîing riperd Ew tê tamîrkirin.

We We are being We are being careful. Wî ar bîing kerfıl Em bi baldarî tevdigerin.

You You are being You are being careful. Yu ar bîing kerfıl Hûn bi baldarî tev digerin.

They They are being They are being careful. Dhey ar bîing kerfıl Ew bi baldarî tevdigerin.

5. Borî ya domdar — Past Continuous

Avakirin: Kirde + was/were being + temamker

Bilêvkirina avakirinê: Sabcekt + waz/wör bîing + komplimınt

Cînav Avakirin Mînak Bilêvkirin bi tîpên kurdî Wate

I I was being I was being careful. Ai waz bîing kerfıl Ez bi baldarî tevdigeriyam.

You You were being You were being careful. Yu wör bîing kerfıl Tu bi baldarî tevdigeriyî.

He He was being He was being careful. Hî waz bîing kerfıl Ew bi baldarî tevdigeriya.

She She was being She was being careful. Şî waz bîing kerfıl Ew bi baldarî tevdigeriya.

It It was being It was being repaired. It waz bîing riperd Ew dihat tamîrkirin.

We We were being We were being careful. Wî wör bîing kerfıl Em bi baldarî tevdigeriyan.

You You were being You were being careful. Yu wör bîing kerfıl Hûn bi baldarî tevdigeriyan.

They They were being They were being careful. Dhey wör bîing kerfıl Ew bi baldarî tevdigeriyan.

6. Dema bê ya domdar — Future Continuous

Avakirin: Kirde + will be being + temamker

Bilêvkirina avakirinê: Sabcekt + wil bi bîing + komplimınt

Cînav Mînak Bilêvkirin bi tîpên kurdî Wate

I I will be being careful. Ai wil bi bîing kerfıl Ez ê bi domdarî bi baldarî tevbigerim.

You You will be being careful. Yu wil bi bîing kerfıl Tu ê bi domdarî bi baldarî tevbigerî.

He He will be being careful. Hî wil bi bîing kerfıl Ew ê bi domdarî bi baldarî tevbigere.

She She will be being careful. Şî wil bi bîing kerfıl Ew ê bi domdarî bi baldarî tevbigere.

It It will be being repaired. It wil bi bîing riperd Ew ê bi domdarî were tamîrkirin.

We We will be being careful. Wî wil bi bîing kerfıl Em ê bi domdarî bi baldarî tevbig erin.

You You will be being careful. Yu wil bi bîing kerfıl Hûn ê bi domdarî bi baldarî tevbig erin.

They They will be being careful. Dhey wil bi bîing kerfıl Ew ê bi domdarî bi baldarî tevbig erin.

Ev dem ji aliyê rêzimana ve rast e, lê di Îngilîziya xwezayî de pir kêm tê bikaranîn.

7. Niha ya temam — Present Perfect

Avakirin: Kirde + have/has been + temamker

Bilêvkirina avakirinê: Sabcekt + hev/hez bin + komplimınt

Cînav Mînak Bilêvkirin bi tîpên kurdî Wate

I I have been happy. Ai hev bin hepi Ez kêfxweş bûme.

You You have been happy. Yu hev bin hepi Tu kêfxweş bûyî.

He He has been happy. Hî hez bin hepi Ew kêfxweş bûye.

She She has been happy. Şî hez bin hepi Ew kêfxweş bûye.

It It has been cold. It hez bin kould Hewa sar bûye.

We We have been happy. Wî hev bin hepi Em kêfxweş bûne.

You You have been happy. Yu hev bin hepi Hûn kêfxweş bûne.

They They have been happy. Dhey hev bin hepi Ew kêfxweş bûne.

8. Borî ya temam — Past Perfect

Avakirin: Kirde + had been + temamker

Bilêvkirina avakirinê: Sabcekt + hed bin + komplimınt

Cînav Mînak Bilêvkirin bi tîpên kurdî Wate

I I had been happy. Ai hed bin hepi Ez berê kêfxweş bûbûm.

You You had been happy. Yu hed bin hepi Tu berê kêfxweş bûbûyî.

He He had been happy. Hî hed bin hepi Ew berê kêfxweş bûbû.

She She had been happy. Şî hed bin hepi Ew berê kêfxweş bûbû.

It It had been cold. It hed bin kould Hewa berê sar bûbû.

We We had been happy. Wî hed bin hepi Em berê kêfxweş bûbûn.

You You had been happy. Yu hed bin hepi Hûn berê kêfxweş bûbûn.

They They had been happy. Dhey hed bin hepi Ew berê kêfxweş bûbûn.

9. Dema bê ya temam — Future Perfect

Avakirin: Kirde + will have been + temamker

Bilêvkirina avakirinê: Sabcekt + wil hev bin + komplimınt

Cînav Mînak Bilêvkirin bi tîpên kurdî Wate

I I will have been happy. Ai wil hev bin hepi Ez ê heta wê demê kêfxweş bûbim.

You You will have been happy. Yu wil hev bin hepi Tu ê heta wê demê kêfxweş bûbî.

He He will have been happy. Hî wil hev bin hepi Ew ê heta wê demê kêfxweş bûbe.

She She will have been happy. Şî wil hev bin hepi Ew ê heta wê demê kêfxweş bûbe.

It It will have been cold. It wil hev bin kould Hewa ê heta wê demê sar bûbe.

We We will have been happy. Wî wil hev bin hepi Em ê heta wê demê kêfxweş bûbin.

You You will have been happy. Yu wil hev bin hepi Hûn ê heta wê demê kêfxweş bûbin.

They They will have been happy. Dhey wil hev bin hepi Ew ê heta wê demê kêfxweş bûbin.

10. Niha ya temam û domdar — Present Perfect Continuous

Avakirin: Kirde + have/has been being + temamker

Bilêvkirina avakirinê: Sabcekt + hev/hez bin bîing + komplimınt

Cînav Mînak Bilêvkirin bi tîpên kurdî Wate

I I have been being careful. Ai hev bin bîing kerfıl Ez di vê demê de bi domdarî bi baldarî tevdigerim.

You You have been being careful. Yu hev bin bîing kerfıl Tu di vê demê de bi domdarî bi baldarî tevdigerî.

He He has been being careful. Hî hez bin bîing kerfıl Ew di vê demê de bi domdarî bi baldarî tevdigere.

She She has been being careful. Şî hez bin bîing kerfıl Ew di vê demê de bi domdarî bi baldarî tevdigere.

It It has been being repaired. It hez bin bîing riperd Ew di vê demê de bi domdarî tê tamîrkirin.

We We have been being careful. Wî hev bin bîing kerfıl Em di vê demê de bi domdarî bi baldarî tevdigerin.

You You have been being careful. Yu hev bin bîing kerfıl Hûn di vê demê de bi domdarî bi baldarî tevdigerin.

They They have been being careful. Dhey hev bin bîing kerfıl Ew di vê demê de bi domdarî bi baldarî tevdigerin.

11. Borî ya temam û domdar — Past Perfect Continuous

Avakirin: Kirde + had been being + temamker

Bilêvkirina avakirinê: Sabcekt + hed bin bîing + komplimınt

Cînav Mînak Bilêvkirin bi tîpên kurdî Wate

I I had been being careful. Ai hed bin bîing kerfıl Ez berê bi domdarî bi baldarî tevdigeriyam.

You You had been being careful. Yu hed bin bîing kerfıl Tu berê bi domdarî bi baldarî tevdigeriyî.

He He had been being careful. Hî hed bin bîing kerfıl Ew berê bi domdarî bi baldarî tevdigeriya.

She She had been being careful. Şî hed bin bîing kerfıl Ew berê bi domdarî bi baldarî tevdigeriya.

It It had been being repaired. It hed bin bîing riperd Ew berê bi domdarî dihat tamîrkirin.

We We had been being careful. Wî hed bin bîing kerfıl Em berê bi domdarî bi baldarî tevdigeriyan.

You You had been being careful. Yu hed bin bîing kerfıl Hûn berê bi domdarî bi baldarî tevdigeriyan.

They They had been being careful. Dhey hed bin bîing kerfıl Ew berê bi domdarî bi baldarî tevdigeriyan.

12. Dema bê ya temam û domdar — Future Perfect Continuous

Avakirin: Kirde + will have been being + temamker

Bilêvkirina avakirinê: Sabcekt + wil hev bin bîing + komplimınt

Cînav Mînak Bilêvkirin bi tîpên kurdî Wate

I I will have been being careful. Ai wil hev bin bîing kerfıl Ez ê heta wê demê bi domdarî bi baldarî tevdigeriyam.

You You will have been being careful. Yu wil hev bin bîing kerfıl Tu ê heta wê demê bi domdarî bi baldarî tevdigeriyî.

He He will have been being careful. Hî wil hev bin bîing kerfıl Ew ê heta wê demê bi domdarî bi baldarî tevdigeriya.

She She will have been being careful. Şî wil hev bin bîing kerfıl Ew ê heta wê demê bi domdarî bi baldarî tevdigeriya.

It It will have been being repaired. It wil hev bin bîing riperd Ew ê heta wê demê bi domdarî were tamîrkirin.

We We will have been being careful. Wî wil hev bin bîing kerfıl Em ê heta wê demê bi domdarî bi baldarî tevdigeriyan.

You You will have been being careful. Yu wil hev bin bîing kerfıl Hûn ê heta wê demê bi domdarî bi baldarî tevdigeriyan.

They They will have been being careful. Dhey wil hev bin bîing kerfıl Ew ê heta wê demê bi domdarî bi baldarî tevdigeriyan.

4- Cînav (PRONOUNS)

. Cînavên kesane — hemû rewşên bingehîn

Rewş / Têgeha erebî Avahî bi erebî Bilêvkirina avahiyê bi tîpên latînî Cînav Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

Rewşa kirdeyê Cînavê kirdeyê Sabcekt Pronawn I Ay Ez

Rewşa kirdeyê Cînavê kirdeyê Sabcekt Pronawn you Yû Tu / hûn

Rewşa kirdeyê Cînavê kirdeyê Sabcekt Pronawn he Hî Ew (mêr)

Rewşa kirdeyê Cînavê kirdeyê Sabcekt Pronawn she Şî Ew (jin)

Rewşa kirdeyê Cînavê kirdeyê Sabcekt Pronawn it It Ew (ji bo tiştan an heywanan)

Rewşa kirdeyê Cînavê kirdeyê Sabcekt Pronawn we Wî Em

Rewşa kirdeyê Cînavê kirdeyê Sabcekt Pronawn they Zey Ew / wan

Mînak

Cînav Mînak Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I read. Ay Rîd. Ez dixwînim.

you You work. Yû Wêrk. Tu dixebitî. / Hûn dixebitin.

he He sleeps. Hî Slîps. Ew radizê.

she She cooks. Şî Kuks. Ew xwarinê çêdike.

it It works. It Wêrks. Ew dixebite.

we We study. Wî Stadi. Em dixwînin.

they They live here. Zey Liv Hîr. Ew li vir dijîn.

2. Rewşa berkarê rasterast û nerasterast

Ev cînav di rewşa berkarê rasterast û nerasterast de têne bikaranîn.

Têgeha erebî Avahî bi erebî Bilêvkirina avahiyê bi tîpên latînî Cînav Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

Rewşa berkarê Cînavê berkarê Objekt Pronawn me Mî Min / ji bo min

Rewşa berkarê Cînavê berkarê Objekt Pronawn you Yû Tu / we

Rewşa berkarê Cînavê berkarê Objekt Pronawn him Him Wî / ji bo wî

Rewşa berkarê Cînavê berkarê Objekt Pronawn her Hêr Wê / ji bo wê

Rewşa berkarê Cînavê berkarê Objekt Pronawn it It Wî / wê, ji bo tiştan an heywanan

Rewşa berkarê Cînavê berkarê Objekt Pronawn us As Me / ji bo me

Rewşa berkarê Cînavê berkarê Objekt Pronawn them Zem Wan / ji bo wan

Mînak

Mînak Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

She called me. Şî Kold Mî. Ew gazî min kir.

I saw you. Ay So Yû. Min te dît / min we dît.

We helped him. Wî Helpt Him. Me alîkariya wî kir.

I know her. Ay No Hêr. Ez wê nas dikim.

I bought it. Ay Bot It. Min ew kirî.

He invited us. Hî Invaytid As. Ew me vexwend.

She called them. Şî Kold Zem. Ew gazî wan kir.

3. Cînavên xwedîtiyê yên ku berî navdêrê tên

Ev form bi gelemperî wekî diyarkerên xwedîtiyê tên bikaranîn û berî navdêrê tên.

Têgeha erebî Avahî bi erebî Bilêvkirina avahiyê bi tîpên latînî Cînav Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

Xwedîtiyê my + navdêr May + Nawn my May Ya min / ji min re

Xwedîtiyê your + navdêr Yor + Nawn your Yor Ya te / ya we

Xwedîtiyê his + navdêr Hiz + Nawn his Hiz Ya wî

Xwedîtiyê her + navdêr Hêr + Nawn her Hêr Ya wê

Xwedîtiyê its + navdêr Its + Nawn its Its Ya wî / ya wê ji bo tiştan an heywanan

Xwedîtiyê our + navdêr Awer + Nawn our Awer Ya me

Xwedîtiyê their + navdêr Zer + Nawn their Zer Ya wan

Mînak

Mînak Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

My book is new. May Buk Iz Nû. Pirtûka min nû ye.

Your car is fast. Yor Kar Iz Fast. Erebeya te bilez e.

His house is big. Hiz Haws Iz Big. Mala wî mezin e.

Her phone is new. Hêr Fown Iz Nû. Telefona wê nû ye.

Its color is beautiful. Its Keler Iz Byûtiful. Rengê wê xweşik e.

Our teacher is nice. Awer Tîçer Iz Nays. Mamosteyê me baş e.

Their house is large. Zer Haws Iz Larj. Mala wan mezin e.

4. Cînavên xwedîtiyê yên serbixwe

Ev cînav bêyî ku piştî wan navdêrek were têne bikaranîn.

Têgeha erebî Avahî bi erebî Bilêvkirina avahiyê bi tîpên latînî Cînav Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

Xwedîtiya serbixwe mine Mayn mine Mayn Ya min

Xwedîtiya serbixwe yours Yorz yours Yorz Ya te / ya we

Xwedîtiya serbixwe his Hiz his Hiz Ya wî

Xwedîtiya serbixwe hers Hêrz hers Hêrz Ya wê

Xwedîtiya serbixwe ours Awerz ours Awerz Ya me

Xwedîtiya serbixwe theirs Zerz theirs Zerz Ya wan

Têbînî: Cînavê xwedîtiyê yê serbixwe ji bo “it” bi gelemperî nayê bikaranîn.

Mînak

Mînak Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

This book is mine. Zis Buk Iz Mayn. Ev pirtûk ya min e.

The car is yours. Ze Kar Iz Yorz. Erebeyê ya te ye.

The house is his. Ze Haws Iz Hiz. Xanî ya wî ye.

The bag is hers. Ze Bag Iz Hêrz. Çente ya wê ye.

The room is ours. Ze Rûm Iz Awerz. Ode ya me ye.

The books are theirs. Ze Buks Ar Zerz. Pirtûk ji wan re ne.

5. Cînavên vegerî (REFLEXIVE PRONOUNS)

Ev cînav têne bikaranîn dema ku kirde û berkar heman kes an tişt bin.

Têgeha erebî Avahî bi erebî Bilêvkirina avahiyê bi tîpên latînî Cînav Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

Vegerî my + self May + Self myself May Self Xwe

Vegerî your + self Yor + Self yourself Yor Self Xwe

Vegerî him + self Him + Self himself Him Self Xwe

Vegerî her + self Hêr + Self herself Hêr Self Xwe

Vegerî it + self It + Self itself It Self Xwe, ji bo tiştan an heywanan

Vegerî our + selves Awer + Selvz ourselves Awer Selvz Xwe

Vegerî your + selves Yor + Selvz yourselves Yor Selvz Xwe

Vegerî them + selves Zem + Selvz themselves Zem Selvz Xwe

Mînak

Mînak Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I hurt myself. Ay Hêrt May Self. Min xwe birîndar kir.

You did it yourself. Yû Did It Yor Self. Te ew bi xwe kir.

He introduced himself. Hî Introdust Him Self. Ew xwe da nasîn.

She taught herself English. Şî Tot Hêr Self Inglîş. Ew bi xwe zimanê Îngilîzî hîn bû.

The machine turned itself off. Ze Meşîn Ternd It Self Of. Makîne bixwe xwe girt.

We enjoyed ourselves. Wî Enjoyd Awer Selvz. Me kêfa xwe kir.

They introduced themselves. Zey Introdust Zem Selvz. Wan xwe da nasîn.

6. Cînavên nîşandanê (DEMONSTRATIVE PRONOUNS)

Têgeha erebî Avahî bi erebî Bilêvkirina avahiyê bi tîpên latînî Cînav Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

Nîşandana yekjimarê nêzîk this Zis this Zis Ev

Nîşandana yekjimarê dûr that Zat that Zat Ew

Nîşandana pirjimarê nêzîk these Zîz these Zîz Evan

Nîşandana pirjimarê dûr those Zowz those Zowz Ewan

Mînak

This is my book.

Zis Iz May Buk.

Ev pirtûka min e.

That is your car.

Zat Iz Yor Kar.

Ew erebeya te ye.

These are my shoes.

Zîz Ar May Şûz.

Evan pêlavên min in.

Those are their houses.

Zowz Ar Zer Hawz.

Ewan malên wan in.

7. Cînavên pirsiyarî (INTERROGATIVE PRONOUNS)

Têgeha erebî Avahî bi erebî Bilêvkirina avahiyê bi tîpên latînî Cînav Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

Pirs ji bo kesê kirdeyê who Hû who Hû Kî?

Pirs ji bo kesê berkarê whom Hûm whom Hûm Kî? / Kê?

Pirs ji bo xwedîtiyê whose Hûz whose Hûz Ya kê?

Pirs ji bo tişt an hilbijartin what Wot what Wot Çi?

Pirs ji bo hilbijartin which Wîç which Wîç Kîjan?

Mînak

Who called you?

Hû Kold Yû?

Kî gazî te kir?

Whom did you see?

Hûm Did Yû Sî?

Te kê dît?

Whose is this?

Hûz Iz Zis?

Ev ya kê ye?

What happened?

Wot Hapend?

Çi qewimî?

Which is yours?

Wîç Iz Yorz?

Kîjan ya te ye?

8. Cînavên pêwendîdar (RELATIVE PRONOUNS)

Têgeha erebî Avahî bi erebî Bilêvkirina avahiyê bi tîpên latînî Cînav Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

Ji bo kesan who Hû who Hû Ew kesê ku

Ji bo berkarê kesan whom Hûm whom Hûm Ew kesê ku

Ji bo xwedîtiyê whose Hûz whose Hûz Ew kesê ku tiştek ya wî/wê ye

Ji bo tiştan which Wîç which Wîç Ew tiştê ku

Ji bo kes û tiştan that Zat that Zat Ew kes an tiştê ku

Mînak

The man who works here is my brother.

Ze Man Hû Wêrks Hîr Iz May Brozer.

Mêrê ku li vir dixebite birayê min e.

The book which I bought is interesting.

Ze Buk Wîç Ay Bot Iz Intresting.

Pirtûka ku min kirî balkêş e.

The girl whose car was stolen called the police.

Ze Gêrl Hûz Kar Woz Stolən Kold Ze Polis.

Keça ku erebeya wê hat dizîn gazî polîsan kir.

9. Cînavên nediyar (INDEFINITE PRONOUNS)

Ev cînav ji bo kes an tiştên ku ne diyar in tên bikaranîn.

Têgeha erebî Cînav Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

Kesekî nediyar someone Sam Wan Kesek

Kesekî nediyar somebody Sam Badi Kesek

Kesekî nediyar di pirs û înkarkirinê de anyone Eni Wan Heke kesek / kesek

Kesekî nediyar di pirs û înkarkirinê de anybody Eni Badi Heke kesek / kesek

Tu kes no one No Wan Tu kes

Tu kes nobody No Badi Tu kes

Hemû kes everyone Evri Wan Hemû kes

Hemû kes everybody Evri Badi Hemû kes

Tiştek something Samthing Tiştek

Her tişt / tiştek anything Eni Thing Her tişt / tiştek

Tiştek tune nothing Nathing Tiştek tune

Hemû tişt everything Evri Thing Hemû tişt

5- Demên lêkeran (VERB TENSES)

1. Niha ya sade (SIMPLE PRESENT)

Bikaranîn: adet, rastiyên giştî û kirinên dubare.

Avahî: Kirde + V1 + ...

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I work. Ay Wêrk. Ez dixebitim.

you You work. Yû Wêrk. Tu dixebitî.

he He works. Hî Wêrks. Ew dixebite.

she She works. Şî Wêrks. Ew dixebite.

it It works. It Wêrks. Ew dixebite.

we We work. Wî Wêrk. Em dixebitin.

you You work. Yû Wêrk. Hûn dixebitin.

they They work. Zey Wêrk. Ew dixebitin.

Bi he / she / it re, bi gelemperî li dawiya lêkerê -s tê zêdekirin.

2. Borî ya sade (SIMPLE PAST)

Bikaranîn: Kirinek ku di demeke borî de qewimî û qediya.

Avahî: Kirde + V2 + ...

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I worked. Ay Wêrkt. Ez xebitîm.

you You worked. Yû Wêrkt. Tu xebitî.

he He worked. Hî Wêrkt. Ew xebitî.

she She worked. Şî Wêrkt. Ew xebitî.

it It worked. It Wêrkt. Ew xebitî.

we We worked. Wî Wêrkt. Em xebitîn.

you You worked. Yû Wêrkt. Hûn xebitîn.

they They worked. Zey Wêrkt. Ew xebitîn.

3. Dema bê ya sade (SIMPLE FUTURE)

Bikaranîn: Tiştek ku dê di pêşerojê de çêbibe.

Avahî: Kirde + will + V1

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I will work. Ay Wil Wêrk. Ez ê bixebitim.

you You will work. Yû Wil Wêrk. Tu ê bixebitî.

he He will work. Hî Wil Wêrk. Ew ê bixebite.

she She will work. Şî Wil Wêrk. Ew ê bixebite.

it It will work. It Wil Wêrk. Ew ê bixebite.

we We will work. Wî Wil Wêrk. Em ê bixebitin.

you You will work. Yû Wil Wêrk. Hûn ê bixebitin.

they They will work. Zey Wil Wêrk. Ew ê bixebitin.

4. Niha ya domdar (PRESENT CONTINUOUS)

Bikaranîn: Kirinek ku niha diqewime an di vê demê de didome.

Avahî: Kirde + am/is/are + V-ing

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I am working. Ay Am Wêrking. Ez niha dixebitim.

you You are working. Yû Ar Wêrking. Tu niha dixebitî.

he He is working. Hî Iz Wêrking. Ew niha dixebite.

she She is working. Şî Iz Wêrking. Ew niha dixebite.

it It is working. It Iz Wêrking. Ew niha dixebite.

we We are working. Wî Ar Wêrking. Em niha dixebitin.

you You are working. Yû Ar Wêrking. Hûn niha dixebitin.

they They are working. Zey Ar Wêrking. Ew niha dixebitin.

5. Borî ya domdar (PAST CONTINUOUS)

Bikaranîn: Kirinek ku di demeke diyarkirî ya borî de didomî.

Avahî: Kirde + was/were + V-ing

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I was working. Ay Woz Wêrking. Ez dixebitîm.

you You were working. Yû Wêr Wêrking. Tu dixebitî.

he He was working. Hî Woz Wêrking. Ew dixebitî.

she She was working. Şî Woz Wêrking. Ew dixebitî.

it It was working. It Woz Wêrking. Ew dixebitî.

we We were working. Wî Wêr Wêrking. Em dixebitîn.

you You were working. Yû Wêr Wêrking. Hûn dixebitîn.

they They were working. Zey Wêr Wêrking. Ew dixebitîn.

6. Dema bê ya domdar (FUTURE CONTINUOUS)

Bikaranîn: Kirinek ku dê di demeke diyarkirî ya pêşerojê de berdewam be.

Avahî: Kirde + will be + V-ing

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I will be working. Ay Wil Bî Wêrking. Ez ê di wê demê de bixebitim.

you You will be working. Yû Wil Bî Wêrking. Tu ê di wê demê de bixebitî.

he He will be working. Hî Wil Bî Wêrking. Ew ê di wê demê de bixebite.

she She will be working. Şî Wil Bî Wêrking. Ew ê di wê demê de bixebite.

it It will be working. It Wil Bî Wêrking. Ew ê di wê demê de bixebite.

we We will be working. Wî Wil Bî Wêrking. Em ê di wê demê de bixebitin.

you You will be working. Yû Wil Bî Wêrking. Hûn ê di wê demê de bixebitin.

they They will be working. Zey Wil Bî Wêrking. Ew ê di wê demê de bixebitin.

7. Niha ya qediya (PRESENT PERFECT)

Bikaranîn: Kirinek ku di borî de qewimîye û bi niha re têkildar e, bêyî ku demeke rastîn a diyarkirî were gotin.

Avahî: Kirde + have/has + V3

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I have worked. Ay Hav Wêrkt. Min xebitîye.

you You have worked. Yû Hav Wêrkt. Te xebitîye.

he He has worked. Hî Haz Wêrkt. Ew xebitiye.

she She has worked. Şî Haz Wêrkt. Ew xebitiye.

it It has worked. It Haz Wêrkt. Ew xebitiye.

we We have worked. Wî Hav Wêrkt. Me xebitîye.

you You have worked. Yû Hav Wêrkt. We xebitîye.

they They have worked. Zey Hav Wêrkt. Ew xebitîne.

8. Borî ya qediya (PAST PERFECT)

Bikaranîn: Kirinek ku berî kirineke din a di borî de qewimîye.

Avahî: Kirde + had + V3

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I had worked. Ay Had Wêrkt. Min berê xebitîbû.

you You had worked. Yû Had Wêrkt. Te berê xebitîbû.

he He had worked. Hî Had Wêrkt. Ew berê xebitibû.

she She had worked. Şî Had Wêrkt. Ew berê xebitibû.

it It had worked. It Had Wêrkt. Ew berê xebitibû.

we We had worked. Wî Had Wêrkt. Me berê xebitîbû.

you You had worked. Yû Had Wêrkt. We berê xebitîbû.

they They had worked. Zey Had Wêrkt. Ew berê xebitibûn.

9. Dema bê ya qediya (FUTURE PERFECT)

Bikaranîn: Kirinek ku dê berî demeke diyarkirî ya pêşerojê temam bibe.

Avahî: Kirde + will have + V3

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I will have worked. Ay Wil Hav Wêrkt. Dê min xebitîbe.

you You will have worked. Yû Wil Hav Wêrkt. Dê te xebitîbe.

he He will have worked. Hî Wil Hav Wêrkt. Dê ew xebitibe.

she She will have worked. Şî Wil Hav Wêrkt. Dê ew xebitibe.

it It will have worked. It Wil Hav Wêrkt. Dê ew xebitibe.

we We will have worked. Wî Wil Hav Wêrkt. Dê me xebitîbe.

you You will have worked. Yû Wil Hav Wêrkt. Dê we xebitîbe.

they They will have worked. Zey Wil Hav Wêrkt. Dê ew xebitibin.

10. Niha ya qediya û domdar (PRESENT PERFECT CONTINUOUS)

Bikaranîn: Kirinek ku di borî de dest pê kiriye, heta niha didome û dikare hîn jî bidome.

Avahî: Kirde + have/has been + V-ing

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I have been working. Ay Hav Bin Wêrking. Ez ji demekê ve dixebitim.

you You have been working. Yû Hav Bin Wêrking. Tu ji demekê ve dixebitî.

he He has been working. Hî Haz Bin Wêrking. Ew ji demekê ve dixebite.

she She has been working. Şî Haz Bin Wêrking. Ew ji demekê ve dixebite.

it It has been working. It Haz Bin Wêrking. Ew ji demekê ve dixebite.

we We have been working. Wî Hav Bin Wêrking. Em ji demekê ve dixebitin.

you You have been working. Yû Hav Bin Wêrking. Hûn ji demekê ve dixebitin.

they They have been working. Zey Hav Bin Wêrking. Ew ji demekê ve dixebitin.

11. Borî ya qediya û domdar (PAST PERFECT CONTINUOUS)

Bikaranîn: Kirinek ku berî demeke di borî de ji bo demekê domandibû.

Avahî: Kirde + had been + V-ing

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I had been working. Ay Had Bin Wêrking. Ez ji demekê ve dixebitîm.

you You had been working. Yû Had Bin Wêrking. Tu ji demekê ve dixebitî.

he He had been working. Hî Had Bin Wêrking. Ew ji demekê ve dixebitî.

she She had been working. Şî Had Bin Wêrking. Ew ji demekê ve dixebitî.

it It had been working. It Had Bin Wêrking. Ew ji demekê ve dixebitî.

we We had been working. Wî Had Bin Wêrking. Em ji demekê ve dixebitîn.

you You had been working. Yû Had Bin Wêrking. Hûn ji demekê ve dixebitîn.

they They had been working. Zey Had Bin Wêrking. Ew ji demekê ve dixebitîn.

12. Dema bê ya qediya û domdar (FUTURE PERFECT CONTINUOUS)

Bikaranîn: Kirinek ku dê heta demeke diyarkirî ya pêşerojê ji bo demekê domandibe.

Avahî: Kirde + will have been + V-ing

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I will have been working. Ay Wil Hav Bin Wêrking. Dê ez heta wê demê ji bo demekê dixebitîbim.

you You will have been working. Yû Wil Hav Bin Wêrking. Dê tu heta wê demê ji bo demekê dixebitî.

he He will have been working. Hî Wil Hav Bin Wêrking. Dê ew heta wê demê ji bo demekê dixebite.

she She will have been working. Şî Wil Hav Bin Wêrking. Dê ew heta wê demê ji bo demekê dixebite.

it It will have been working. It Wil Hav Bin Wêrking. Dê ew heta wê demê ji bo demekê dixebite.

we We will have been working. Wî Wil Hav Bin Wêrking. Dê em heta wê demê ji bo demekê dixebitin.

you You will have been working. Yû Wil Hav Bin Wêrking. Dê hûn heta wê demê ji bo demekê dixebitin.

they They will have been working. Zey Wil Hav Bin Wêrking. Dê ew heta wê demê ji bo demekê dixebitin.

6- Demên pasîv (PASSIVE VOICE TENSES)

1. Niha ya sade ya pasîv (SIMPLE PRESENT PASSIVE)

Avahî: Kirde + am/is/are + V3

Bilêvkirina avahiyê: Sabcekt + Am/Iz/Ar + V Thri

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I am written about. Ay Am Riten Ebawt. Li ser min tê nivîsîn.

you You are written about. Yû Ar Riten Ebawt. Li ser te tê nivîsîn.

he He is written about. Hî Iz Riten Ebawt. Li ser wî tê nivîsîn.

she She is written about. Şî Iz Riten Ebawt. Li ser wê tê nivîsîn.

it It is written about. It Iz Riten Ebawt. Li ser wî/wê tê nivîsîn, ji bo tiştan an heywanan.

we We are written about. Wî Ar Riten Ebawt. Li ser me tê nivîsîn.

you You are written about. Yû Ar Riten Ebawt. Li ser we tê nivîsîn.

they They are written about. Zey Ar Riten Ebawt. Li ser wan tê nivîsîn.

Mînakeke xwezayîtir:

The book is written in English.

Ze Buk Iz Riten In Inglîş.

Pirtûk bi zimanê Îngilîzî hatiye nivîsîn.

2. Borî ya sade ya pasîv (SIMPLE PAST PASSIVE)

Avahî: Kirde + was/were + V3

Bilêvkirina avahiyê: Sabcekt + Woz/Wêr + V Thri

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I was invited. Ay Woz Invaytid. Ez hatim vexwendin.

you You were invited. Yû Wêr Invaytid. Tu hatî vexwendin.

he He was invited. Hî Woz Invaytid. Ew hat vexwendin.

she She was invited. Şî Woz Invaytid. Ew hat vexwendin.

it It was invited. It Woz Invaytid. Ew hat vexwendin.

we We were invited. Wî Wêr Invaytid. Em hatin vexwendin.

you You were invited. Yû Wêr Invaytid. Hûn hatin vexwendin.

they They were invited. Zey Wêr Invaytid. Ew hatin vexwendin.

3. Dema bê ya sade ya pasîv (SIMPLE FUTURE PASSIVE)

Avahî: Kirde + will be + V3

Bilêvkirina avahiyê: Sabcekt + Wil Bî + V Thri

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I will be invited. Ay Wil Bî Invaytid. Ez ê werim vexwendin.

you You will be invited. Yû Wil Bî Invaytid. Tu ê werî vexwendin.

he He will be invited. Hî Wil Bî Invaytid. Ew ê were vexwendin.

she She will be invited. Şî Wil Bî Invaytid. Ew ê were vexwendin.

it It will be invited. It Wil Bî Invaytid. Ew ê were vexwendin.

we We will be invited. Wî Wil Bî Invaytid. Em ê bên vexwendin.

you You will be invited. Yû Wil Bî Invaytid. Hûn ê bên vexwendin.

they They will be invited. Zey Wil Bî Invaytid. Ew ê bên vexwendin.

4. Niha ya domdar ya pasîv (PRESENT CONTINUOUS PASSIVE)

Avahî: Kirde + am/is/are being + V3

Bilêvkirina avahiyê: Sabcekt + Am/Iz/Ar Bîing + V Thri

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I am being watched. Ay Am Bîing Woçt. Ez niha tên temaşekirin.

you You are being watched. Yû Ar Bîing Woçt. Tu niha tên temaşekirin.

he He is being watched. Hî Iz Bîing Woçt. Ew niha tê temaşekirin.

she She is being watched. Şî Iz Bîing Woçt. Ew niha tê temaşekirin.

it It is being watched. It Iz Bîing Woçt. Ew niha tê temaşekirin.

we We are being watched. Wî Ar Bîing Woçt. Em niha tên temaşekirin.

you You are being watched. Yû Ar Bîing Woçt. Hûn niha tên temaşekirin.

they They are being watched. Zey Ar Bîing Woçt. Ew niha tên temaşekirin.

5. Borî ya domdar ya pasîv (PAST CONTINUOUS PASSIVE)

Avahî: Kirde + was/were being + V3

Bilêvkirina avahiyê: Sabcekt + Woz/Wêr Bîing + V Thri

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I was being watched. Ay Woz Bîing Woçt. Ez dihatim temaşekirin.

you You were being watched. Yû Wêr Bîing Woçt. Tu dihatî temaşekirin.

he He was being watched. Hî Woz Bîing Woçt. Ew dihat temaşekirin.

she She was being watched. Şî Woz Bîing Woçt. Ew dihat temaşekirin.

it It was being watched. It Woz Bîing Woçt. Ew dihat temaşekirin.

we We were being watched. Wî Wêr Bîing Woçt. Em dihatin temaşekirin.

you You were being watched. Yû Wêr Bîing Woçt. Hûn dihatin temaşekirin.

they They were being watched. Zey Wêr Bîing Woçt. Ew dihatin temaşekirin.

6. Dema bê ya domdar ya pasîv (FUTURE CONTINUOUS PASSIVE)

Avahî: Kirde + will be being + V3

Bilêvkirina avahiyê: Sabcekt + Wil Bî Bîing + V Thri

Ev avahî di Îngilîziya nûjen de pir kêm tê bikaranîn.

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I will be being watched. Ay Wil Bî Bîing Woçt. Dê ez di wê demê de di bin çavdêriyê de bim.

you You will be being watched. Yû Wil Bî Bîing Woçt. Dê tu di wê demê de di bin çavdêriyê de bî.

he He will be being watched. Hî Wil Bî Bîing Woçt. Dê ew di wê demê de di bin çavdêriyê de be.

she She will be being watched. Şî Wil Bî Bîing Woçt. Dê ew di wê demê de di bin çavdêriyê de be.

it It will be being watched. It Wil Bî Bîing Woçt. Dê ew di wê demê de di bin çavdêriyê de be.

we We will be being watched. Wî Wil Bî Bîing Woçt. Dê em di wê demê de di bin çavdêriyê de bin.

you You will be being watched. Yû Wil Bî Bîing Woçt. Dê hûn di wê demê de di bin çavdêriyê de bin.

they They will be being watched. Zey Wil Bî Bîing Woçt. Dê ew di wê demê de di bin çavdêriyê de bin.

7. Niha ya qediya ya pasîv (PRESENT PERFECT PASSIVE)

Avahî: Kirde + have/has been + V3

Bilêvkirina avahiyê: Sabcekt + Hav/Haz Bin + V Thri

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I have been invited. Ay Hav Bin Invaytid. Min vexwendin wergirtiye.

you You have been invited. Yû Hav Bin Invaytid. Te vexwendin wergirtiye.

he He has been invited. Hî Haz Bin Invaytid. Ew hatiye vexwendin.

she She has been invited. Şî Haz Bin Invaytid. Ew hatiye vexwendin.

it It has been invited. It Haz Bin Invaytid. Ew hatiye vexwendin.

we We have been invited. Wî Hav Bin Invaytid. Em hatine vexwendin.

you You have been invited. Yû Hav Bin Invaytid. Hûn hatine vexwendin.

they They have been invited. Zey Hav Bin Invaytid. Ew hatine vexwendin.

8. Borî ya qediya ya pasîv (PAST PERFECT PASSIVE)

Avahî: Kirde + had been + V3

Bilêvkirina avahiyê: Sabcekt + Had Bin + V Thri

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I had been invited. Ay Had Bin Invaytid. Min berê vexwendin wergirtibû.

you You had been invited. Yû Had Bin Invaytid. Te berê vexwendin wergirtibû.

he He had been invited. Hî Had Bin Invaytid. Ew berê hatibû vexwendin.

she She had been invited. Şî Had Bin Invaytid. Ew berê hatibû vexwendin.

it It had been invited. It Had Bin Invaytid. Ew berê hatibû vexwendin.

we We had been invited. Wî Had Bin Invaytid. Em berê hatibûn vexwendin.

you You had been invited. Yû Had Bin Invaytid. Hûn berê hatibûn vexwendin.

they They had been invited. Zey Had Bin Invaytid. Ew berê hatibûn vexwendin.

9. Dema bê ya qediya ya pasîv (FUTURE PERFECT PASSIVE)

Avahî: Kirde + will have been + V3

Bilêvkirina avahiyê: Sabcekt + Wil Hav Bin + V Thri

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I will have been invited. Ay Wil Hav Bin Invaytid. Dê ez heta wê demê hatibim vexwendin.

you You will have been invited. Yû Wil Hav Bin Invaytid. Dê tu heta wê demê hatibî vexwendin.

he He will have been invited. Hî Wil Hav Bin Invaytid. Dê ew heta wê demê hatibe vexwendin.

she She will have been invited. Şî Wil Hav Bin Invaytid. Dê ew heta wê demê hatibe vexwendin.

it It will have been invited. It Wil Hav Bin Invaytid. Dê ew heta wê demê hatibe vexwendin.

we We will have been invited. Wî Wil Hav Bin Invaytid. Dê em heta wê demê hatibin vexwendin.

you You will have been invited. Yû Wil Hav Bin Invaytid. Dê hûn heta wê demê hatibin vexwendin.

they They will have been invited. Zey Wil Hav Bin Invaytid. Dê ew heta wê demê hatibin vexwendin.

10. Niha ya qediya û domdar ya pasîv (PRESENT PERFECT CONTINUOUS PASSIVE)

Avahî: Kirde + have/has been being + V3

Bilêvkirina avahiyê: Sabcekt + Hav/Haz Bin Bîing + V Thri

Ev avahî ji aliyê rêzimanê ve gengaz e, lê pir kêm tê bikaranîn û xwezayî nîne.

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I have been being watched. Ay Hav Bin Bîing Woçt. Ez ji demekê ve bi domdarî tên temaşekirin.

you You have been being watched. Yû Hav Bin Bîing Woçt. Tu ji demekê ve bi domdarî tên temaşekirin.

he He has been being watched. Hî Haz Bin Bîing Woçt. Ew ji demekê ve bi domdarî tê temaşekirin.

she She has been being watched. Şî Haz Bin Bîing Woçt. Ew ji demekê ve bi domdarî tê temaşekirin.

it It has been being watched. It Haz Bin Bîing Woçt. Ew ji demekê ve bi domdarî tê temaşekirin.

we We have been being watched. Wî Hav Bin Bîing Woçt. Em ji demekê ve bi domdarî tên temaşekirin.

you You have been being watched. Yû Hav Bin Bîing Woçt. Hûn ji demekê ve bi domdarî tên temaşekirin.

they They have been being watched. Zey Hav Bin Bîing Woçt. Ew ji demekê ve bi domdarî tên temaşekirin.

11. Borî ya qediya û domdar ya pasîv (PAST PERFECT CONTINUOUS PASSIVE)

Avahî: Kirde + had been being + V3

Bilêvkirina avahiyê: Sabcekt + Had Bin Bîing + V Thri

Ev avahî pir kêm tê bikaranîn.

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I had been being watched. Ay Had Bin Bîing Woçt. Ez berê ji demekê ve bi domdarî dihatim temaşekirin.

you You had been being watched. Yû Had Bin Bîing Woçt. Tu berê ji demekê ve bi domdarî dihatî temaşekirin.

he He had been being watched. Hî Had Bin Bîing Woçt. Ew berê ji demekê ve bi domdarî dihat temaşekirin.

she She had been being watched. Şî Had Bin Bîing Woçt. Ew berê ji demekê ve bi domdarî dihat temaşekirin.

it It had been being watched. It Had Bin Bîing Woçt. Ew berê ji demekê ve bi domdarî dihat temaşekirin.

we We had been being watched. Wî Had Bin Bîing Woçt. Em berê ji demekê ve bi domdarî dihatin temaşekirin.

you You had been being watched. Yû Had Bin Bîing Woçt. Hûn berê ji demekê ve bi domdarî dihatin temaşekirin.

they They had been being watched. Zey Had Bin Bîing Woçt. Ew berê ji demekê ve bi domdarî dihatin temaşekirin.

12. Dema bê ya qediya û domdar ya pasîv (FUTURE PERFECT CONTINUOUS PASSIVE)

Avahî: Kirde + will have been being + V3

Bilêvkirina avahiyê: Sabcekt + Wil Hav Bin Bîing + V Thri

Ev avahî pir kêm tê bikaranîn.

Cînav Hevok Bilêvkirin bi tîpên latînî Wate

I I will have been being watched. Ay Wil Hav Bin Bîing Woçt. Dê ez heta wê demê ji demekê ve di bin çavdêriyê de bûma.

you You will have been being watched. Yû Wil Hav Bin Bîing Woçt. Dê tu heta wê demê ji demekê ve di bin çavdêriyê de bûyî.

he He will have been being watched. Hî Wil Hav Bin Bîing Woçt. Dê ew heta wê demê ji demekê ve di bin çavdêriyê de bûya.

she She will have been being watched. Şî Wil Hav Bin Bîing Woçt. Dê ew heta wê demê ji demekê ve di bin çavdêriyê de bûya.

it It will have been being watched. It Wil Hav Bin Bîing Woçt. Dê ew heta wê demê ji demekê ve di bin çavdêriyê de bûya.

we We will have been being watched. Wî Wil Hav Bin Bîing Woçt. Dê em heta wê demê ji demekê ve di bin çavdêriyê de bûbana.

you You will have been being watched. Yû Wil Hav Bin Bîing Woçt. Dê hûn heta wê demê ji demekê ve di bin çavdêriyê de bûbana.

they They will have been being watched. Zey Wil Hav Bin Bîing Woçt. Dê ew heta wê demê ji demekê ve di bin çavdêriyê de bûbana.

7- Neyîn (NEGATION)

1. Niha ya sade — Forma neyînî

Avahî: Kirde + do/does + not + V1

Cînav | Hevok | Bilêvkirin | Wate

I | I do not work. | ay du not werk | Ez naxebitim.

You | You do not work. | yu du not werk | Tu naxebitî.

He | He does not work. | hi daz not werk | Ew naxebite.

She | She does not work. | şi daz not werk | Ew naxebite.

It | It does not work. | it daz not werk | Ew naxebite / Ew naxebite.

We | We do not work. | wi du not werk | Em naxebitin.

They | They do not work. | dey du not werk | Ew naxebitin.

Kurtebûyîn:

do not → don't — dont

does not → doesn't — daznt

⚠️ Piştî doesn't, forma V1 tê bikaranîn:

He doesn't work. ✅

He doesn't works. ❌

2. Rabirdûya sade — Forma neyînî

Avahî: Kirde + did + not + V1

Cînav | Hevok | Bilêvkirin | Wate

I | I did not work. | ay did not werk | Min nexebitî.

You | You did not work. | yu did not werk | Te nexebitî.

He | He did not work. | hi did not werk | Wî nexebit.

She | She did not work. | şi did not werk | Wê nexebit.

It | It did not work. | it did not werk | Ew nexebit.

We | We did not work. | wi did not werk | Me nexebit.

They | They did not work. | dey did not werk | Wan nexebit.

did not → didn't — didnt

⚠️ Piştî didn't, forma V1 tê bikaranîn:

I didn't work. ✅

I didn't worked. ❌

3. Dahatûya sade — Forma neyînî

Avahî: Kirde + will + not + V1

Cînav | Hevok | Bilêvkirin | Wate

I | I will not work. | ay wil not werk | Ez ê nexebitim.

You | You will not work. | yu wil not werk | Tu ê nexebitî.

He | He will not work. | hi wil not werk | Ew ê nexebite.

She | She will not work. | şi wil not werk | Ew ê nexebite.

It | It will not work. | it wil not werk | Ew ê nexebite.

We | We will not work. | wi wil not werk | Em ê nexebitin.

They | They will not work. | dey wil not werk | Ew ê nexebitin.

will not → won't — wont

Demên domdar

4. Niha ya domdar — Forma neyînî

Avahî: Kirde + am/is/are + not + V-ing

Cînav | Hevok | Bilêvkirin | Wate

I | I am not working. | ay am not werking | Ez niha naxebitim.

You | You are not working. | yu ar not werking | Tu niha naxebitî.

He | He is not working. | hi iz not werking | Ew niha naxebite.

She | She is not working. | şi iz not werking | Ew niha naxebite.

It | It is not working. | it iz not werking | Ew niha naxebite.

We | We are not working. | wi ar not werking | Em niha naxebitin.

They | They are not working. | dey ar not werking | Ew niha naxebitin.

Kurtebûyîn:

is not → isn't — iznt

are not → aren't — arnt

am not → I'm not — ay'm not

5. Rabirdûya domdar — Forma neyînî

Avahî: Kirde + was/were + not + V-ing

Cînav | Hevok | Bilêvkirin | Wate

I | I was not working. | ay waz not werking | Ez di wê demê de naxebitîm.

You | You were not working. | yu wer not werking | Tu di wê demê de naxebitî.

He | He was not working. | hi waz not werking | Ew di wê demê de naxebit.

She | She was not working. | şi waz not werking | Ew di wê demê de naxebit.

It | It was not working. | it waz not werking | Ew di wê demê de naxebit.

We | We were not working. | wi wer not werking | Em di wê demê de naxebitîn.

They | They were not working. | dey wer not werking | Ew di wê demê de naxebitîn.

Kurtebûyîn:

was not → wasn't — waznt

were not → weren't — wernt

6. Dahatûya domdar — Forma neyînî

Avahî: Kirde + will + not + be + V-ing

Cînav | Hevok | Bilêvkirin | Wate

I | I will not be working. | ay wil not bi werking | Ez ê di wê demê de naxebitim bin.

You | You will not be working. | yu wil not bi werking | Tu ê di wê demê de naxebitî.

He | He will not be working. | hi wil not bi werking | Ew ê di wê demê de nexebite.

She | She will not be working. | şi wil not bi werking | Ew ê di wê demê de nexebite.

It | It will not be working. | it wil not bi werking | Ew ê di wê demê de nexebite.

We | We will not be working. | wi wil not bi werking | Em ê di wê demê de naxebitin.

They | They will not be working. | dey wil not bi werking | Ew ê di wê demê de naxebitin.

Demên temamkirî

7. Niha ya temamkirî — Forma neyînî

Avahî: Kirde + have/has + not + V3

Cînav | Hevok | Bilêvkirin | Wate

I | I have not worked. | ay hav not werkt | Min hîn nexebitiye.

You | You have not worked. | yu hav not werkt | Te hîn nexebitiye.

He | He has not worked. | hi haz not werkt | Wî hîn nexebitiye.

She | She has not worked. | şi haz not werkt | Wê hîn nexebitiye.

It | It has not worked. | it haz not werkt | Ew hîn nexebitiye.

We | We have not worked. | wi hav not werkt | Me hîn nexebitiye.

They | They have not worked. | dey hav not werkt | Wan hîn nexebitiye.

Kurtebûyîn:

have not → haven't — havnt

has not → hasn't — haznt

8. Rabirdûya temamkirî — Forma neyînî

Avahî: Kirde + had + not + V3

Cînav | Hevok | Bilêvkirin | Wate

I | I had not worked. | ay had not werkt | Min heta wê demê nexebitibû.

You | You had not worked. | yu had not werkt | Te heta wê demê nexebitibû.

He | He had not worked. | hi had not werkt | Wî heta wê demê nexebitibû.

She | She had not worked. | şi had not werkt | Wê heta wê demê nexebitibû.

It | It had not worked. | it had not werkt | Ew heta wê demê nexebitibû.

We | We had not worked. | wi had not werkt | Me heta wê demê nexebitibû.

They | They had not worked. | dey had not werkt | Wan heta wê demê nexebitibû.

had not → hadn't — hadnt

9. Dahatûya temamkirî — Forma neyînî

Avahî: Kirde + will + not + have + V3

Cînav | Hevok | Bilêvkirin | Wate

I | I will not have worked. | ay wil not hav werkt | Ez ê heta wê demê nexebitibim.

You | You will not have worked. | yu wil not hav werkt | Tu ê heta wê demê nexebitî.

He | He will not have worked. | hi wil not hav werkt | Ew ê heta wê demê nexebitibe.

She | She will not have worked. | şi wil not hav werkt | Ew ê heta wê demê nexebitibe.

It | It will not have worked. | it wil not hav werkt | Ew ê heta wê demê nexebitibe.

We | We will not have worked. | wi wil not hav werkt | Em ê heta wê demê nexebitibin.

They | They will not have worked. | dey wil not hav werkt | Ew ê heta wê demê nexebitibin.

Demên temamkirî yên domdar

10. Niha ya temamkirî ya domdar — Forma neyînî

Avahî: Kirde + have/has + not + been + V-ing

Cînav | Hevok | Bilêvkirin | Wate

I | I have not been working. | ay hav not bin werking | Ez ji demekê ve naxebitim.

You | You have not been working. | yu hav not bin werking | Tu ji demekê ve naxebitî.

He | He has not been working. | hi haz not bin werking | Ew ji demekê ve naxebite.

She | She has not been working. | şi haz not bin werking | Ew ji demekê ve naxebite.

It | It has not been working. | it haz not bin werking | Ew ji demekê ve naxebite.

We | We have not been working. | wi hav not bin werking | Em ji demekê ve naxebitin.

They | They have not been working. | dey hav not bin werking | Ew ji demekê ve naxebitin.

11. Rabirdûya temamkirî ya domdar — Forma neyînî

Avahî: Kirde + had + not + been + V-ing

Cînav | Hevok | Bilêvkirin | Wate

I | I had not been working. | ay had not bin werking | Min heta wê demê ji demekê ve nexebitibû.

You | You had not been working. | yu had not bin werking | Te heta wê demê ji demekê ve nexebitibû.

He | He had not been working. | hi had not bin werking | Wî heta wê demê ji demekê ve nexebitibû.

She | She had not been working. | şi had not bin werking | Wê heta wê demê ji demekê ve nexebitibû.

It | It had not been working. | it had not bin werking | Ew heta wê demê ji demekê ve nexebitibû.

We | We had not been working. | wi had not bin werking | Me heta wê demê ji demekê ve nexebitibû.

They | They had not been working. | dey had not bin werking | Wan heta wê demê ji demekê ve nexebitibû.

12. Dahatûya temamkirî ya domdar — Forma neyînî

Avahî: Kirde + will + not + have + been + V-ing

Cînav | Hevok | Bilêvkirin | Wate

I | I will not have been working. | ay wil not hav bin werking | Ez ê heta wê demê ji demekê ve naxebitibim.

You | You will not have been working. | yu wil not hav bin werking | Tu ê heta wê demê ji demekê ve nexebitî.

He | He will not have been working. | hi wil not hav bin werking | Ew ê heta wê demê ji demekê ve nexebitibe.

She | She will not have been working. | şi wil not hav bin werking | Ew ê heta wê demê ji demekê ve nexebitibe.

It | It will not have been working. | it wil not hav bin werking | Ew ê heta wê demê ji demekê ve nexebitibe.

We | We will not have been working. | wi wil not hav bin werking | Em ê heta wê demê ji demekê ve nexebitibin.

They | They will not have been working. | dey wil not hav bin werking | Ew ê heta wê demê ji demekê ve nexebitibin.

1. Niha ya sade di forma pasîv de — Forma neyînî

Avahî

Avahî: Kirde + am/is/are + not + V3

Bilêvkirina avahiyê: Subject + am/is/are + not + V3

Cînav | Mînak | Bilêvkirin | Wate

I | I am not invited. | ay am not invaytid | Ez nayêm vexwendin.

You | You are not invited. | yu ar not invaytid | Tu nayêyî vexwendin.

He | He is not invited. | hi iz not invaytid | Ew nayê vexwendin.

She | She is not invited. | şi iz not invaytid | Ew nayê vexwendin.

It | It is not used. | it iz not yuzd | Ew nayê bikaranîn.

We | We are not invited. | wi ar not invaytid | Em nayên vexwendin.

They | They are not invited. | dey ar not invaytid | Ew nayên vexwendin.

is not → isn't — iznt

are not → aren't — arnt

2. Rabirdûya sade di forma pasîv de — Forma neyînî

Avahî

Avahî: Kirde + was/were + not + V3

Bilêvkirina avahiyê: Subject + was/were + not + V3

Cînav | Mînak | Bilêvkirin | Wate

I | I was not invited. | ay waz not invaytid | Min vexwendin negirt.

You | You were not invited. | yu wer not invaytid | Te vexwendin negirt.

He | He was not invited. | hi waz not invaytid | Wî vexwendin negirt.

She | She was not invited. | şi waz not invaytid | Wê vexwendin negirt.

It | It was not used. | it waz not yuzd | Ew nehat bikaranîn.

We | We were not invited. | wi wer not invaytid | Me vexwendin negirt.

They | They were not invited. | dey wer not invaytid | Wan vexwendin negirt.

was not → wasn't — waznt

were not → weren't — wernt

3. Dahatûya sade di forma pasîv de — Forma neyînî

Avahî

Avahî: Kirde + will + not + be + V3

Bilêvkirina avahiyê: Subject + will + not + be + V3

Cînav | Mînak | Bilêvkirin | Wate

I | I will not be invited. | ay wil not bi invaytid | Ez ê neyêm vexwendin.

You | You will not be invited. | yu wil not bi invaytid | Tu ê neyêyî vexwendin.

He | He will not be invited. | hi wil not bi invaytid | Ew ê neyê vexwendin.

She | She will not be invited. | şi wil not bi invaytid | Ew ê neyê vexwendin.

It | It will not be used. | it wil not bi yuzd | Ew ê neyê bikaranîn.

We | We will not be invited. | wi wil not bi invaytid | Em ê neyên vexwendin.

They | They will not be invited. | dey wil not bi invaytid | Ew ê neyên vexwendin.

will not → won't — wont

4. Niha ya domdar di forma pasîv de — Forma neyînî

Avahî

Avahî: Kirde + am/is/are + not + being + V3

Bilêvkirina avahiyê: Subject + am/is/are + not + being + V3

Cînav | Mînak | Bilêvkirin | Wate

I | I am not being invited. | ay am not biing invaytid | Ez niha nayêm vexwendin.

You | You are not being invited. | yu ar not biing invaytid | Tu niha nayêyî vexwendin.

He | He is not being invited. | hi iz not biing invaytid | Ew niha nayê vexwendin.

She | She is not being invited. | şi iz not biing invaytid | Ew niha nayê vexwendin.

It | It is not being used. | it iz not biing yuzd | Ew niha nayê bikaranîn.

We | We are not being invited. | wi ar not biing invaytid | Em niha nayên vexwendin.

They | They are not being invited. | dey ar not biing invaytid | Ew niha nayên vexwendin.

5. Rabirdûya domdar di forma pasîv de — Forma neyînî

Avahî

Avahî: Kirde + was/were + not + being + V3

Bilêvkirina avahiyê: Subject + was/were + not + being + V3

Cînav | Mînak | Bilêvkirin | Wate

I | I was not being invited. | ay waz not biing invaytid | Ez di wê demê de nedihatim vexwendin.

You | You were not being invited. | yu wer not biing invaytid | Tu di wê demê de nedihatî vexwendin.

He | He was not being invited. | hi waz not biing invaytid | Ew di wê demê de nedihat vexwendin.

She | She was not being invited. | şi waz not biing invaytid | Ew di wê demê de nedihat vexwendin.

It | It was not being used. | it waz not biing yuzd | Ew di wê demê de nedihat bikaranîn.

We | We were not being invited. | wi wer not biing invaytid | Em di wê demê de nedihatin vexwendin.

They | They were not being invited. | dey wer not biing invaytid | Ew di wê demê de nedihatin vexwendin.

6. Dahatûya domdar di forma pasîv de — Forma neyînî

Avahî

Avahî: Kirde + will + not + be + being + V3

Bilêvkirina avahiyê: Subject + will + not + be + being + V3

Cînav | Mînak | Bilêvkirin | Wate

I | I will not be being invited. | ay wil not bi biing invaytid | Ez ê di wê demê de ne di pêvajoya vexwendinê de bim.

You | You will not be being invited. | yu wil not bi biing invaytid | Tu ê di wê demê de ne di pêvajoya vexwendinê de bî.

He | He will not be being invited. | hi wil not bi biing invaytid | Ew ê di wê demê de ne di pêvajoya vexwendinê de be.

She | She will not be being invited. | şi wil not bi biing invaytid | Ew ê di wê demê de ne di pêvajoya vexwendinê de be.

We | We will not be being invited. | wi wil not bi biing invaytid | Em ê di wê demê de ne di pêvajoya vexwendinê de bin.

They | They will not be being invited. | dey wil not bi biing invaytid | Ew ê di wê demê de ne di pêvajoya vexwendinê de bin.

⚠️ Ev avahî ji aliyê rêzimanê ve dikare were çêkirin, lê pir kêm tê bikaranîn û di îngilîziya rojane de gelek neasayî ye. Bi gelemperî avahiyek din a xwezayîtir tê bikaranîn.

7. Niha ya temamkirî di forma pasîv de — Forma neyînî

Avahî

Avahî: Kirde + have/has + not + been + V3

Bilêvkirina avahiyê: Subject + have/has + not + been + V3

Cînav | Mînak | Bilêvkirin | Wate

I | I have not been invited. | ay hav not bin invaytid | Min heta niha vexwendin negirtiye.

You | You have not been invited. | yu hav not bin invaytid | Te heta niha vexwendin negirtiye.

He | He has not been invited. | hi haz not bin invaytid | Wî heta niha vexwendin negirtiye.

She | She has not been invited. | şi haz not bin invaytid | Wê heta niha vexwendin negirtiye.

It | It has not been used. | it haz not bin yuzd | Ew heta niha nehatîye bikaranîn.

We | We have not been invited. | wi hav not bin invaytid | Me heta niha vexwendin negirtiye.

They | They have not been invited. | dey hav not bin invaytid | Wan heta niha vexwendin negirtiye.

have not → haven't — havnt

has not → hasn't — haznt

8. Rabirdûya temamkirî di forma pasîv de — Forma neyînî

Avahî

Avahî: Kirde + had + not + been + V3

Bilêvkirina avahiyê: Subject + had + not + been + V3

Cînav | Mînak | Bilêvkirin | Wate

I | I had not been invited. | ay had not bin invaytid | Heta wê demê min vexwendin negirtibû.

You | You had not been invited. | yu had not bin invaytid | Heta wê demê te vexwendin negirtibû.

He | He had not been invited. | hi had not bin invaytid | Heta wê demê wî vexwendin negirtibû.

She | She had not been invited. | şi had not bin invaytid | Heta wê demê wê vexwendin negirtibû.

We | We had not been invited. | wi had not bin invaytid | Heta wê demê me vexwendin negirtibû.

They | They had not been invited. | dey had not bin invaytid | Heta wê demê wan vexwendin negirtibû.

had not → hadn't — hadnt

9. Dahatûya temamkirî di forma pasîv de — Forma neyînî

Avahî

Avahî: Kirde + will + not + have + been + V3

Bilêvkirina avahiyê: Subject + will + not + have + been + V3

Cînav | Mînak | Bilêvkirin | Wate

I | I will not have been invited. | ay wil not hav bin invaytid | Heta wê demê ez ê nehatibim vexwendin.

You | You will not have been invited. | yu wil not hav bin invaytid | Heta wê demê tu ê nehatibî vexwendin.

He | He will not have been invited. | hi wil not hav bin invaytid | Heta wê demê ew ê nehatibe vexwendin.

She | She will not have been invited. | şi wil not hav bin invaytid | Heta wê demê ew ê nehatibe vexwendin.

We | We will not have been invited. | wi wil not hav bin invaytid | Heta wê demê em ê nehatibin vexwendin.

They | They will not have been invited. | dey wil not hav bin invaytid | Heta wê demê ew ê nehatibin vexwendin.

10. Niha ya temamkirî ya domdar di forma pasîv de — Forma neyînî

Avahî

Avahî: Kirde + have/has + not + been + being + V3

Bilêvkirina avahiyê: Subject + have/has + not + been + being + V3

Cînav | Mînak | Bilêvkirin | Wate

I | I have not been being invited. | ay hav not bin biing invaytid | Ez ji demekê ve di pêvajoya vexwendinê de nîme.

You | You have not been being invited. | yu hav not bin biing invaytid | Tu ji demekê ve di pêvajoya vexwendinê de nîyî.

He | He has not been being invited. | hi haz not bin biing invaytid | Ew ji demekê ve di pêvajoya vexwendinê de nîne.

She | She has not been being invited. | şi haz not bin biing invaytid | Ew ji demekê ve di pêvajoya vexwendinê de nîne.

We | We have not been being invited. | wi hav not bin biing invaytid | Em ji demekê ve di pêvajoya vexwendinê de nînin.

They | They have not been being invited. | dey hav not bin biing invaytid | Ew ji demekê ve di pêvajoya vexwendinê de nînin.

⚠️ Ev avahî pir kêm tê bikaranîn û di îngilîziya rojane de neasayî ye.

11. Rabirdûya temamkirî ya domdar di forma pasîv de — Forma neyînî

Avahî

Avahî: Kirde + had + not + been + being + V3

Bilêvkirina avahiyê: Subject + had + not + been + being + V3

Cînav | Mînak | Bilêvkirin | Wate

I | I had not been being invited. | ay had not bin biing invaytid | Ez heta wê demê ji demekê ve di pêvajoya vexwendinê de nebûm.

You | You had not been being invited. | yu had not bin biing invaytid | Tu heta wê demê ji demekê ve di pêvajoya vexwendinê de nebûyî.

He | He had not been being invited. | hi had not bin biing invaytid | Ew heta wê demê ji demekê ve di pêvajoya vexwendinê de nebû.

She | She had not been being invited. | şi had not bin biing invaytid | Ew heta wê demê ji demekê ve di pêvajoya vexwendinê de nebû.

We | We had not been being invited. | wi had not bin biing invaytid | Em heta wê demê ji demekê ve di pêvajoya vexwendinê de nebûn.

They | They had not been being invited. | dey had not bin biing invaytid | Ew heta wê demê ji demekê ve di pêvajoya vexwendinê de nebûn.

⚠️ Ev avahî pir kêm tê bikaranîn.

12. Dahatûya temamkirî ya domdar di forma pasîv de — Forma neyînî

Avahî

Avahî: Kirde + will + not + have + been + being + V3

Bilêvkirina avahiyê: Subject + will + not + have + been + being + V3

Cînav | Mînak | Bilêvkirin | Wate

I | I will not have been being invited. | ay wil not hav bin biing invaytid | Ez ê heta wê demê ne di pêvajoya vexwendinê de bûbim.

You | You will not have been being invited. | yu wil not hav bin biing invaytid | Tu ê heta wê demê ne di pêvajoya vexwendinê de bûbî.

He | He will not have been being invited. | hi wil not hav bin biing invaytid | Ew ê heta wê demê ne di pêvajoya vexwendinê de bûbe.

She | She will not have been being invited. | şi wil not hav bin biing invaytid | Ew ê heta wê demê ne di pêvajoya vexwendinê de bûbe.

We | We will not have been being invited. | wi wil not hav bin biing invaytid | Em ê heta wê demê ne di pêvajoya vexwendinê de bûbin.

They | They will not have been being invited. | dey wil not hav bin biing invaytid | Ew ê heta wê demê ne di pêvajoya vexwendinê de bûbin.

⚠️ Ev avahî pir kêm tê bikaranîn; bi gelemperî avahiyên din ên xwezayîtir tên bikaranîn.

No + navdêr

Wate | Avahî | Bilêvkirina avahiyê | Mînak | Bilêvkirin | Wate

Navdêrê hejmarbar, yekjimar | no + navdêrê yekjimar | no + noun | no book | no buk | Pirtûk tune.

Navdêrê hejmarbar, pirjimar | no + navdêrê pirjimar | no + plural noun | no books | no buks | Pirtûk tune.

Navdêrê nehejmarbar | no + navdêrê nehejmarbar | no + uncountable noun | no water | no woter | Av tune.

Hebûn — yekjimar | there is + no + navdêrê yekjimar/nehejmarbar | der iz + no + noun | There is no book. | der iz no buk | Pirtûk tune.

Hebûn — pirjimar | there are + no + navdêrê pirjimar | der ar + no + plural noun | There are no books. | der ar no buks | Pirtûk tune.

Xwedîtiyê nîşan dide | have/has + no + navdêr | hav/haz + no + noun | I have no books. | ay hav no buks | Pirtûkên min tune.

8- Pirs (QUESTIONS)

1 | Niha ya sade | Do/Does + kirde + V1...? — du/daz + subject + V1? — Do you work? — du yu werk? — Tu dixebitî?

2 | Rabirdûya sade | Did + kirde + V1...? — did + subject + V1? — Did you work? — did yu werk? — Ma te xebitî?

3 | Dahatûya sade | Will + kirde + V1...? — wil + subject + V1? — Will you work? — wil yu werk? — Ma tu ê bixebitî?

4 | Niha ya domdar | Am/Is/Are + kirde + V-ing...? — am/iz/ar + subject + V-ing? — Are you working? — ar yu werking? — Ma tu niha dixebitî?

5 | Rabirdûya domdar | Was/Were + kirde + V-ing...? — waz/wer + subject + V-ing? — Were you working? — wer yu werking? — Ma tu di wê demê de dixebitî?

6 | Dahatûya domdar | Will + kirde + be + V-ing...? — wil + subject + bi + V-ing? — Will you be working? — wil yu bi werking? — Ma tu ê di wê demê de bixebitî?

7 | Niha ya temamkirî | Have/Has + kirde + V3...? — hav/haz + subject + V3? — Have you worked? — hav yu werkt? — Ma te xebitiye?

8 | Rabirdûya temamkirî | Had + kirde + V3...? — had + subject + V3? — Had you worked? — had yu werkt? — Ma te heta wê demê xebitîbû?

9 | Dahatûya temamkirî | Will + kirde + have + V3...? — wil + subject + hav + V3? — Will you have worked? — wil yu hav werkt? — Ma tu ê heta wê demê xebitîbî?

10 | Niha ya temamkirî ya domdar | Have/Has + kirde + been + V-ing...? — hav/haz + subject + bin + V-ing? — Have you been working? — hav yu bin werking? — Ma tu ji demekê ve dixebitî?

11 | Rabirdûya temamkirî ya domdar | Had + kirde + been + V-ing...? — had + subject + bin + V-ing? — Had you been working? — had yu bin werking? — Ma tu heta wê demê ji demekê ve dixebitî?

12 | Dahatûya temamkirî ya domdar | Will + kirde + have + been + V-ing...? — wil + subject + hav + bin + V-ing? — Will you have been working? — wil yu hav bin werking? — Ma tu ê heta wê demê ji demekê ve dixebitî bî?

Wate | Avahî | Bilêvkirina avahiyê bi tîpên latînî

Pirs li ser tiştekî | What + alîkar + kirde + lêkera sereke? | wot + auxiliary + subject + verb?

Pirs li ser kesê ku kiryarê dike | Who + lêker? | hu + verb?

Pirs li ser kesê ku kiryar pê tê kirin | Who/Whom + alîkar + kirde + lêkera sereke? | hu/hum + auxiliary + subject + verb?

Pirs li ser cih | Where + alîkar + kirde + lêkera sereke? | wer + auxiliary + subject + verb?

Pirs li ser dem | When + alîkar + kirde + lêkera sereke? | wen + auxiliary + subject + verb?

Pirs li ser sedem | Why + alîkar + kirde + lêkera sereke? | way + auxiliary + subject + verb?

Pirs li ser hilbijartin | Which + navdêr + alîkar + kirde + lêkera sereke? | wich + noun + auxiliary + subject + verb?

Pirs li ser xwedîtiyê | Whose + navdêr...? | huz + noun...?

Pirs li ser awayê kiryarê | How + alîkar + kirde + lêkera sereke? | haw + auxiliary + subject + verb?

Pirs li ser hejmar | How many + navdêrê pirjimar...? | haw meni + plural noun...?

Pirs li ser mîqdar | How much + navdêrê nehejmarbar...? | haw maç + uncountable noun...?

Pirs li ser dirêjahiya demê | How long...? | haw long...?

Pirs li ser caran | How often...? | haw ofn...?

Pirs li ser dûrahî | How far...? | haw far...?

Rêbaza bingehîn a pirsan

Pirsa WH bi gelemperî vê avahiyê dişopîne:

WH-word + auxiliary + subject + main verb?

WH-word + alîkar + kirde + lêkera sereke?

Mînak:

Where + do + you + live?

Wer + du + yu + liv?

= Tu li ku dijî?

Lê heke peyva WH bixwe kirde be, bi gelemperî do/does/did nayê bikaranîn:

Who + works here?

Hu werks hir?

= Kî li vir dixebite?

Ev cûdahiya bingehîn e:

Who did you see? → Hu did yu si? → Te kê dît?

Who saw you? → Hu so yu? → Kê te dît?

8- Daçekirinan (ADVERBS)

1. Daçekirinanên dubarebûnê

Cure bi Kurmancî | Avahî | Bilêvkirina avahiyê | Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

Dubarebûna herdemî | Daçekirina dubarebûnê + hevok | adverb of frequency + sentence | always | olwêyz | her dem

Dubarebûna hema her dem | Daçekirina dubarebûnê + hevok | adverb of frequency + sentence | usually | yûjûelî | bi gelemperî

Dubarebûna asayî | Daçekirina dubarebûnê + hevok | adverb of frequency + sentence | normally | nôrməlî | bi awayê asayî

Dubarebûna asayî | Daçekirina dubarebûnê + hevok | adverb of frequency + sentence | generally | jenərəlî | bi giştî

Dubarebûna gelek caran | Daçekirina dubarebûnê + hevok | adverb of frequency + sentence | frequently | frîkwəntli | gelek caran

Dubarebûna carinan | Daçekirina dubarebûnê + hevok | adverb of frequency + sentence | often | ofən | pir caran

Dubarebûna carinan | Daçekirina dubarebûnê + hevok | adverb of frequency + sentence | sometimes | samtaymz | carinan

Dubarebûna kêm | Daçekirina dubarebûnê + hevok | adverb of frequency + sentence | occasionally | əkeyjənəlî | ji caran re

Dubarebûna kêm | Daçekirina dubarebûnê + hevok | adverb of frequency + sentence | rarely | rerli | kêm caran

Dubarebûna pir kêm | Daçekirina dubarebûnê + hevok | adverb of frequency + sentence | seldom | seldəm | kêm caran

Nebûna dubarebûnê | Daçekirina dubarebûnê + hevok | adverb of frequency + sentence | never | nevər | tu carî

Mînak:

I always study English.

Ay olwêyz stadi ingliş.

Ez her dem Îngilîzî dixwînim.

2. Daçekirinanên demê

Cure bi Kurmancî | Avahî | Bilêvkirina avahiyê | Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

Dema niha | Daçekirina demê | time adverb | now | naw | niha

Dema niha | Daçekirina demê | time adverb | currently | kərəntli | niha

Dema niha | Daçekirina demê | time adverb | presently | prezəntli | niha

Dema nêzîk a borî | Daçekirina demê | time adverb | recently | risəntli | vê dawiyê

Dema borî | Daçekirina demê | time adverb | yesterday | yestərdey | duh

Dema borî | Daçekirina demê | time adverb | before | bifor | berê

Dema borî | Daçekirina demê | time adverb | previously | priviəsli | berê

Dema borî | Daçekirina demê | time adverb | formerly | formərli | berê

Dema domdar | Daçekirina demê | time adverb | still | stil | hîn jî

Dema pêşerojê | Daçekirina demê | time adverb | soon | sôn | di demeke nêzîk de

Dema pêşerojê | Daçekirina demê | time adverb | later | leyter | paşê

Dema pêşerojê | Daçekirina demê | time adverb | eventually | iventşəli | di dawiyê de

Dema zû | Daçekirina demê | time adverb | early | ərli | zû

Dema dereng | Daçekirina demê | time adverb | late | leyt | dereng

Destpêk | Daçekirina demê | time adverb | first | fərst | yekem

Dawî | Daçekirina demê | time adverb | finally | faynəli | di dawiyê de

Di heman demê de | Daçekirina demê | time adverb | meanwhile | minwayl | di vê navberê de

Rêz | Daçekirina demê | time adverb | then | den | paşê

Rêz | Daçekirina demê | time adverb | afterward | aftərwərd | piştî wê

Rêz | Daçekirina demê | time adverb | afterwards | aftərwərdz | piştî wê

Rêz | Daçekirina demê | time adverb | subsequently | səbsi kwəntli | paşê

3. Daçekirinanên demê yên temamkirin û domkirinê

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

already | olredi | berê / heta niha

yet | yet | hîn / heta niha

still | stil | hîn jî

just | cest | nû / tenê

ever | evər | tu carî / di her demê de

never | nevər | tu carî

once | wans | carekê

twice | twaýs | du caran

again | əgen | dîsa

again and again | əgen end əgen | car bi car

forever | fər evər | heta hetayê

temporarily | tempərerəli | demkî

permanently | pərmənəntli | herdemî

Mînak:

She has already finished.

Şi hæz olredi finişt.

Ew jixwe qedandiye.

4. Daçekirinanên cihê

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

here | hir | li vir

there | der | li wir

everywhere | evriwer | li her derê

somewhere | samwer | li cihekî

anywhere | eniwer | li her cihekî

nowhere | nowher | li tu derê

abroad | əbrod | li derveyî welêt

overseas | oversîz | li welatekî din / li aliyê din ê deryayê

nearby | nirbay | li nêzîk

close | klows | nêzîk

far | far | dûr

away | əwey | dûr

back | bæk | paşve

forward | forwərd | pêşve

backward | bækwərd | paşve

indoors | indorz | li hundir

outdoors | awtdorz | li derve

upstairs | apsterz | li qata jorîn

downstairs | dawnsterz | li qata jêrîn

inside | insayd | li hundir

outside | awtsayd | li derve

5. Daçekirinanên astê

Ev daçekirinan astê an pileya rengdêr, lêker û daçekirinan diyar dikin.

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

very | veri | pir

really | rili | bi rastî / pir

extremely | ikstrimli | bi awayekî gelek zêde

highly | hayli | bi pileya bilind

absolutely | æbsəlutli | bi tevahî / bi temamî

completely | kəmplitli | bi temamî

totally | towətli | bi temamî

entirely | intayərli | bi tevahî

fully | fuli | bi temamî

quite | kwayt | hinekî / pir, li gorî ngihiştinê

rather | rædər | hinekî / bi awayekî

fairly | ferli | bi qasî baş

pretty | priti | pir / bi qasî

somewhat | samwat | hinekî

slightly | slaytli | hinekî

a little | ə litəl | hinekî

too | tu | zêde ji pêwistiyê

enough | inaf | têr / bes

almost | olmowst | hema hema

nearly | nirli | hema hema

barely | berli | bi zorê / hema tune

hardly | hardli | bi zorê / hema tune

scarcely | skersli | bi zorê / hema tune

deeply | dibli | kûr / bi awayekî kûr

greatly | greytli | bi awayekî mezin

so | sow | ew qas / pir

such | sac | wisa / ew qas

a lot | ə lat | gelek

a bit | ə bit | hinekî

a little bit | ə litəl bit | hinekî biçûk

Mînak:

The movie is extremely interesting.

Də muvi iz ikstrimli intrəsting.

Fîlm pir balkêş e.

6. Daçekirinanên îhtîmalê û pêbaweriyê

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

certainly | sərtənli | bêguman

definitely | defənətli | bêguman

surely | şurli | bêguman

probably | prabəbli | bi îhtîmaleke mezin

possibly | pasəbli | dibe ku

perhaps | pərhæps | belkî

maybe | meybi | belkî

apparently | əperəntli | xuya ye ku

evidently | evidəntli | eşkere ye ku

clearly | klirli | bi eşkereyî

obviously | abviəsli | eşkere ye ku

presumably | prizuməbli | bi îhtîmalê

supposedly | səpowzədli | tê gotin ku

undoubtedly | andawtədli | bêguman

arguably | argyəbli | dikare were gotin ku

likely | laykli | bi îhtîmaleke mezin

unlikely | anlaykli | bi îhtîmaleke kêm

7. Daçekirinanên helwestê û nêrîna axêver

Ev cure carinan wekî sentence adverbs an stance adverbs têne bikaranîn da ku helwesta axêver li hember hevokê nîşan bidin.

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

fortunately | forçənətli | bi bextewarî

unfortunately | anforçənətli | mixabin

luckily | lakili | bi bextewarî

sadly | sædli | mixabin / bi xemgînî

honestly | anəstli | bi rastî

frankly | fræŋkli | bi eşkereyî / bi rastî

personally | pərsənəli | ji aliyê min ve / bi kesayetî

seriously | siriəsli | bi ciddî

technically | teknəkli | ji aliyê teknîkî ve

basically | beysəkli | di bingehê de

generally | jenərəli | bi giştî

normally | nॉर्मəli | bi awayê asayî

naturally | næçərəli | bi awayê xwezayî

ideally | aydili | di rewşa herî baş de

theoretically | θiərətəkli | ji aliyê teorîkî ve

practically | præktəkli | di pratîkê de

politically | pəlitəkli | ji aliyê siyasî ve

economically | ikənoməkli | ji aliyê aborî ve

personally | pərsənəli | bi kesayetî

surprisingly | sərprayziŋli | bi awayekî balkêş / şaşker

strangely | streynjli | bi awayekî ecêb

interestingly | intrəstiŋli | bi awayekî balkêş

importantly | importəntli | bi girîngî

especially | ispeşəli | bi taybetî

particularly | pərtikyələrli | bi taybetî

8. Daçekirinanên sînorkirinê

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

only | ownli | tenê

just | cest | tenê / nû

even | ivən | heta / tewra

also | olso | her wiha

too | tu | her wiha

as well | æz wel | her wiha

mainly | meynli | bi giranî

mostly | mowstli | bi piranî

merely | mirli | tenê

simply | simpli | bi hêsanî / tenê

particularly | pərtikyələrli | bi taybetî

especially | ispeşəli | bi taybetî

exactly | igzæktli | tam bi rastî

precisely | prisaysli | bi rastî / tam

specifically | spəsifikli | bi taybetî / bi diyarî

solely | sowlli | tenê

largely | larjli | bi piranî

even | ivən | heta / tewra

indeed | indid | bi rastî

Mînak:

Only John knows the answer.

Ownli Jon nowz də ænsər.

Tenê John bersivê dizane.

9. Daçekirinanên neyînî

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

not | nat | ne / na

never | nevər | tu carî

nowhere | nowher | li tu derê

hardly | hardli | bi zorê / hema tune

scarcely | skersli | bi zorê / hema tune

barely | berli | bi zorê / hema tune

rarely | rerli | kêm caran

seldom | seldəm | kêm caran

Têbinî:

not amûr an nîşana bingehîn a neyînîkirinê ye.

I do not work.

Ay du nat werk.

Ez naxebitim.

10. Daçekirinanên encam û netîceyê

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

therefore | derfor | ji ber vê yekê

thus | das | bi vî awayî / ji ber vê yekê

consequently | konsəkwəntli | ji ber vê yekê

accordingly | əkoordəŋli | li gorî vê yekê

hence | hens | ji ber vê yekê

otherwise | adərwayz | wekî din / ne wisa

Mînak:

He was sick; therefore, he stayed home.

Hi wəz sik; derfor, hi steyd hom.

Ew nexweş bû; ji ber vê yekê, ew li malê ma.

11. Daçekirinanên têkiliyê

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

also | olso | her wiha

too | tu | her wiha

additionally | ədişənəli | zêdetir jî

moreover | morowvər | ji bilî vê yekê

furthermore | fərdərmor | her wiha

besides | bisaydz | ji bilî vê yekê

likewise | laykwayz | bi heman awayî

similarly | simələrli | bi heman awayî

12. Daçekirinanên berawirdkirin û şibandinê

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

similarly | simələrli | bi heman awayî

likewise | laykwayz | bi heman awayî

equally | ikwəli | bi awayekî wekhev

similarly | simələrli | bi awayekî şibih

comparatively | kəmperətivli | bi berawirdî

relatively | relətivli | bi awayekî nisbî

correspondingly | korəspandɪŋli | li gorî hev

13. Daçekirinanên girêdan û rêzkirinê

Ev daçekirinan ji bo girêdana ramanan û rêzkirina gotinê tên bikaranîn.

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

however | haw evər | lê belê / lê

therefore | derfor | ji ber vê yekê

moreover | morowvər | ji bilî vê yekê

furthermore | fərdərmor | her wiha

nevertheless | nevərdələs | tevî vê yekê

nonetheless | nanədələs | tevî vê yekê

meanwhile | minwayl | di vê navberê de

instead | insted | li şûna wê

otherwise | adərwayz | wekî din

consequently | konsəkwəntli | ji ber vê yekê

subsequently | səbsi kwəntli | piştî wê

alternatively | olternətivli | wekî alternatîf

finally | faynəli | di dawiyê de

firstly | fərstli | ya yekem

secondly | sekəndli | ya duyem

thirdly | θərdli | ya sêyem

next | nekst | paşê

then | den | hingê / paşê

afterward | aftərwərd | piştî wê

14. Daçekirinanên pirsê

Ev peyvên pirsê yên WH ji bo pirsîna awayê, astê, demê û dubarebûnê tên bikaranîn.

Peyv | Bilêvkirin | Wate

how | haw | çawa

when | wen | kengî

where | wer | li ku

why | way | çima

how much | haw maç | çiqas / çi qasî

how many | haw meni | çend

how often | haw ofən | çend caran

how long | haw long | çiqas dem

how far | haw far | çiqas dûr

how soon | haw sun | di çi demê de / çiqas zû

how well | haw wel | bi çiqasî baş

how quickly | haw kwikli | çiqas zû

Mînak:

How often do you exercise?

Haw ofən du yu eksərsayz?

Tu çend caran werzişê dikî?

15. Daçekirinanên awayê kirinê

Ev daçekirinan diyar dikin ku kirin çawa pêk tê.

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

quickly | kwikli | bi lez

slowly | slowli | hêdî hêdî

carefully | kerfəli | bi baldarî

easily | izili | bi hêsanî

badly | bædli | bi awayekî xirab

well | wel | baş

clearly | klirli | bi eşkereyî

quietly | kwayətli | bêdeng

loudly | lawdli | bi dengekî bilind

secretly | sikrətli | bi dizî

openly | ownpənli | bi eşkereyî

together | təgedər | bi hev re

apart | əpart | ji hev cuda

directly | dərektli | rasterast

indirectly | indirektli | ne rasterast

deliberately | dilibərətli | bi qestî

accidentally | æksədəntəli | bi xeletî / bê qest

carefully | kerfəli | bi baldarî

successfully | səksesfəli | bi serkeftinê

differently | difrəntli | bi awayekî cuda

16. Daçekirinanên pêşbînîkirinê

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

hopefully | howpfəli | bi hêvî

presumably | prizuməbli | bi texmînê

supposedly | səpowzədli | li gorî gotinan

predictably | pridiktəbli | wekî ku dihat hêvîkirin

unexpectedly | anikspəktədli | bêhêvî / bê pêşbînî

inevitably | inevətəbli | bêguman / neçar

eventually | iventşəli | di dawiyê de

17. Daçekirinanên rêzê

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

first | fərst | yekem

firstly | fərstli | ya yekem

second | sekənd | duyem

secondly | sekəndli | ya duyem

third | θərd | sêyem

thirdly | θərdli | ya sêyem

next | nekst | paşê

then | den | hingê / paşê

finally | faynəli | di dawiyê de

lastly | læstli | di dawiyê de

18. Daçekirinanên tekezê

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

certainly | sərtənli | bêguman

definitely | defənətli | bêguman

indeed | indid | bi rastî

really | rili | bi rastî

truly | truli | bi rastî

absolutely | æbsəlutli | bi temamî

actually | ækçəli | rastî / di rastiyê de

literally | litərəli | bi wateya herfî

genuinely | jenyuənli | bi rastî / bi dilsozî

clearly | klirli | bi eşkereyî

obviously | abviəsli | eşkere ye ku

surely | şurli | bêguman

right (before an adverb) | rayt | rast / tam

19. Daçekirinanên zelalkirin û ravekirinê

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

actually | ækçəli | di rastiyê de

really | rili | bi rastî

rather | rædər | belkî / bi awayekî

instead | insted | li şûna wê

specifically | spəsifikli | bi taybetî

precisely | prisaysli | bi rastî / tam

exactly | igzæktli | tam bi rastî

namely | neymli | ango / bi taybetî

simply | simpli | bi hêsanî

basically | beysəkli | di bingehê de

20. Daçekirinanên nêzîkbûnê

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

almost | olmowst | hema hema

nearly | nirli | hema hema

approximately | əpraksəmətli | nêzîkî

roughly | rafli | bi qasî / nêzîkî

about | əbawt | nêzîkî / derbarê

around | ərawnd | li dora / nêzîkî

virtually | vərçəli | hema hema / di pratîkê de

practically | præktəkli | hema hema / di pratîkê de

roughly | rafli | bi awayekî texmînî

21. Daçekirinanên tenêkirinê

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

only | ownli | tenê

merely | mirli | tenê

solely | sowlli | tenê

exclusively | iksklusivli | tenê / bi taybetî

otherwise | adərwayz | wekî din

apart | əpart | ji bilî / cuda

22. Daçekirinanên tevahiyê

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

altogether | oltəgedər | bi tevahî / bi giştî

entirely | intayərli | bi tevahî

completely | kəmplitli | bi temamî

fully | fuli | bi tevahî

wholly | howli | bi tevahî

universally | yunivərsəli | bi awayekî giştî / li seranserê cîhanê

23. Daçekirinanên girêdana hevokê û agahiyê

Ev peyv di nav daçekirinên hevokê de tên bikaranîn:

Daçekirin | Bilêvkirin | Wate

actually | ækçəli | di rastiyê de

apparently | əperəntli | xuya ye ku

certainly | sərtənli | bêguman

clearly | klirli | bi eşkereyî

definitely | defənətli | bêguman

evidently | evidəntli | eşkere ye ku

fortunately | forçənətli | bi bextewarî

frankly | fræŋkli | bi eşkereyî

generally | jenərəli | bi giştî

honestly | anəstli | bi rastî

ideally | aydili | di rewşa herî baş de

indeed | indid | bi rastî

naturally | næçərəli | bi awayê xwezayî

obviously | abviəsli | eşkere ye ku

personally | pərsənəli | ji aliyê min ve

perhaps | pərhæps | belkî

probably | prabəbli | bi îhtîmaleke mezin

seriously | siriəsli | bi ciddî

surely | şurli | bêguman

surprisingly | sərprayziŋli | bi awayekî şaşker

theoretically | θiərətəkli | ji aliyê teorîkî ve

unfortunately | anforçənətli | mixabin

Cure bi Kurmancî | Avahî | Bilêvkirina avahiyê | Mînak | Bilêvkirin | Wate

Çêkirina daçekirinê ji rengdêrê – rêbaza bingehîn | Rengdêr + -ly | adjective + -ly | quick → quickly | kwik → kwikli | zû → bi lez

Rengdêrên ku bi -y diqedin | Rûniştina y + -ily | adjective - y + -ily | happy → happily | hæpi → hæpəli | kêfxweş → bi kêfxweşî

Rengdêrên ku bi -le diqedin | Jêbirina e + -y | adjective - e + -y | gentle → gently | jentəl → jentli | nerm → bi nermî

Rengdêrên ku bi -ic diqedin | Rengdêr + -ally | adjective + -ally | basic → basically | beysik → beysəkli | bingehîn → di bingehê de

Hin rengdêrên ku bi -ic diqedin | Rengdêr + -ally | adjective + -ally | dramatic → dramatically | drəmætik → drəmætikəli | dramatîk → bi awayekî dramatîk

Hin rengdêrên ku bi -ue diqedin | Rengdêr + -ly | adjective + -ly | true → truly | tru → truli | rast → bi rastî

Rengdêrên ku bi -ll diqedin | Rengdêr + -y | adjective + -y | full → fully | ful → fuli | tijî → bi tevahî

Daçekirin bê guhertin | Heman peyv | same word | fast → fast | fæst → fæst | zû → bi lez

Daçekirin bê guhertin | Heman peyv | same word | hard → hard | hard → hard | dijwar / bi zorê → bi dijwarî

Daçekirin bê guhertin | Heman peyv | same word | late → late | leyt → leyt | dereng → dereng

Daçekirin bê guhertin | Heman peyv | same word | early → early | ərli → ərli | zû → zû

Daçekirina bê rêkûpêk | Forma taybet | irregular form | good → well | gud → wel | baş → baş

Daçekirin ji navdêrê | Navdêr + -ward/-wards | noun + -ward/-wards | home → homeward | hom → homwərd | mal → ber bi malê ve

Daçekirin ji navdêrê | Navdêr + -wise | noun + -wise | clock → clockwise | klok → klokwayz | saet → li gorî aliyê çerxê saetê

Daçekirina pêkhatî | Peyv + peyv | word + word | somehow | samhaw | bi rengekî

Daçekirina pêkhatî | Peyv + peyv | word + word | everywhere | evriwer | li her derê

Îfadeyên daçekî | Îfade + navdêr û pêşgir | adverbial phrase | in the morning | in də mornɪŋ | di sibehê de

9- Girêder (CONJUNCTIONS)

. Girêderên hevrêzker — Coordinating Conjunctions

Ev girêder hêmanên hevûdu di rêzimanê de bi hev ve girêdidin.

Girêder Pronunciation (nêzîkî dengê Îngilîzî) Wate

and — end — û

but — bat — lê

or — or — an

nor — nor — ne jî

for — for — ji ber ku

yet — yet — lê dîsa jî

so — so — ji ber vê yekê

FANBOYS

For — for — ji ber ku

And — end — û

Nor — nor — ne jî

But — bat — lê

Or — or — an

Yet — yet — lê dîsa jî

So — so — ji ber vê yekê

I was tired, but I worked.

Ay woz tayrd, bat ay werkt.

Ez westiyayî bûm, lê min xebitî.

2. Girêderên binrêzker — Subordinating Conjunctions

Ev girêder hevokekê ya binrêz bi hevoka sereke ve girêdidin.

Girêderên sedemê

Girêder Pronunciation Wate

because — bikoz / koz — ji ber ku

since — sins — ji ber ku / ji dema ku

as — ez — ji ber ku / wekî ku

seeing that — siying dhat — ji ber ku

seeing as — siying ez — ji ber ku

now that — naw dhat — niha ku

given that — givin dhat — ji ber ku

considering that — konsidering dhat — bi berçavgirtina vê yekê ku

inasmuch as — inez maç ez — ji ber ku / heta wê astê ku

insofar as — inso far ez — heta wê astê ku

insomuch as — insomaç ez — ji ber ku / heta wê astê ku

in that — in dhat — ji ber ku

I stayed home because I was tired.

Ay steyd hom bikoz ay woz tayrd.

Ez li malê mam, ji ber ku westiyayî bûm.

3. Girêderên şertê

Girêder Pronunciation Wate

if — if — heke

unless — anles — heke ne / heya ku nebe

provided — provaydid — bi şertê ku

provided that — provaydid dhat — bi şertê ku

providing — provayding — bi şertê ku

providing that — provayding dhat — bi şertê ku

as long as — ez long ez — heya ku / bi şertê ku

so long as — so long ez — heya ku

on condition that — on kondishin dhat — bi şertê ku

in case — in keys — ji bo ku heke / di rewşa ku

in the event that — in dhi ivent dhat — di rewşa ku

assuming that — esuming dhat — bi texmîna ku

supposing that — sepouzing dhat — bêje ku / bi texmîna ku

suppose that — sepouz dhat — texmîn bike ku

given that — givin dhat — bi berçavgirtina vê yekê ku

granted that — grantid dhat — her çend ku

granting that — granting dhat — her çend ku

If you study, you will learn.

If yu stadi, yu wil lern.

Heke tu bixwînî, tu ê fêr bibî.

4. Girêderên nakokî û tavandinê

Girêder Pronunciation Wate

although — ol-dhou — her çend ku

though — dhou — her çend ku

even though — îven dhou — tevî ku

even if — îven if — her çend heke

whereas — weraz — lê belê / dema ku

while — wayl — dema ku / lê belê

whilst — waylst — dema ku

albeit — olbî-it — her çend ku

much as — maç ez — her çend ku

however much — haw-ev-er maç — çiqas jî

no matter how — no met-er haw — çiqas jî

no matter what — no met-er wot — çi dibe bila bibe

no matter who — no met-er hu — kî dibe bila bibe

no matter where — no met-er wer — li ku dibe bila bibe

no matter when — no met-er wen — kengî dibe bila bibe

no matter which — no met-er wiç — kîjan dibe bila bibe

Even though he was tired, he continued.

Îven dhou hi woz tayrd, hi kentinyud.

Tevî ku ew westiyayî bû, wî berdewam kir.

5. Girêderên demê

Girêder Pronunciation Wate

when — wen — dema ku

whenever — wen-ev-er — her carê ku

while — wayl — dema ku

whilst — waylst — dema ku

before — bifor — berî ku

after — after — piştî ku

until / till / 'til / 'till — antil / til / til / til — heta ku

since — sins — ji dema ku

once — wans — gava ku / carekê ku

as soon as — ez sun ez — gava ku / bi lez piştî ku

as long as — ez long ez — heya ku

so long as — so long ez — heya ku

by the time — bay dhi taym — heta wê demê ku

every time — evri taym — her carê

each time — îç taym — her carê

the moment — dhi moument — di wê kêliyê de ku

the minute — dhi minit — di wê kêliyê de ku

the instant — dhi instant — di wê kêliyê de ku

directly — dayrektli — gava ku / rasterast piştî ku

immediately — imîdi-etli — yekser piştî ku

hardly... when — hardli... wen — hê ku... gava ku

scarcely... when — skersli... wen — hê ku... gava ku

no sooner... than — no suner... dhan — di cih de ku... paşê

Call me when you arrive.

Kol mi wen yu erayv.

Gava tu bigihîjî, bangî min bike.

6. Girêderên armancê

Girêder Pronunciation Wate

so that — so dhat — da ku

in order that — in order dhat — ji bo ku

lest — lest — ji bo ku... nebe / ji tirsa ku

for fear that — for fir dhat — ji tirsa ku

in case — in keys — ji bo ku / di rewşa ku

I studied hard so that I could pass.

Ay stadid hard so dhat ay kud pas.

Min bi awayekî cidî xwend da ku ez bikaribim derbas bibim.

7. Girêderên encamê

Girêder Pronunciation Wate

so... that — so... dhat — ew qas... ku

such... that — saç... dhat — wisa... ku

so that — so dhat — bi vî awayî ku

such that — saç dhat — wisa ku

He was so tired that he slept immediately.

Hi woz so tayrd dhat hi slept imîdi-etli.

Ew ewqas westiyayî bû ku yekser razayî.

8. Girêderên berawirdê

Girêder Pronunciation Wate

than — dhan — ji

as... as — ez... ez — wekî / bi heman astê

not as... as — not ez... ez — ne bi heman astê

as if — ez if — mîna ku

as though — ez dhou — mîna ku

just as — jest ez — tam mîna ku

the more... the more — dhi mor... dhi mor — çiqas zêdetir... ewqas zêdetir

the more... the less — dhi mor... dhi les — çiqas zêdetir... ewqas kêmtir

the less... the more — dhi les... dhi mor — çiqas kêmtir... ewqas zêdetir

the less... the less — dhi les... dhi les — çiqas kêmtir... ewqas kêmtir

She is taller than I am.

Şi iz toler dhan ay em.

Ew ji min dirêjtir e.

9. Girêderên awayê û mînakdanê

Girêder Pronunciation Wate

as — ez — wekî

as if — ez if — mîna ku

as though — ez dhou — mîna ku

just as — jest ez — tam mîna ku

the way — dhi way — awayê ku

in the way that — in dhi way dhat — bi awayê ku

however — haw-ev-er — bi her awayî / çawa ku

however you — haw-ev-er yu — çawa ku tu

He talks as if he knows everything.

Hi toks ez if hi nouz evrithing.

Ew diaxive mîna ku her tiştî dizane.

10. Girêderên vebijartinê

Girêder Pronunciation Wate

or — or — an

either... or — îdher... or — yan... yan

whether... or — wedher... or — gelo... an

whether... or not — wedher... or not — gelo... an na

Either you come or I leave.

Îdher yu kam or ay lîv.

Yan tu were, yan jî ez biçim.

11. Girêderên cotî

Correlative Conjunctions

Avahî Pronunciation Wate

both... and — bouth... end — hem... hem jî

either... or — îdher... or — yan... yan

neither... nor — naydher... nor — ne... ne jî

not only... but also — not ounli... bat olso — ne tenê... lê her wiha

whether... or — wedher... or — gelo... an

whether... or not — wedher... or not — gelo... an na

rather... than — radher... dhan — ji dêvla... / ne... lê

no sooner... than — no suner... dhan — gava ku... yekser

hardly... when — hardli... wen — hê ku... gava ku

scarcely... when — skersli... wen — hê ku... gava ku

barely... when — berli... wen — hê ku... gava ku

the more... the more — dhi mor... dhi mor — çiqas zêdetir... ewqas zêdetir

the more... the less — dhi mor... dhi les — çiqas zêdetir... ewqas kêmtir

the less... the more — dhi les... dhi mor — çiqas kêmtir... ewqas zêdetir

the less... the less — dhi les... dhi les — çiqas kêmtir... ewqas kêmtir

12. Girêderên zêdekirinê

Girêder Pronunciation Wate

and — end — û

as well as — ez wel ez — her wiha

not to mention — not tu menşin — bêyî ku behsa... bê kirin

besides — bisaydz — ji bilî / her wiha

let alone — let eloun — ne ku... / ne behsa... bike

much less — maç les — ne ku ewqas jî

to say nothing of — tu sey nathing ov — bêyî ku behsa... bê kirin

apart from — epart from — ji bilî / her wiha

aside from — esayd from — ji bilî / her wiha

Hin ji van dikarin wekî pêşgirên pêşgotinê an avahiyên girêdanê bên bikaranîn; ji ber vê yekê, ne hemû caran wekî girêderên rastîn têne dabeşkirin.

13. Girêderên îstîsnayê

Girêder Pronunciation Wate

except that — iksept dhat — ji bilî ku

except when — iksept wen — ji bilî dema ku

except if — iksept if — ji bilî heke

save that — sey v dhat — ji bilî ku

but that — bat dhat — lê ku / ji bilî ku

unless — anles — heke ne / heya ku nebe

14. Girêderên texmînê

Girêder Pronunciation Wate

assuming that — esuming dhat — bi texmîna ku

supposing that — sepouzing dhat — bi texmîna ku

suppose that — sepouz dhat — texmîn bike ku

presuming that — prizuming dhat — bi texmîna ku

provided that — provaydid dhat — bi şertê ku

providing that — provayding dhat — bi şertê ku

given that — givin dhat — bi berçavgirtina vê yekê ku

granting that — granting dhat — her çend ku

granted that — grantid dhat — her çend ku

15. Girêderên bijartina azad

Girêder Pronunciation Wate

whoever — hu-ev-er — her kesê ku

whomever — hu-m-ev-er — her kesê ku kiryar lê dikeve

whatever — wot-ev-er — her tiştê ku

whichever — wiç-ev-er — her kîjanê ku

wherever — wer-ev-er — li her derê ku

whenever — wen-ev-er — her carê ku

however — haw-ev-er — çawa ku / bi her awayî

Whoever comes can enter.

Hu-ev-er kamz ken enter.

Her kesê ku were dikare bikeve hundir.

Whatever you choose is fine.

Wot-ev-er yu çuz iz fayn.

Her tiştê ku tu hilbijêrî baş e.

16. Girêderên kevnar û edebî

Ev peyv di Îngilîziya niha de hene, lê di axaftina rojane de kêm tên bikaranîn.

Peyv Pronunciation Wate

albeit — olbî-it — her çend ku

albeit that — olbî-it dhat — her çend ku

albeit when — olbî-it wen — her çend dema ku

albeit with — olbî-it with — her çend bi

insofar as — inso far ez — heta wê astê ku

inasmuch as — inez maç ez — ji ber ku

insomuch as — insomaç ez — heta wê astê ku

notwithstanding that — not-with-standing dhat — tevî ku

whereas — weraz — lê belê / dema ku

whilst — waylst — dema ku

lest — lest — ji tirsa ku

save that — sey v dhat — ji bilî ku

provided that — provaydid dhat — bi şertê ku

supposing that — sepouzing dhat — bi texmîna ku

17. Peyvên ku wekî girêder tên bikaranîn, lê bi rastî ne girêderên asayî ne

Ev peyv gelek caran ne girêderên rasterast in, lê hokerên girêderî ne:

Peyv Pronunciation Dabeşkirina gelemperî Wate

however — haw-ev-er — hokera girêderî — lê belê

therefore — dher-for — hokera girêderî — ji ber vê yekê

moreover — mor-ou-ver — hokera girêderî — her wiha

furthermore — fer-dher-mor — hokera girêderî — zêdeyî vê

nevertheless — nev-er-dhe-les — hokera girêderî — tevî vê yekê

nonetheless — non-dhe-les — hokera girêderî — tevî vê yekê

consequently — konsekwentli — hokera girêderî — ji ber vê yekê

otherwise — adher-wayz — hokera girêderî — wekî din

instead — in-sted — hokera girêderî — li şûna wê

meanwhile — min-wayl — hokera girêderî — di vê navberê de

thus — dhes — hokera girêderî — ji ber vê yekê / bi vî awayî

hence — hens — hokera girêderî — ji ber vê yekê

Mînak:

I was tired; however, I worked.

Ay woz tayrd; haw-ev-er, ay werkt.

Ez westiyayî bûm; lê belê, min xebitî.

Ji ber vê yekê, however wekî but nayê bikaranîn.

Ev awayê nivîsînê rast nîne:

❌ I was tired, however I worked.

Rêbazên rast:

✅ I was tired, but I worked.

Yan jî:

✅ I was tired; however, I worked.

If only — if ounli — kaş ku / mixabin ku

If only I played — kaş min dilîst.

Anyway / Anyways — eni-way / eni-wayz — her çiqas be / di her rewşê de

10- Pêşgirên pêwendiyê (PREPOSITIONS)

Pêşgirên pêwendiyê yên bingehîn

Pêşgir Pronunciation Wate Mînaka tevahî Pronunciation Wergêrana wateyê

about — ebawt — derbarê / li ser — We talked about the problem. — Wi tokt ebawt dhi problem. — Me derbarê pirsgirêkê de axivî.

above — ebav — li jor / ji bilindtir — The lamp is above the table. — Dhi lamp iz ebav dhi teybel. — Çira li ser maseyê ye.

across — ekros — ji aliyekî bo aliyê din — We walked across the street. — Wi wokt ekros dhi strît. — Me ji aliyekî kolanê derbas bû.

after — after — piştî — We met after lunch. — Wi met after lanç. — Me piştî firavînê hev dît.

against — egenst — li dijî / xwe dispêre — The ladder is against the wall. — Dhi ladder iz egenst dhi wol. — Merdivan li dîwarê xwe dispêre.

along — elong — li ber dirêjahiya — We walked along the river. — Wi wokt elong dhi riv-er. — Me li kêleka çemê meşiya.

amid — emid — di nav / di navbera — He stood amid the crowd. — Hi stud emid dhi kraw d. — Ew di nav girseyê de sekinî.

among — emang — di nav / di nav koma — She was among friends. — Şi woz emang frendz. — Ew di nav hevalan de bû.

around — erawnd — li dora — We sat around the table. — Wi set erawnd dhi teybel. — Me li dora maseyê rûnişt.

at — et — li / di cihê taybet de — I am at school. — Ay em et skul. — Ez li dibistanê me.

before — bifor — berî — Come before noon. — Kam bifor nun. — Berî nîvro were.

behind — bihaind — li pişt — The car is behind the house. — Dhi kar iz bihaind dhi haw s. — Erebe li pişt malê ye.

below — bilou — li jêr / kêmtir ji — The temperature is below zero. — Dhi tempricher iz bilou zîro. — Germahî ji sifirê kêmtir e.

beneath — binîth — li bin — The keys are beneath the book. — Dhi kîz ar binîth dhi buk. — Mifte li bin pirtûkê ne.

beside — bisayd — li kêleka — Sit beside me. — Sit bisayd mi. — Li kêleka min rûne.

besides — bisaydz — ji bilî / her wiha — Besides English, she speaks Arabic. — Bisaydz Inglish, şi spîks Arabic. — Ji bilî Îngilîzî, ew Erebî jî diaxive.

between — bitwîn — di navbera du tiştan de — The shop is between two buildings. — Dhi şop iz bitwîn tu bildingz. — Dikan di navbera du avahiyan de ye.

beyond — biyond — li wê aliyê / ji wê derê — The village is beyond the mountain. — Dhi vilij iz biyond dhi maunten. — Gund li pişt çiyê ye.

by — bay — ji aliyê / li kêleka / heta demekê — The book was written by her. — Dhi buk woz ritn bay her. — Pirtûk ji aliyê wê ve hat nivîsîn.

concerning — konsêrning — derbarê / li ser — We talked concerning the project. — Wi tokt konsêrning dhi project. — Me derbarê projeyê de axivî.

despite — dispayt — tevî ku — Despite the rain, we went out. — Dispayt dhi reyn, wi went awt. — Tevî baranê, me derket derve.

down — dawn — ber bi jêr ve — He walked down the hill. — Hi wokt dawn dhi hil. — Ew ber bi jêrê girê ve meşiya.

during — dyuring — di dema / di navbera demê de — I slept during the flight. — Ay slept dyuring dhi flayt. — Min di dema firînê de xew kir.

except — iksept — ji bilî — Everyone came except John. — Evri-wan keym iksept Jon. — Ji bilî John, hemû hatin.

for — for — ji bo / ji bo demekê — This gift is for you. — Dhis gift iz for yu. — Ev diyari ji bo te ye.

from — from — ji — I came from Kuwait. — Ay keym from Kuwait. — Ez ji Kuweytê hatim.

in — in — di hundirê / li — She is in the room. — Şi iz in dhi rum. — Ew di odeyê de ye.

inside — insayd — di hundirê — The keys are inside the bag. — Dhi kîz ar insayd dhi bag. — Mifte di hundirê çenteyê de ne.

into — intu — ber bi hundirê ve — He went into the room. — Hi went intu dhi rum. — Ew çû hundirê odeyê.

like — layk — mîna / wekî — He runs like a professional. — Hi ranz layk e profeshenel. — Ew mîna kesekî pispor direve.

near — nir — nêzîkî — I live near the school. — Ay liv nir dhi skul. — Ez nêzîkî dibistanê dijîm.

of — ov — ya / ji / xwedîtiya — The door of the house is open. — Dhi dor ov dhi haw s iz oupen. — Deriyê malê vekirî ye.

off — of — ji ser / dûr ji — Take your shoes off the table. — Teyk yor şuz of dhi teybel. — Pêlavên xwe ji ser maseyê rake.

on — on — li ser — The book is on the table. — Dhi buk iz on dhi teybel. — Pirtûk li ser maseyê ye.

onto — ontu — ber bi serê ve — The cat jumped onto the table. — Dhi ket jampt ontu dhi teybel. — Pisîk çû ser maseyê.

opposite — opozit — li hemberî — The bank is opposite the hotel. — Dhi bank iz opozit dhi houtel. — Bank li hemberî otêlê ye.

out — awt — derve / ji hundir derve — He went out the door. — Hi went awt dhi dor. — Ew ji derî derket derve.

outside — awtsayd — li derve — They are outside the house. — Dhey ar awtsayd dhi haw s. — Ew li derveyî malê ne.

over — ouver — li jor / li ser — The plane flew over the city. — Dhi pleyn flu ouver dhi siti. — Balafir li ser bajarê firî.

past — past — derbasî / ji aliyê... ve — We walked past the school. — Wi wokt past dhi skul. — Me ji dibistanê derbas bû.

regarding — rigarding — derbarê / li ser — I have a question regarding the plan. — Ay hev e kwestşen rigarding dhi plan. — Pirsek min derbarê planê de heye.

round — rawnd — li dora — We walked round the park. — Wi wokt rawnd dhi park. — Me li dora parkê meşiya.

since — sins — ji dema ku — I have lived here since 2020. — Ay hev livd hir sins tu-thawzend twenti. — Ez ji sala 2020-an ve li vir dijîm.

through — thru — di nav... re / bi nav — We walked through the tunnel. — Wi wokt thru dhi tenel. — Me di nav tunelê re derbas bû.

throughout — thru-awt — di tevahiya... de — It rained throughout the day. — It rey nd thru-awt dhi dey. — Di tevahiya rojê de baran barî.

till — til — heta — Wait till tomorrow. — Weyt til temoro. — Heta sibê bisekine.

to — tu — ber bi / ji bo — I went to school. — Ay went tu skul. — Ez çûm dibistanê.

toward — tord — ber bi — He walked toward me. — Hi wokt tord mi. — Ew ber bi min ve meşiya.

towards — tordz — ber bi — She ran towards the door. — Şi ran tordz dhi dor. — Ew ber bi derî ve baz da.

under — ander — li bin — The cat is under the table. — Dhi ket iz ander dhi teybel. — Pisîk li bin maseyê ye.

underneath — ander-nîth — li bin — The bag is underneath the chair. — Dhi bag iz ander-nîth dhi çer. — Çente li bin kursiyê ye.

unlike — anlayk — ne mîna / berevajî — Unlike him, I am quiet. — Anlayk him, ay em kwayet. — Berevajî wî, ez bêdeng im.

until — antil — heta — Stay here until Friday. — Stey hir antil Fraydey. — Heta Înê li vir bimîne.

up — ap — ber bi jor ve — He walked up the stairs. — Hi wokt ap dhi sterz. — Ew ji derenceyan ber bi jor ve çû.

upon — ep-on — li ser / gava ku — Upon arrival, call me. — Epon erayvel, kol mi. — Gava tu gihîştî, bangî min bike.

via — vay-e / vî-e — bi rêya — We traveled via Dubai. — Wi treveld vay-e Dubai. — Me bi rêya Dubai rêwîtî kir.

with — with — bi / bi hev re — I went with my brother. — Ay went with may bradher. — Ez bi birayê xwe re çûm.

within — widin — di hundirê demê de / di nav de — Finish it within an hour. — Finish it widin en aw-er. — Di nav saetekê de wê temam bike.

without — widawt — bêyî — He left without his phone. — Hi left widawt hiz foun. — Ew bêyî telefona xwe çû.

2. Pêşgirên pêwendiyê yên pêkhatî

Ev îfadeyên ji çend peyvan pêkhatî ne, lê wekî yek pêşgir têne bikaranîn.

Îfade Pronunciation Wate Mînak Pronunciation Wergêrana wateyê

according to — ekording tu — li gorî — According to the report, sales increased. — Ekording tu dhi riport, seylz inkrist. — Li gorî raporê, firotin zêde bû.

ahead of — ehed ov — li pêş / berî — She arrived ahead of us. — Şi erayvd ehed ov as. — Ew berî me gihîşt.

along with — elong with — bi hev re / her wiha — He came along with his brother. — Hi keym elong with hiz bradher. — Ew bi birayê xwe re hat.

apart from — epart from — ji bilî / ji xeynî — Apart from John, everyone agreed. — Epart from Jon, evri-wan egriyd. — Ji bilî John, hemû razî bûn.

as for — ez for — derbarê... de / ji aliyê... ve — As for me, I agree. — Ez for mi, ay egri. — Ji aliyê min ve, ez razî me.

as of — ez ov — ji roja / demê ku — As of Monday, the rule applies. — Ez ov Mandey, dhi rul eplayz. — Ji roja Duşemê ve, ev qaîde derbasdar e.

as to — ez tu — derbarê / li ser — There is uncertainty as to the cause. — Dher iz ansertenti ez tu dhi koz. — Derbarê sedemê de nezelaliyek heye.

because of — bikoz ov — ji ber / ji sedema — We stayed home because of the rain. — Wi steyd hom bikoz ov dhi reyn. — Me ji ber baranê li malê ma.

by means of — bay mînz ov — bi rêya / bi alîkariya — We solved it by means of a computer. — Wi solvd it bay mînz ov e kompyuter. — Me bi alîkariya komputerê çareser kir.

by way of — bay wey ov — bi rêya — We went by way of London. — Wi went bay wey ov Landen. — Me bi rêya Londonê çû.

close to — klous tu — nêzîkî — The school is close to my house. — Dhi skul iz klous tu may haw s. — Dibistan nêzîkî mala min e.

due to — dyu tu — ji ber / ji sedema — The flight was delayed due to fog. — Dhi flayt woz dileyd dyu tu fog. — Firîn ji ber mijê dereng ket.

except for — iksept for — ji bilî — Everyone came except for Mary. — Evri-wan keym iksept for Mery. — Ji bilî Mary, hemû hatin.

far from — far from — dûr ji / ne hîç — The answer is far from simple. — Dhi anser iz far from simpel. — Bersiv hêsan nîne tu carî.

in addition to — in edişen tu — ji bilî / her wiha — In addition to English, he studies Arabic. — In edişen tu Inglish, hi stadiz Arabic. — Ew ji bilî Îngilîzî, Erebî jî dixwîne.

in case of — in keys ov — di rewşa — Call me in case of emergency. — Kol mi in keys ov imerjensi. — Di rewşa awarte de bangî min bike.

in front of — in front ov — li pêş — The car is in front of the house. — Dhi kar iz in front ov dhi haw s. — Erebe li pêş mala ye.

in place of — in pleys ov — li şûna — Use this in place of sugar. — Yuz dhis in pleys ov şugar. — Vê li şûna şekirê bi kar bîne.

in spite of — in spayt ov — tevî — In spite of the rain, we left. — In spayt ov dhi reyn, wi left. — Tevî baranê, me çû.

in terms of — in termz ov — ji aliyê / di warê — In terms of price, it is cheap. — In termz ov prays, it iz çîp. — Ji aliyê bihayê ve, ew erzan e.

instead of — in-sted ov — li şûna — I drank tea instead of coffee. — Ay drank tî in-sted ov kofi. — Min li şûna qehweyê çay vexwar.

next to — nekst tu — li kêleka — Sit next to me. — Sit nekst tu mi. — Li kêleka min rûne.

on account of — on ekawnt ov — ji ber / ji sedema — The match was canceled on account of rain. — Dhi maç woz kenseld on ekawnt ov reyn. — Lîstik ji ber baranê hat betal kirin.

on behalf of — on biha f ov — li şûna / bi navê — I spoke on behalf of the team. — Ay spouk on biha f ov dhi tîm. — Min bi navê tîmê axivî.

on top of — on top ov — li ser / li serê — The keys are on top of the box. — Dhi kîz ar on top ov dhi boks. — Mifte li ser qutiyê ne.

out of — awt ov — ji hundir derve / ji — He walked out of the room. — Hi wokt awt ov dhi rum. — Ew ji odeyê derket.

owing to — ouing tu — ji ber / ji sedema — The event was canceled owing to rain. — Dhi ivent woz kenseld ouing tu reyn. — Çalakî ji ber baranê hat betal kirin.

prior to — prayor tu — berî — Prior to the meeting, we prepared. — Prayor tu dhi mîting, wi priperd. — Berî civînê, me xwe amade kir.

regardless of — rigardles ov — bêyî ku were hesibandin — We will continue regardless of the cost. — Wi wil kentinyu rigardles ov dhi kost. — Em ê bêyî ku lêçûn were hesibandin berdewam bikin.

thanks to — thengks tu — bi saya — Thanks to you, we succeeded. — Thengks tu yu, wi seksîdid. — Bi saya te, me serkeft.

together with — tugedher with — bi hev re — She came together with her friends. — Şi keym tugedher with her frendz. — Ew bi hevalên xwe re hat.

up to — ap tu — heta / heya — Up to ten people can enter. — Ap tu ten pîpel ken enter. — Heta deh kes dikarin bikevin hundir.

with regard to — with rigard tu — derbarê / li ser — With regard to your question, I agree. — With rigard tu yor kwestşen, ay egri. — Derbarê pirsê te de, ez razî me.

with respect to — with rispekt tu — di derbarê de / li ser — With respect to this issue, we disagree. — With rispekt tu dhis îşu, wi disagri. — Di derbarê vê mijarê de, em li hev nakin.

3. Îfadeyên pêşgirî yên pêkhatî û fermî

Îfade Pronunciation Wate

by virtue of — bay vertyu ov — bi saya / bi hêza

by dint of — bay dint ov — bi saya / ji ber

by reason of — bay rîzen ov — ji ber / ji sedema

by courtesy of — bay kertesi ov — bi saya / bi rêya

by order of — bay order ov — bi fermana

by reference to — bay referens tu — bi vegerandina balê bo

by means of — bay mînz ov — bi alîkariya

by way of — bay wey ov — bi rêya

in accordance with — in ekordens with — li gorî

in comparison with — in komperisen with — bi berawirdkirina bi

in connection with — in konekşen with — di têkiliyê de bi

in contrast to — in kontrast tu — berevajî

in exchange for — in iksçeyn j for — di berdêla

in favor of — in feyver ov — ji bo / alîgirê

in lieu of — in lyu ov — li şûna

in relation to — in rileyşen tu — di têkiliyê de bi

in response to — in rispons tu — di bersiva de

in search of — in serç ov — li lêgerîna

in view of — in vyu ov — bi berçavgirtina

on the basis of — on dhi beysis ov — li ser bingeha

on the grounds of — on dhi grawndz ov — li ser bingeha / ji ber

with a view to — with e vyu tu — bi armanca

with the exception of — with dhi iksepşen ov — ji bilî

with the help of — with dhi help ov — bi alîkariya

with reference to — with referens tu — derbarê / li ser

4. Pêşgirên kevnar, kêm-bikaranîn û edebî

Hin ji van peyvan di Îngilîziya kevnar, zimanê qanûnî, edebî an fermî de zêdetir xuya dibin.

Peyv Pronunciation Wate

abaft — ebaft — li pişt / li aliyê paş

alongside — elong-sayd — li kêleka

amidst — emidst — di nav

amongst — emangst — di nav

astride — estrayd — li ser / bi lingên li her du aliyan

athwart — ethwort — bi awayekî çapraz

atop — etop — li ser

barring — bering — ji bilî / heke nebe

circa — serka — nêzîkî / li dora (bi taybetî ji bo salan)

cum — kam — bi / wekî

ere — îr — berî

notwithstanding — not-with-standing — tevî / her çend

per — per — ji bo her yek / bi rêya

save — sey v — ji bilî

vis-à-vis — vî-a-vî — li hemberî / di têkiliyê de bi

worth — werth — bi nirxa / hêjayî

Mînak:

Notwithstanding the difficulties, we continued.

Not-with-standing dhi difikel tîz, wi kentinyud.

Tevî zehmetiyan, me berdewam kir.

5. Rêxistina pêşgirên cihê

Ev awayê dabeşkirinê dikare têkiliyên cihê yên cuda nîşan bide:

Têkilî Pêşgir

Hundir in, inside, within

Ber bi hundir ve into

Derve out, outside

Li ser rûber on

Ber bi ser rûber ve onto

Li jor above, over, atop, on top of

Li bin under, below, beneath, underneath

Li pêş in front of, before

Li pişt behind

Li kêleka beside, by, next to, alongside

Di navbera du tiştan de between

Di nav komekê de among, amongst

Nêzîkî near, close to

Li hemberî opposite, across from

Li dora around, round

Bi nav re across, through

Li kêleka dirêjahiya along

Ber bi toward, towards

Dûr ji away from, off

Derbasî / ji wê derê past, beyond

6. Pêşgirên demê

Têkiliya demê Pêşgir Mînak

Demek taybet at at 5 o'clock

Roja / tarîx on on Monday

Meh / sal / heyama demê in in 2026

Berî before, prior to, ahead of before lunch

Piştî after, following after work

Di dema during during the meeting

Ji dema ku since since Monday

Ji bo heyamekê for for two hours

Heta until, till until Friday

Ji demê... heta demê from … to from Monday to Friday

Di tevahiya demê de throughout throughout the year

Heta demekê by by Friday

Berî demeke diyarkirî by by 6 p.m.

Di hundirê demê de within within two hours

Nêzîkî around, about around noon

Nêzîkî demekê near near midnight

7. Pêşgirên sedemê û armancê

Pêşgir / îfade Pronunciation Wate

because of — bikoz ov — ji ber

due to — dyu tu — ji ber

owing to — ouing tu — ji ber

on account of — on ekawnt ov — ji ber

as a result of — ez e rizalt ov — wekî encama

thanks to — thengks tu — bi saya

for — for — ji bo / ji ber

for the sake of — for dhi seyk ov — ji bo / ji ber

with a view to — with e vyu tu — bi armanca

in order to — in order tu — ji bo ku

* in order to bi gelemperî bi lêkera paşê tê bikaranîn, ji ber vê yekê ew bi pêşgirên asayî re tam wek hev nîne.

8. Qaîdeya bingehîn: pêşgir + navdêr / cînav / V-ing

Preposition + noun / pronoun / V-ing

Preposition + noun / pronoun / V-ing

Wate: pêşgir + navdêr / cînav / lêkera bi dawîya -ing

Bi navdêr

I am in the house.

Ay em in dhi haw s.

Ez di malê de me.

Bi cînav

This gift is for him.

Dhis gift iz for him.

Ev diyari ji bo wî ye.

Bala xwe bidê:

for him ✅

for he ❌

Ji pişt pêşgirê, cînav divê di rewşa kirdeyê de nebe; cînavê kirdeyî bi cînavê têgihiştinê ve were guherandin.

Bi V-ing

She is good at cooking.

Şi iz gud et kuking.

Ew di çêkirina xwarinê de baş e.

He left without saying goodbye.

Hi left widawt seying gudbay.

Ew bêyî ku xatirê xwe bixwaze çû.

9. Cudahiyên di navbera pêşgirên nêzîk de

Peyv Wateya bingehîn Mînak

in — di hundirê — in the room

into — tevgera ber bi hundir ve — go into the room

on — li ser rûber — on the table

onto — tevgera ber bi rûberê ve — jump onto the table

at — cih an xala taybet — at the station

to — ber bi cihêkî ve — go to school

by — li kêleka / bi rêya / heta demekê — by the door / by car / by Friday

with — bi / bi alîkariya — with him / with a knife

from — ji — from London

of — têkiliya xwedîtiyê — the door of the house

for — ji bo / ji bo heyamekê — for you / for two hours

since — ji xala destpêkê ve — since Monday

during — di heyama — during the meeting

until — heta demekê — until Friday

between — di navbera du tiştan de — between John and Mary

among — di nav komekê de — among friends

above — li jor — above the table

over — li jor / li seranserê — over the bridge

below — li jêr — below the line

under — li bin — under the table

beside — li kêleka — beside me

besides — ji bilî / her wiha — besides English

because of / cause of — ji ber — because of rain

despite — tevî — despite the rain

in spite of — tevî — in spite of the rain

aboard — li ser / di hundirê wesayîtê de

11- Diyarker (DETERMINERS)

Diyarkerên bingehîn

Diyarker | Bilêvkirin | Wate | Mînaka tevahî | Bilêvkirina mînakê | Werger

a | ə | yek kes / yek tişt; ne diyar | I saw a dog. | ay so ə dog | Min kûçikek dît.

an | an | yek kes / yek tişt; ne diyar | She ate an apple. | şî et an epıl | Wê sêvek xwar.

the | dı | tişta an kesê diyarkirî | I saw the dog. | ay so dı dog | Min kûçika diyarkirî dît.

this | dis | ev | This book is useful. | dis buk iz yusfıl | Ev pirtûk bikêr e.

that | det | ew | That car is expensive. | det kar iz ikspensiv | Ew erebe biha ye.

these | diz | ev tiştên pirjimar | These books are new. | diz buks ar nyu | Ev pirtûk nû ne.

those | doz | ew tiştên pirjimar | Those houses are old. | doz hawzız ar old | Ew xanî kevn in.

2. Diyarkerên xwedîtiyê

Ev diyarker berî navdêrê tên û xwedîtiyê diyar dikin.

Diyarker | Bilêvkirin | Wate | Mînak

my | may | ya min | My book is here.

your | yor | ya te / ya we | Your car is outside.

his | hiz | ya wî | His house is big.

her | her | ya wê | Her bag is black.

its | its | ya wê ji bo heywan an tiştekî | The dog moved its tail.

our | awır | ya me | Our teacher is kind.

their | der | ya wan | Their house is beautiful.

Mînakên xwedîtiyê

my book = pirtûka min

your car = erebeya te

his phone = telefona wî

her bag = çenteya wê

our house = xaniyê me

their children = zarokên wan

Lê:

mine, yours, his, hers, ours, theirs cînavên xwedîtiyê ne. Ew bêyî navdêrekî din tên bikaranîn û xwedîtiyê nîşan didin.

This book is mine.

Dis buk iz mayn.

Ev pirtûk ya min e.

3. Diyarkerên nîşandanê

Diyarker | Bilêvkirin | Hejmar | Dûrahî | Mînak

this | dis | Yekjimar | Nêzîk | this book

that | det | Yekjimar | Dûr | that book

these | diz | Pirjimar | Nêzîk | these books

those | doz | Pirjimar | Dûr | those books

Rêgez

this + navdêrê yekjimar

this book

Dis buk

Ev pirtûk

these + navdêrê pirjimar

these books

Diz buks

Ev pirtûk

that + navdêrê yekjimar

that car

Det kar

Ew erebe

those + navdêrê pirjimar

those cars

Doz karz

Ew erebeyên dûr

4. Diyarkerên mîqdarê

Ev diyarker mîqdara tiştekî nîşan didin.

Diyarker | Bilêvkirin | Wate | Mînak

some | sam | hinek | I bought some books.

any | eni | hinek / tu | Do you have any questions?

no | no | tu ... tune | I have no money.

much | maç | gelek, ji bo navdêrên nayên hejmartin | I don't have much time.

many | meni | gelek, ji bo navdêrên tên hejmartin | She has many books.

little | litıl | hindik | I have little time.

a little | ə litıl | hinek | I have a little time.

few | fyu | hindik, ji bo tiştên tên hejmartin | Few people came.

a few | ə fyu | çend / hinek | I have a few questions.

enough | inaf | têr | We have enough food.

more | mor | zêdetir | I need more water.

less | les | kêmtir, ji bo navdêrên nayên hejmartin | I need less sugar.

fewer | fyuır | kêmtir, ji bo navdêrên tên hejmartin | We need fewer chairs.

all | ol | hemû | All students passed.

both | बोth | herdu | Both students passed.

half | haf | nîv | Half the class left.

most | most | piraniya | Most people agreed.

enough | inaf | têr | We have enough money.

5. Diyarkerên hejmarê

Hejmar dikarin rasterast berî navdêran bên û hejmarê tiştan diyar bikin.

Hejmar | Bilêvkirin | Mînak

one | wan | one book

two | tu | two books

three | thri | three books

four | for | four books

five | fayv | five books

six | siks | six books

seven | sevın | seven books

eight | eyt | eight books

nine | nayn | nine books

ten | ten | ten books

hundred | handırd | a hundred books

thousand | thawzınd | a thousand books

million | milyın | a million people

billion | bilyın | a billion dollars

Hejmarên di navbera hejmarên tevahî de jî dikarin bên bikaranîn.

6. Diyarkerên belavkirinê

Ev diyarker tiştan li ser kes an tiştên cuda cuda belav dikin.

Diyarker | Bilêvkirin | Wate | Mînak

each | iç | her yek | Each student has a book.

every | evri | her yek / hemû | Every student passed.

either | iyzır / ayzır | yek ji herduyan | Either answer is acceptable.

neither | nayzır | ne yek ji herduyan | Neither answer is correct.

Cudahî

each

Each student received a book.

İç stûdent risivd ə buk.

Her xwendekarek pirtûkek wergirt.

Bal li her kesê yek bi yek tê kirin.

every

Every student received a book.

Evri stûdent risivd ə buk.

Her xwendekarek pirtûkek wergirt.

Bal li hemû komê bi giştî tê kirin.

7. Diyarkerên pirsê

Ev diyarker ji bo pirsîna derbarê navdêrekî de tên bikaranîn.

Diyarker | Bilêvkirin | Wate | Mînak

what | wat | çi | What book do you want?

which | wiç | kîjan | Which book do you want?

whose | huz | ya kê | Whose book is this?

what kind of | wat kaynd əv | çi cure | What kind of car do you want?

which kind of | wiç kaynd əv | kîjan cure | Which kind of food do you prefer?

Mînak

Which book do you want?

Wiç buk du yu want?

Tu kîjan pirtûkê dixwazî?

Whose car is this?

Huz kar iz dis?

Ev erebeya kê ye?

8. Diyarkerên nediyar

Ev peyv kesek an tiştekî nediyar an ne taybet nîşan didin.

Diyarker | Bilêvkirin | Wate

a | ə | yek kes / yek tişt; ne diyar

an | an | yek kes / yek tişt; ne diyar

some | sam | hinek

any | eni | tu / hinek

no | no | tu ... tune

another | ənadır | yekî din / tiştekî din

other | adır | din / yên din

such | saç | wisa / wiha

9. Another û other

Ev peyv wateyên cuda hene.

another

another + navdêrê yekjimar ê tê hejmartin

I need another book.

Ay nid ənadır buk.

Ez pirtûkek din dixwazim.

other

other + navdêrê pirjimar

I need other books.

Ay nid adır buks.

Ez pirtûkên din dixwazim.

the other

The other book is mine.

Dı adır buk iz mayn.

Pirtûka din ya min e.

the other + pirjimar

The other books are mine.

Dı adır buks ar mayn.

Pirtûkên din yên min in.

10. Diyarkerên tekez û şibandinê

such

such + a/an + rengdêr + navdêrê yekjimar

She is such a nice person.

Şî iz saç ə nays pırsın.

Ew kesek ewqas xweş e.

Bi pirjimarê:

such people

Saç pipıl

Mirovên wiha

Bi navdêrên nayên hejmartin:

such good advice

Saç gud ədvays

Şîreta wisa ya baş

11. Diyarkerên mîqdarê yên mezin û giştî

Diyarker | Bilêvkirin | Wate | Mînak

all | ol | hemû | all students

both | both | herdu | both books

each | iç | her yek | each student

every | evri | her yek / hemû | every student

either | iyzır | yek ji herduyan | either book

neither | nayzır | tu yek ji herduyan | neither book

enough | inaf | têr | enough food

much | maç | gelek, ji bo navdêrên nayên hejmartin | much water

many | meni | gelek, ji bo navdêrên tên hejmartin | many books

most | most | piraniya | most people

more | mor | zêdetir | more time

less | les | kêmtir | less water

fewer | fyuır | kêmtir, ji bo navdêrên tên hejmartin | fewer people

half | haf | nîv | half the money

plenty of | plentî əv | gelek / bi têra xwe | plenty of food

a lot of | ə lat əv | gelek | a lot of people

lots of | lots əv | gelek | lots of books

12. Komên peyvan ên ku mîqdarê nîşan didin

Ev îfadeyên gelemperî dikarin mîqdara navdêran diyar bikin.

Îfade | Bilêvkirin | Wate

a lot of | ə lat əv | gelek

lots of | lots əv | gelek

plenty of | plentî əv | gelek / bi têra xwe

a number of | ə nambır əv | hejmarek ji

a great number of | ə greyt nambır əv | hejmareke mezin ji

a large number of | ə larj nambır əv | hejmareke mezin ji

a small number of | ə smol nambır əv | hejmareke biçûk ji

a great deal of | ə greyt dil əv | mîqdareke mezin ji

a large amount of | ə larj əmawnt əv | mîqdareke mezin ji

a small amount of | ə smol əmawnt əv | mîqdareke biçûk ji

a majority of | ə məjoriti əv | piraniya

a minority of | ə maynoriti əv | hindikahî

a pair of | ə per əv | cotek

a couple of | ə kapıl əv | du / çend

a range of | ə reynj əv | cûreyek / rêzek ji

a variety of | ə vərayəti əv | cûrbecûr ji

a series of | ə siriz əv | rêzek ji

a set of | ə set əv | komek ji

a group of | ə grup əv | komek ji

a number of | ə nambır əv | hejmarek ji

Mînak:

A lot of students study English.

Ə lat əv stûdents stadi İngliş.

Gelek xwendekar Îngilîzî dixwînin.

13. Diyarkerên perçeyî û kesrê

Îfade | Bilêvkirin | Wate

half | haf | nîv

a half | ə haf | nîvek

quarter | kwortır | çaryek

a quarter | ə kwortır | çaryek

third | thırd | sêyem

a third | ə thırd | sêyemek

two-thirds | tu thırdz | du ji sêyan

three-quarters | thri kwortırz | sê çaryek

part of | part əv | beşek ji

most of | most əv | piraniya

some of | sam əv | hinek ji

all of | ol əv | hemû

none of | nan əv | tu yek ji ... ne / tu ... tune

Mînak:

Half the students left.

Haf dı stûdents left.

Nîvê xwendekaran çûn.

Most of the students passed.

Most əv dı stûdents past.

Piraniya xwendekaran derbas bûn.

14. None û neither

none

Bi komeke mezin ji tiştan an mirovan re tê bikaranîn.

None of the students came.

Nan əv dı stûdents keym.

Tu yek ji xwendekaran nehat.

neither

Bi du kes an tiştan re tê bikaranîn.

Neither student came.

Nayzır stûdent keym.

Tu yek ji wan herdu xwendekaran nehat.

either

Yek ji du kesan an tiştan:

Either student can help you.

İyzır stûdent ken help yu.

Her yek ji wan herdu xwendekaran dikare alîkariya te bike.

15. Diyarkerên neyînî

Diyarker | Bilêvkirin | Wate | Mînak

no | no | tune / ne | no money

neither | nayzır | ne yek ji herduyan | neither student

no other | no adır | tiştekî din tune | no other option

not a | nat ə | ne yek / tu kes | not a single person

not any | nat eni | tu ... ne | not any books

Mînak:

No student was absent.

No stûdent waz absınt.

Tu xwendekar ne wenda bû.

16. Peyvên bi wateya taybet ku her dem diyarkerên saf nînin

Hin peyv li gorî cih û bikaranîna xwe dikarin wekî diyarker an rengdêr bên bikaranîn.

Peyv | Bilêvkirin | Dema ku wekî diyarker tê bikaranîn

certain | sərtın | certain people = hin kesên diyarkirî

certain | sərtın | a certain person = kesekî diyarkirî

particular | pərtikyələr | a particular reason = sedemek taybet

specific | spəsifik | a specific case = rewşeke taybet

given | givın | given circumstances = şertên diyarkirî

same | seym | the same person = heman kes

next | nekst | next week = hefteya pêş

last | last | last year = sala borî

previous | priviyəs | previous examples = mînakên berê

following | falowing | the following day = roja paşîn

certain | sərtın | certain circumstances = şertên diyarkirî

various | veriyəs | various reasons = sedemên cuda

numerous | nyumərəs | numerous examples = gelek mînak

countless | kawntləs | countless possibilities = îhtîmalên bêhejmar

different | difrənt | different ideas = ramanên cuda

same | seym | the same answer = heman bersiv

17. Peyvên wekî next û last

Ev peyv li gorî hebûn an nebûna the dikarin wateyên cuda bistînin.

next week

I will travel next week.

Ay wil travıl nekst wik.

Ez ê hefteya pêş rêwîtiyê bikim.

the next week

the next week dikare hefteya paşîn a di çarçoveya demekê de diyarkirî nîşan bide.

The next week was very busy.

Dı nekst wik waz veri bizi.

Hefteya paşîn pir mijûl bû.

Bi heman awayî:

last year = sala borî

the last year = sala dawî / sala herî dawî

18. Diyarkerên pêkhatî yên ku wateya tekezê didin

Îfade | Bilêvkirin | Wate

each and every | iç ənd evri | her yek bêyî îstîsna

every single | evri singıl | her yek bi tena xwe

each individual | iç individjuəl | her ferd

any given | eni givın | her yekê diyarkirî

a certain | ə sərtın | kesek / tiştek taybet

one particular | wan pərtikyələr | yek tiştê taybet

the whole | dı hol | tevahî

the entire | dı intayır | tevahî

the total | dı totıl | tevahî / giştî

Mînak:

Every single student passed.

Evri singıl stûdent past.

Her xwendekar bêyî îstîsna derbas bû.

The entire class left.

Dı intayır klas left.

Hemû pol çû.

19. Whole û entire

Herdu peyv nêzîkî heman wateya tevahî an bêkêmasî didin.

the whole + navdêr

I read the whole book.

Ay red dı hol buk.

Min tevahiya pirtûkê xwend.

the entire + navdêr

I read the entire book.

Ay red dı intayır buk.

Min tevahiya pirtûkê xwend.

20. Diyarkerên taybet ên xwedîtiyê û nîşandanê

Ev îfadeyên xwedîtiyê bi apostrofê tên nivîsîn.

Îfade | Bilêvkirin | Wate

John's | Jonz | ya John

Mary's | Meriz | ya Mary

the man's | dı manz | ya zilam

the students' | dı stûdents | ya xwendekaran

Mînak:

John's car is new.

Jonz kar iz nyu.

Erebeya John nû ye.

John's di vê hevokê de xwedîtiyê nîşan dide.

21. Rêza diyarkeran

Bi gelemperî, diyarker nikarin bi awayekî bê rêz bên danîn.

Mînak:

the three old books

Dı thri old buks

Sê pirtûkên kevn

Ne rast:

❌ three the books

Rêza rast

Diyarkerê bingehîn + hejmar / mîqdar + rengdêr + navdêr

Mînak:

the two beautiful houses

Dı tu byutifıl hawzız

Herdu xanîyên bedew

22. Ma dikarin du diyarker bi hev re bên bikaranîn?

Carinan erê, lê ne her diyarker dikare bi diyarkerê din re were bikaranîn.

❌ a the book

Ev nayê gotin:

❌ a the book

❌ this my book

Di Îngilîzî de ev rêz nayê qebûlkirin:

❌ this my book

Li şûna wê bibêje:

this book of mine

Dis buk əv mayn

Ev pirtûk ya min e.

Lê avahiyên wekî van hene:

all my books

Ol may buks

Hemû pirtûkên min

Ev avahî ye:

all + my + books

Û:

both my parents

Both may perənts

Herdu dê û bavê min

Û:

half the money

Haf dı mani

Nîvê pereyan

23. Diyarker bi navdêrên tên hejmartin û nayên hejmartin re

Navdêrên yekjimar ên tên hejmartin

Dikarin van bikar bînin:

a/an, the, this, that, my, each, every, either, neither, another

Mînak:

a book

Ə buk

Pirtûkek

this book

Dis buk

Ev pirtûk

every book

Evri buk

Her pirtûk

Navdêrên pirjimar ên tên hejmartin

Dikarin van bikar bînin:

the, these, those, my, some, any, many, few, several, both, all, most, more, fewer

Mînak:

many books

Meni buks

Gelek pirtûk

Navdêrên nayên hejmartin

Dikarin van bikar bînin:

the, this, that, my, some, any, much, little, a little, enough, more, less, all, most

Mînak:

much water

Maç wotır

Gelek av

24. Several

Several diyarkerek e ku ji bo hejmareke çend kes an tiştan tê bikaranîn.

Several students came.

Sevrıl stûdents keym.

Çend xwendekar hatin.

Wateya wê nêzîkî ev e:

Çend, an jî ji du zêdetir, lê ne hejmareke pir mezin.

25. Certain / various / numerous

Peyv | Bilêvkirin | Wate | Mînak

certain | sərtın | hin / diyarkirî | certain people

various | veriyəs | cûrbecûr / cuda | various reasons

numerous | nyumərəs | gelek / hejmareke mezin | numerous examples

countless | kawntləs | bêhejmar | countless opportunities

several | sevrıl | çend | several books

different | difrənt | cuda | different ideas

12- Hevokên şertî (IF CONDITIONALS)

Cure | Avahî | Bilêvkirina avahiyê | Dem / wate

Şerta sifir | If + simple present, simple present | if + form of the verb, form of the verb | Rastiya giştî / adet

Şerta yekem | If + simple present, will + lêkerê bingehîn V1 | if + form of the verb, will + V1 | Îhtîmala pêşerojê

Şerta duyem | If + simple past, would + lêkerê bingehîn V1 | if + past, would + V1 | Rewşeke xeyalî di niha an pêşerojê de

Şerta sêyem | If + past perfect, would have + forma sêyem V3 | if + past perfect, would have + V3 | Rewşeke xeyalî ya rabirdûyê; tiştek ku qewimî nîne

Şerta tevlihev a yekem | If + past perfect, would + lêkerê bingehîn V1 | if + past perfect, would + V1 | Rabirdû → niha

Şerta tevlihev a duyem | If + simple past, would have + forma sêyem V3 | if + past, would have + V3 | Niha → rabirdû

Cure | Avahî | Bilêvkirina avahiyê | Mînak | Bilêvkirina mînakê | Wate

Would Simple | would + V1 | wud + V1 | I would eat. | Ay wud it | Min dê bixwara / Ez ê bixwim, heke...

Would Continuous | would be + V-ing | wud bi + V-ing | I would be eating. | Ay wud bi iting | Min dê di wê demê de dixwar / Ez ê bixwarim, heke...

Would Perfect | would have + V3 | wud hav + V3 | I would have eaten. | Ay wud hav itın | Min dê xwaribûya / Min dê xwaribûya, heke...

Would Perfect Continuous | would have been + V-ing | wud hav bin + V-ing | I would have been eating. | Ay wud hav bin iting | Min dê demekê dirêj dixwaribûya.

Bi hemû cînavan re

Cînav | Would + V1 | Would be + V-ing | Would have + V3 | Would have been + V-ing

I | I would eat. | I would be eating. | I would have eaten. | I would have been eating.

You | You would eat. | You would be eating. | You would have eaten. | You would have been eating.

He | He would eat. | He would be eating. | He would have eaten. | He would have been eating.

She | She would eat. | She would be eating. | She would have eaten. | She would have been eating.

It | It would eat. | It would be eating. | It would have eaten. | It would have been eating.

We | We would eat. | We would be eating. | We would have eaten. | We would have been eating.

They | They would eat. | They would be eating. | They would have eaten. | They would have been eating.

Hemû formên neyînî yên Would – Active

Cure | Avahî | Bilêvkirina avahiyê | Mînak | Bilêvkirina mînakê | Wate

Simple Conditional | would not + lêkerê bingehîn V1 | wud nat + V1 | I would not eat. | Ay wud nat it | Min nedixwar / Min dê nexwara.

Conditional Continuous | would not be + lêker bi -ing V-ing | wud nat bi + V-ing | I would not be eating. | Ay wud nat bi iting | Min dê di wê demê de nexwariba.

Conditional Perfect | would not have + forma sêyem V3 | wud nat hav + V3 | I would not have eaten. | Ay wud nat hav itın | Min dê nexwaribûya.

Conditional Perfect Continuous | would not have been + lêker bi -ing V-ing | wud nat hav bin + V-ing | I would not have been eating. | Ay wud nat hav bin iting | Min dê di wê demê de demek dirêj nexwaribûya.

Hemû cînav

Cînav | Would not + V1 | Would not be + V-ing | Would not have + V3 | Would not have been + V-ing

I | I would not eat. | I would not be eating. | I would not have eaten. | I would not have been eating.

You | You would not eat. | You would not be eating. | You would not have eaten. | You would not have been eating.

He | He would not eat. | He would not be eating. | He would not have eaten. | He would not have been eating.

She | She would not eat. | She would not be eating. | She would not have eaten. | She would not have been eating.

It | It would not eat. | It would not be eating. | It would not have eaten. | It would not have been eating.

We | We would not eat. | We would not be eating. | We would not have eaten. | We would not have been eating.

They | They would not eat. | They would not be eating. | They would not have eaten. | They would not have been eating.

Kurtebêj

Forma dirêj | Forma kurt | Bilêvkirin

would not + V1 | wouldn't + V1 | wudınt + V1

would not be + V-ing | wouldn't be + V-ing | wudınt bi + V-ing

would not have + V3 | wouldn't have + V3 | wudınt hav + V3

would not have been + V-ing | wouldn't have been + V-ing | wudınt hav bin + V-ing

Hemû formên Would Passive

Cure | Avahî | Bilêvkirina avahiyê | Mînak | Bilêvkirina mînakê | Wate

Simple | would be + forma sêyem V3 | wud bi + V3 | The book would be read. | Dı buk wud bi red | Pirtûk dê bihata xwendin.

Continuous | would be being + forma sêyem V3 | wud bi biying + V3 | The book would be being read. | Dı buk wud bi biying red | Pirtûk dê di wê demê de di bin xwendinê de bûya.

Perfect | would have been + forma sêyem V3 | wud hav bin + V3 | The book would have been read. | Dı buk wud hav bin red | Pirtûk dê hatibûya xwendin.

Perfect Continuous | would have been being + forma sêyem V3 | wud hav bin biying + V3 | The book would have been being read. | Dı buk wud hav bin biying red | Pirtûk dê demekê dirêj di bin xwendinê de bûya.

Bi hemû cînavan re

Cînav | Would Passive Simple | Would Passive Continuous | Would Passive Perfect | Would Passive Perfect Continuous

I | I would be seen. | I would be being seen. | I would have been seen. | I would have been being seen.

You | You would be seen. | You would be being seen. | You would have been seen. | You would have been being seen.

He | He would be seen. | He would be being seen. | He would have been seen. | He would have been being seen.

She | She would be seen. | She would be being seen. | She would have been seen. | She would have been being seen.

It | It would be seen. | It would be being seen. | It would have been seen. | It would have been being seen.

We | We would be seen. | We would be being seen. | We would have been seen. | We would have been being seen.

They | They would be seen. | They would be being seen. | They would have been seen. | They would have been being seen.

Forma neyînî — Would Passive Negative

Cure | Avahî | Mînak | Bilêvkirina mînakê | Wate

Simple | would not be + V3 | The book would not be read. | Dı buk wud nat bi red | Pirtûk dê nehatiba xwendin.

Continuous | would not be being + V3 | The book would not be being read. | Dı buk wud nat bi biying red | Pirtûk dê di wê demê de nehatiba xwendin.

Perfect | would not have been + V3 | The book would not have been read. | Dı buk wud nat hav bin red | Pirtûk dê nehatibûya xwendin.

Perfect Continuous | would not have been being + V3 | The book would not have been being read. | Dı buk wud nat hav bin biying red | Pirtûk dê demekê dirêj nehatibûya xwendin.

Peyvên bingehîn ji bo şertan

Peyv / Îfade | Bilêvkirina Îngilîzî | Wate | Bikaranîn

if | if | heke / eger | Nîşana şertê

if not | if nat | heke ne / eger ne | Şerta neyînî

unless | ənles | heke ne ... | Nêzîkî wateya if ... not

when | wen | dema ku / heke | Ji bo şertên pêşbînîkirî an dubare

whenever | wen-ever | her carê ku | Şerta dubare

even if | ivın if | tewî ku / heta heke | Şertê ku encamê neguherîne

only if | onli if | tenê heke | Şertê pêwîst

if and only if | if ənd onli if | heke û tenê heke | Şertê pêwîst û têrker

as long as | ez long ez | heya ku / bi şertê ku | Şert

so long as | so long ez | heya ku / bi şertê ku | Mîna as long as

provided that | provaydid det | bi şertê ku | Şertê fermî

providing that | provayding det | bi şertê ku | Şert

on condition that | on kəndişın det | bi şertê ku | Şertê fermî

in case | in keys | di rewşa ku / ji bo ku | Ji bo tedbîrê; ne her dem wekî if

in the event that | in dı ivent det | di rewşa ku | Şertê fermî

assuming that | əsuming det | bi texmîna ku | Texmîn

supposing that | səpoz ing det | bihêle ku / bi texmîna ku | Texmîn

suppose | səpoz | texmîn bike ku / bêje heke | Pêşkêşkirina şertê xeyalî

what if | wat if | çi dibe heke | Pirs li ser îhtîmalekê

if only | if onli | ka tenê heke / mixabin heke | Xwestek an poşmanî

even though | ivın dho | tevî ku | Nîşana nakokiyê, ne şertê asayî

whether | wedır | gelo / an na | Du îhtîmal

when | wen | dema ku | Ji bo demê

only when | onli wen | tenê dema ku | Şertê demî

13- Berawirdkirin û asta herî bilind (COMPARATIVE AND SUPERLATIVE)

Berawirdkirina kurt Navdêr + -er + than Sifet + -er + ji taller than tolter dhan

Asta herî bilind a kurt the + sifet + -est de + sifet + est the tallest de tolest

Berawirdkirina dirêj more + sifet + than mor + sifet + dhan more beautiful than mor byutiful dhan

Asta herî bilind a dirêj the most + sifet de moust + sifet the most beautiful de moust byutiful

Berawirdkirina kêmtir less + sifet + than les + sifet + dhan less expensive than les ikspensiv dhan

Asta herî kêmtir the least + sifet de liist + sifet the least expensive de liist ikspensiv

Wekhevî as + sifet + as ez + sifet + ez as tall as ez tol ez

Ne wekhev not as + sifet + as not ez + sifet + ez not as tall as not ez tol ez

Wekhevî sifet + as sifet + ez tall as tol ez

Ne wekhev not + sifet + as not + sifet + ez not tall as not tol ez

Berawirdkirina xurt much/far/a lot + forma berawirdî mach/far/e lot + kəmperətiv much better mach beter

Berawirdkirina hinekî a little/slightly + forma berawirdî e litil/slaytli + kəmperətiv slightly better slaytli beter

Zêdebûna gav bi gav forma berawirdî + and + forma berawirdî kəmperətiv + end + kəmperətiv bigger and bigger biger end biger

Berawirdkirina pêwendîdar the + forma berawirdî, the + forma berawirdî de kəmperətiv, de kəmperətiv the more, the better de mor, de beter

Herî baş di nav komekê de the + forma herî bilind + in/of de suuperlətiv + in/of the best in the class de best in de klas

Yek ji yên herî baş one of the + forma herî bilind + navdêrê pirjimar wan ev de + suuperlətiv + plurel naun one of the best students wan ev de best stuudents

Bi gelekî herî baş by far + the + forma herî bilind bay far + de + suuperlətiv by far the best bay far de best

Berawirdkirina lêkeran lêker + more/less vərb + mor/les work more wərk mor

Berawirdkirina navdêrên hejmarbar more/fewer + navdêrê pirjimar mor/fyuuər + plurel naun more books / fewer books mor buks / fyuuər buks

Berawirdkirina navdêrên nehejmarbar more/less + navdêrê nehejmarbar mor/les + ankauntəbl naun more water / less water mor woter / les woter

Berawirdkirina pereyan more/less + navdêr mor/les + naun more money mor mani

Berawirdkirina hejmarê mirovan more/fewer + navdêrê pirjimar mor/fyuuər + plurel naun more people mor piipl

Du qat ji hêla mîqdarê ve twice as much as tways ez mach ez twice as much money tways ez mach mani

Du qat ji hêla hejmarê ve twice as many as tways ez meni ez twice as many books tways ez meni buks

I am as tall as him — Ez bi qasî wî dirêj im.

Kengê -er û kengê more bikar bînin?

Ev xala girîng e.

Rewş Rêbaz Mînak Bilêvkirin Wate

Sifetên kurt, bi gelemperî bi yek tîpê dengî -er taller tolər dirêjtir

Sifetên kurt, bi gelemperî bi yek tîpê dengî -er smaller smoler piçûktir

Sifetên ku bi -y diqedin -er, y diguhere i happier hapier şadتر

Sifetên ku bi -e diqedin -r larger larger mezinتر

Sifetên dirêj, bi gelemperî du an zêdetir tîpên dengî more mor more beautiful mor byutiful bêtir bedew

Sifetên dirêj more mor more expensive mor ikspensiv bihaتر

Sifetên dirêj more mor more interesting mor intrəsting bêtir balkêş

15- Risteyên pêwendîdar (RELATIVE CLAUSES)

Cure Amûr an nîşana bikaranînê Şêwaza bilêvkirinê Mînak Bilêvkirina mînakê Wate

Risteya pêwendîdar a diyarkirî who / whom / whose / which / that / where / when / why huu / huum / huuz / wich / dhat / wer / wen / way The man who lives here is my teacher. Dhe man huu livz hir iz may tiicher. Mêrê ku li vir dijî mamosteyê min e.

Risteya pêwendîdar a ne-diyarkirî who / whom / whose / which / where / when huu / huum / huuz / wich / wer / wen My brother, who lives in London, is a doctor. May bradhar, huu livz in Landən, iz e doktor. Birayê min, ku li Londonê dijî, bijîşk e.

Risteya pêwendîdar a bi kirdeyê who/which/that + lêker huu/wich/dhat + vərb The woman who works here is friendly. Dhe wumən huu wərkz hir iz frendli. Jina ku li vir dixebite dilovan e.

Risteya pêwendîdar a bi têkildarê mêrxasê pêwendîdar + kirde + lêker huu/huum/wich/dhat + sabjekt + vərb The man whom I met was kind. Dhe man huum ay met wəz kaynd. Mêrê ku min dît dilovan bû.

Risteya pêwendîdar a bê nîşana pêwendiyê navdêr + kirde + lêker dhe naun + dhe sabjekt + dhe vərb The book I bought is interesting. Dhe buk ay bot iz intrəsting. Pirtûka ku min kirî balkêş e.

Risteya pêwendîdar a xwedîtiyê whose + navdêr huuz + naun The girl whose father is a doctor is my friend. Dhe gərl huuz fadher iz e doktor iz may frend. Keça ku bavê wê bijîşk e hevala min e.

Risteya pêwendîdar a cih where + riste wer + kloz This is the house where I grew up. Dhis iz dhe haus wer ay gruu ap. Ev ew xanî ye ku ez tê de mezin bûm.

Risteya pêwendîdar a demê when + riste wen + kloz I remember the day when we met. Ay rimember dhe dey wen wii met. Roja ku em hev dîtin ez bi bîr tînim.

Risteya pêwendîdar a sedemê why + riste way + kloz I know the reason why he left. Ay nou dhe riizən way hii left. Ez sedema çûna wî dizanim.

Risteya pêwendîdar bi pêşdaçekê pêşdaçek + whom/which prepəzishən + huum/wich The person to whom I spoke was helpful. Dhe pərsən tu huum ay spouk wəz helpful. Kesê ku min bi wî re axivî alîkar bû.

Risteya pêwendîdar a kurtkirî bi V-ing navdêr + V-ing dhe naun + vərb-ing The man standing there is my brother. Dhe man standing dher iz may bradhar. Mêrê ku li wir radiweste birayê min e.

Risteya pêwendîdar a kurtkirî bi V3 navdêr + V3 dhe naun + vi-thrii The documents signed yesterday are important. Dhe dokyuments saynd yesterdey ar important. Belgeyên ku duh hatin îmzekirin girîng in.

Risteya pêwendîdar bi infinitive navdêr + to + V1 dhe naun + tuu + vərb-wan She was the first person to arrive. Shii wəz dhe fərst pərsən tu ərrayv. Ew yekem kes bû ku gihîşt.

Risteya pêwendîdar a tevlihev whoever / whatever / whichever / wherever / whenever / however huu-ever / wot-ever / wich-ever / wer-ever / wen-ever / hau-ever Take whatever you want. Teyk wot-ever yuu wont. Tişta ku dixwazî bistîne.

Risteya pêwendîdar a ravekirinê , which + riste wich + kloz He missed the bus, which made him late. Hii mist dhe bas, wich meyd him leyt. Wî otobêsê ji dest da, û ev yek bû sedema derengmayîna wî.

Risteya pêwendîdar a navdêrî what / whatever / whoever / whichever wot / wot-ever / huu-ever / wich-ever I know what you mean. Ay nou wot yuu miin. Min fam kir ka tu çi dibêjî.

Risteya pêwendîdar a hundir-hundir risteya pêwendîdar di nav risteya pêwendîdar de relətiv kloz inside relətiv kloz The man who lives in the house that I bought is my neighbor. Dhe man huu livz in dhe haus dhat ay bot iz may neyber. Mêrê ku di xaniyê ku min kirî de dijî cîranê min e.

16- Gotina ne-rasterast û gotina rasterast (REPORTED SPEECH AND DIRECT SPEECH)

Cure Avahî Bilêvkirina avahiyê Mînaka rasterast Gotina ne-rasterast Wate

Risteya erênî said (that) + riste sed (dhat) + kloz He said, “I am tired.” He said (that) he was tired. Wî got ku ew westiyayî bû.

Risteya neyînî said (that) + kirde + not + lêker sed (dhat) + sabjekt + not + vərb He said, “I am not tired.” He said that he was not tired. Wî got ku ew westiyayî nebû.

Pirsên erê/na asked if/whether + riste askt if/wedher + kloz He asked, “Are you ready?” He asked if I was ready. Wî pirsî ka ez amade bûm.

Pirsa bi peyva pirsê asked + peyva pirsê + riste askt + kwesçən wərd + kloz He asked, “Where do you live?” He asked where I lived. Wî pirsî ku ez li ku dijîm.

Fermana erênî told + kirdeya armanc + to + V1 tould + objekt + tuu + vərb-wan He said, “Open the door.” He told me to open the door. Wî ji min xwest ku derî vekim.

Fermana neyînî told + kirdeya armanc + not to + V1 tould + objekt + not tuu + vərb-wan He said, “Do not open the door.” He told me not to open the door. Wî ji min xwest ku derî venekim.

Daxwaza erênî asked + kirdeya armanc + to + V1 askt + objekt + tuu + vərb-wan She said, “Please help me.” She asked me to help her. Wê ji min xwest ku alîkariya wê bikim.

Daxwaza neyînî asked + kirdeya armanc + not to + V1 askt + objekt + not tuu + vərb-wan She said, “Please don't leave.” She asked me not to leave. Wê ji min xwest ku dernekevim.

Şîret advised + kirdeya armanc + to + V1 ədvayzd + objekt + tuu + vərb-wan He said, “Study harder.” He advised me to study harder. Wî şîret li min kir ku zêdetir bixwînim.

Şîreta neyînî advised + kirdeya armanc + not to + V1 ədvayzd + objekt + not tuu + vərb-wan He said, “Don't drive fast.” He advised me not to drive fast. Wî şîret li min kir ku zû ajotinê nekim.

Pêşniyar suggested + V-ing səgjested + vərb-ing He said, “Let's go.” He suggested going. Wî pêşniyar kir ku em biçin.

Pêşniyar bi that suggested that + kirde + should + V1 səgjested dhat + sabjekt + shud + vərb-wan He said, “Let's go.” He suggested that we should go. Wî pêşniyar kir ku em biçin.

Soz promised + to + V1 promist + tuu + vərb-wan He said, “I will help you.” He promised to help me. Wî soz da ku alîkariya min bike.

Redkirin refused + to + V1 rifyuuzd + tuu + vərb-wan He said, “I won't go.” He refused to go. Wî red kir ku biçe.

Pêşkêşî offered + to + V1 oferd + tuu + vərb-wan He said, “I will help you.” He offered to help me. Wî pêşniyar kir ku alîkariya min bike.

Hişyarî warned + kirdeya armanc + to + V1 wornd + objekt + tuu + vərb-wan He said, “Be careful.” He warned me to be careful. Wî hişyarî da min ku baldar bim.

Hişyarîya neyînî warned + kirdeya armanc + not to + V1 wornd + objekt + not tuu + vərb-wan He said, “Don't touch it.” He warned me not to touch it. Wî hişyarî da min ku dest lê nedim.

Lêborîn xweşî xwestin ji bo + V-ing apoləjayzd for + vərb-ing He said, “I'm sorry I lied.” He apologized for lying. Wî ji ber derewan kirinê lêborîn xwest.

Qebûlkirin admitted + V-ing ədmitid + vərb-ing He said, “I broke it.” He admitted breaking it. Wî qebûl kir ku ew şikand.

Înkar denied + V-ing dinayd + vərb-ing He said, “I didn't break it.” He denied breaking it. Wî înkar kir ku ew şikandiye.

Tawanbar kirin accused + kirdeya armanc + of + V-ing əkyuuzd + objekt + ov + vərb-ing He said, “You stole it.” He accused me of stealing it. Wî ez bi diziyê tawanbar kirim.

Blame kirin blamed + kirdeya armanc + for + V-ing bleymd + objekt + for + vərb-ing He said, “You caused the problem.” He blamed me for causing the problem. Wî min sûcdar kir ku pirsgirêk çêkiriye.

Pîrozbahî congratulated + kirdeya armanc + on + V-ing/navdêr kəngraçuleytid + objekt + on + vərb-ing/naun He said, “Congratulations!” He congratulated me on winning. Wî ji bo serkeftina min pîrozbahî li min kir.

Guherîna dema lêkerê di gotina ne-rasterast de

Dema ku gotina rasterast vediguherîne gotina ne-rasterast, bi gelemperî dema lêkerê paşve vedigere (backshift), ango ji demeke niha bo demeke borî:

Gotina rasterast Gotina ne-rasterast Bilêvkirina beşa ne-rasterast

Present Simple Past Simple forma borî ya sade

Present Continuous Past Continuous forma borî ya domdar

Present Perfect Past Perfect forma borî ya temam

Present Perfect Continuous Past Perfect Continuous forma borî ya temam a domdar

Past Simple Past Perfect forma borî ya temam

Past Continuous Past Perfect Continuous forma borî ya temam a domdar

Past Perfect Past Perfect forma borî ya temam

will + V1 would + V1 wud + vərb-wan

will be + V-ing would be + V-ing wud bii + vərb-ing

will have + V3 would have + V3 wud hev + vərb-thrii

can + V1 could + V1 kud + vərb-wan

may + V1 might + V1 mayt + vərb-wan

must + V1 had to + V1 had tuu + vərb-wan

3. Mînakên backshift

Rasterast Ne-rasterast Wate

He said, “I work here.” He said that he worked there. Wî got ku ew li wir dixebitî.

He said, “I am working.” He said that he was working. Wî got ku ew dixebitî.

He said, “I have finished.” He said that he had finished. Wî got ku ew xelas kiriye.

He said, “I finished.” He said that he had finished. Wî got ku ew xelas kiriye.

He said, “I was sleeping.” He said that he had been sleeping. Wî got ku ew di xew de bû.

He said, “I will come.” He said that he would come. Wî got ku ew ê were.

He said, “I can swim.” He said that he could swim. Wî got ku ew dikare avjeniyê bike.

He said, “I may come.” He said that he might come. Wî got ku dibe ku ew were.

4. Guherîna cînavkan

Gotina rasterast Gotina ne-rasterast

I he / she

me him / her

my his / her

mine his / hers

we they

us them

our their

ours theirs

you I / we / he / she / they — li gorî şertê

your my / our / his / her / their — li gorî şertê

Mînak:

Direct: She said, “I love my house.”

Reported: She said that she loved her house.

Bilêvkirin: She said that she loved her house.

Wate: Wê got ku ew ji xaniyê xwe hez dikir.

5. Guherîna peyvên dem û cihê

Gotina rasterast Gotina ne-rasterast

now then

today that day

tonight that night

yesterday the day before / the previous day

tomorrow the next day / the following day

last week the previous week

next week the following week

ago before

here there

this that

these those

17- Infinitive û navdêrên ji lêkeran hatine çêkirin (INFINITIVES AND VERBAL NOUNS)

Cure Termînolojiya Îngilîzî Bilêvkirina termê Avahî Bilêvkirina avahiyê Wate / bikaranîn

Infinitive bi to to-infinitive tuu-infinitiv to + V1 tuu + vərb-wan forma lêkerê ku bi to tê

Infinitive bê to bare infinitive ber infinitiv V1 vərb-wan forma bingehîn a lêkerê bê to

Forma -ing ya navdêrî gerund cerənd V-ing vərb-ing çalakiya ku wek navdêr tê bikaranîn

Infinitive ya temam perfect infinitive pərfikt infinitiv to have + V3 tuu hev + vərb-thrii çalakiya ku berê qediya

Infinitive ya domdar continuous infinitive kəntinyuus infinitiv to be + V-ing tuu bii + vərb-ing çalakiya ku dom dike

Infinitive ya temam a domdar perfect continuous infinitive pərfikt kəntinyuus infinitiv to have been + V-ing tuu hev bin + vərb-ing çalakiya ku ji demekê ve dom kiriye

Infinitive ya pasîf passive infinitive pasiv infinitiv to be + V3 tuu bii + vərb-thrii forma pasîf a lêkerê

Infinitive ya pasîf a temam perfect passive infinitive pərfikt pasiv infinitiv to have been + V3 tuu hev bin + vərb-thrii forma pasîf a çalakiya ku berê qediya

# Cure Avahî Bilêvkirina avahiyê Mînak Bilêvkirina mînakê Wate

1 Adjective + V-ing adjiktiv + vərb-ing adjiktiv + vərb-ing I am happy seeing you. Ay em hepi siiing yuu. Ez kêfxweş im ku te dibînim.

2 Adjective + to-infinitive adjiktiv + tuu-infinitiv adjiktiv + tuu + vərb-wan I am happy to see you. Ay em hepi tuu sii yuu. Ez kêfxweş im ku te bibînim.

3 Verb + to-infinitive vərb + tuu-infinitiv sabjekt + plan + tuu + vərb-wan I plan to eat. Ay plan tuu iit. Plan dikim ku bixwim.

4 Verb + V-ing vərb + vərb-ing sabjekt + plan + vərb-ing I plan eating. Ay plan iiting. Plan dikim ku bixwim, lê ev avahî bi gelemperî ne xwezayî ye.

5 Perception verb + object + V1 pərsepşən vərb + objekt + vərb-wan sabjekt + sii + objekt + vərb-wan I see him run. Ay sii him ran. Min ew dît ku ew direve.

6 Perception verb + object + V-ing pərsepşən vərb + objekt + vərb-ing sabjekt + sii + objekt + vərb-ing I see him running. Ay sii him raning. Min ew dît ku ew dihat bezîn.

7 Purpose + to-infinitive pərpəs + tuu-infinitiv vərb + tuu + vərb-wan I eat to play. Ay iit tuu pley. Ez dixwim da ku bikaribim bilîzim.

8 Purpose + in order to pərpəs + in order tuu vərb + in order tuu + vərb-wan I eat in order to play. Ay iit in order tuu pley. Ez dixwim da ku bikaribim bilîzim.

18- Rêzimanê subjunctive (SUBJUNCTIVE)

Cure Avahî Bilêvkirina avahiyê Mînak Bilêvkirina mînakê Wate

1 Present Subjunctive sabjekt + dhat + vərb-wan sabjekt + dhat + V1 I suggest that he go. Ay səgjest dhat hii gou. Pêşniyar dikim ku ew here.

2 Negative Present Subjunctive sabjekt + dhat + not + vərb-wan sabjekt + dhat + not + V1 I suggest that he not go. Ay səgjest dhat hii not gou. Pêşniyar dikim ku ew neçe.

3 Be Subjunctive sabjekt + dhat + bii + adjiktiv/naun sabjekt + dhat + bii + adjiktiv/naun It is important that he be ready. It iz important dhat hii bii redi. Giring e ku ew amade be.

4 Piştî daxwaz an pêşniyarê sabjekt + dhat + sabjekt + V1 sabjekt + dhat + sabjekt + V1 They demanded that she leave. Dhey dimandid dhat shii liiv. Ew daxwaz kirin ku ew here.

5 Piştî insist sabjekt + dhat + sabjekt + V1 sabjekt + dhat + sabjekt + V1 I insist that he stay. Ay insist dhat hii stey. Îsrar dikim ku ew bimîne.

6 Piştî require sabjekt + dhat + sabjekt + V1 sabjekt + dhat + sabjekt + V1 The law requires that everyone be present. Dhe lo rikwayərz dhat evriwan bii prezənt. Qanûn hewce dike ku herkes amade be.

7 Were Subjunctive if + sabjekt + wər + ... if + sabjekt + were + ... If I were you, I would wait. If ay wər yuu, ay wud weyt. Heke ez li cihê te bûma, min ê bisekinîya.

8 Wish + were sabjekt + wish + sabjekt + wər + ... sabjekt + wish + sabjekt + were + ... I wish I were taller. Ay wish ay wər tolər. Xwezî ez dirêjtir bûma.

9> Veguheztina fermî ya şertî wər + sabjekt + ... were + subject + ... Were I you, I would wait. Wər ay yuu, ay wud weyt. Heke ez li cihê te bûma, min ê bisekinîya.

10 Îfadeya sabît/fermî God/Heaven + V1 God/Heven + V1 God save the King. God seyv dhe King. Xwedê padîşah biparêze.

19- Pirsên tag (TAG QUESTIONS)

Cure Avahî Bilêvkirina avahiyê Mînaka tevahî Bilêvkirina mînakê Wate

Tag Question — erênî pozitiv sentens + negatif ogzilyəri + sabjekt? positive sentence + negative auxiliary + subject? You are ready, aren't you? Yuu ar redi, arnt yuu? Tu amade yî, ne wisa ye?

Tag Question — neyînî negativ sentens + pozitiv ogzilyəri + sabjekt? negative sentence + positive auxiliary + subject? You aren't ready, are you? Yuu arnt redi, ar yuu? Tu ne amade yî, gelo?

Present Simple sentens + dont/dazənt + sabjekt? sentence + don't/doesn't + subject? She works here, doesn't she? Shii wərks hir, dazənt shii? Ew li vir dixebite, ne wisa ye?

Past Simple sentens + didənt/did + sabjekt? sentence + didn't/did + subject? You saw him, didn't you? Yuu so him, didənt yuu? Te ew dît, ne wisa ye?

Be sentens + izənt/arnt/wəzənt/wərnt + sabjekt? sentence + isn't/aren't/wasn't/weren't + subject? He is here, isn't he? Hii iz hir, izənt hii? Ew li vir e, ne wisa ye?

Present Continuous sentens + izənt/arnt + sabjekt? sentence + isn't/aren't + subject? She is working, isn't she? Shii iz wərking, izənt shii? Ew dixebite, ne wisa ye?

Present Perfect sentens + hezənt/hevənt + sabjekt? sentence + hasn't/haven't + subject? They have finished, haven't they? Dhey hev finișt, hevənt dhey? Ew qediya, ne wisa ye?

Past Perfect sentens + hedənt + sabjekt? sentence + hadn't + subject? He had left, hadn't he? Hii hed left, hedənt hii? Ew çûbû, ne wisa ye?

Future — will sentens + wount + sabjekt? sentence + won't + subject? You will come, won't you? Yuu wil kam, wount yuu? Tu ê werî, ne wisa ye?

Modal sentens + negativ modal + sabjekt? sentence + negative modal + subject? He can swim, can't he? Hii ken swim, kant hii? Ew dikare avjeniyê bike, ne wisa ye?

Let's lets + V1, shal wii? Let's + V1, shall we? Let's go, shall we? Lets gou, shal wii? Werin em biçin, baş e?

Imperative V1 + wil yuu? V1 + will you? Open the door, will you? Oupən dhe dor, wil yuu? Derî veke, dikarî?

Negative Question — Present Simple dount/dazənt + sabjekt + V1? Don't/Doesn't + subject + V1? Don't you like coffee? Dount yuu layk kofi? Ma tu ji qehweyê hez nakî?

Negative Question — Past Simple didənt + sabjekt + V1? Didn't + subject + V1? Didn't you see him? Didənt yuu sii him? Ma te ew nedît?

Negative Question — Be izənt/arnt/wəzənt/wərnt + sabjekt...? Isn't/Aren't/Wasn't/Weren't + subject...? Isn't he ready? Izənt hii redi? Ma ew ne amade ye?

Negative Question — Continuous izənt/arnt + sabjekt + V-ing? Isn't/Aren't + subject + V-ing? Isn't she working? Izənt shii wərking? Ma ew naxebite?

Negative Question — Perfect hevənt/hezənt + sabjekt + V3? Haven't/Hasn't + subject + V3? Haven't you finished? Hevənt yuu finișt? Ma te xelas nekiriye?

Negative Question — Future wount + sabjekt + V1? Won't + subject + V1? Won't you come with us? Wount yuu kam widh as? Ma tu dê bi me re neyî?

Negative Question — Modal negativ modal + sabjekt + V1? negative modal + subject + V1? Can't you help me? Kant yuu help mii? Ma tu nikarî alîkariya min bikî?

Pirsa neyînî ya tam ogzilyəri + sabjekt + not + V1...? auxiliary + subject + not + V1...? Do you not know? Duu yuu not nou? Ma tu nizanî?

I am — Tag Ay em + ..., arnt ay? I am + ..., aren't I? I am right, aren't I? Ay em rayt, arnt ay? Min rast got, ne wisa ye?

Rêgezên bingehîn

Rêgez Mînak

Risteya erênî → tag a neyînî You like it, don't you?

Risteya neyînî → tag a erênî You don't like it, do you?

Negative Question = pirsa neyînî Don't you like it?

Tag Question = riste + pirsê kurt a dawiyê You like it, don't you?

Heke di risteyê de alîkerek hebe, di tag de wê bikar bîne She is working, isn't she?

Heke di Present/Past Simple de alîker tune be, do/does/did bikar bîne He works, doesn't he?

Di pirsa neyînî de, piştî do/does/did forma bingehîn a lêkerê (V1) tê. Didn't you go? — rast e; Didn't you went? — şaş e.

Di bersiva Yes/No de, bersiv li gorî rastiya wê ye Don't you like coffee? → Yes, I do. / No, I don't.

20- Peyvên modal û avahiyên modal (MODAL WORDS)

Modal | Bilêvkirin | Wate | Mînak | Bilêvkirina mînakê | Werger

can | kan | dikare | I can swim. | ay kan swim | Ez dikarim avjeniyê bikim.

could | kud | dikaribû / dikarîbû | I could swim when I was five. | ay kud swim wen ay waz fayv | Dema ku ez pênc salî bûm, min dikarîbû avjeniyê bikim.

may | mey | dibe ku / destûr heye | It may rain. | it mey reyn | Dibe ku baran bibare.

might | mayt | dibe ku | It might rain. | it mayt reyn | Dibe ku baran bibare.

must | mast | divê / mecbûr e | You must leave. | yu mast liv | Divê tu derkevî.

shall | şel | dê / divê / gelo? | Shall we go? | şel wi go | Ma em biçin?

should | şud | divê / baş e ku | You should rest. | yu şud rest | Divê tu bêhna xwe bidî.

will | wil | dê / wê | I will help you. | ay wil help yu | Ez ê alîkariya te bikim.

would | wud | dê bikira / forma şertî | I would help you. | ay wud help yu | Ez ê alîkariya te bikim (di şertên taybet de).

ought to | ot tu | divê / baş e ku | You ought to study. | yu ot tu stadi | Divê tu bixwînî.

Rêgez

Modalên bingehîn bi gelemperî berî lêkera bingehîn (V1) tên:

modal + V1

Mînak:

She can speak English.

Şi kan spik ingliş.

Ew dikare bi îngilîzî biaxive.

Şêwaza çewt:

❌ She can speaks.

2. Hemû peyvên modal li gorî fonksiyona wan

Fonksiyon | Peyv an îfadeyên modal | Wate

Ability — Şiyana kirinê | can, could, be able to | şiyan / karîn

Possibility — Îhtîmal | can, could, may, might, might possibly | dibe ku / îhtîmal heye

Permission — Destûr | can, could, may, might | destûr heye / dikare

Request — Daxwaz | can, could, will, would, may | gelo dikarî...? / ji kerema xwe

Advice — Şîret | should, ought to, had better | divê / baş e ku

Obligation — Mecbûrîyet | must, have to, have got to, need to | divê / mecbûr e

Necessity — Pêdivî | must, have to, need to | pêdivî ye / divê

Prohibition — Qedexe | must not, cannot/can't, may not | qedexe ye / nabe

Expectation — Hêvî an bendewarî | should, ought to, be supposed to | tê hêvîkirin / divê

Prediction — Pêşbînî | will, shall, should, ought to | dê bibe / pêşbînîkirin

Willingness — Amadebûn | will, would | amadebûn / dilxwazî

Refusal — Redkirin | will not, won't, would not, wouldn't | redkirin / naxwaze

Habit — Adet | would, will | adet bû / bi gelemperî dike

Hypothetical — Xeyalî / şertî | would, could, might | dê bikira / dibe ku bikira

Deduction — Encamgirtin | must, can't, couldn't, may, might | divê wisa be / ne mumkin e / dibe ku

Regret — Poşmanî | should have, ought to have, could have, would have | divê bikira / dikaribû bikira

Past possibility — Îhtîmala borî | may have, might have, could have | dibe ku di borî de qewimîbe

Past deduction — Encamgirtina li ser borî | must have, can't have, couldn't have | divê qewimîbe / ne mumkin e ku qewimîbe

3. Nîv-modal (Semi-Modals)

Ev avahî ne modalên bingehîn in, lê fonksiyonên wan ên dişibihe modalan hene.

Îfadeya modal | Bilêvkirin | Wate | Mînak | Bilêvkirina mînakê | Werger

have to | hev tu | divê / mecbûr e | I have to go. | ay hev tu go | Divê ez biçim.

has to | hez tu | divê / mecbûr e | She has to work. | şi hez tu werk | Divê ew bixebite.

had to | hed tu | divê bû / mecbûr bû | I had to leave. | ay hed tu liv | Divê ez derketama.

have got to | hev gat tu | divê / mecbûr e | I have got to go. | ay hev gat tu go | Divê ez biçim.

has got to | hez gat tu | divê / mecbûr e | He has got to leave. | hi hez gat tu liv | Divê ew derkeve.

had better | hed beter | baştir e ku | You had better go. | yu hed beter go | Baştir e ku tu biçî.

be able to | bi eybl tu | karîn / şiyan hebûn | She is able to swim. | şi iz eybl tu swim | Ew dikare avjeniyê bike.

be unable to | bi aneybl tu | nekarîn / şiyan nebûn | He is unable to walk. | hi iz aneybl tu wok | Ew nikare bimeşe.

be allowed to | bi elaud tu | destûr jê re heye | We are allowed to leave. | wi ar elaud tu liv | Destûr ji me re heye ku em derkevin.

be permitted to | bi permitid tu | destûr jê re heye | You are permitted to enter. | yu ar permitid tu enter | Destûr ji te re heye ku tu têkevî.

be supposed to | bi sepozd tu | tê hêvîkirin / divê | You are supposed to wait. | yu ar sepozd tu weyt | Divê tu bisekinî.

be required to | bi rikwayrd tu | pêwîst e ku | You are required to sign. | yu ar rikwayrd tu sayn | Pêwîst e ku tu îmze bikî.

be expected to | bi ikspektid tu | tê hêvîkirin ku | They are expected to arrive. | dey ar ikspektid tu erayv | Tê hêvîkirin ku ew bigihîjin.

be willing to | bi wiling tu | amadebûn ku | I am willing to help. | ay em wiling tu help | Ez amade me ku alîkariyê bikim.

be unwilling to | bi anwiling tu | ne amadebûn ku | He is unwilling to cooperate. | hi iz anwiling tu kowopereyt | Ew ne amade ye ku hevkariyê bike.

be likely to | bi laykli tu | îhtîmal heye ku | She is likely to win. | şi iz laykli tu win | Îhtîmal heye ku ew bi ser bikeve.

be unlikely to | bi anlaykli tu | îhtîmal kêm e ku | He is unlikely to come. | hi iz anlaykli tu kam | Îhtîmal kêm e ku ew were.

4. Need — Wekî modal

Need dikare bi awayekî modal an wekî lêkera sereke were bikaranîn.

Need wekî modal

Need I go?

Nid ay go?

Ma divê ez biçim?

You needn't worry.

Yu nidnt wari.

Ne hewce ye ku tu xeman bixwî.

Need wekî lêkera sereke

I need to go.

Ay nid tu go.

Pêdivî ye ku ez biçim.

Şêwe | Bilêvkirin | Wate

need | nid | pêdivî heye

needn't | nidnt | ne hewce ye

need to | nid tu | pêdivî ye ku

don't need to | dont nid tu | pêdivî nîne ku

didn't need to | didnt nid tu | di wê demê de pêdivî nebû ku

5. Dare — Wekî modal

Dare dikare wekî lêkera asayî û wekî lêkera mîna modal were bikaranîn.

Dare I ask?

Der ay ask?

Ma ez dikarim bipirsim?

How dare you!

Haw der yu!

Tu çawa cesaret dikî!

Şêwe | Bilêvkirin | Wate

dare | der | cesaret kirin

daren't | dernt | cesaret nakir

dare not | der not | cesaret neke

don't dare | dont der | cesaret neke

6. Used to — Adeta di borî de

Used to ne modaleke bingehîn e, lê avahiyeke mîna modal e.

I used to live there.

Ay yust tu liv der.

Ez berê li wir dijiyam.

Wate:

used to + V1

= adet an rewşek ku di borî de hebû, lê êdî dibe ku tune be.

7. Be going to

Ji bo axaftinê li ser plansaziyên pêşerojê û pêşbîniyên ku delîlên wan hene tê bikaranîn.

I am going to study.

Ay em going tu stadi.

Ez ê bixwînim.

It is going to rain.

It iz going tu reyn.

Dê baran bibare.

8. Îfadeyên modal

Ev ne lêkerên modal in, lê îfadeyên ku wateyên nêzîk bi wan re hene.

Îfade | Bilêvkirin | Wate

perhaps | perheps | dibe ku

maybe | meybi | dibe ku

possibly | posibli | dibe ku / îhtîmal heye

probably | probebli | bi îhtîmala mezin

likely | laykli | îhtîmal heye

unlikely | anlaykli | îhtîmal kêm e

certainly | sertenli | bêguman

definitely | definitli | bêguman / bi teqezî

surely | şurli | bêguman

apparently | eperentli | xuya ye ku

presumably | prezumebli | bi îhtîmal / tê texmînkirin

conceivably | konseivbli | dibe ku / tê fikirîn

arguably | argyuəbli | dikare were îdiakirin ku

necessarily | neseserili | bi pêdivî

not necessarily | not neseserili | ne hewce ye ku

Mînak:

She will probably come.

Şi wil probebli kam.

Bi îhtîmala mezin ew ê were.

9. Îfadeyên pêdiviyê

Îfade | Bilêvkirin | Wate

must | mast | divê / mecbûr e

have to | hev tu | divê / mecbûr e

have got to | hev gat tu | divê / mecbûr e

need to | nid tu | pêdivî ye ku

be required to | bi rikwayrd tu | pêwîst e ku

be obliged to | bi eblayjd tu | mecbûr e ku

be compelled to | bi kompeld tu | bi zorê neçar kirin

be forced to | bi forst tu | bi zorê kirin

be necessary to | bi neseseri tu | pêwîst e ku

be essential to | bi isenşel tu | pir pêwîst e ku

10. Îfadeyên şîretê

Îfade | Bilêvkirin | Wate

should | şud | divê / baş e ku

ought to | ot tu | divê / baş e ku

had better | hed beter | baştir e ku

might want to | mayt wont tu | dibe ku bixwazî / baştir e ku

could | kud | dikarî / dibe ku baş be

be advised to | bi edvayzd tu | şîret lê hat kirin ku

it would be wise to | it wud bi wayz tu | aqilmendî ye ku

it would be better to | it wud bi beter tu | baştir e ku

Mînak:

You might want to check again.

Yu mayt wont tu çek egen.

Dibe ku baştir be ku tu dîsa kontrol bikî.

11. Îfadeyên destûrê

Îfade | Bilêvkirin | Wate

can | kan | dikare / destûr heye

could | kud | gelo dikare...? / dikarî?

may | mey | destûr heye / dibe ku

might | mayt | gelo dikare...? (bi rêzdarî û nermî)

be allowed to | bi elaud tu | destûr jê re heye

be permitted to | bi permitid tu | destûr jê re heye

be authorized to | bi otorayzd tu | destûrê fermî jê re heye

be entitled to | bi intaytld tu | mafê wê heye

12. Îfadeyên şiyanê

Îfade | Bilêvkirin | Wate

can | kan | dikare

could | kud | dikaribû

be able to | bi eybl tu | şiyan hebûn

be capable of | bi keypebl ev | şiyana kirina tiştekî hebûn

manage to | menij tu | karîna kirinê bi ser ketin

succeed in | seksid in | di kirina tiştekî de serkeftin

Mînak:

She was able to solve the problem.

Şi waz eybl tu solv de problem.

Ew karî pirsgirêkê çareser bike.

13. Îfadeyên bendewarî û hêviyê

Îfade | Bilêvkirin | Wate

should | şud | tê hêvîkirin ku / divê

ought to | ot tu | divê / tê hêvîkirin ku

be supposed to | bi sepozd tu | divê / tê hêvîkirin ku

be expected to | bi ikspektid tu | tê hêvîkirin ku

be due to | bi dyu tu | ji bo wê demê hatiye destnîşankirin

be scheduled to | bi skejuld tu | di bernameyê de hatiye destnîşankirin

Mînak:

The train is due to arrive at six.

De treyn iz dyu tu erayv et siks.

Tê hêvîkirin ku trên saet şeşan bigihîje.

14. Îfadeyên amadebûnê

Îfade | Bilêvkirin | Wate

will | wil | dê bike / amade ye

would | wud | dê bikira / gelo dikir?

be willing to | bi wiling tu | amade bûn ku

be happy to | bi hepi tu | bi kêfxweşî razî bûn ku

be prepared to | bi priperd tu | amade bûn ku

be ready to | bi redi tu | amade bûn ku

15. Îfadeyên redkirinê

Îfade | Bilêvkirin | Wate

will not / won't | wil not / wont | dê neke / naxwaze

would not / wouldn't | wud not / wudnt | dê nekira / red dikir

refuse to | rif yuz tu | red kirin ku

decline to | diklayn tu | red kirin / qebûl nekirin

be unwilling to | bi anwiling tu | ne amade bûn ku

16. Avahiyên modal ên borî

Ev avahiyên modal bi gelemperî ji bo axaftinê li ser tiştên ku dibe ku di borî de qewimîne têne bikaranîn.

Avahî | Bilêvkirin | Wate

could have + V3 | kud hev + vi thri | dikaribû bikira

may have + V3 | mey hev + vi thri | dibe ku kiribe

might have + V3 | mayt hev + vi thri | dibe ku kiribe

must have + V3 | mast hev + vi thri | divê kiribe

can't have + V3 | kant hev + vi thri | ne mumkin e ku kiribe

couldn't have + V3 | kudnt hev + vi thri | ne mumkin bû ku bikira

should have + V3 | şud hev + vi thri | divê bikira

ought to have + V3 | ot tu hev + vi thri | divê bikira

would have + V3 | wud hev + vi thri | dê bikira

needn't have + V3 | nidnt hev + vi thri | ne hewce bû ku bikira

Mînak:

You should have called me.

Yu şud hev kold mi.

Divê te telefonî min bikira.

17. Modal + Demjimêra domdar

Li pişt modalê, be + lêker + ing tê:

modal + be + V-ing

Avahî | Mînak | Bilêvkirin | Wate

can be + V-ing | He can be working. | hi kan bi werking | Dibe ku ew dixebite.

could be + V-ing | He could be working. | hi kud bi werking | Dibe ku ew dixebite.

may be + V-ing | He may be working. | hi mey bi werking | Dibe ku ew dixebite.

might be + V-ing | He might be working. | hi mayt bi werking | Dibe ku ew dixebite.

must be + V-ing | He must be working. | hi mast bi werking | Divê ew niha dixebite.

should be + V-ing | He should be working. | hi şud bi werking | Divê ew dixebite.

will be + V-ing | He will be working. | hi wil bi werking | Ew ê dixebite be.

would be + V-ing | He would be working. | hi wud bi werking | Ew ê dixebitîba.

18. Modal + Perfect Progressive

modal + have been + V-ing

Mînak:

She may have been working.

Şi mey hev bin werking.

Dibe ku ew di wê demê de dixebitîbe.

Avahî | Wate

could have been + V-ing | dibe ku ew demekê dirêj dixebitîbe

may have been + V-ing | dibe ku dixebitîbe

might have been + V-ing | dibe ku dixebitîbe

must have been + V-ing | divê dixebitîbe

should have been + V-ing | divê dixebitîba

would have been + V-ing | dê dixebitîba

19. Modal + Avahiya pasîf

modal + be + V3

Mînak:

The work must be finished.

De werk mast bi finişt.

Divê kar were qedandin.

Avahî | Mînak

can be + V3 | It can be done.

could be + V3 | It could be done.

may be + V3 | It may be done.

might be + V3 | It might be done.

must be + V3 | It must be done.

should be + V3 | It should be done.

will be + V3 | It will be done.

would be + V3 | It would be done.

20. Modal + Perfect Passive

modal + have been + V3

Mînak:

It should have been done.

It şud hev bin dan.

Divê ew kar hatiba kirin.

Avahî | Wate

could have been + V3 | dibe ku hatiba kirin

may have been + V3 | dibe ku hatibe kirin

might have been + V3 | dibe ku hatibe kirin

must have been + V3 | divê hatibe kirin

should have been + V3 | divê hatiba kirin

would have been + V3 | dê hatiba kirin

21- THERE IS / HAVE / BE

Cure | Avahî | Bilêvkirina avahiyê | Mînaka tevahî | Bilêvkirina mînakê | Werger

Yekjimar — erênî | There is + navdêrê yekjimar | der iz + navdêr | There is a book on the table. | der iz e buk on de teybl | Li ser maseyê pirtûkek heye.

Pirjimar — erênî | There are + navdêrê pirjimar | der ar + navdêr | There are two books on the table. | der ar tu buks on de teybl | Li ser maseyê du pirtûk hene.

Navdêrê nehejmarbar | There is + navdêrê nehejmarbar | der iz + navdêrê nehejmarbar | There is some water in the bottle. | der iz sam woter in de botl | Di şûşeyê de hinek av heye.

Yekjimar — neyînî | There isn't + navdêrê yekjimar | der iznt + navdêr | There isn't a book here. | der iznt e buk hir | Li vir pirtûkek tune ye.

Pirjimar — neyînî | There aren't + navdêrê pirjimar | der arnt + navdêr | There aren't any books here. | der arnt eni buks hir | Li vir tu pirtûk tune ne.

Pirs — yekjimar | Is there + navdêrê yekjimar...? | iz der + navdêr? | Is there a problem? | iz der e problem | Ma pirsgirêkek heye?

Pirs — pirjimar | Are there + navdêrê pirjimar...? | ar der + navdêr? | Are there any problems? | ar der eni problems | Ma tu pirsgirêk hene?

Pirsa neyînî — yekjimar | Isn't there + navdêrê yekjimar...? | iznt der + navdêr? | Isn't there a problem? | iznt der e problem | Ma pirsgirêkek tune ye?

Pirsa neyînî — pirjimar | Aren't there + navdêrê pirjimar...? | arnt der + navdêr? | Aren't there any problems? | arnt der eni problems | Ma tu pirsgirêk tune ne?

Borî — yekjimar | There was + navdêrê yekjimar | der waz + navdêr | There was a problem. | der waz e problem | Pirsgirêkek hebû.

Borî — pirjimar | There were + navdêrê pirjimar | der wer + navdêr | There were many people. | der wer meni pipəl | Gelek kes hebûn.

Borî, yekjimar, neyînî | There wasn't + navdêrê yekjimar | der waznt + navdêr | There wasn't a problem. | der waznt e problem | Pirsgirêkek tune bû.

Borî, pirjimar, neyînî | There weren't + navdêrê pirjimar | der wernt + navdêr | There weren't many people. | der wernt meni pipəl | Gelek kes tune bûn.

Pirsa borî — yekjimar | Was there + navdêrê yekjimar...? | waz der + navdêr? | Was there a problem? | waz der e problem | Ma pirsgirêkek hebû?

Pirsa borî — pirjimar | Were there + navdêrê pirjimar...? | wer der + navdêr? | Were there many people? | wer der meni pipəl | Ma gelek kes hebûn?

Pêşeroj | There will be + navdêr | der wil bi + navdêr | There will be a meeting tomorrow. | der wil bi e miting tumorow | Sibê civînek dê hebe.

Pêşeroj, neyînî | There won't be + navdêr | der wont bi + navdêr | There won't be a meeting tomorrow. | der wont bi e miting tumorow | Sibê civînek dê tunebe.

Pirsa pêşerojê | Will there be + navdêr...? | wil der bi + navdêr? | Will there be a meeting tomorrow? | wil der bi e miting tumorow | Ma sibê civînek dê hebe?

Present Perfect | There has/have been + navdêr | der hez/hev bin + navdêr | There has been a mistake. | der hez bin e misteyk | Çewtiyek çêbûye.

Past Perfect | There had been + navdêr | der hed bin + navdêr | There had been a problem. | der hed bin e problem | Berê pirsgirêkek hebû.

Modal | There can/may/might/must/should be + navdêr | der kan/mey/mayt/mast/şud bi + navdêr | There may be a problem. | der mey bi e problem | Dibe ku pirsgirêkek hebe.

1. Have = Xwedîbûn

Cure | Avahî | Bilêvkirina avahiyê | Mînak | Bilêvkirina mînakê | Werger

Bi I / you / we / they | Bikera + have + navdêr | de sabjekt + hev + de navdêr | I have a car. | ay hev e kar | Min erebeyek heye.

Bi he / she / it | Bikera + has + navdêr | de sabjekt + hez + de navdêr | She has a car. | şi hez e kar | Wê erebeyek heye.

Have bi van cînavkan tê bikaranîn: I, you, we, they.

Has bi van cînavkan tê bikaranîn: he, she, it.

2. Forma neyînî ya have

Cure | Avahî | Bilêvkirina avahiyê | Mînak | Bilêvkirina mînakê | Werger

Neyînî I/you/we/they | Bikera + do not + have + navdêr | de sabjekt + du not + hev + de navdêr | I do not have a car. | ay du not hev e kar | Min erebeyek tune ye.

Neyînî he/she/it | Bikera + does not + have + navdêr | de sabjekt + daz not + hev + de navdêr | She does not have a car. | şi daz not hev e kar | Wê erebeyek tune ye.

Baldar be: piştî does not, have tê, ne has:

She doesn't have a car. ✅

She doesn't has a car. ❌

3. Pirs bi have

Cure | Avahî | Bilêvkirina avahiyê | Mînak | Bilêvkirina mînakê | Werger

Pirs I/you/we/they | Do + bikera + have + navdêr? | du + de sabjekt + hev + de navdêr? | Do you have a car? | du yu hev e kar | Ma te erebeyek heye?

Pirs he/she/it | Does + bikera + have + navdêr? | daz + de sabjekt + hev + de navdêr? | Does she have a car? | daz şi hev e kar | Ma wê erebeyek heye?

4. Have wekî lêkera alîkar di demên Perfect de

Li vir have tenê wateya xwedîbûnê nade; di avakirina demên Perfect de jî tê bikaranîn.

Dem | Avahî | Bilêvkirina avahiyê | Mînak | Werger

Present Perfect | Bikera + have/has + V3 | de sabjekt + hev/hez + vi thri | I have finished. | ay hev finișt | Min qedandiye.

Present Perfect Continuous | Bikera + have/has + been + V-ing | de sabjekt + hev/hez + bin + V-ing | I have been working. | ay hev bin werking | Ez demek e dixebitim.

Past Perfect | Bikera + had + V3 | de sabjekt + hed + vi thri | I had finished. | ay hed finișt | Min berê qedandibû.

Past Perfect Continuous | Bikera + had + been + V-ing | de sabjekt + hed + bin + V-ing | I had been working. | ay hed bin werking | Min demekê dixebitî.

Cudahîya wateyê

I have a car.

→ have = xwedîbûn

I have finished.

→ have = lêkera alîkar ji bo avakirina Present Perfect.

5. Have to = Divê / mecbûrîyet

Have to ji bo nîşandana pêdivî û mecbûrîyetê tê bikaranîn.

Cure | Avahî | Bilêvkirina avahiyê | Mînak | Werger

I/you/we/they | Bikera + have to + V1 | de sabjekt + hev tu + vi wan | I have to work. | ay hev tu werk | Divê ez bixebitim.

he/she/it | Bikera + has to + V1 | de sabjekt + hez tu + vi wan | She has to work. | şi hez tu werk | Divê ew bixebite.

Borî | Bikera + had to + V1 | de sabjekt + hed tu + vi wan | I had to work. | ay hed tu werk | Divê min dixebitî.

Pêşeroj | Bikera + will have to + V1 | de sabjekt + wil hev tu + vi wan | I will have to work. | ay wil hev tu werk | Dê pêwîst be ku ez bixebitim.

6. Have got = Xwedîbûn

Di îngilîziya rojane de, bi taybetî di îngilîziya Brîtanî de, dikare were bikaranîn:

have got / has got

Avahî | Mînak | Werger

Bikera + have got + navdêr | I have got a car. | Min erebeyek heye.

Bikera + has got + navdêr | She has got a car. | Wê erebeyek heye.

Forma neyînî:

I haven't got a car.

= Min erebeyek tune ye.

Pirs:

Have you got a car?

= Ma te erebeyek heye?

Imperatives — Forma fermanê

Cure | Avahî | Bilêvkirina avahiyê | Mînak | Bilêvkirina mînakê | Wate

Fermana erênî | Lêker | V1 | Come here. | kam hir | Were vir.

Ferman bi têketina tiştekî | Lêker + berkar | V1 + object | Read the book. | rid de buk | Pirtûkê bixwîne.

Fermana neyînî | Don't + lêker | dont + V1 | Don't run. | dont ran | Nemeşe.

Forma neyînî ya fermî | Do not + lêker | du not + V1 | Do not enter. | du not enter | Tênekeve.

Bi Be | Be + rengdêr | bi + adjective | Be careful. | bi kerful | Baldar be.

Be ya neyînî | Don't be + rengdêr | dont bi + adjective | Don't be late. | dont bi leyt | Dereng neke.

Bi Let me | Let + me + lêker | let + mi + V1 | Let me help you. | let mi help yu | Bila ez alîkariya te bikim.

Bi Let him/her/them | Let + berkar + lêker | let + object + V1 | Let him go. | let him go | Bila ew here.

Let's | Let's + lêker | lets + V1 | Let's go. | lets go | Werin em biçin.

Let's ya neyînî | Let's not + lêker | lets not + V1 | Let's not wait. | lets not weyt | Werin em li bendê nemînin.

Fermana bi rêzdarî | Please + lêker | pliz + V1 | Please sit down. | pliz sit dawn | Ji kerema xwe rûne.

Fermana ji bo tekezîkirinê | Do + lêker | du + V1 | Do sit down. | du sit dawn | Ji kerema xwe rûne.

Hişyarî ya bihêz | Never + lêker | never + V1 | Never give up. | never giv ap | Tu carî dev ji wê bernede.

Adet / şîret | Always + lêker | olweyz + V1 | Always be careful. | olweyz bi kerful | Her tim baldar be.

Fermana pasîf | Be + forma sêyem | bi + V3 | Be prepared. | bi priperd | Amade be.

Ferman + encam | Lêker + and + hevok | V1 + and + clause | Study hard, and you will pass. | stadi hard, end yu wil pas | Bi zor bixwîne û tu dê derbas bibî.

Ferman + hişyarî | Lêker + or + hevok | V1 + or + clause | Hurry up, or you'll be late. | hari ap, or yul bi leyt | Lez bike, yan dê dereng bimînî.

Ferman + pirsê tekezî | Lêker, will you? | V1, wil yu? | Wait here, will you? | weyt hir, wil yu? | Li vir bisekine, baş e?

Let's + pirsê tekezî | Let's + lêker, shall we? | lets + V1, şel wi? | Let's go, shall we? | lets go, şel wi? | Werin em biçin, gelo?

22- Pêşgir û paşgir (PREFIXES AND SUFFIXES)

Pêşgir Bilêvkirin Wate Mînak Wateya mînakê

a- ey / î ne- / bê- atypical ne asayî

ab- ab- dûrî / ji dûr abduct revandin

ad- ad- ber bi / heta adjoin tevlî bûn / li kêleka xwe bûn

ambi- ambi- herdu / dudu ambiguous nezelal

ante- ante- pêşî antecedent pêşîn

anti- anti- li dijî antiwar li dijî şer

arch- ark- serek / herî bilind archbishop metranê sereke

auto- oto- xwe automatic otomatîk

bi- bi- du bilingual duzimanî

circum- sirkum- dor circumference dorhêl

co- ko- bi hev re cooperate hevkarî kirin

contra- kontra- li dijî contradict berovajî gotin

counter- kounter- li dijî / bersiv counterattack êrîşa bersivê

de- de- derxistin / berevajî deactivate neçalak kirin

deca- deka- Deh deca­de Deh sal

deci- desi- dehem decimeter desîmetre

demi- demi- nîv demigod nîv-xwedê

dis- dis- ne- / berevajî / dijber disagree ne li hev kirin

dys- dis- xirab / nebaş dysfunction xebata xirab

eco- eko- jîngeh ecosystem pergala jîngehê

ecto- ekto- derveyî ectoderm tebeqeya derveyî ya laş

endo- endo- navxweyî endoskeleton îskeleta hundirîn

epi- epi- li ser / jor epidermis çermê derveyî

eu- yu- baş euphemism gotina nerm

ex- eks- yê berê / derveyî ex-president serokê berê

extra- ekstra- derveyî / zêde extraordinary ne asayî

fore- for- pêşî / berî forecast pêşbînî

geo- geo- erd geography erdnîgarî

hemi- hemi- nîv hemisphere nîvkûre

hetero- hetero- cûda heterogeneous ne yekcure

homo- homo- wekhev / heman homogeneous heman cure

hyper- hyper- zêde / ji pîvanê derbas hyperactive zêde çalak

hypo- hypo- li jêr / kêmtir hypothermia kêmbûna germahiya laş

in- in- ne- / hundir inactive neçalak

im- im- ne- / hundir impossible ne mumkin

il- il- ne- illegal neqanûnî

ir- ir- ne- irregular ne rêkûpêk

infra- infra- li jêr infrared infra sor

inter- inter- di navbera international navneteweyî

intra- intra- navxweyî intranet tora navxweyî

intro- intro- ber bi hundir introduce pêşkêş kirin / nasandin

iso- iso- wekhev isotope îzotop

macro- makro- mezin macroeconomics makroaborî

mal- mal- xirab / nebaş malfunction xirabî

mega- mega- gelek mezin megastore dikaneke pir mezin

meta- meta- piştî / derbarê xwe de metadata daneyên derbarê daneyan de

micro- mikro- biçûk microscope mîkroskop

mid- mid- nîv midnight nîvê şevê

mini- mini- piçûk minibus minîbûs

mono- mono- yek monolingual yekzimanî

multi- multi- gelek multilingual pirzimanî

neo- neo- nû neologism peyva nû

non- non- ne- / bê- nonstandard ne standard

omni- omni- hemû omniscient hemû tiştan dizane

out- aut- derveyî / zêdetir outperform ji yên din çêtir performans nîşan dan

over- over- zêde / ji pîvanê derbas overcook zêde pijandin

paleo- paleo- kevn paleolithic serdema kevirê kevn

pan- pan- hemû pan-European pan-ewropî

para- para- li kêleka / mîna paranormal ji tiştên asayî derveyî

peri- peri- dor perimeter dorhêl

poly- poli- gelek polyglot pirzimanî

post- post- piştî postwar piştî şer

pre- pre- pêşî / berî prehistory berî dîrokê

pro- pro- piştgirîkirina / alîgiriya pro-democracy piştgirê demokrasiyê

proto- proto- yê destpêkê prototype şablona destpêkê

pseudo- pseudo- şaş / ne rast pseudonym navê sexte

re- re- dîsa / careke din rewrite dîsa nivîsîn

retro- retro- ber bi paş ve retroactive paşvekar

semi- semi- nîv / qismî semicircle nîv-dor

sub- sub- li jêr / bin submarine keştiya binê avê

super- super- li jor / pir zêde superhuman ji mirovî derbas

supra- supra- li jor supranational ji neteweyê bilindtir

syn- sin- bi hev re / hev synchronize hevdeng kirin / hevdem kirin

tele- tele- ji dûr telephone telefon

trans- trans- derbasî / ji aliyekî bo aliyekî din transport veguhastin

tri- tri- sê triangle sêgoşe

ultra- ultra- ji pîvanê derbas / pir ultramodern pir nûjen

un- an- ne- / berevajî unhappy ne kêfxweş

under- ander- li jêr / kêmtir underpaid kêm mûçe standin

uni- yuni- yek unilateral yekalî

vice- vays- cîgir vice-president cîgirê serok

with- wiz- paşve / dûr withdraw kişandin / vekişîn

Paşgir (SUFFIXES)

Paşgir Bilêvkirin Erka paşgirê Mînak Wate

-er -er kesê ku karekî dike teacher mamoste

-or -or kesê ku karekî dike actor lîstikvan

-ar -ar kesê ku bi karekî ve girêdayî ye beggar dilovanî dixwaze / xwestkar

-ist -ist kesê pispor artist hunermend

-ian -ian kesê ku bi qadekê ve girêdayî ye musician muzîkjen

-ant -ant kes / tiştê ku karekî dike assistant alîkar

-ent -ent kesê ku karekî dike student xwendekar

-ee -i kesê ku kar li ser tê kirin employee karmend

-ess -es forma mê ya navdêrekê actress lîstikvanê jin

-ness -nes rewş an taybetmendî happiness kêfxweşî

-ity -iti rewş an taybetmendî activity çalakî

-ty -ti rewş an taybetmendî safety ewlehî

-ship -şip rewş / têkilî friendship hevaltî

-hood -hud rewş / qonax childhood zaroktiyê

-dom -dom rewş / qad kingdom padîşahî

-th -th rewş an taybetmendî warmth germahî

-ment -ment encam / pêvajoyek development pêşketin

-tion -şın pêvajo / encam education perwerde

-sion -jen / -şın pêvajo / encam decision biryara

-ion -yon / -şın pêvajo / encam action kiryar

-ation -eyşın pêvajo organization rêxistin

-al -al pêvajo / encam arrival hatin

-ance -ans rewş / pêvajo appearance xuyabûn

-ence -ens rewş existence hebûn

-ancy -ansi rewş expectancy hêvî

-ency -ensi rewş efficiency karîgerî

-age -ij encam / pêvajo marriage zewac

-ure -yur encam / rewş failure têkçûn

-ing -ing çalakiya navdêrkirinê swimming avjenî

-ism -izm îdeolojî / bawerî capitalism kapîtalîzm

-cracy -krasi pergala rêvebirinê democracy demokrasî

-crat -krat kesê ku piştgirî dide pergala rêvebirinê democrat demokrat

-archy -arki pergala desthilatdariyê monarchy padîşahî

-arch -ark serok / rêveber monarch padîşah

-logy -loji zanist / lêkolîn biology zanista jiyanê

-graphy -grafî nivîsîn / danasîn geography erdnîgarî

-graph -graf amûr / tiştê ku dinivîse autograph îmze

-meter -metre amûra pîvanê thermometer germahîpîv

-metry -metrî pîvandin / pîvan geometry geometrî

-scope -skop amûra dîtinê telescope teleskop

-scopy -skopî lêkolîna bi amûra dîtinê microscopy mîkroskopî

-nomy -nomî pergal / qanûn astronomy stêrnasî

-phobia -fobî tirs arachnophobia tirsa spideran

-phile -fîl hezkirina tiştekî bibliophile hezkirê pirtûkan

-philia -fîlî hezkirin / eleqedarî audiophilia hezkirina dengê

-phone -fon deng / amûra dengê telephone telefon

-phony -fonî deng / pergalê dengê symphony senfonî

-path -path kesê ku nexweşî an rewşekê heye psychopath kesê bi nexweşiya psîkolojîk

-pathy -pathî rewş / nexweşî neuropathy nexweşiya demarê

-itis -aytis iltîhab arthritis iltîhaba movikan

-osis -ozis rewş / nexweşî diagnosis teşxîs

-emia -emîa rewşa xwînê anemia kêmbûna xwînê

-oma -oma gewre / tumorek carcinoma kanser

-ectomy -ektomî derxistina bi emeliyatê appendectomy derxistina pêvekê

-otomy -otomî qutkirina bi emeliyatê tracheotomy vekirina boriyê ya nefesê

-plasty -plastî sazkirin / rastkirina bi emeliyatê rhinoplasty emeliyata pozê

-let -let piçûkkirin booklet pirtûkçik

-ling -ling piçûk / zarok duckling civîkê biçûk

-ette -et piçûkkirin kitchenette mêtbexê biçûk

-kin -kin piçûkkirin manikin mirovekê biçûk / manken

-oid -oyd şibandin humanoid mîna mirovan

-esque -esk şêwaza tiştekî picturesque wek wêneyekî xweşik

-like -layk şibandin childlike mîna zarokekî

-ish -iş şibandin / qismî greenish ber bi kesk ve

-ster -ster kesê ku bi karekî ve girêdayî ye youngster ciwan

-eer -îr kesê ku çalakiyekê dike auctioneer firoşkarê mezadê

-ard -ard kesê ku taybetmendiyekê heye coward ditirs

-some -som ku dibe sedema tiştekî troublesome aloz / xemgînker

-worthy -wərdî layiq / hêjayî trustworthy bawerbar

-proof -pruf parastî li hember tiştekî waterproof avnegir

-free -frî azad ji tiştekî sugar-free bê şekir

-wide -wayd li tevahiya qadê worldwide li seranserê cîhanê

-ward -werd ber bi alîyekî backward ber bi paş ve

-wise -wayz ji aliyê / bi awayê clockwise li gor aliyê saetê

-fold -fold ji bo çend qat threefold sê qat

23- Lêkerên phrasal (PHRASAL VERBS)

Lêkera phrasal = lêkerek ku bi peyvek din re tê bikaranîn, wek up, out, off, on, away, back, in û over.

Mînak:

give + up → give up = dev jê berdan / teslîm bûn

Nîşe: Ne her kombînasyona lêker + pêşdaçek an hokerê phrasal verb e. Hin ji wan lêkerên pêşdaçekî ne, hin jî lêkerên phrasal-pêşdaçekî ne.

1. Lêkerên phrasal ên hevpar

Lêkera phrasal Bilêvkirin Wate Mînakê tevahî Bilêvkirina mînakê

add up ad ap kom kirin / rast derketin The numbers add up. De hejmar rast derdikevin.

ask for ask for xwestin She asked for help. Ew alîkarî xwest.

back up bak ap piştgirî kirin / kopiyek parastin Please back up your files. Ji kerema xwe kopiyên pelên xwe biparêze.

break down breyk daun xirab bûn / têkçûn My car broke down. Otomobîla min xirab bû.

break in breyk in bi zorî ketin hundir Someone broke in last night. Şeveke borî kesek bi zorî ket hundir.

break out breyk aut derketin / dest pê kirin A fire broke out. Agir derket.

break up breyk ap ji hev veqetîn They broke up last year. Ew sala borî ji hev veqetiyan.

bring back bring bak vegerandin Please bring back my book. Ji kerema xwe pirtûka min vegerîne.

bring in bring in anîn hundir / peyda kirin They brought in a new manager. Ew rêveberekî nû anîn.

bring up bring ap behskirin / mezin kirin She brought up an important issue. Ew mijareke girîng anî ziman.

call back kol bak dîsa telefon kirin I'll call you back later. Paşê ez ê dîsa telefonî te bikim.

call off kol of betal kirin They called off the meeting. Ew civînê betal kirin.

carry on kari on domandin Please carry on working. Ji kerema xwe karê xwe bidomîne.

carry out kari aut pêkanîn They carried out the plan. Ew plan pêk anîn.

catch up keç ap xwe gihandin / derbasî astê bûn I need to catch up with you. Pêwîst e ez xwe bi te re bigihînim.

check in çek in ketina otêlê tomar kirin We checked in at the hotel. Em li otêlê tomarkirin.

check out çek aut derketin / kontrol kirin We checked out at noon. Em nîvro ji otêlê derketin.

clean up klin ap paqij kirin Clean up your room. Odeya xwe paqij bike.

come back kam bak vegerîn He came back yesterday. Ew doh vegeriya.

come in kam in ketin hundir Come in, please. Werê hundir, ji kerema xwe.

come out kam aut derketin / belav bûn The new book came out yesterday. Pirtûka nû doh derket.

come over kam over serdan kirin Come over tonight. Îşev were cem me.

cut down kat daun kêm kirin I'm trying to cut down on sugar. Ez hewl didim şekirê xwe kêm bikim.

cut off kat of qut kirin They cut off the electricity. Ew elektrîkê qut kirin.

deal with dil wiz rûbirû bûn / çareser kirin We need to deal with this problem. Pêwîst e em vê pirsgirêkê çareser bikin.

do without du wiz bê tiştekî jiyan kirin We can do without a car. Em dikarin bê otomobîl jî bijîn.

drop off drop of danîna kesekî li cihê xwe I'll drop you off at school. Ez ê te li dibistanê bihêlim.

end up end ap di dawiyê de ... kirin We ended up staying home. Di dawiyê de em li malê man.

fall apart fol apart ji hev belav bûn / şikestin The old chair fell apart. Kursiya kevn ji hev belav bû.

fall behind fol bihaynd paş ketin He fell behind in class. Ew di dersê de paş ket.

figure out figyur aut têgihiştin / çareser kirin I can't figure it out. Ez nikarim vê yekê fam bikim.

fill in fil in tijî kirin / dagirtin Please fill in this form. Ji kerema xwe vê formê dagire.

fill out fil aut formek dagirtin Fill out the application. Formê serlêdanê dagire.

find out faynd aut fêm kirin / hîn bûn I found out the truth. Min rastiyê fêm kir.

get back get bak vegerîn I'll get back home soon. Ez ê zû vegerim malê.

get in get in ketin hundir Get in the car. Keve otomobîlê.

get off get of daketin ji wesayîta veguhastinê Get off the bus. Ji otobêsê dakeve.

get on get on siwar bûn Get on the bus. Siwarî otobêsê bibe.

get out get aut derketin Get out of the room. Ji odeyê derkeve.

get over get over derbas bûn / xelas bûn ji She got over her fear. Ew ji tirsa xwe derbas bû.

get up get ap ji xew rabûn I get up at seven. Ez di heftan de ji xew radibim.

give back giv bak vegerandin Give me back my phone. Telefona min vegerîne.

give in giv in teslîm bûn He finally gave in. Di dawiyê de ew teslîm bû.

give up giv ap dev jê berdan Don't give up. Dev jê bernede.

go ahead go ahed dest pê kirin / pêşde çûn Go ahead and start. Berdewam bike û dest pê bike.

go back go bak vegerîn We went back home. Em vegeriyan malê.

go on go on domandin Please go on. Ji kerema xwe bidomîne.

go out go aut derketin We went out last night. Em şeva borî derketin.

grow up gro ap mezin bûn I grew up in Kuwait. Ez li Kuweytê mezin bûm.

hand in hend in pêşkêş kirin / radest kirin Hand in your homework. Erka xwe ya malê radest bike.

hang on heng on sekinîn / li bendê man Hang on a minute. Deqeyekê bisekine.

hang out heng aut dema bi hev re derbas kirin We hang out together. Em bi hev re dem derbas dikin.

hold on hold on sekinîn / li bendê man Hold on, please. Ji kerema xwe bisekine.

keep on kip on bê rawestan domandin Keep on trying. Hewl bide û bidomîne.

keep up kip ap asta xwe biparêze Keep up the good work. Vê xebata baş bidomîne.

kick out kik aut derxistin / dûrxistin They kicked him out. Ew wî derxistin derve.

look after luk after lênihêrîn She looks after her children. Ew lênihêrîna zarokên xwe dike.

look for luk for lêgerîn I'm looking for my keys. Ez li pey mifteyên xwe digerim.

look into luk intu lêkolîn kirin We'll look into the problem. Em ê li pirsgirêkê lêkolîn bikin.

look out luk aut hîşyar bûn Look out! Hişyar be!

look up luk ap li pey agahiyê gerîn Look up the word. Li wateya peyvê bigere.

make up meyk ap li hev hatin / çêkirin They made up after the argument. Ew piştî nîqaşê li hev hatin.

move on muv on pêşde çûn It's time to move on. Dema wê hatiye ku em pêşde biçin.

pick up pik ap standin / hildan Pick up the phone. Telefonê hilde.

point out poynt aut nişan dan She pointed out a mistake. Ew xeletiyek nîşan da.

put away put away danîn cihê xwe Put your clothes away. Cilên xwe li cihê xwe bi cih bike.

put down put daun danîn / danîn erdê Put the book down. Pirtûkê danê.

put off put of paşxistin Don't put it off. Wê paş nexîne.

put on put on li xwe kirin / xebitandin Put on your jacket. Cakêtê xwe li xwe bike.

put out put aut temirandin Put out the fire. Agirî vemirîne.

put up put ap daliqandin / danîn Put up the picture. Wêneyê daliqîne.

run into ran intu rasthatin I ran into an old friend. Min bi hevalekî kevn re rast hat.

run out ran aut qediya / xelas bûn We ran out of milk. Şîra me qediya.

set up set ap damezrandin They set up a new company. Ew şirketeke nû damezrandin.

show up şo ap xuyabûn / hatin He didn't show up. Ew nehat.

shut down şat daun girtin / rawestandina kar The factory shut down. Fabrîqe girt.

sit down sit daun rûniştin Please sit down. Ji kerema xwe rûne.

stand up stend ap rabûn ser piyan Please stand up. Ji kerema xwe rabe ser piyan.

take back teyk bak vegerandin / paşve kişandin I take back what I said. Ez gotina xwe ya berê paşve digirim.

take off teyk of derxistin / rabûna balafirê The plane took off. Balafir rabû.

take on teyk on qebûl kirin / girtina karekî She took on a new job. Ew karekî nû qebûl kir.

take out teyk aut derxistin / anîn derve Take out the trash. Zibilê derxe derve.

take over teyk over kontrol girtin She took over the company. Ew kontrola şirketê girt.

take up teyk ap dest bi çalakiyekê kirin He took up swimming. Ew dest bi avjeniyê kir.

throw away throw away avêtin Don't throw it away. Wê neavêje.

try on tray on li xwe ceribandin Try on this shirt. Vê kirasê li xwe biceribîne.

turn down tern daun red kirin / kêm kirin She turned down the offer. Ew pêşniyarê red kir.

turn off tern of temirandin Turn off the light. Çirayê vemirîne.

turn on tern on vekirin / xebitandin Turn on the TV. Televîzyonê veke.

turn up tern ap zêdekirina deng / xuya bûn Turn up the volume. Dengê bilindtir bike.

wake up weyk ap ji xew hişyar bûn I woke up early. Ez zû ji xew hişyar bûm.

work out werk aut werzîş kirin / çareser kirin I work out every day. Ez her roj werzîş dikim.

write down rayt daun nivîsîn Write down the answer. Bersivê binivîse.

2. Cureyên sereke

Cure Avahî Bilêvkirin Mînak Wate

Phrasal verb transitive lêker + hoker + berkar verb + adverb + object Turn off the light. Çirayê vemirîne.

Bi cînavê re lêker + cînav + hoker verb + pronoun + adverb Turn it off. Wê vemirîne.

Neveguherbar lêker + pêşdaçek + berkar verb + preposition + object Look after the child. Lênihêrîna zarokê bike.

Intransitive lêker + hoker verb + adverb The plane took off. Balafir rabû.

Phrasal-prepositional lêker + hoker + pêşdaçek + berkar verb + adverb + preposition + object I look forward to the trip. Ez bi hêvî li benda rêwîtiyê me.

3. Rêgeza girîng: Ma berkar dikare were guherandin?

Turn off lêkerek phrasal e:

Turn off the light.

Turn the light off.

Turn it off. ✅

Turn off it. ❌

Lê look after lêkerek pêşdaçekî ye:

Look after the child. ✅

Look the child after. ❌

Look after him. ✅

24- Kurtekirin (CONTRACTIONS)

Kurtekirin forma kurt a du peyvan an zêdetir e. Di îngilîzîya axaftinê û nivîsîna nefermî de pir tê bikaranîn.

Mînak:

I am → I'm → ay'm → Ez ... im

I have → I've → ayv → Min heye / min kiriye

I will → I'll → ayl → Ez ê ... bikim

I would → I'd → ayd → Ez ê ... bikim / min ê ... bikira (li gorî çarçoveyê)

1- Kurtekirinên BE

am → 'm

I am → I'm → ay'm → Ez ... im

Mînak: I'm happy. → ay'm hepi → Ez kêfxweş im.

are → 're

You are → You're → yor → Tu ... î

Mînak: You're right. → yor rayt → Tu rast dibêjî.

We are → We're → wir → Em ... in

Mînak: We're ready. → wir redi → Em amade ne.

They are → They're → zeyr → Ew ... in

Mînak: They're here. → zeyr hir → Ew li vir in.

is → 's

He is → He's → hiz → Ew ... e (ji bo mêrekî)

Mînak: He's tired. → hiz tayrd → Ew westiyayî ye.

She is → She's → şiz → Ew ... e (ji bo jinekê)

Mînak: She's happy. → şiz hepi → Ew kêfxweş e.

It is → It's → its → Ew / ev e (ji bo tişt an rewşê)

Mînak: It's cold. → its kold → Hewa sar e.

2- Kurtekirinên HAVE

have → 've

I have → I've → ayv → Min heye / min kiriye

Mînak: I've finished. → ayv finișt → Min xilas kiriye.

You have → You've → yuv → Te heye / te kiriye

Mînak: You've changed. → yuv çeynjd → Tu guherî.

We have → We've → wiv → Me heye / me kiriye

Mînak: We've arrived. → wiv erayvd → Em gihîştine.

They have → They've → zeyv → Wan heye / wan kiriye

Mînak: They've left. → zeyv left → Ew çûne.

He has → He's → hiz → Wî ... kiriye

Mînak: He's finished. → hiz finișt → Wî xelas kiriye.

She has → She's → şiz → Wê ... kiriye

Mînak: She's gone. → şiz gon → Ew çûye.

3- Kurtekirinên WILL

will → 'll

I will → I'll → ayl → Ez ê ... bikim

Mînak: I'll help you. → ayl help yu → Ez ê alîkariya te bikim.

You will → You'll → yul → Tu ê ... bikî

Mînak: You'll understand. → yul anderstend → Tu dê fam bikî.

He will → He'll → hil → Ew ê ... bike

Mînak: He'll come tomorrow. → hil kam tumorow → Ew ê sibê were.

She will → She'll → şil → Ew ê ... bike

Mînak: She'll call you. → şil kol yu → Ew ê telefonî te bike.

We will → We'll → wil → Em ê ... bikin

Mînak: We'll see. → wil si → Em ê bibînin.

They will → They'll → zeyl → Ew ê ... bikin

Mînak: They'll arrive soon. → zeyl erayv sun → Ew ê zû bigihîjin.

4- Kurtekirinên WOULD

would → 'd

I would → I'd → ayd → Ez ê ... bikim / min ê ... bikira

Mînak: I'd help you. → ayd help yu → Min ê alîkariya te bikira.

You would → You'd → yud → Tu ê ... bikî / te ê ... bikira

Mînak: You'd like it. → yud layk it → Tu ê ji wê hez bikî.

He would → He'd → hid → Ew ê ... bikira

Mînak: He'd come. → hid kam → Ew ê bihata.

She would → She'd → şid → Ew ê ... bikira

Mînak: She'd help us. → şid help as → Ew ê alîkariya me bikira.

We would → We'd → wid → Em ê ... bikira

Mînak: We'd go. → wid go → Em ê biçûna.

They would → They'd → zeyd → Ew ê ... bikirana

Mînak: They'd agree. → zeyd egri → Ew ê razî bibûna.

5- Kurtekirinên HAD

had → 'd

I had → I'd → ayd → Min ... kiribû

Mînak: I'd finished before he arrived. → ayd finișt bifor hi erayvd → Min berî hatina wî xelas kiribû.

You had → You'd → yud → Te ... kiribû

Mînak: You'd already left. → yud olredi left → Te berê çûbû.

He had → He'd → hid → Wî ... kiribû

Mînak: He'd eaten. → hid iten → Wî xwaribû.

She had → She'd → şid → Wê ... kiribû

Mînak: She'd finished. → şid finișt → Wê xelas kiribû.

6- Girîng: 'd dikare du wateyan hebe

I'd = I would an I had

I'd go. → ayd go → Min ê biçûma.

I'd gone. → ayd gon → Min çûbû.

Bi gelemperî, wate ji avahiya hevokê tê fêmkirin.

7- Kurtekirinên NOT

not → n't

is not → isn't → iznt → ne ... e

Mînak: He isn't here. → hi iznt hir → Ew li vir nîne.

are not → aren't → arnt → ne ... in

Mînak: They aren't ready. → zey arnt redi → Ew ne amade ne.

was not → wasn't → woznt → ne ... bû

Mînak: He wasn't there. → hi woznt zer → Ew li wir nebû.

were not → weren't → wernt → ne ... bûn

Mînak: We weren't late. → wi wernt leyt → Em dereng nehatin.

have not → haven't → hevnt → ne ... kiriye / tune ye

Mînak: I haven't finished. → ay hevnt finișt → Min hîn xelas nekiriye.

has not → hasn't → heznt → ne ... kiriye

Mînak: She hasn't arrived. → şi heznt erayvd → Ew hîn negihîştiye.

had not → hadn't → hednt → ne ... kiribû

Mînak: He hadn't eaten. → hi hednt iten → Wî nexwaribû.

do not → don't → dont → na-

Mînak: I don't know. → ay dont no → Ez nizan im.

does not → doesn't → daznt → na-

Mînak: He doesn't know. → hi daznt no → Ew nizane.

did not → didn't → didnt → ne ... kir

Mînak: I didn't see him. → ay didnt si him → Min ew nedît.

8- Kurtebirinên din

cannot → can't → kant → nikare

could not → couldn't → kudnt → nikaribû

should not → shouldn't → şudnt → ne divê

would not → wouldn't → wudnt → dê ... nekira

must not → mustn't → masnt → divê ... neke

will not → won't → wont → dê ... neke / dê nebe

Mînak: I won't go. → ay wont go → Ez ê neçim.

9- Nîşeya girîng

Ev kurtebirin bi gelemperî «paşgir» nînin. Ew kurtekirinên peyvan in ku bi karanîna nîşana apostrofê (') çêdibin.

Mînak:

I + will → I'll

You + have → You've

He + is → He's

They + are → They're

Do + not → Don't

Can + not → Can't

Ji ber vê yekê, peyva rast Contractions e; ev ne heman tişt e ku Suffixes (paşgir) tê gotin.