1- Ағылшын әліпбиі

1. A a — айтылуы: ay — /eɪ/ — A әрпі «эй» деп аталады, мысалы, ағылшын тіліндегі day сөзінің соңындағы дыбысқа ұқсайды.

2. B b — айтылуы: bee — /b/ — B әрпі «би» деп аталады, ал оның дыбысы /b/, мысалы: book.

3. C c — айтылуы: cee — /k/, /s/ — C әрпі «си» деп аталады. Оның дыбысы /k/ болуы мүмкін, мысалы: cat, сондай-ақ /s/, мысалы: city.

4. D d — айтылуы: dee — /d/ — D әрпі «ди» деп аталады, ал оның дыбысы /d/, мысалы: dog.

5. E e — айтылуы: ee — /iː/ — E әрпі «и» деп аталады, мысалы, see сөзіндегі /iː/ дыбысы.

6. F f — айтылуы: ef — /f/ — F әрпі «эф» деп аталады, ал оның дыбысы /f/, мысалы: fish.

7. G g — айтылуы: gee — /ɡ/, /dʒ/ — G әрпі «джи» деп аталады. Оның дыбысы /ɡ/ болуы мүмкін, мысалы: go, сондай-ақ /dʒ/, мысалы: giant.

8. H h — айтылуы: aitch — /h/ — H әрпі «эйч» деп аталады, ал оның дыбысы /h/, мысалы: house.

9. I i — айтылуы: eye — /aɪ/ — I әрпі «ай» деп аталады, мысалы: eye сөзі.

10. J j — айтылуы: jay — /dʒ/ — J әрпі «джей» деп аталады, ал оның дыбысы /dʒ/, мысалы: job.

11. K k — айтылуы: kay — /k/ — K әрпі «кей» деп аталады, ал оның дыбысы /k/, мысалы: key.

12. L l — айтылуы: el — /l/ — L әрпі «эл» деп аталады, ал оның дыбысы /l/, мысалы: love.

13. M m — айтылуы: em — /m/ — M әрпі «эм» деп аталады, ал оның дыбысы /m/, мысалы: man.

14. N n — айтылуы: en — /n/ — N әрпі «эн» деп аталады, ал оның дыбысы /n/, мысалы: name.

15. O o — айтылуы: oh — /oʊ/ — O әрпі «оу» деп аталады, ал оның дыбысы /oʊ/, мысалы: go.

16. P p — айтылуы: pee — /p/ — P әрпі «пи» деп аталады, ал оның дыбысы /p/, мысалы: pen.

17. Q q — айтылуы: cue — /k/ — Q әрпі «кью» деп аталады және әдетте U әрпімен бірге келеді, мысалы: queen.

18. R r — айтылуы: ar — /r/ — R әрпі «ар» деп аталады, ал оның дыбысы /r/, мысалы: red.

19. S s — айтылуы: ess — /s/, /z/ — S әрпі «эс» деп аталады. Оның дыбысы /s/ болуы мүмкін, мысалы: sun, сондай-ақ /z/, мысалы: rose.

20. T t — айтылуы: tee — /t/ — T әрпі «ти» деп аталады, ал оның дыбысы /t/, мысалы: ten.

21. U u — айтылуы: u — /juː/, /ʌ/ — U әрпі «ю» /juː/ деп аталады. Кейбір сөздерде оның дыбысы /ʌ/ болады, мысалы: cup.

22. V v — айтылуы: vee — /v/ — V әрпі «ви» деп аталады, ал оның дыбысы /v/, мысалы: very.

23. W w — айтылуы: double-u — /w/ — W әрпі «дабл-ю» деп аталады, ал оның дыбысы /w/, мысалы: water.

24. X x — айтылуы: ex — /ks/ — X әрпі «экс» деп аталады, ал оның жиі кездесетін дыбысы /ks/, мысалы: box.

25. Y y — айтылуы: why — /j/, /ɪ/, /aɪ/ — Y әрпі «уай» деп аталады. Оның дыбысы /j/ болуы мүмкін, мысалы: yes; /ɪ/, мысалы: happy; немесе /aɪ/, мысалы: my.

26. Z z — айтылуы: zee* — /z/ — Америкалық ағылшын тілінде Z әрпі «зи» деп аталады. Британдық ағылшын тілінде ол әдетте «zed» («зед») деп аталады. Оның дыбысы /z/, мысалы: zoo.

2- Сөз тәртібі (WORD ORDER)

1. Негізгі сөйлем — Бастауыш + Етістік — Сабджект + Вёрб — I sleep. — Ай слип — Мен ұйықтаймын.

2. Тура толықтауыш — Бастауыш + Етістік + Тура толықтауыш — Сабджект + Вёрб + Дайрект Обджект — I read a book. — Ай рид э бук — Мен кітап оқимын.

3. Жанама толықтауыш — Бастауыш + Етістік + Жанама толықтауыш + Тура толықтауыш — Сабджект + Вёрб + Индайрект Обджект + Дайрект Обджект — I give him a book. — Ай гив хим э бук — Мен оған кітап беремін.

4. Іс-әрекет пайдасын алушы — Бастауыш + Етістік + Тура толықтауыш + for + Адам — Сабджект + Вёрб + Дайрект Обджект + Фор + Пёрсэн — I buy a book for him. — Ай бай э бук фор хим — Мен оған арнап кітап сатып аламын.

5. Жанама толықтауыш есімдігі — Бастауыш + Етістік + Жанама толықтауыш есімдігі + Тура толықтауыш — Сабджект + Вёрб + Индайрект Обджект Проунаун + Дайрект Обджект — I give her a book. — Ай гив һёр э бук — Мен оған кітап беремін.

6. Сын есім — Бастауыш + be + Сын есім — Сабджект + Би + Эджектив — The book is big. — Зэ бук из биг — Кітап үлкен.

7. Үстеу — Бастауыш + Етістік + Үстеу — Сабджект + Вёрб + Эдверб — He reads quickly. — Хи ридз куикли — Ол жылдам оқиды.

8. Тура толықтауыш + Үстеу — Бастауыш + Етістік + Тура толықтауыш + Үстеу — Сабджект + Вёрб + Дайрект Обджект + Эдверб — I read a book quickly. — Ай рид э бук куикли — Мен кітапты жылдам оқимын.

9. Мезгіл үстеуі — Бастауыш + Етістік + Мезгіл үстеуі — Сабджект + Вёрб + Тайм Эдверб — I work today. — Ай уөрк тудей — Мен бүгін жұмыс істеймін.

10. Мекен үстеуі — Бастауыш + Етістік + Мекен үстеуі — Сабджект + Вёрб + Плейс Эдверб — She lives there. — Ши ливз зэр — Ол сонда тұрады.

11. Предлогты тіркес — Бастауыш + be + Предлогты тіркес — Сабджект + Би + Препозишэнэл Фрейз — The book is on the table. — Зэ бук из он зэ тейбл — Кітап үстелдің үстінде.

12. Тура толықтауыш + Орын — Бастауыш + Етістік + Тура толықтауыш + Орын — Сабджект + Вёрб + Дайрект Обджект + Плейс — I put a book on the table. — Ай пут э бук он зэ тейбл — Мен кітапты үстелдің үстіне қоямын.

13. Анықтауыш + Зат есім — Анықтауыш + Зат есім — Дитёрмайнэр + Наун — This book is new. — Зис бук из нью — Бұл кітап жаңа.

14. Анықтауыш + Сын есім + Зат есім — Анықтауыш + Сын есім + Зат есім — Дитёрмайнэр + Эджектив + Наун — This big book is new. — Зис биг бук из нью — Бұл үлкен кітап жаңа.

15. Сан есім + Зат есім — Сан есім + Зат есім — Ньюмерэл + Наун — Two books are new. — Ту букс ар нью — Екі кітап жаңа.

16. Ыңғайлас құрмалас құрылым — Бастауыш + Етістік + and + Бастауыш + Етістік — Сабджект + Вёрб + Энд + Сабджект + Вёрб — I read and he writes. — Ай рид энд хи райтс — Мен оқимын, ал ол жазады.

17. Тура толықтауыштары бар құрмалас құрылым — Бастауыш + Етістік + Тура толықтауыш + and + Бастауыш + Етістік + Тура толықтауыш — Сабджект + Вёрб + Дайрект Обджект + Энд + Сабджект + Вёрб + Дайрект Обджект — I read a book and he writes a letter. — Ай рид э бук энд хи райтс э летэр — Мен кітап оқимын, ал ол хат жазады.

18. Ырықсыз етіс — Бастауыш + be + Етістіктің үшінші формасы — Сабджект + Би + Ви Сри — The book is read. — Зэ бук из ред — Кітап оқылады.

19. Ырықсыз етіс + Іс-әрекетті орындаушы — Бастауыш + be + Етістіктің үшінші формасы + by + Іс-әрекетті орындаушы — Сабджект + Би + Ви Сри + Бай + Эйджент — The book is read by the teacher. — Зэ бук из ред бай зэ тичэр — Кітап мұғалім тарапынан оқылады.

20. Ырықсыз етіс + Жанама толықтауыш — Бастауыш + be + Етістіктің үшінші формасы + to + Жанама толықтауыш — Сабджект + Би + Ви Сри + Ту + Индайрект Обджект — The book is given to him. — Зэ бук из гивэн ту хим — Кітап оған беріледі.

21. Ырықсыз етіс + Жанама толықтауыш + Іс-әрекетті орындаушы — Бастауыш + be + Етістіктің үшінші формасы + to + Жанама толықтауыш + by + Іс-әрекетті орындаушы — Сабджект + Би + Ви Сри + Ту + Индайрект Обджект + Бай + Эйджент — The book is given to him by the teacher. — Зэ бук из гивэн ту хим бай зэ тичэр — Кітап оған мұғалім тарапынан беріледі.

22. Ырықсыз етіс + Үстеу — Бастауыш + be + Етістіктің үшінші формасы + Үстеу — Сабджект + Би + Ви Сри + Эдверб — The book is read now. — Зэ бук из ред нау — Кітап қазір оқылып жатыр.

23. Ырықсыз етіс + Орын — Бастауыш + be + Етістіктің үшінші формасы + Орын — Сабджект + Би + Ви Сри + Локейшэн — The book is put on the table. — Зэ бук из пут он зэ тейбл — Кітап үстелдің үстіне қойылады.

24. Ырықсыз етіс + Іс-әрекетті орындаушы + Мезгіл үстеуі — Бастауыш + be + Етістіктің үшінші формасы + by + Іс-әрекетті орындаушы + Мезгіл үстеуі — Сабджект + Би + Ви Сри + Бай + Эйджент + Тайм Эдверб — The book is read by the teacher today. — Зэ бук из ред бай зэ тичэр тудей — Кітапты бүгін мұғалім оқиды.

25. Ырықсыз етіс + Жанама толықтауыш + Іс-әрекетті орындаушы + Мезгіл үстеуі — Бастауыш + be + Етістіктің үшінші формасы + to + Жанама толықтауыш + by + Іс-әрекетті орындаушы + Мезгіл үстеуі — Сабджект + Би + Ви Сри + Ту + Индайрект Обджект + Бай + Эйджент + Тайм Эдверб — The book is given to the student by the teacher today. — Зэ бук из гивэн ту зэ стьюдэнт бай зэ тичэр тудей — Кітапты бүгін мұғалім оқушыға береді.

26. Present Perfect Passive — Бастауыш + has/have been + Етістіктің үшінші формасы — Сабджект + Хэз/Хэв Бин + Ви Сри — The book has been read. — Зэ бук хэз бин ред — Кітап оқылып қойған.

27. Present Perfect Passive + Іс-әрекетті орындаушы — Бастауыш + has/have been + Етістіктің үшінші формасы + by + Іс-әрекетті орындаушы — Сабджект + Хэз/Хэв Бин + Ви Сри + Бай + Эйджент — The book has been read by the teacher. — Зэ бук хэз бин ред бай зэ тичэр — Кітапты мұғалім оқып қойған.

28. Келер шақтағы ырықсыз етіс — Бастауыш + will be + Етістіктің үшінші формасы + Мезгіл — Сабджект + Уил Би + Ви Сри + Тайм — The book will be read tomorrow. — Зэ бук уил би ред тумороу — Кітап ертең оқылады.

29. Келер шақтағы ырықсыз етіс + Іс-әрекетті орындаушы — Бастауыш + will be + Етістіктің үшінші формасы + by + Іс-әрекетті орындаушы + Мезгіл — Сабджект + Уил Би + Ви Сри + Бай + Эйджент + Тайм — The book will be read by the teacher tomorrow. — Зэ бук уил би ред бай зэ тичэр тумороу — Кітапты ертең мұғалім оқиды.

30. Модаль етістікпен жасалған ырықсыз етіс — Бастауыш + Модаль етістік + be + Етістіктің үшінші формасы — Сабджект + Моудэл Вёрб + Би + Ви Сри — The book must be read. — Зэ бук маст би ред — Кітап оқылуы керек.

31. Болымсыз сөйлем — Бастауыш + Көмекші етістік + not + Етістік — Сабджект + Оксилиэри Вёрб + Нот + Вёрб — I do not read a book. — Ай ду нот рид э бук — Мен кітап оқымаймын.

32. Ырықсыз етістің болымсыз түрі — Бастауыш + be + not + Етістіктің үшінші формасы + by + Іс-әрекетті орындаушы — Сабджект + Би + Нот + Ви Сри + Бай + Эйджент — The book is not read by the teacher. — Зэ бук из нот ред бай зэ тичэр — Кітап мұғалім тарапынан оқылмайды.

33. Иә/жоқ сұрағы — Көмекші етістік + Бастауыш + Етістік? — Оксилиэри Вёрб + Сабджект + Вёрб? — Do you read a book? — Ду ю рид э бук? — Сен кітап оқисың ба?

34. Ырықсыз етістегі сұрақ — be + Бастауыш + Етістіктің үшінші формасы? — Би + Сабджект + Ви Сри? — Is the book being read? — Из зэ бук биинг ред? — Кітап оқылып жатыр ма?

35. Бастауыш туралы сұрақ — who + Етістік + Тура толықтауыш? — Ху + Вёрб + Дайрект Обджект? — Who reads the book? — Ху ридз зэ бук? — Кітапты кім оқиды?

36. Жанама толықтауыш туралы сұрақ — who/whom + Көмекші етістік + Бастауыш + Етістік + Тура толықтауыш + to? — Ху/Хум + Оксилиэри Вёрб + Сабджект + Вёрб + Дайрект Обджект + Ту? — Who do you give the book to? — Ху ду ю гив зэ бук ту? — Сен кітапты кімге бересің?

37. Бұйрық рай — Етістік + ...! — Вёрб + ...! — Read! — Рид! — Оқы!

38. Бұйрық рай + Жанама толықтауыш — Етістік + Тура толықтауыш + to + Жанама толықтауыш! — Вёрб + Дайрект Обджект + Ту + Индайрект Обджект! — Give the book to him! — Гив зэ бук ту хим! — Кітапты оған бер!

39. Ырықсыз етістегі бұйрық рай — let + Тура толықтауыш + be + Етістіктің үшінші формасы! — Лет + Дайрект Обджект + Би + Ви Сри! — Let the book be read! — Лет зэ бук би ред! — Кітап оқылсын!

40. Инфинитив — to + Етістік — Ту + Вёрб — to read — Ту рид — оқу / оқуға

41. Инфинитив + Тура толықтауыш — to + Етістік + Тура толықтауыш — Ту + Вёрб + Дайрект Обджект — to read a book — Ту рид э бук — кітап оқу

42. Инфинитив + Белгілі тура толықтауыш — to + Етістік + Белгілі тура толықтауыш — Ту + Вёрб + Спесифик Дайрект Обджект — to read the book — Ту рид зэ бук — кітапты оқу

43. Мақсат — Бастауыш + Етістік + to + Етістік — Сабджект + Вёрб + Ту + Вёрб — I eat to play. — Ай ит ту плей — Мен ойнау үшін тамақ жеймін.

44. Қатыстық бағыныңқы сөйлем — Зат есім + Қатыстық сөз + Сөйлем бөлігі — Наун + Релэтив Уёрд + Клоз — The book that I read is interesting. — Зэ бук зэт ай рид из интрэстинг — Мен оқитын кітап қызықты.

45. Ырықсыз етістегі қатыстық бағыныңқы сөйлем — Зат есім + Қатыстық сөз + Етіс — Наун + Релэтив Уёрд + Войс — The book that is being read by the teacher is interesting. — Зэ бук зэт из биинг ред бай зэ тичэр из интрэстинг — Мұғалім оқып жатқан кітап қызықты.

46. Шартты сөйлем — if + Сөйлем бөлігі, Бастауыш + Етістік — Иф + Клоз, Сабджект + Вёрб — If I have time, I read. — Иф ай хэв тайм, ай рид — Егер уақытым болса, оқимын.

47. Шартты сөйлем + Ырықсыз етіс — if + Бастауыш + be + Етістіктің үшінші формасы, Бастауыш + Етістік — Иф + Сабджект + Би + Ви Сри, Сабджект + Вёрб — If the book is read, he learns. — Иф зэ бук из ред, хи лёрнз — Егер кітап оқылса, ол үйренеді.

48. Жанама сөйлеу — Бастауыш + Етістік + that + Бастауыш + Етістік — Сабджект + Вёрб + Зэт + Сабджект + Вёрб — He said that he was reading. — Хи сэд зэт хи уоз ридинг — Ол өзінің оқып отырғанын айтты.

49. Жанама сұрақ — Бастауыш + Етістік + if/whether + Бастауыш + Етістік — Сабджект + Вёрб + Иф/Уэзэр + Сабджект + Вёрб — He asked if I was reading. — Хи аскт иф ай уоз ридинг — Ол менің оқып отырған-отырмағанымды сұрады.

50. Жанама бұйрық немесе өтініш — Бастауыш + Етістік + Толықтауыш + to + Етістік — Сабджект + Вёрб + Обджект + Ту + Вёрб — He asked me to read. — Хи аскт ми ту рид — Ол менен оқуды өтінді.

Үстеулер (ADVERBS)

1. Қимыл-сын (Manner): Қимыл-сын үстеуі етістіктен немесе толықтауыштан кейін келеді. Бастауыш + Етістік + Толықтауыш + Үстеу. — Сабджект + Вёрб + Обджект + Эдверб. I read the book quickly. — Ай рид зэ бук куикли. — Мен кітапты жылдам оқимын.

2. Орын (Place): Мекен үстеуі әдетте етістіктен немесе толықтауыштан кейін келеді. Бастауыш + Етістік + Толықтауыш + Орын. — Сабджект + Вёрб + Обджект + Плейс. I read the book at home. — Ай рид зэ бук эт хоум. — Мен кітапты үйде оқимын.

3. Уақыт (Time): Мезгіл үстеуі әдетте сөйлемнің соңында немесе басында келеді. Бастауыш + Етістік + Толықтауыш + Уақыт. — Сабджект + Вёрб + Обджект + Тайм. I read the book yesterday. — Ай рид зэ бук естэрдей. — Мен кітапты кеше оқыдым.

4. Жиілік (Frequency): Жиілік үстеуі әдетте негізгі етістіктің алдында келеді. Бастауыш + Жиілік үстеуі + Етістік. — Сабджект + Фриквенси Эдверб + Вёрб. I often read books. — Ай офэн рид букс. — Мен кітаптарды жиі оқимын.

5. Жиілік + be (Frequency + be): Жиілік үстеуі be етістігінен кейін келеді. Бастауыш + be етістігі + Жиілік үстеуі. — Сабджект + Би + Фриквенси Эдверб. He is always happy. — Хи из олвейз хэпи. — Ол әрқашан бақытты.

6. Жиілік + Көмекші етістік (Frequency + auxiliary): Жиілік үстеуі бірінші көмекші етістіктен кейін келеді. Бастауыш + Көмекші етістік + Жиілік үстеуі + Етістік. — Сабджект + Оксилиэри Вёрб + Фриквенси Эдверб + Вёрб. I have never seen it. — Ай хэв невэр син ит. — Мен оны ешқашан көрген емеспін.

7. Дәреже (Degree): Дәреже үстеуі өзі сипаттайтын сын есімнің немесе үстеудің алдында келеді. Бастауыш + Дәреже үстеуі + Сын есім / Үстеу. — Сабджект + Дигри Эдверб + Эджектив / Эдверб. It is very good. — Ит из вэри гуд. — Бұл өте жақсы.

8. Дәреже + Етістік (Degree + verb): Қолданылатын үстеуге байланысты дәреже үстеуі етістіктің алдында немесе одан кейін келуі мүмкін. Бастауыш + Етістік + Үстеу. — Сабджект + Вёрб + Эдверб. I really like it. — Ай риэли лайк ит. — Маған бұл шынымен ұнайды.

9. Сөйлемдік үстеу (Sentence adverb): Ол сөйлемнің басында, ортасында немесе соңында келіп, сөйлеушінің бүкіл сөйлемге қатысты көзқарасын білдіреді. Үстеу + Сөйлем. — Эдверб + Сэнтэнс. Fortunately, I won. — Форчунэтли, ай уан. — Бақытыма қарай, мен жеңдім.

10. Пікір білдіретін үстеу (Comment adverb): Ол әдетте сөйлемнің басында келіп, сөйлеушінің пікірін немесе түсініктемесін білдіреді. Үстеу + Сөйлем. — Эдверб + Сэнтэнс. Honestly, I don't know. — Онэстли, ай доунт ноу. — Шынымды айтсам, білмеймін.

11. Байланыстырушы үстеу (Linking adverb): Ол әдетте сөйлемнің басында немесе ортасында келіп, екі ойды не сөйлемді байланыстырады. Сөйлем + Байланыстырушы үстеу + Сөйлем. — Сэнтэнс + Линкинг Эдверб + Сэнтэнс. I was tired; however, I worked. — Ай уоз тайэрд; хауэвэр, ай уёркт. — Мен шаршаған едім, дегенмен жұмыс істедім.

12. Бағыт (Direction): Бағыт үстеуі әдетте етістіктен немесе толықтауыштан кейін келеді. Бастауыш + Етістік + Толықтауыш + Бағыт үстеуі. — Сабджект + Вёрб + Обджект + Дайрекшэн Эдверб. She went outside. — Ши уэнт аутсайд. — Ол сыртқа шықты.

13. Нақты жиілік (Definite frequency): Нақты жиілікті білдіретін уақыт тіркесі сөйлемнің басында немесе соңында келе алады. Уақыт тіркесі + Сөйлем. — Тайм Фрейз + Сэнтэнс. I go there every day. — Ай гоу зэр эври дей. — Мен ол жерге күн сайын барамын.

14. Ұзақтық (Duration): Ұзақтықты білдіретін тіркес әдетте сөйлемнің соңында келеді. Бастауыш + Етістік + Толықтауыш + Ұзақтық. — Сабджект + Вёрб + Обджект + Дьюрейшэн. I studied for two hours. — Ай стадид фор ту ауэрз. — Мен екі сағат бойы оқыдым.

15. Мақсат (Purpose): Мақсатты білдіретін тіркес әдетте сөйлемнің соңында келіп, іс-әрекеттің себебін немесе мақсатын көрсетеді. Сөйлем + Мақсат. — Сэнтэнс + Пёрпэс. I went there to study. — Ай уэнт зэр ту стади. — Мен ол жерге оқу үшін бардым.

ЖАНАМА ТОЛЫҚТАУЫШ (INDIRECT OBJECT)

№ — Түрі — Грамматикалық құрылымы — Құрылымның ағылшынша айтылуы — Мысал — Мысалдың айтылуы — Аудармасы

1. Жанама толықтауыш алдымен келеді — Бастауыш + Етістік + Жанама толықтауыш + Тура толықтауыш — Сабджект + Вёрб + Индайрект Обджект + Дайрект Обджект — I gave him a book. — Ай гейв хим э бук — Мен оған кітап бердім.

2. Тура толықтауыш + to + Жанама толықтауыш — Бастауыш + Етістік + Тура толықтауыш + to + Жанама толықтауыш — Сабджект + Вёрб + Дайрект Обджект + Ту + Индайрект Обджект — I gave a book to him. — Ай гейв э бук ту хим — Мен оған кітап бердім.

3. Жанама толықтауыш алдымен келеді — Бастауыш + Етістік + Жанама толықтауыш + Тура толықтауыш — Сабджект + Вёрб + Индайрект Обджект + Дайрект Обджект — She sent me a letter. — Ши сент ми э летэр — Ол маған хат жіберді.

4. Тура толықтауыш + to + Жанама толықтауыш — Бастауыш + Етістік + Тура толықтауыш + to + Жанама толықтауыш — Сабджект + Вёрб + Дайрект Обджект + Ту + Индайрект Обджект — She sent a letter to me. — Ши сент э летэр ту ми — Ол маған хат жіберді.

5. Жанама толықтауыш алдымен келеді, for қолданылады — Бастауыш + Етістік + Жанама толықтауыш + Тура толықтауыш — Сабджект + Вёрб + Индайрект Обджект + Дайрект Обджект — I bought her a gift. — Ай бот һёр э гифт — Мен оған сыйлық сатып алдым.

6. Тура толықтауыш + for + Жанама толықтауыш — Бастауыш + Етістік + Тура толықтауыш + for + Жанама толықтауыш — Сабджект + Вёрб + Дайрект Обджект + Фор + Индайрект Обджект — I bought a gift for her. — Ай бот э гифт фор һёр — Мен оған сыйлық сатып алдым.

7. Жанама толықтауыш қатысқан ырықсыз етіс — Жанама толықтауыш + be + Етістіктің үшінші формасы + Тура толықтауыш — Индайрект Обджект + Би + Ви Сри + Дайрект Обджект — He was given a book. — Хи уоз гивэн э бук — Оған кітап берілді.

8. Тура толықтауыш қатысқан ырықсыз етіс + to + Жанама толықтауыш — Тура толықтауыш + be + Етістіктің үшінші формасы + to + Жанама толықтауыш — Дайрект Обджект + Би + Ви Сри + Ту + Индайрект Обджект — A book was given to him. — Э бук уоз гивэн ту хим — Оған кітап берілді.

9. Жанама толықтауыш туралы сұрақ — Сұрау сөзі + Көмекші етістік + Бастауыш + Етістік + Тура толықтауыш + to? — Уорд + Ду/Даз/Дид + Сабджект + Вёрб + Дайрект Обджект + Ту? — Who did you give it to? — Ху дид ю гив ит ту? — Сен оны кімге бердің?

10. Жанама толықтауыш туралы ресми сұрақ — To whom + Көмекші етістік + Бастауыш + Етістік + Тура толықтауыш? — Ту Хум + Оксилиэри Вёрб + Сабджект + Вёрб + Дайрект Обджект? — To whom did you give it? — Ту хум дид ю гив ит? — Сіз оны кімге бердіңіз?

ІЛІК МАҒЫНАСЫ: МЕНШІК ЖӘНЕ ҚАТЫСТЫЛЫҚ (GENITIVE)

№ — Түрі — Грамматикалық құрылымы — Құрылымның ағылшынша айтылуы — Мысал — Мысалдың айтылуы — Аудармасы

1. Жекеше иелік — Зат есім + 's + Зат есім — Наун + Эс + Наун — John's car — Джонз кар — Джонның көлігі.

2. of арқылы иелік білдіру — Зат есім + of + Зат есім — Наун + Ов + Наун — the car of John — Зэ кар ов Джон — Джонның көлігі.

3. Дұрыс көпше түрдегі иелік — Көпше түрдегі зат есім + ' + Зат есім — Плурал Наун + Апострофи + Наун — students' books — Стюдэнтс букс — Оқушылардың кітаптары.

4. Дұрыс емес көпше түрдегі иелік — Зат есім + 's + Зат есім — Наун + Эс + Наун — children's toys — Чилдрэнз тойз — Балалардың ойыншықтары.

5. of арқылы иелік білдіру — Зат есім + of + Зат есім — Наун + Ов + Наун — the roof of the house — Зэ руф ов зэ хаус — Үйдің шатыры.

6. Иелік анықтауыш — Иелік анықтауыш + Зат есім — Позэсив Дитёрмайнэр + Наун — my car — Май кар — Менің көлігім.

7. Дербес иелік есімдігі — Иелік есімдігі — Позэсив Проунаун — The car is mine. — Зэ кар из майн — Көлік менікі.

8. Қосарланған иелік құрылымы — Зат есім + of + Дербес иелік есімдігі — Наун + Ов + Позэсив Проунаун — a friend of mine — Э френд ов майн — Менің бір досым.

9. Уақытты білдіретін иелік — Уақытты білдіретін зат есім + 's + Зат есім — Тайм Наун + Эс + Наун — today's news — Тудейз ньюз — Бүгінгі жаңалықтар.

10. Уақыт бірлігінің көпше түріндегі иелік — Сан есім + Өлшем бірлігі + ' + Зат есім — Ньюмерэл + Юнит + Апострофи + Наун — two weeks' vacation — Ту уикс вэкейшэн — Екі апталық демалыс.

11. Иелік туралы сұрақ — whose + Зат есім? — Хуз + Наун? — Whose book? — Хуз бук? — Кімнің кітабы?

12. Қатыстық сөйлемдегі иелік — whose + Зат есім + Сөйлем бөлігі — Хуз + Наун + Клоз — the man whose car... — Зэ мэн хуз кар... — Көлігі ... ер адам.

13. Ортақ иелік — Бірінші зат есім + and + Екінші зат есім + 's + Зат есім — Наун + Энд + Наун + Эс + Наун — John and Mary's house — Джон энд Мэриз хаус — Джон мен Мэридің ортақ үйі.

14. Бөлек иелік — Бірінші зат есім + 's + and + Екінші зат есім + 's + Зат есім — Наун + Эс + Энд + Наун + Эс + Наун — John's and Mary's houses — Джонз энд Мэриз хаузиз — Джонның үйі және Мэридің үйі.

ДЕРБЕС ИЕЛІК ЕСІМДІКТЕРІ (INDEPENDENT POSSESSIVE PRONOUNS)

Жақ — Иелік анықтауыш — Иелік анықтауыштың айтылуы — Дербес иелік есімдігі — Иелік есімдіктің айтылуы — Толық мысал — Мысалдың айтылуы — Аудармасы

I = мен — my — Май — mine — Майн — This book is mine. — Зис бук из майн — Бұл кітап менікі.

you = сен / сіз — your — Ёр — yours — Ёрз — This book is yours. — Зис бук из ёрз — Бұл кітап сенікі / сіздікі.

he = ол (ер адам) — his — Хиз — his — Хиз — This book is his. — Зис бук из хиз — Бұл кітап оныкі.

she = ол (әйел адам) — her — Һёр — hers — Һёрз — This book is hers. — Зис бук из һёрз — Бұл кітап оныкі.

it = жансыз затқа немесе жануарға қатысты — its — Итс — Дербес иелік есімдігінің кең таралған жеке түрі жоқ — — The dog hurt its leg. — Зэ дог һёрт итс лег — Ит аяғын жарақаттап алды.

we = біз — our — Ауэр — ours — Ауэрз — This book is ours. — Зис бук из ауэрз — Бұл кітап біздікі.

they = олар — their — Зэр — theirs — Зэрз — This book is theirs. — Зис бук из зэрз — Бұл кітап олардікі.

The book is the boy's. = Кітап баланікі.

The book is for the boy. = Кітап балаға арналған.

WAS GOING TO: ІСТЕМЕК БОЛДЫ / ІСТЕЙІН ДЕП ЖҮРДІ

Есімдік — Грамматикалық құрылымы — Құрылымның айтылуы — Мысал — Мысалдың айтылуы — Мағынасы

I = мен — Мен + was going to + Етістік — Ай + Уоз Гоуинг Ту + Вёрб — I was going to eat. — Ай уоз гоуинг ту ит — Мен тамақ жегелі жатыр едім.

you = сен / сіз — Сен + were going to + Етістік — Ю + Уёр Гоуинг Ту + Вёрб — You were going to eat. — Ю уёр гоуинг ту ит — Сен тамақ жегелі жатыр едің.

he = ол (ер адам) — Ол + was going to + Етістік — Хи + Уоз Гоуинг Ту + Вёрб — He was going to eat. — Хи уоз гоуинг ту ит — Ол тамақ жегелі жатыр еді.

she = ол (әйел адам) — Ол + was going to + Етістік — Ши + Уоз Гоуинг Ту + Вёрб — She was going to eat. — Ши уоз гоуинг ту ит — Ол тамақ жегелі жатыр еді.

it = жансыз затқа немесе табиғат құбылысына қатысты — It + was going to + Етістік — Ит + Уоз Гоуинг Ту + Вёрб — It was going to rain. — Ит уоз гоуинг ту рейн — Жаңбыр жауғалы жатыр еді.

we = біз — Біз + were going to + Етістік — Уи + Уёр Гоуинг Ту + Вёрб — We were going to eat. — Уи уёр гоуинг ту ит — Біз тамақ жегелі жатыр едік.

they = олар — Олар + were going to + Етістік — Зей + Уёр Гоуинг Ту + Вёрб — They were going to eat. — Зей уёр гоуинг ту ит — Олар тамақ жегелі жатыр еді.

WAS ABOUT TO / WERE ABOUT TO — Бір нәрсе істейін деп жату немесе бір нәрсе болғалы тұру.

Was about to = бір нәрсе болғалы тұрды немесе бір әрекет орындалуға жақын еді.

Was supposed to = бір нәрсені істеуі керек еді, бірақ оған бір нәрсе кедергі болды немесе жағдай басқаша өрбіді.

I was supposed to clean up today, but due to the bad weather, I am not. = Мен бүгін жинастыруым керек еді, бірақ ауа райының қолайсыздығына байланысты жинастырмаймын.

2- ЗАТ ЕСІМДЕР (NOUNS)

Грамматикалық мағына — Құрылымы — Мысал — Ағылшынша айтылуы — Қазақша аудармасы

Көпше түр — Зат есім + s — books — Букс — Кітаптар

Көпше түр — Зат есім + es — boxes — Боксиз — Қораптар

Жекеше түрдегі белгілі артикль — the + Зат есім — the book — Зэ бук — Кітап / әлгі кітап

Көпше түрдегі белгілі артикль — the + Көпше түрдегі зат есім — the books — Зэ букс — Кітаптар

Жекеше түрдегі белгісіз артикль — a + Зат есім — a book — Э бук — Бір кітап

Дауысты дыбыстан басталатын сөздің алдында — an + Зат есім — an apple — Эн эпл — Алма

Жанама толықтауыш — Бастауыш + Етістік + Жанама толықтауыш + Тура толықтауыш — I give him the book. — Ай гив хим зэ бук — Мен оған кітапты беремін.

Жанама толықтауыш to арқылы — Бастауыш + Етістік + Тура толықтауыш + to + Жанама толықтауыш — I give the book to him. — Ай гив зэ бук ту хим — Мен кітапты оған беремін.

Иелік — Иесінің зат есімі + 's + Иеленетін зат есім — John's car — Джонз кар — Джонның көлігі.

Көпше түрдегі иелік — Иесінің көпше түрдегі зат есімі + ' + Иеленетін зат есім — the boys' books — Зэ бойз букс — Ұлдардың кітаптары.

of арқылы иелік білдіру — Иеленетін зат есім + of + Иесінің зат есімі — the door of the house — Зэ дор ов зэ хаус — Үйдің есігі.

Сөздің соңғы бөлігі — Не қосылады? — Мысал — Айтылуы

Көптеген сөздер — -s — book → books — Бук → Букс

s әрпімен аяқталатын сөздер — -es — bus → buses — Бас → Басиз

ss әріптерімен аяқталатын сөздер — -es — class → classes — Класс → Классиз

sh әріптерімен аяқталатын сөздер — -es — dish → dishes — Диш → Дишиз

ch әріптерімен аяқталатын сөздер — -es — watch → watches — Уотч → Уотчиз

x әрпімен аяқталатын сөздер — -es — box → boxes — Бокс → Боксиз

z әрпімен аяқталатын сөздер — -es — quiz → quizzes — Куиз → Куизиз

Дауыссыз дыбыс + y — -ies — baby → babies — Бейби → Бейбиз

Дауысты дыбыс + y — -s — boy → boys — Бой → Бойз

Кейбір f/fe әрпімен аяқталатын сөздер — -ves — knife → knives — Найф → Найвз

Кейбір f/fe әрпімен аяқталатын сөздер — -s — roof → roofs — Руф → Руфс

Белгісіз мөлшерді немесе көпше түрді білдіру үшін жекеше саналатын зат есімнің алдында a/an қолданылуы мүмкін. Көпше түрдегі зат есімнің алдында a/an қолданылмайды.

ЖАНАМА ТОЛЫҚТАУЫШ (INDIRECT OBJECT)

Ағылшын тілінде жанама толықтауышты орналастырудың үш негізгі тәсілі бар:

1- Subject + Verb + Indirect Object + Direct Object

I give a boy a book. = Мен бір балаға кітап беремін.

2- Subject + Verb + Direct Object + to + Indirect Object

I give a book to a boy. = Мен кітапты бір балаға беремін.

3- Subject + Verb + to + Indirect Object + Direct Object

I give to a boy a book. = Мен бір балаға кітап беремін.

Бұл құрылым қазіргі ағылшын тілінде табиғи естілмейді. Бірінші және екінші құрылымдар жиірек қолданылады.

ІЛІК МАҒЫНАСЫ: МЕНШІК (GENITIVE)

Ағылшын тілінде иелікті білдірудің екі негізгі тәсілі бар:

1- Owner's + Possession

The boy's book = Баланың кітабы.

2- Possession + of + Owner

The book of the boy = Баланың кітабы.

3- Сын есімдер (ADJECTIVES)

Қазақша түрі Құрылымы Құрылымның қазақша әріптермен айтылуы Мысал Айтылуы Мағынасы

Сипаттауыш сын есім Сын есім + зат есім Эджектив + Наун a beautiful house Э биутифул хаус Әдемі үй

Мөлшерлік сын есім Мөлшер сөзі + зат есім Куонтити + Наун many books Мэни букс Көп кітап

Сандық сын есім Сан + зат есім Намбер + Наун three books Сри букс Үш кітап

Сілтеу сын есімі this/that/these/those + зат есім Зис/Зэт/Зиз/Зоуз + Наун this book Зис бук Бұл кітап

Тәуелдік сын есім my/your/his/her/its/our/their + зат есім Май/Йор/Хиз/Хёр/Итс/Ауэр/Зээр + Наун my car Май кар Менің көлігім

Сұрау сын есімі which/what/whose + зат есім Уич/Уот/Хуз + Наун which book? Уич бук? Қай кітап?

Белгісіздік сын есімі Белгісіздік сөзі + зат есім Индефинит уёрд + Наун some books Сам букс Бірнеше кітап

Тарату мәнді сын есім each/every/either/neither + зат есім Ич/Эври/Айзэр/Найзэр + Наун each student Ич стьюдент Әрбір оқушы

Жалқы есімнен жасалған сын есім Жалқы есім → сын есім Пропэр Наун → Эджектив English language Инглиш лэнгвидж Ағылшын тілі

Күрделі сын есім Сөз + сөз Уёрд + Уёрд a well-known actor Э уэл-ноун эктэр Танымал актер

Есімшеден жасалған сын есім V-ing / V-ed Ви-Инг / Ви-Эд a boring movie Э боринг муви Зеріктіретін фильм

Салыстырмалы шырай Сын есім + er / more + сын есім Эджектив + Эр / Мор + Эджектив bigger house Бигэр хаус Үлкенірек үй

Күшейтпелі шырай Сын есім + est / most + сын есім Эджектив + Ист / Моуст + Эджектив the biggest house Зэ бигист хаус Ең үлкен үй

Бірыңғай сын есімдер Сын есім + үтір + сын есім + зат есім Эджектив + Кома + Эджектив + Наун a long, difficult journey Э лонг, дификэлт джёрни Ұзақ әрі қиын сапар

Зат есімнің алдындағы сын есім Сын есім + зат есім Эджектив + Наун a red car Э ред кар Қызыл көлік

Баяндауыштық сын есім Бастауыш + be + сын есім Сабджект + Би + Эджектив The car is red. Зэ кар из ред Көлік қызыл.

Зат есімнен кейін келетін сын есім Зат есім + сын есім Наун + Эджектив something interesting Самсинг интрэстинг Қызықты бір нәрсе

Дербес қолданылатын сын есім Сын есім Эджектив perfect Пёрфект Мінсіз

Күшейткіш сын есім Сын есім + зат есім Эджектив + Наун my own car Май оун кар Өз көлігім

Лепті сын есім what + сын есім + зат есім Уот + Эджектив + Наун What a beautiful day! Уот э биутифул дэй! Қандай әдемі күн!

1. Жай осы шақ — Present Simple

Құрылымы: Бастауыш + am/is/are + толықтауыш

Құрылымның айтылуы: Сабджект + Эм/Из/Ар + Комплемент

Есімдік Құрылымы Мысал Айтылуы Мағынасы

I I am I am happy. Ай эм хэпи Мен бақыттымын.

You You are You are happy. Ю ар хэпи Сен бақыттысың.

He He is He is happy. Хи из хэпи Ол бақытты.

She She is She is happy. Ши из хэпи Ол бақытты.

It It is It is cold. Ит из коулд Күн суық.

We We are We are happy. Уи ар хэпи Біз бақыттымыз.

You You are You are happy. Ю ар хэпи Сендер бақыттысыңдар.

They They are They are happy. Зэй ар хэпи Олар бақытты.

2. Жай өткен шақ — Past Simple

Құрылымы: Бастауыш + was/were + толықтауыш

Құрылымның айтылуы: Сабджект + Уоз/Уёр + Комплемент

Есімдік Құрылымы Мысал Айтылуы Мағынасы

I I was I was happy. Ай уоз хэпи Мен бақытты болдым.

You You were You were happy. Ю уёр хэпи Сен бақытты болдың.

He He was He was happy. Хи уоз хэпи Ол бақытты болды.

She She was She was happy. Ши уоз хэпи Ол бақытты болды.

It It was It was cold. Ит уоз коулд Күн суық болды.

We We were We were happy. Уи уёр хэпи Біз бақытты болдық.

You You were You were happy. Ю уёр хэпи Сендер бақытты болдыңдар.

They They were They were happy. Зэй уёр хэпи Олар бақытты болды.

3. Жай келер шақ — Future Simple

Құрылымы: Бастауыш + will be + толықтауыш

Құрылымның айтылуы: Сабджект + Уил Би + Комплемент

Есімдік Құрылымы Мысал Айтылуы Мағынасы

I I will be I will be happy. Ай уил би хэпи Мен бақытты боламын.

You You will be You will be happy. Ю уил би хэпи Сен бақытты боласың.

He He will be He will be happy. Хи уил би хэпи Ол бақытты болады.

She She will be She will be happy. Ши уил би хэпи Ол бақытты болады.

It It will be It will be cold. Ит уил би коулд Күн суық болады.

We We will be We will be happy. Уи уил би хэпи Біз бақытты боламыз.

You You will be You will be happy. Ю уил би хэпи Сендер бақытты боласыңдар.

They They will be They will be happy. Зэй уил би хэпи Олар бақытты болады.

4. Осы шақтың созылыңқы түрі — Present Continuous

Құрылымы: Бастауыш + am/is/are being + толықтауыш

Құрылымның айтылуы: Сабджект + Эм/Из/Ар Бииң + Комплемент

Есімдік Құрылымы Мысал Айтылуы Мағынасы

I I am being I am being careful. Ай эм бииң кэрфул Мен өзімді абай ұстап жүрмін.

You You are being You are being careful. Ю ар бииң кэрфул Сен өзіңді абай ұстап жүрсің.

He He is being He is being careful. Хи из бииң кэрфул Ол өзін абай ұстап жүр.

She She is being She is being careful. Ши из бииң кэрфул Ол өзін абай ұстап жүр.

It It is being It is being repaired. Ит из бииң рипэрд Ол жөнделіп жатыр.

We We are being We are being careful. Уи ар бииң кэрфул Біз өзімізді абай ұстап жүрміз.

You You are being You are being careful. Ю ар бииң кэрфул Сендер өздеріңді абай ұстап жүрсіңдер.

They They are being They are being careful. Зэй ар бииң кэрфул Олар өздерін абай ұстап жүр.

5. Өткен шақтың созылыңқы түрі — Past Continuous

Құрылымы: Бастауыш + was/were being + толықтауыш

Құрылымның айтылуы: Сабджект + Уоз/Уёр Бииң + Комплемент

Есімдік Құрылымы Мысал Айтылуы Мағынасы

I I was being I was being careful. Ай уоз бииң кэрфул Мен өзімді абай ұстап жүрдім.

You You were being You were being careful. Ю уёр бииң кэрфул Сен өзіңді абай ұстап жүрдің.

He He was being He was being careful. Хи уоз бииң кэрфул Ол өзін абай ұстап жүрді.

She She was being She was being careful. Ши уоз бииң кэрфул Ол өзін абай ұстап жүрді.

It It was being It was being repaired. Ит уоз бииң рипэрд Ол жөнделіп жатты.

We We were being We were being careful. Уи уёр бииң кэрфул Біз өзімізді абай ұстап жүрдік.

You You were being You were being careful. Ю уёр бииң кэрфул Сендер өздеріңді абай ұстап жүрдіңдер.

They They were being They were being careful. Зэй уёр бииң кэрфул Олар өздерін абай ұстап жүрді.

6. Келер шақтың созылыңқы түрі — Future Continuous

Құрылымы: Бастауыш + will be being + толықтауыш

Құрылымның айтылуы: Сабджект + Уил Би Бииң + Комплемент

Есімдік Мысал Айтылуы Мағынасы

I I will be being careful. Ай уил би бииң кэрфул Мен өзімді абай ұстап жүретін боламын.

You You will be being careful. Ю уил би бииң кэрфул Сен өзіңді абай ұстап жүретін боласың.

He He will be being careful. Хи уил би бииң кэрфул Ол өзін абай ұстап жүретін болады.

She She will be being careful. Ши уил би бииң кэрфул Ол өзін абай ұстап жүретін болады.

It It will be being repaired. Ит уил би бииң рипэрд Ол жөнделіп жататын болады.

We We will be being careful. Уи уил би бииң кэрфул Біз өзімізді абай ұстап жүретін боламыз.

You You will be being careful. Ю уил би бииң кэрфул Сендер өздеріңді абай ұстап жүретін боласыңдар.

They They will be being careful. Зэй уил би бииң кэрфул Олар өздерін абай ұстап жүретін болады.

Бұл шақ грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ табиғи ағылшын тілінде өте сирек қолданылады.

7. Осы шақтағы аяқталған түр — Present Perfect

Құрылымы: Бастауыш + have/has been + толықтауыш

Құрылымның айтылуы: Сабджект + Хэв/Хэз Бин + Комплемент

Есімдік Мысал Айтылуы Мағынасы

I I have been happy. Ай хэв бин хэпи Мен бақытты болып келемін.

You You have been happy. Ю хэв бин хэпи Сен бақытты болып келесің.

He He has been happy. Хи хэз бин хэпи Ол бақытты болып келеді.

She She has been happy. Ши хэз бин хэпи Ол бақытты болып келеді.

It It has been cold. Ит хэз бин коулд Күн суық болып тұрды.

We We have been happy. Уи хэв бин хэпи Біз бақытты болып келеміз.

You You have been happy. Ю хэв бин хэпи Сендер бақытты болып келесіңдер.

They They have been happy. Зэй хэв бин хэпи Олар бақытты болып келеді.

8. Өткен шақтағы аяқталған түр — Past Perfect

Құрылымы: Бастауыш + had been + толықтауыш

Құрылымның айтылуы: Сабджект + Хэд Бин + Комплемент

Есімдік Мысал Айтылуы Мағынасы

I I had been happy. Ай хэд бин хэпи Мен бұрын бақытты болған едім.

You You had been happy. Ю хэд бин хэпи Сен бұрын бақытты болған едің.

He He had been happy. Хи хэд бин хэпи Ол бұрын бақытты болған еді.

She She had been happy. Ши хэд бин хэпи Ол бұрын бақытты болған еді.

It It had been cold. Ит хэд бин коулд Күн бұрын суық болған еді.

We We had been happy. Уи хэд бин хэпи Біз бұрын бақытты болған едік.

You You had been happy. Ю хэд бин хэпи Сендер бұрын бақытты болған едіңдер.

They They had been happy. Зэй хэд бин хэпи Олар бұрын бақытты болған еді.

9. Келер шақтағы аяқталған түр — Future Perfect

Құрылымы: Бастауыш + will have been + толықтауыш

Құрылымның айтылуы: Сабджект + Уил Хэв Бин + Комплемент

Есімдік Мысал Айтылуы Мағынасы

I I will have been happy. Ай уил хэв бин хэпи Мен бақытты болып үлгеремін.

You You will have been happy. Ю уил хэв бин хэпи Сен бақытты болып үлгересің.

He He will have been happy. Хи уил хэв бин хэпи Ол бақытты болып үлгереді.

She She will have been happy. Ши уил хэв бин хэпи Ол бақытты болып үлгереді.

It It will have been cold. Ит уил хэв бин коулд Күн суық болып тұрады.

We We will have been happy. Уи уил хэв бин хэпи Біз бақытты болып үлгереміз.

You You will have been happy. Ю уил хэв бин хэпи Сендер бақытты болып үлгересіңдер.

They They will have been happy. Зэй уил хэв бин хэпи Олар бақытты болып үлгереді.

10. Осы шақтағы аяқталған созылыңқы түр — Present Perfect Continuous

Құрылымы: Бастауыш + have/has been being + толықтауыш

Құрылымның айтылуы: Сабджект + Хэв/Хэз Бин Бииң + Комплемент

Есімдік Мысал Айтылуы Мағынасы

I I have been being careful. Ай хэв бин бииң кэрфул Мен біраз уақыттан бері өзімді абай ұстап жүрмін.

You You have been being careful. Ю хэв бин бииң кэрфул Сен біраз уақыттан бері өзіңді абай ұстап жүрсің.

He He has been being careful. Хи хэз бин бииң кэрфул Ол біраз уақыттан бері өзін абай ұстап жүр.

She She has been being careful. Ши хэз бин бииң кэрфул Ол біраз уақыттан бері өзін абай ұстап жүр.

It It has been being repaired. Ит хэз бин бииң рипэрд Ол біраз уақыттан бері жөнделіп жатыр.

We We have been being careful. Уи хэв бин бииң кэрфул Біз біраз уақыттан бері өзімізді абай ұстап жүрміз.

You You have been being careful. Ю хэв бин бииң кэрфул Сендер біраз уақыттан бері өздеріңді абай ұстап жүрсіңдер.

They They have been being careful. Зэй хэв бин бииң кэрфул Олар біраз уақыттан бері өздерін абай ұстап жүр.

11. Өткен шақтағы аяқталған созылыңқы түр — Past Perfect Continuous

Құрылымы: Бастауыш + had been being + толықтауыш

Құрылымның айтылуы: Сабджект + Хэд Бин Бииң + Комплемент

Есімдік Мысал Айтылуы Мағынасы

I I had been being careful. Ай хэд бин бииң кэрфул Мен бұған дейін біраз уақыт бойы өзімді абай ұстап жүрген едім.

You You had been being careful. Ю хэд бин бииң кэрфул Сен бұған дейін біраз уақыт бойы өзіңді абай ұстап жүрген едің.

He He had been being careful. Хи хэд бин бииң кэрфул Ол бұған дейін біраз уақыт бойы өзін абай ұстап жүрген еді.

She She had been being careful. Ши хэд бин бииң кэрфул Ол бұған дейін біраз уақыт бойы өзін абай ұстап жүрген еді.

It It had been being repaired. Ит хэд бин бииң рипэрд Ол бұған дейін біраз уақыт бойы жөнделіп жатқан еді.

We We had been being careful. Уи хэд бин бииң кэрфул Біз бұған дейін біраз уақыт бойы өзімізді абай ұстап жүрген едік.

You You had been being careful. Ю хэд бин бииң кэрфул Сендер бұған дейін біраз уақыт бойы өздеріңді абай ұстап жүрген едіңдер.

They They had been being careful. Зэй хэд бин бииң кэрфул Олар бұған дейін біраз уақыт бойы өздерін абай ұстап жүрген еді.

12. Келер шақтағы аяқталған созылыңқы түр — Future Perfect Continuous

Құрылымы: Бастауыш + will have been being + толықтауыш

Құрылымның айтылуы: Сабджект + Уил Хэв Бин Бииң + Комплемент

Есімдік Мысал Айтылуы Мағынасы

I I will have been being careful. Ай уил хэв бин бииң кэрфул Мен сол уақытқа дейін біраз уақыт бойы өзімді абай ұстап жүрген боламын.

You You will have been being careful. Ю уил хэв бин бииң кэрфул Сен сол уақытқа дейін біраз уақыт бойы өзіңді абай ұстап жүрген боласың.

He He will have been being careful. Хи уил хэв бин бииң кэрфул Ол сол уақытқа дейін біраз уақыт бойы өзін абай ұстап жүрген болады.

She She will have been being careful. Ши уил хэв бин бииң кэрфул Ол сол уақытқа дейін біраз уақыт бойы өзін абай ұстап жүрген болады.

It It will have been being repaired. Ит уил хэв бин бииң рипэрд Ол сол уақытқа дейін біраз уақыт бойы жөнделіп жатқан болады.

We We will have been being careful. Уи уил хэв бин бииң кэрфул Біз сол уақытқа дейін біраз уақыт бойы өзімізді абай ұстап жүрген боламыз.

You You will have been being careful. Ю уил хэв бин бииң кэрфул Сендер сол уақытқа дейін біраз уақыт бойы өздеріңді абай ұстап жүрген боласыңдар.

They They will have been being careful. Зэй уил хэв бин бииң кэрфул Олар сол уақытқа дейін біраз уақыт бойы өздерін абай ұстап жүрген болады.

4- Есімдіктер (PRONOUNS)

1. Жіктеу есімдіктері — барлық негізгі тұлғалар

Тұлғасы / грамматикалық қызметі Қазақша атауы Ағылшынша құрылымның айтылуы Есімдік Айтылуы Мағынасы

Бастауыш септігі Бастауыш есімдік Сабджект проунаун I Ай Мен

Бастауыш септігі Бастауыш есімдік Сабджект проунаун you Ю Сен / сіз / сендер

Бастауыш септігі Бастауыш есімдік Сабджект проунаун he Хи Ол (ер адам)

Бастауыш септігі Бастауыш есімдік Сабджект проунаун she Ши Ол (әйел адам)

Бастауыш септігі Бастауыш есімдік Сабджект проунаун it Ит Ол (затқа немесе жануарға қатысты)

Бастауыш септігі Бастауыш есімдік Сабджект проунаун we Уи Біз

Бастауыш септігі Бастауыш есімдік Сабджект проунаун they Зей Олар

Мысалдар

Есімдік Мысал Айтылуы Мағынасы

I I read. Ай рид Мен оқимын.

you You work. Ю уөрк Сен жұмыс істейсің.

he He sleeps. Хи слипс Ол ұйықтайды.

she She cooks. Ши кукс Ол тамақ пісіреді.

it It works. Ит уөркс Ол жұмыс істейді.

we We study. Уи стади Біз оқимыз.

they They live here. Зей лив хир Олар осында тұрады.

2. Толықтауыш есімдіктері

Бұл есімдіктер етістіктен кейін немесе предлогтан кейін толықтауыш ретінде қолданылады.

Грамматикалық қызметі Қазақша атауы Ағылшынша құрылымның айтылуы Есімдік Айтылуы Мағынасы

Толықтауыш Толықтауыш есімдік Обджект проунаун me Ми Мені / маған

Толықтауыш Толықтауыш есімдік Обджект проунаун you Ю Сені / саған / сізді / сізге

Толықтауыш Толықтауыш есімдік Обджект проунаун him Хим Оны / оған (ер адамға)

Толықтауыш Толықтауыш есімдік Обджект проунаун her Хөр Оны / оған (әйел адамға)

Толықтауыш Толықтауыш есімдік Обджект проунаун it Ит Оны / оған (затқа немесе жануарға)

Толықтауыш Толықтауыш есімдік Обджект проунаун us Ас Бізді / бізге

Толықтауыш Толықтауыш есімдік Обджект проунаун them Зем Оларды / оларға

Мысалдар

Мысал Айтылуы Мағынасы

She called me. Ши колд ми Ол маған қоңырау шалды.

I saw you. Ай соу ю Мен сені көрдім.

We helped him. Уи хелпт хим Біз оған көмектестік.

I know her. Ай ноу хөр Мен оны танимын.

I bought it. Ай бот ит Мен оны сатып алдым.

He invited us. Хи инвайтид ас Ол бізді шақырды.

She called them. Ши колд зем Ол оларға қоңырау шалды.

3. Тәуелдік анықтауыштар

Бұл сөздер зат есімнің алдында тұрып, оның кімге тиесілі екенін көрсетеді.

Грамматикалық қызметі Құрылымы Құрылымның айтылуы Есімдік Айтылуы Мағынасы

Тәуелдік my + зат есім Май + наун my Май Менің

Тәуелдік your + зат есім Юр + наун your Юр Сенің / сіздің / сендердің

Тәуелдік his + зат есім Хиз + наун his Хиз Оның (ер адамға қатысты)

Тәуелдік her + зат есім Хөр + наун her Хөр Оның (әйел адамға қатысты)

Тәуелдік its + зат есім Итс + наун its Итс Оның (затқа немесе жануарға қатысты)

Тәуелдік our + зат есім Ауэр + наун our Ауэр Біздің

Тәуелдік their + зат есім Зээр + наун their Зээр Олардың

Мысалдар

Мысал Айтылуы Мағынасы

My book is new. Май бук из нью Менің кітабым жаңа.

Your car is fast. Юр кар из фаст Сенің көлігің жылдам.

His house is big. Хиз хаус из биг Оның үйі үлкен.

Her phone is new. Хөр фоун из нью Оның телефоны жаңа.

Its color is beautiful. Итс калэр из бьютифул Оның түсі әдемі.

Our teacher is nice. Ауэр тичэр из найс Біздің мұғаліміміз жақсы.

Their house is large. Зээр хаус из лардж Олардың үйі үлкен.

4. Дербес тәуелдік есімдіктері

Бұл есімдіктер зат есімсіз қолданылады.

Грамматикалық қызметі Құрылымы Құрылымның айтылуы Есімдік Айтылуы Мағынасы

Дербес тәуелдік mine Майн mine Майн Менікі

Дербес тәуелдік yours Юрз yours Юрз Сенікі / сіздікі / сендердікі

Дербес тәуелдік his Хиз his Хиз Оныкі (ер адамға қатысты)

Дербес тәуелдік hers Хөрз hers Хөрз Оныкі (әйел адамға қатысты)

Дербес тәуелдік ours Ауэрз ours Ауэрз Біздікі

Дербес тәуелдік theirs Зээрз theirs Зээрз Олардыкі

Ескерту: its сөзінің дербес тәуелдік есімдігі ағылшын тілінде әдетте қолданылмайды.

Мысалдар

Мысал Айтылуы Мағынасы

This book is mine. Зис бук из майн Бұл кітап менікі.

The car is yours. Зә кар из юрз Көлік сенікі.

The house is his. Зә хаус из хиз Үй оныкі.

The bag is hers. Зә бәг из хөрз Сөмке оныкі.

The room is ours. Зә рум из ауэрз Бөлме біздікі.

The books are theirs. Зә букс ар зээрз Кітаптар олардікі.

5. Өздік есімдіктер

Бұл есімдіктер әрекеттің субъектінің өзіне бағытталғанын білдіреді.

Грамматикалық қызметі Құрылымы Құрылымның айтылуы Есімдік Айтылуы Мағынасы

Өздік my + self Май + селф myself Майселф Өзім

Өздік your + self Юр + селф yourself Юрселф Өзің / өзіңіз

Өздік him + self Хим + селф himself Химселф Өзі (ер адам)

Өздік her + self Хөр + селф herself Хөрселф Өзі (әйел адам)

Өздік it + self Ит + селф itself Итселф Өзі (зат немесе жануар)

Өздік our + selves Ауэр + селвз ourselves Ауэрселвз Өзіміз

Өздік your + selves Юр + селвз yourselves Юрселвз Өздерің / өздеріңіз

Өздік them + selves Зем + селвз themselves Земселвз Өздері

Мысалдар

Мысал Айтылуы Мағынасы

I hurt myself. Ай һөрт майселф Мен өзімді жарақаттап алдым.

You did it yourself. Ю дид ит юрселф Сен мұны өзің жасадың.

He introduced himself. Хи интрәдуст химселф Ол өзін таныстырды.

She taught herself English. Ши тот хөрселф инглиш Ол ағылшын тілін өз бетімен үйренді.

The machine turned itself off. Зә мәшин төрнд итселф оф Құрылғы өздігінен өшті.

We enjoyed ourselves. Уи инджойд ауэрселвз Біз уақытты көңілді өткіздік.

They introduced themselves. Зей интрәдуст земселвз Олар өздерін таныстырды.

6. Сілтеу есімдіктері

Грамматикалық қызметі Құрылымы Құрылымның айтылуы Есімдік Айтылуы Мағынасы

Жекеше, жақын this Зис this Зис Бұл

Жекеше, алыс that Зэт that Зэт Анау / сол

Көпше, жақын these Зиз these Зиз Бұлар

Көпше, алыс those Зоуз those Зоуз Анаулар / солар

Мысалдар

This is my book.

Зис из май бук.

Бұл — менің кітабым.

That is your car.

Зэт из юр кар.

Анау — сенің көлігің.

These are my shoes.

Зиз ар май шуз.

Бұлар — менің аяқ киімдерім.

Those are their houses.

Зоуз ар зээр хаузиз.

Анаулар — олардың үйлері.

7. Сұрау есімдіктері

Грамматикалық қызметі Құрылымы Құрылымның айтылуы Есімдік Айтылуы Мағынасы

Адам туралы сұрақ who Ху who Ху Кім?

Толықтауыш болатын адам туралы сұрақ whom Хум whom Хум Кімді? / Кімге?

Иелік туралы сұрақ whose Хуз whose Хуз Кімдікі? / Кімнің?

Зат немесе әрекет туралы сұрақ what Уот what Уот Не? / Нені?

Таңдау туралы сұрақ which Уич which Уич Қайсы? / Қайсысы?

Мысалдар

Who called you?

Ху колд ю?

Саған кім қоңырау шалды?

Whom did you see?

Хум дид ю си?

Сен кімді көрдің?

Whose is this?

Хуз из зис?

Бұл кімдікі?

What happened?

Уот һәпәнд?

Не болды?

Which is yours?

Уич из юрз?

Қайсысы сенікі?

8. Қатыстық есімдіктер

Грамматикалық қызметі Құрылымы Құрылымның айтылуы Есімдік Айтылуы Мағынасы

Адамға қатысты who Ху who Ху Кім / ...ған адам

Адамға қатысты толықтауыш whom Хум whom Хум Кімді / ...ған адамды

Иелікке қатысты whose Хуз whose Хуз Кімнің / ...ның

Затқа немесе жануарға қатысты which Уич which Уич Қайсы / ...ған зат

Адамға және затқа қатысты that Зэт that Зэт ...ған / ...ген

Мысалдар

The man who works here is my brother.

Зә мән ху уөркс хир из май бразэр.

Мұнда жұмыс істейтін адам — менің ағам.

The book which I bought is interesting.

Зә бук уич ай бот из интрэстинг.

Мен сатып алған кітап қызықты.

The girl whose car was stolen called the police.

Зә гөрл хуз кар уоз стоулән колд зә пәлис.

Көлігін ұрлатып алған қыз полицияға қоңырау шалды.

9. Белгісіз есімдіктер

Бұл есімдіктер нақты адамды немесе затты атамай, белгісіз біреуді не бір нәрсені білдіреді.

Грамматикалық қызметі Есімдік Айтылуы Мағынасы

Белгісіз адам someone Самуан Біреу

Белгісіз адам somebody Самбади Біреу

Сұрақтарда және болымсыз сөйлемдерде қолданылатын белгісіз адам anyone Эниуан Кез келген адам / біреу

Сұрақтарда және болымсыз сөйлемдерде қолданылатын белгісіз адам anybody Энибади Кез келген адам / біреу

Ешбір адам no one Ноу уан Ешкім

Ешбір адам nobody Ноубади Ешкім

Барлық адам everyone Эвриуан Барлығы / әркім

Барлық адам everybody Эврибади Барлығы / әркім

Белгісіз зат something Самсинг Бір нәрсе

Белгісіз зат anything Энисинг Кез келген нәрсе / бір нәрсе

Ешбір зат nothing Насинг Ештеңе

Барлық зат everything Эврисинг Барлық нәрсе / бәрі

5- Етістіктің шақтары (VERB TENSES)

1. Жай осы шақ (Present Simple)

Қолданылуы: әдеттер, жалпы шындықтар және қайталанатын әрекеттер.

Құрылымы: Бастауыш + V1 + ...

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I work. Ай уөрк Мен жұмыс істеймін.

you You work. Ю уөрк Сен жұмыс істейсің.

he He works. Хи уөркс Ол жұмыс істейді.

she She works. Ши уөркс Ол жұмыс істейді.

it It works. Ит уөркс Ол жұмыс істейді.

we We work. Уи уөрк Біз жұмыс істейміз.

you You work. Ю уөрк Сендер жұмыс істейсіңдер.

they They work. Зей уөрк Олар жұмыс істейді.

He / she / it есімдіктерімен етістікке әдетте -s жалғанады.

2. Жай өткен шақ (Past Simple)

Қолданылуы: өткен уақытта болған және аяқталған әрекеттер.

Құрылымы: Бастауыш + V2 + ...

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I worked. Ай уөркт Мен жұмыс істедім.

you You worked. Ю уөркт Сен жұмыс істедің.

he He worked. Хи уөркт Ол жұмыс істеді.

she She worked. Ши уөркт Ол жұмыс істеді.

it It worked. Ит уөркт Ол жұмыс істеді.

we We worked. Уи уөркт Біз жұмыс істедік.

you You worked. Ю уөркт Сендер жұмыс істедіңдер.

they They worked. Зей уөркт Олар жұмыс істеді.

3. Жай келер шақ (Future Simple)

Қолданылуы: болашақта болатын әрекеттер.

Құрылымы: Бастауыш + will + V1

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I will work. Ай уил уөрк Мен жұмыс істеймін.

you You will work. Ю уил уөрк Сен жұмыс істейсің.

he He will work. Хи уил уөрк Ол жұмыс істейді.

she She will work. Ши уил уөрк Ол жұмыс істейді.

it It will work. Ит уил уөрк Ол жұмыс істейді.

we We will work. Уи уил уөрк Біз жұмыс істейміз.

you You will work. Ю уил уөрк Сендер жұмыс істейсіңдер.

they They will work. Зей уил уөрк Олар жұмыс істейді.

4. Осы шақтың созылыңқы түрі (Present Continuous)

Қолданылуы: дәл қазір болып жатқан әрекеттер.

Құрылымы: Бастауыш + am/is/are + V-ing

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I am working. Ай әм уөркинг Мен қазір жұмыс істеп жатырмын.

you You are working. Ю ар уөркинг Сен қазір жұмыс істеп жатырсың.

he He is working. Хи из уөркинг Ол қазір жұмыс істеп жатыр.

she She is working. Ши из уөркинг Ол қазір жұмыс істеп жатыр.

it It is working. Ит из уөркинг Ол қазір жұмыс істеп тұр.

we We are working. Уи ар уөркинг Біз қазір жұмыс істеп жатырмыз.

you You are working. Ю ар уөркинг Сендер қазір жұмыс істеп жатырсыңдар.

they They are working. Зей ар уөркинг Олар қазір жұмыс істеп жатыр.

5. Өткен шақтың созылыңқы түрі (Past Continuous)

Қолданылуы: өткен уақытта белгілі бір сәтте жалғасып жатқан әрекет.

Құрылымы: Бастауыш + was/were + V-ing

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I was working. Ай уоз уөркинг Мен жұмыс істеп жатқан едім.

you You were working. Ю уөр уөркинг Сен жұмыс істеп жатқан едің.

he He was working. Хи уоз уөркинг Ол жұмыс істеп жатқан еді.

she She was working. Ши уоз уөркинг Ол жұмыс істеп жатқан еді.

it It was working. Ит уоз уөркинг Ол жұмыс істеп тұрған еді.

we We were working. Уи уөр уөркинг Біз жұмыс істеп жатқан едік.

you You were working. Ю уөр уөркинг Сендер жұмыс істеп жатқан едіңдер.

they They were working. Зей уөр уөркинг Олар жұмыс істеп жатқан еді.

6. Келер шақтың созылыңқы түрі (Future Continuous)

Қолданылуы: болашақтағы белгілі бір уақытта жалғасып жататын әрекет.

Құрылымы: Бастауыш + will be + V-ing

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I will be working. Ай уил би уөркинг Мен жұмыс істеп жататын боламын.

you You will be working. Ю уил би уөркинг Сен жұмыс істеп жататын боласың.

he He will be working. Хи уил би уөркинг Ол жұмыс істеп жататын болады.

she She will be working. Ши уил би уөркинг Ол жұмыс істеп жататын болады.

it It will be working. Ит уил би уөркинг Ол жұмыс істеп тұратын болады.

we We will be working. Уи уил би уөркинг Біз жұмыс істеп жататын боламыз.

you You will be working. Ю уил би уөркинг Сендер жұмыс істеп жататын боласыңдар.

they They will be working. Зей уил би уөркинг Олар жұмыс істеп жататын болады.

7. Осы шақтың аяқталған түрі (Present Perfect)

Қолданылуы: өткенде болған, бірақ қазіргі уақытпен байланысы бар немесе нақты уақыты көрсетілмеген әрекет.

Құрылымы: Бастауыш + have/has + V3

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I have worked. Ай хэв уөркт Мен жұмыс істедім / жұмыс істеп қойдым.

you You have worked. Ю хэв уөркт Сен жұмыс істедің / жұмыс істеп қойдың.

he He has worked. Хи хәз уөркт Ол жұмыс істеді / жұмыс істеп қойды.

she She has worked. Ши хәз уөркт Ол жұмыс істеді / жұмыс істеп қойды.

it It has worked. Ит хәз уөркт Ол жұмыс істеді / жұмыс істеп қойды.

we We have worked. Уи хэв уөркт Біз жұмыс істедік / жұмыс істеп қойдық.

you You have worked. Ю хэв уөркт Сендер жұмыс істедіңдер / жұмыс істеп қойдыңдар.

they They have worked. Зей хэв уөркт Олар жұмыс істеді / жұмыс істеп қойды.

8. Өткен шақтың аяқталған түрі (Past Perfect)

Қолданылуы: өткендегі басқа бір әрекеттен бұрын аяқталған әрекет.

Құрылымы: Бастауыш + had + V3

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I had worked. Ай хәд уөркт Мен жұмыс істеп қойған едім.

you You had worked. Ю хәд уөркт Сен жұмыс істеп қойған едің.

he He had worked. Хи хәд уөркт Ол жұмыс істеп қойған еді.

she She had worked. Ши хәд уөркт Ол жұмыс істеп қойған еді.

it It had worked. Ит хәд уөркт Ол жұмыс істеп қойған еді.

we We had worked. Уи хәд уөркт Біз жұмыс істеп қойған едік.

you You had worked. Ю хәд уөркт Сендер жұмыс істеп қойған едіңдер.

they They had worked. Зей хәд уөркт Олар жұмыс істеп қойған еді.

9. Келер шақтың аяқталған түрі (Future Perfect)

Қолданылуы: болашақтағы белгілі бір уақытқа дейін аяқталатын әрекет.

Құрылымы: Бастауыш + will have + V3

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I will have worked. Ай уил хэв уөркт Мен сол уақытқа дейін жұмыс істеп қойған боламын.

you You will have worked. Ю уил хэв уөркт Сен сол уақытқа дейін жұмыс істеп қойған боласың.

he He will have worked. Хи уил хэв уөркт Ол сол уақытқа дейін жұмыс істеп қойған болады.

she She will have worked. Ши уил хэв уөркт Ол сол уақытқа дейін жұмыс істеп қойған болады.

it It will have worked. Ит уил хэв уөркт Ол сол уақытқа дейін жұмыс істеп қойған болады.

we We will have worked. Уи уил хэв уөркт Біз сол уақытқа дейін жұмыс істеп қойған боламыз.

you You will have worked. Ю уил хэв уөркт Сендер сол уақытқа дейін жұмыс істеп қойған боласыңдар.

they They will have worked. Зей уил хэв уөркт Олар сол уақытқа дейін жұмыс істеп қойған болады.

10. Осы шақтың аяқталған созылыңқы түрі (Present Perfect Continuous)

Қолданылуы: өткенде басталып, қазірге дейін жалғасып жатқан әрекет.

Құрылымы: Бастауыш + have/has been + V-ing

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I have been working. Ай хэв бин уөркинг Мен біраз уақыттан бері жұмыс істеп келемін.

you You have been working. Ю хэв бин уөркинг Сен біраз уақыттан бері жұмыс істеп келесің.

he He has been working. Хи хәз бин уөркинг Ол біраз уақыттан бері жұмыс істеп келеді.

she She has been working. Ши хәз бин уөркинг Ол біраз уақыттан бері жұмыс істеп келеді.

it It has been working. Ит хәз бин уөркинг Ол біраз уақыттан бері жұмыс істеп тұр.

we We have been working. Уи хэв бин уөркинг Біз біраз уақыттан бері жұмыс істеп келеміз.

you You have been working. Ю хэв бин уөркинг Сендер біраз уақыттан бері жұмыс істеп келесіңдер.

they They have been working. Зей хэв бин уөркинг Олар біраз уақыттан бері жұмыс істеп келеді.

11. Өткен шақтың аяқталған созылыңқы түрі (Past Perfect Continuous)

Қолданылуы: өткендегі белгілі бір сәтке дейін біраз уақыт бойы жалғасқан әрекет.

Құрылымы: Бастауыш + had been + V-ing

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I had been working. Ай хәд бин уөркинг Мен сол уақытқа дейін біраздан бері жұмыс істеп жүрген едім.

you You had been working. Ю хәд бин уөркинг Сен сол уақытқа дейін біраздан бері жұмыс істеп жүрген едің.

he He had been working. Хи хәд бин уөркинг Ол сол уақытқа дейін біраздан бері жұмыс істеп жүрген еді.

she She had been working. Ши хәд бин уөркинг Ол сол уақытқа дейін біраздан бері жұмыс істеп жүрген еді.

it It had been working. Ит хәд бин уөркинг Ол сол уақытқа дейін біраздан бері жұмыс істеп тұрған еді.

we We had been working. Уи хәд бин уөркинг Біз сол уақытқа дейін біраздан бері жұмыс істеп жүрген едік.

you You had been working. Ю хәд бин уөркинг Сендер сол уақытқа дейін біраздан бері жұмыс істеп жүрген едіңдер.

they They had been working. Зей хәд бин уөркинг Олар сол уақытқа дейін біраздан бері жұмыс істеп жүрген еді.

12. Келер шақтың аяқталған созылыңқы түрі (Future Perfect Continuous)

Қолданылуы: болашақтағы белгілі бір уақытқа дейін әрекеттің қанша уақыт бойы жалғасып келе жатқанын көрсету.

Құрылымы: Бастауыш + will have been + V-ing

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I will have been working. Ай уил хэв бин уөркинг Мен сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы жұмыс істеп келе жатқан боламын.

you You will have been working. Ю уил хэв бин уөркинг Сен сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы жұмыс істеп келе жатқан боласың.

he He will have been working. Хи уил хэв бин уөркинг Ол сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы жұмыс істеп келе жатқан болады.

she She will have been working. Ши уил хэв бин уөркинг Ол сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы жұмыс істеп келе жатқан болады.

it It will have been working. Ит уил хэв бин уөркинг Ол сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы жұмыс істеп тұрған болады.

we We will have been working. Уи уил хэв бин уөркинг Біз сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы жұмыс істеп келе жатқан боламыз.

you You will have been working. Ю уил хэв бин уөркинг Сендер сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы жұмыс істеп келе жатқан боласыңдар.

they They will have been working. Зей уил хэв бин уөркинг Олар сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы жұмыс істеп келе жатқан болады.

6- Ырықсыз етіс (PASSIVE VOICE)

1. Жай осы шақтағы ырықсыз етіс (Present Simple Passive)

Құрылымы: Бастауыш + am/is/are + V3

Құрылымның айтылуы: Сабджект + әм/из/ар + ви сри

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I am written about. Ай әм ритн әбаут Мен туралы жазылады.

you You are written about. Ю ар ритн әбаут Сен туралы жазылады.

he He is written about. Хи из ритн әбаут Ол туралы жазылады.

she She is written about. Ши из ритн әбаут Ол туралы жазылады.

it It is written about. Ит из ритн әбаут Ол туралы жазылады.

we We are written about. Уи ар ритн әбаут Біз туралы жазылады.

you You are written about. Ю ар ритн әбаут Сендер туралы жазылады.

they They are written about. Зей ар ритн әбаут Олар туралы жазылады.

Табиғи мысал:

The book is written in English.

Зә бук из ритн ин инглиш.

Кітап ағылшын тілінде жазылған.

2. Жай өткен шақтағы ырықсыз етіс (Past Simple Passive)

Құрылымы: Бастауыш + was/were + V3

Құрылымның айтылуы: Сабджект + уоз/уөр + ви сри

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I was invited. Ай уоз инвайтид Мені шақырды.

you You were invited. Ю уөр инвайтид Сені шақырды.

he He was invited. Хи уоз инвайтид Оны шақырды.

she She was invited. Ши уоз инвайтид Оны шақырды.

it It was invited. Ит уоз инвайтид Оны шақырды.

we We were invited. Уи уөр инвайтид Бізді шақырды.

you You were invited. Ю уөр инвайтид Сендерді шақырды.

they They were invited. Зей уөр инвайтид Оларды шақырды.

3. Жай келер шақтағы ырықсыз етіс (Future Simple Passive)

Құрылымы: Бастауыш + will be + V3

Құрылымның айтылуы: Сабджект + уил би + ви сри

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I will be invited. Ай уил би инвайтид Мені шақырады.

you You will be invited. Ю уил би инвайтид Сені шақырады.

he He will be invited. Хи уил би инвайтид Оны шақырады.

she She will be invited. Ши уил би инвайтид Оны шақырады.

it It will be invited. Ит уил би инвайтид Оны шақырады.

we We will be invited. Уи уил би инвайтид Бізді шақырады.

you You will be invited. Ю уил би инвайтид Сендерді шақырады.

they They will be invited. Зей уил би инвайтид Оларды шақырады.

4. Осы шақтың созылыңқы түріндегі ырықсыз етіс (Present Continuous Passive)

Құрылымы: Бастауыш + am/is/are being + V3

Құрылымның айтылуы: Сабджект + әм/из/ар биинг + ви сри

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I am being watched. Ай әм биинг уочт Мені қазір бақылап жатыр.

you You are being watched. Ю ар биинг уочт Сені қазір бақылап жатыр.

he He is being watched. Хи из биинг уочт Оны қазір бақылап жатыр.

she She is being watched. Ши из биинг уочт Оны қазір бақылап жатыр.

it It is being watched. Ит из биинг уочт Оны қазір бақылап жатыр.

we We are being watched. Уи ар биинг уочт Бізді қазір бақылап жатыр.

you You are being watched. Ю ар биинг уочт Сендерді қазір бақылап жатыр.

they They are being watched. Зей ар биинг уочт Оларды қазір бақылап жатыр.

5. Өткен шақтың созылыңқы түріндегі ырықсыз етіс (Past Continuous Passive)

Құрылымы: Бастауыш + was/were being + V3

Құрылымның айтылуы: Сабджект + уоз/уөр биинг + ви сри

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I was being watched. Ай уоз биинг уочт Мені бақылап жатқан еді.

you You were being watched. Ю уөр биинг уочт Сені бақылап жатқан еді.

he He was being watched. Хи уоз биинг уочт Оны бақылап жатқан еді.

she She was being watched. Ши уоз биинг уочт Оны бақылап жатқан еді.

it It was being watched. Ит уоз биинг уочт Оны бақылап жатқан еді.

we We were being watched. Уи уөр биинг уочт Бізді бақылап жатқан еді.

you You were being watched. Ю уөр биинг уочт Сендерді бақылап жатқан еді.

they They were being watched. Зей уөр биинг уочт Оларды бақылап жатқан еді.

6. Келер шақтың созылыңқы түріндегі ырықсыз етіс (Future Continuous Passive)

Құрылымы: Бастауыш + will be being + V3

Құрылымның айтылуы: Сабджект + уил би биинг + ви сри

Бұл құрылым қазіргі ағылшын тілінде өте сирек қолданылады.

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I will be being watched. Ай уил би биинг уочт Мені бақылап жататын болады.

you You will be being watched. Ю уил би биинг уочт Сені бақылап жататын болады.

he He will be being watched. Хи уил би биинг уочт Оны бақылап жататын болады.

she She will be being watched. Ши уил би биинг уочт Оны бақылап жататын болады.

it It will be being watched. Ит уил би биинг уочт Оны бақылап жататын болады.

we We will be being watched. Уи уил би биинг уочт Бізді бақылап жататын болады.

you You will be being watched. Ю уил би биинг уочт Сендерді бақылап жататын болады.

they They will be being watched. Зей уил би биинг уочт Оларды бақылап жататын болады.

7. Осы шақтың аяқталған түріндегі ырықсыз етіс (Present Perfect Passive)

Құрылымы: Бастауыш + have/has been + V3

Құрылымның айтылуы: Сабджект + хэв/хәз бин + ви сри

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I have been invited. Ай хэв бин инвайтид Мені шақырды / мен шақырылғанмын.

you You have been invited. Ю хэв бин инвайтид Сені шақырды / сен шақырылғансың.

he He has been invited. Хи хәз бин инвайтид Ол шақырылған.

she She has been invited. Ши хәз бин инвайтид Ол шақырылған.

it It has been invited. Ит хәз бин инвайтид Ол шақырылған.

we We have been invited. Уи хэв бин инвайтид Біз шақырылғанбыз.

you You have been invited. Ю хэв бин инвайтид Сендер шақырылғансыңдар.

they They have been invited. Зей хэв бин инвайтид Олар шақырылған.

8. Өткен шақтың аяқталған түріндегі ырықсыз етіс (Past Perfect Passive)

Құрылымы: Бастауыш + had been + V3

Құрылымның айтылуы: Сабджект + хәд бин + ви сри

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I had been invited. Ай хәд бин инвайтид Мені бұған дейін шақырған еді.

you You had been invited. Ю хәд бин инвайтид Сені бұған дейін шақырған еді.

he He had been invited. Хи хәд бин инвайтид Оны бұған дейін шақырған еді.

she She had been invited. Ши хәд бин инвайтид Оны бұған дейін шақырған еді.

it It had been invited. Ит хәд бин инвайтид Оны бұған дейін шақырған еді.

we We had been invited. Уи хәд бин инвайтид Бізді бұған дейін шақырған еді.

you You had been invited. Ю хәд бин инвайтид Сендерді бұған дейін шақырған еді.

they They had been invited. Зей хәд бин инвайтид Оларды бұған дейін шақырған еді.

9. Келер шақтың аяқталған түріндегі ырықсыз етіс (Future Perfect Passive)

Құрылымы: Бастауыш + will have been + V3

Құрылымның айтылуы: Сабджект + уил хэв бин + ви сри

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I will have been invited. Ай уил хэв бин инвайтид Мені сол уақытқа дейін шақырған болады.

you You will have been invited. Ю уил хэв бин инвайтид Сені сол уақытқа дейін шақырған болады.

he He will have been invited. Хи уил хэв бин инвайтид Оны сол уақытқа дейін шақырған болады.

she She will have been invited. Ши уил хэв бин инвайтид Оны сол уақытқа дейін шақырған болады.

it It will have been invited. Ит уил хэв бин инвайтид Оны сол уақытқа дейін шақырған болады.

we We will have been invited. Уи уил хэв бин инвайтид Бізді сол уақытқа дейін шақырған болады.

you You will have been invited. Ю уил хэв бин инвайтид Сендерді сол уақытқа дейін шақырған болады.

they They will have been invited. Зей уил хэв бин инвайтид Оларды сол уақытқа дейін шақырған болады.

10. Осы шақтың аяқталған созылыңқы түріндегі ырықсыз етіс (Present Perfect Continuous Passive)

Құрылымы: Бастауыш + have/has been being + V3

Құрылымның айтылуы: Сабджект + хэв/хәз бин биинг + ви сри

Бұл құрылым грамматикалық тұрғыдан мүмкін болғанымен, өте сирек әрі табиғи емес. Көп жағдайда басқа құрылым қолданылады.

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I have been being watched. Ай хэв бин биинг уочт Мені біраз уақыттан бері үздіксіз бақылап келеді.

you You have been being watched. Ю хэв бин биинг уочт Сені біраз уақыттан бері үздіксіз бақылап келеді.

he He has been being watched. Хи хәз бин биинг уочт Оны біраз уақыттан бері үздіксіз бақылап келеді.

she She has been being watched. Ши хәз бин биинг уочт Оны біраз уақыттан бері үздіксіз бақылап келеді.

it It has been being watched. Ит хәз бин биинг уочт Оны біраз уақыттан бері үздіксіз бақылап келеді.

we We have been being watched. Уи хэв бин биинг уочт Бізді біраз уақыттан бері үздіксіз бақылап келеді.

you You have been being watched. Ю хэв бин биинг уочт Сендерді біраз уақыттан бері үздіксіз бақылап келеді.

they They have been being watched. Зей хэв бин биинг уочт Оларды біраз уақыттан бері үздіксіз бақылап келеді.

11. Өткен шақтың аяқталған созылыңқы түріндегі ырықсыз етіс (Past Perfect Continuous Passive)

Құрылымы: Бастауыш + had been being + V3

Құрылымның айтылуы: Сабджект + хәд бин биинг + ви сри

Бұл құрылым өте сирек қолданылады.

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I had been being watched. Ай хәд бин биинг уочт Мені сол уақытқа дейін біраз уақыт бойы үздіксіз бақылап келген еді.

you You had been being watched. Ю хәд бин биинг уочт Сені сол уақытқа дейін біраз уақыт бойы үздіксіз бақылап келген еді.

he He had been being watched. Хи хәд бин биинг уочт Оны сол уақытқа дейін біраз уақыт бойы үздіксіз бақылап келген еді.

she She had been being watched. Ши хәд бин биинг уочт Оны сол уақытқа дейін біраз уақыт бойы үздіксіз бақылап келген еді.

it It had been being watched. Ит хәд бин биинг уочт Оны сол уақытқа дейін біраз уақыт бойы үздіксіз бақылап келген еді.

we We had been being watched. Уи хәд бин биинг уочт Бізді сол уақытқа дейін біраз уақыт бойы үздіксіз бақылап келген еді.

you You had been being watched. Ю хәд бин биинг уочт Сендерді сол уақытқа дейін біраз уақыт бойы үздіксіз бақылап келген еді.

they They had been being watched. Зей хәд бин биинг уочт Оларды сол уақытқа дейін біраз уақыт бойы үздіксіз бақылап келген еді.

12. Келер шақтың аяқталған созылыңқы түріндегі ырықсыз етіс (Future Perfect Continuous Passive)

Құрылымы: Бастауыш + will have been being + V3

Құрылымның айтылуы: Сабджект + уил хэв бин биинг + ви сри

Бұл құрылым өте сирек кездеседі және күнделікті ағылшын тілінде табиғи естілмейді.

Есімдік Сөйлем Айтылуы Мағынасы

I I will have been being watched. Ай уил хэв бин биинг уочт Мені сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы үздіксіз бақылап келген болады.

you You will have been being watched. Ю уил хэв бин биинг уочт Сені сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы үздіксіз бақылап келген болады.

he He will have been being watched. Хи уил хэв бин биинг уочт Оны сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы үздіксіз бақылап келген болады.

she She will have been being watched. Ши уил хэв бин биинг уочт Оны сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы үздіксіз бақылап келген болады.

it It will have been being watched. Ит уил хэв бин биинг уочт Оны сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы үздіксіз бақылап келген болады.

we We will have been being watched. Уи уил хэв бин биинг уочт Бізді сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы үздіксіз бақылап келген болады.

you You will have been being watched. Ю уил хэв бин биинг уочт Сендерді сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы үздіксіз бақылап келген болады.

they They will have been being watched. Зей уил хэв бин биинг уочт Оларды сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы үздіксіз бақылап келген болады.

7- Болымсыз сөйлемдер (NEGATIVE FORMS)

1. Жай осы шақ — болымсыз түрі

Құрылымы: Бастауыш + do/does + not + V1

Есімдік Сөйлем Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I do not work. Ай ду нот уорк Мен жұмыс істемеймін.

You You do not work. Ю ду нот уорк Сен жұмыс істемейсің.

He He does not work. Хи даз нот уорк Ол жұмыс істемейді.

She She does not work. Ши даз нот уорк Ол жұмыс істемейді.

It It does not work. Ит даз нот уорк Ол жұмыс істемейді.

We We do not work. Уи ду нот уорк Біз жұмыс істемейміз.

They They do not work. Зей ду нот уорк Олар жұмыс істемейді.

Қысқартылған түрлері:

do not → don't — дуоунт

does not → doesn't — дазнт

⚠️ Doesn't сөзінен кейін V1 қолданылады:

He doesn't work. ✅

He doesn't works. ❌

2. Жай өткен шақ — болымсыз түрі

Құрылымы: Бастауыш + did + not + V1

Есімдік Сөйлем Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I did not work. Ай дид нот уорк Мен жұмыс істемедім.

You You did not work. Ю дид нот уорк Сен жұмыс істемедің.

He He did not work. Хи дид нот уорк Ол жұмыс істемеді.

She She did not work. Ши дид нот уорк Ол жұмыс істемеді.

It It did not work. Ит дид нот уорк Ол жұмыс істемеді.

We We did not work. Уи дид нот уорк Біз жұмыс істемедік.

They They did not work. Зей дид нот уорк Олар жұмыс істемеді.

did not → didn't — диднт

⚠️ Didn't сөзінен кейін V1 қолданылады:

I didn't work. ✅

I didn't worked. ❌

3. Жай келер шақ — болымсыз түрі

Құрылымы: Бастауыш + will + not + V1

Есімдік Сөйлем Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I will not work. Ай уил нот уорк Мен жұмыс істемеймін (болашақта).

You You will not work. Ю уил нот уорк Сен жұмыс істемейсің (болашақта).

He He will not work. Хи уил нот уорк Ол жұмыс істемейді (болашақта).

She She will not work. Ши уил нот уорк Ол жұмыс істемейді (болашақта).

It It will not work. Ит уил нот уорк Ол жұмыс істемейді (болашақта).

We We will not work. Уи уил нот уорк Біз жұмыс істемейміз (болашақта).

They They will not work. Зей уил нот уорк Олар жұмыс істемейді (болашақта).

will not → won't — уоунт

4. Созылыңқы осы шақ — болымсыз түрі

Құрылымы: Бастауыш + am/is/are + not + V-ing

Есімдік Сөйлем Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I am not working. Ай эм нот уоркинг Мен қазір жұмыс істеп жатқан жоқпын.

You You are not working. Ю ар нот уоркинг Сен қазір жұмыс істеп жатқан жоқсың.

He He is not working. Хи из нот уоркинг Ол қазір жұмыс істеп жатқан жоқ.

She She is not working. Ши из нот уоркинг Ол қазір жұмыс істеп жатқан жоқ.

It It is not working. Ит из нот уоркинг Ол қазір жұмыс істеп тұрған жоқ.

We We are not working. Уи ар нот уоркинг Біз қазір жұмыс істеп жатқан жоқпыз.

They They are not working. Зей ар нот уоркинг Олар қазір жұмыс істеп жатқан жоқ.

Қысқартылған түрлері:

is not → isn't — изнт

are not → aren't — арнт

am not → I'm not — айм нот

5. Созылыңқы өткен шақ — болымсыз түрі

Құрылымы: Бастауыш + was/were + not + V-ing

Есімдік Сөйлем Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I was not working. Ай уоз нот уоркинг Мен сол кезде жұмыс істеп жатқан жоқ едім.

You You were not working. Ю уэр нот уоркинг Сен сол кезде жұмыс істеп жатқан жоқ едің.

He He was not working. Хи уоз нот уоркинг Ол сол кезде жұмыс істеп жатқан жоқ еді.

She She was not working. Ши уоз нот уоркинг Ол сол кезде жұмыс істеп жатқан жоқ еді.

It It was not working. Ит уоз нот уоркинг Ол сол кезде жұмыс істеп тұрған жоқ еді.

We We were not working. Уи уэр нот уоркинг Біз сол кезде жұмыс істеп жатқан жоқ едік.

They They were not working. Зей уэр нот уоркинг Олар сол кезде жұмыс істеп жатқан жоқ еді.

Қысқартылған түрлері:

was not → wasn't — уознт

were not → weren't — уэрнт

6. Созылыңқы келер шақ — болымсыз түрі

Құрылымы: Бастауыш + will + not + be + V-ing

Есімдік Сөйлем Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I will not be working. Ай уил нот би уоркинг Мен сол уақытта жұмыс істеп жатпаймын.

You You will not be working. Ю уил нот би уоркинг Сен сол уақытта жұмыс істеп жатпайсың.

He He will not be working. Хи уил нот би уоркинг Ол сол уақытта жұмыс істеп жатпайды.

She She will not be working. Ши уил нот би уоркинг Ол сол уақытта жұмыс істеп жатпайды.

It It will not be working. Ит уил нот би уоркинг Ол сол уақытта жұмыс істеп тұрмайды.

We We will not be working. Уи уил нот би уоркинг Біз сол уақытта жұмыс істеп жатпаймыз.

They They will not be working. Зей уил нот би уоркинг Олар сол уақытта жұмыс істеп жатпайды.

7. Аяқталған осы шақ — болымсыз түрі

Құрылымы: Бастауыш + have/has + not + V3

Есімдік Сөйлем Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I have not worked. Ай хэв нот уоркт Мен жұмыс істеген жоқпын.

You You have not worked. Ю хэв нот уоркт Сен жұмыс істеген жоқсың.

He He has not worked. Хи хэз нот уоркт Ол жұмыс істеген жоқ.

She She has not worked. Ши хэз нот уоркт Ол жұмыс істеген жоқ.

It It has not worked. Ит хэз нот уоркт Ол жұмыс істемеген.

We We have not worked. Уи хэв нот уоркт Біз жұмыс істеген жоқпыз.

They They have not worked. Зей хэв нот уоркт Олар жұмыс істеген жоқ.

Қысқартылған түрлері:

have not → haven't — хэвнт

has not → hasn't — хэзнт

8. Аяқталған өткен шақ — болымсыз түрі

Құрылымы: Бастауыш + had + not + V3

Есімдік Сөйлем Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I had not worked. Ай хэд нот уоркт Мен оған дейін жұмыс істемеген едім.

You You had not worked. Ю хэд нот уоркт Сен оған дейін жұмыс істемеген едің.

He He had not worked. Хи хэд нот уоркт Ол оған дейін жұмыс істемеген еді.

She She had not worked. Ши хэд нот уоркт Ол оған дейін жұмыс істемеген еді.

It It had not worked. Ит хэд нот уоркт Ол оған дейін жұмыс істемеген еді.

We We had not worked. Уи хэд нот уоркт Біз оған дейін жұмыс істемеген едік.

They They had not worked. Зей хэд нот уоркт Олар оған дейін жұмыс істемеген еді.

had not → hadn't — хэднт

9. Аяқталған келер шақ — болымсыз түрі

Құрылымы: Бастауыш + will + not + have + V3

Есімдік Сөйлем Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I will not have worked. Ай уил нот хэв уоркт Мен сол уақытқа дейін жұмыс істеп үлгермеймін.

You You will not have worked. Ю уил нот хэв уоркт Сен сол уақытқа дейін жұмыс істеп үлгермейсің.

He He will not have worked. Хи уил нот хэв уоркт Ол сол уақытқа дейін жұмыс істеп үлгермейді.

She She will not have worked. Ши уил нот хэв уоркт Ол сол уақытқа дейін жұмыс істеп үлгермейді.

It It will not have worked. Ит уил нот хэв уоркт Ол сол уақытқа дейін жұмыс істеп үлгермейді.

We We will not have worked. Уи уил нот хэв уоркт Біз сол уақытқа дейін жұмыс істеп үлгермейміз.

They They will not have worked. Зей уил нот хэв уоркт Олар сол уақытқа дейін жұмыс істеп үлгермейді.

10. Аяқталған созылыңқы осы шақ — болымсыз түрі

Құрылымы: Бастауыш + have/has + not + been + V-ing

Есімдік Сөйлем Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I have not been working. Ай хэв нот бин уоркинг Мен біраз уақыттан бері жұмыс істеп жүрген жоқпын.

You You have not been working. Ю хэв нот бин уоркинг Сен біраз уақыттан бері жұмыс істеп жүрген жоқсың.

He He has not been working. Хи хэз нот бин уоркинг Ол біраз уақыттан бері жұмыс істеп жүрген жоқ.

She She has not been working. Ши хэз нот бин уоркинг Ол біраз уақыттан бері жұмыс істеп жүрген жоқ.

It It has not been working. Ит хэз нот бин уоркинг Ол біраз уақыттан бері жұмыс істемей тұр.

We We have not been working. Уи хэв нот бин уоркинг Біз біраз уақыттан бері жұмыс істеп жүрген жоқпыз.

They They have not been working. Зей хэв нот бин уоркинг Олар біраз уақыттан бері жұмыс істеп жүрген жоқ.

11. Аяқталған созылыңқы өткен шақ — болымсыз түрі

Құрылымы: Бастауыш + had + not + been + V-ing

Есімдік Сөйлем Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I had not been working. Ай хэд нот бин уоркинг Мен оған дейін біраз уақыт жұмыс істеп жүрмеген едім.

You You had not been working. Ю хэд нот бин уоркинг Сен оған дейін біраз уақыт жұмыс істеп жүрмеген едің.

He He had not been working. Хи хэд нот бин уоркинг Ол оған дейін біраз уақыт жұмыс істеп жүрмеген еді.

She She had not been working. Ши хэд нот бин уоркинг Ол оған дейін біраз уақыт жұмыс істеп жүрмеген еді.

It It had not been working. Ит хэд нот бин уоркинг Ол оған дейін біраз уақыт жұмыс істемей тұрған еді.

We We had not been working. Уи хэд нот бин уоркинг Біз оған дейін біраз уақыт жұмыс істеп жүрмеген едік.

They They had not been working. Зей хэд нот бин уоркинг Олар оған дейін біраз уақыт жұмыс істеп жүрмеген еді.

12. Аяқталған созылыңқы келер шақ — болымсыз түрі

Құрылымы: Бастауыш + will + not + have + been + V-ing

Есімдік Сөйлем Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I will not have been working. Ай уил нот хэв бин уоркинг Мен сол уақытқа дейін жұмыс істеп жүрген болмаймын.

You You will not have been working. Ю уил нот хэв бин уоркинг Сен сол уақытқа дейін жұмыс істеп жүрген болмайсың.

He He will not have been working. Хи уил нот хэв бин уоркинг Ол сол уақытқа дейін жұмыс істеп жүрген болмайды.

She She will not have been working. Ши уил нот хэв бин уоркинг Ол сол уақытқа дейін жұмыс істеп жүрген болмайды.

It It will not have been working. Ит уил нот хэв бин уоркинг Ол сол уақытқа дейін жұмыс істеп тұрған болмайды.

We We will not have been working. Уи уил нот хэв бин уоркинг Біз сол уақытқа дейін жұмыс істеп жүрген болмаймыз.

They They will not have been working. Зей уил нот хэв бин уоркинг Олар сол уақытқа дейін жұмыс істеп жүрген болмайды.

1. Жай осы шақтағы ырықсыз етіс — болымсыз түрі

Құрылымы

Ағылшынша үлгісі: Бастауыш + am/is/are + not + V3

Құрылымның айтылуы: сабджект + эм/из/ар + нот + ви сри

Есімдік Мысал Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I am not invited. Ай эм нот инвайтид Мені шақырмайды.

You You are not invited. Ю ар нот инвайтид Сені шақырмайды.

He He is not invited. Хи из нот инвайтид Оны шақырмайды.

She She is not invited. Ши из нот инвайтид Оны шақырмайды.

It It is not used. Ит из нот юзд Ол қолданылмайды.

We We are not invited. Уи ар нот инвайтид Бізді шақырмайды.

They They are not invited. Зей ар нот инвайтид Оларды шақырмайды.

is not → isn't — изнт

are not → aren't — арнт

2. Жай өткен шақтағы ырықсыз етіс — болымсыз түрі

Құрылымы

Ағылшынша үлгісі: Бастауыш + was/were + not + V3

Құрылымның айтылуы: сабджект + уоз/уэр + нот + ви сри

Есімдік Мысал Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I was not invited. Ай уоз нот инвайтид Мені шақырмады.

You You were not invited. Ю уэр нот инвайтид Сені шақырмады.

He He was not invited. Хи уоз нот инвайтид Оны шақырмады.

She She was not invited. Ши уоз нот инвайтид Оны шақырмады.

It It was not used. Ит уоз нот юзд Ол қолданылмады.

We We were not invited. Уи уэр нот инвайтид Бізді шақырмады.

They They were not invited. Зей уэр нот инвайтид Оларды шақырмады.

was not → wasn't — уознт

were not → weren't — уэрнт

3. Жай келер шақтағы ырықсыз етіс — болымсыз түрі

Құрылымы

Ағылшынша үлгісі: Бастауыш + will + not + be + V3

Құрылымның айтылуы: сабджект + уил + нот + би + ви сри

Есімдік Мысал Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I will not be invited. Ай уил нот би инвайтид Мені шақырмайды (болашақта).

You You will not be invited. Ю уил нот би инвайтид Сені шақырмайды (болашақта).

He He will not be invited. Хи уил нот би инвайтид Оны шақырмайды (болашақта).

She She will not be invited. Ши уил нот би инвайтид Оны шақырмайды (болашақта).

It It will not be used. Ит уил нот би юзд Ол қолданылмайды (болашақта).

We We will not be invited. Уи уил нот би инвайтид Бізді шақырмайды (болашақта).

They They will not be invited. Зей уил нот би инвайтид Оларды шақырмайды (болашақта).

will not → won't — уоунт

4. Созылыңқы осы шақтағы ырықсыз етіс — болымсыз түрі

Құрылымы

Ағылшынша үлгісі: Бастауыш + am/is/are + not + being + V3

Құрылымның айтылуы: сабджект + эм/из/ар + нот + биинг + ви сри

Есімдік Мысал Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I am not being invited. Ай эм нот биинг инвайтид Мені қазір шақырып жатқан жоқ.

You You are not being invited. Ю ар нот биинг инвайтид Сені қазір шақырып жатқан жоқ.

He He is not being invited. Хи из нот биинг инвайтид Оны қазір шақырып жатқан жоқ.

She She is not being invited. Ши из нот биинг инвайтид Оны қазір шақырып жатқан жоқ.

It It is not being used. Ит из нот биинг юзд Ол қазір қолданылып жатқан жоқ.

We We are not being invited. Уи ар нот биинг инвайтид Бізді қазір шақырып жатқан жоқ.

They They are not being invited. Зей ар нот биинг инвайтид Оларды қазір шақырып жатқан жоқ.

5. Созылыңқы өткен шақтағы ырықсыз етіс — болымсыз түрі

Құрылымы

Ағылшынша үлгісі: Бастауыш + was/were + not + being + V3

Құрылымның айтылуы: сабджект + уоз/уэр + нот + биинг + ви сри

Есімдік Мысал Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I was not being invited. Ай уоз нот биинг инвайтид Мені сол кезде шақырып жатқан жоқ еді.

You You were not being invited. Ю уэр нот биинг инвайтид Сені сол кезде шақырып жатқан жоқ еді.

He He was not being invited. Хи уоз нот биинг инвайтид Оны сол кезде шақырып жатқан жоқ еді.

She She was not being invited. Ши уоз нот биинг инвайтид Оны сол кезде шақырып жатқан жоқ еді.

It It was not being used. Ит уоз нот биинг юзд Ол сол кезде қолданылып жатқан жоқ еді.

We We were not being invited. Уи уэр нот биинг инвайтид Бізді сол кезде шақырып жатқан жоқ еді.

They They were not being invited. Зей уэр нот биинг инвайтид Оларды сол кезде шақырып жатқан жоқ еді.

6. Созылыңқы келер шақтағы ырықсыз етіс — болымсыз түрі

Құрылымы

Ағылшынша үлгісі: Бастауыш + will + not + be + being + V3

Құрылымның айтылуы: сабджект + уил + нот + би + биинг + ви сри

Есімдік Мысал Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I will not be being invited. Ай уил нот би биинг инвайтид Мені сол уақытта шақырып жатпайды.

You You will not be being invited. Ю уил нот би биинг инвайтид Сені сол уақытта шақырып жатпайды.

He He will not be being invited. Хи уил нот би биинг инвайтид Оны сол уақытта шақырып жатпайды.

She She will not be being invited. Ши уил нот би биинг инвайтид Оны сол уақытта шақырып жатпайды.

We We will not be being invited. Уи уил нот би биинг инвайтид Бізді сол уақытта шақырып жатпайды.

They They will not be being invited. Зей уил нот би биинг инвайтид Оларды сол уақытта шақырып жатпайды.

⚠️ Бұл құрылым грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ өте сирек қолданылады. Көбіне басқа, табиғи құрылымдар пайдаланылады.

7. Аяқталған осы шақтағы ырықсыз етіс — болымсыз түрі

Құрылымы

Ағылшынша үлгісі: Бастауыш + have/has + not + been + V3

Құрылымның айтылуы: сабджект + хэв/хэз + нот + бин + ви сри

Есімдік Мысал Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I have not been invited. Ай хэв нот бин инвайтид Мені шақырған жоқ.

You You have not been invited. Ю хэв нот бин инвайтид Сені шақырған жоқ.

He He has not been invited. Хи хэз нот бин инвайтид Оны шақырған жоқ.

She She has not been invited. Ши хэз нот бин инвайтид Оны шақырған жоқ.

It It has not been used. Ит хэз нот бин юзд Ол қолданылған жоқ.

We We have not been invited. Уи хэв нот бин инвайтид Бізді шақырған жоқ.

They They have not been invited. Зей хэв нот бин инвайтид Оларды шақырған жоқ.

have not → haven't — хэвнт

has not → hasn't — хэзнт

8. Аяқталған өткен шақтағы ырықсыз етіс — болымсыз түрі

Құрылымы

Ағылшынша үлгісі: Бастауыш + had + not + been + V3

Құрылымның айтылуы: сабджект + хэд + нот + бин + ви сри

Есімдік Мысал Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I had not been invited. Ай хэд нот бин инвайтид Мені оған дейін шақырмаған еді.

You You had not been invited. Ю хэд нот бин инвайтид Сені оған дейін шақырмаған еді.

He He had not been invited. Хи хэд нот бин инвайтид Оны оған дейін шақырмаған еді.

She She had not been invited. Ши хэд нот бин инвайтид Оны оған дейін шақырмаған еді.

We We had not been invited. Уи хэд нот бин инвайтид Бізді оған дейін шақырмаған еді.

They They had not been invited. Зей хэд нот бин инвайтид Оларды оған дейін шақырмаған еді.

had not → hadn't — хэднт

9. Аяқталған келер шақтағы ырықсыз етіс — болымсыз түрі

Құрылымы

Ағылшынша үлгісі: Бастауыш + will + not + have + been + V3

Құрылымның айтылуы: сабджект + уил + нот + хэв + бин + ви сри

Есімдік Мысал Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I will not have been invited. Ай уил нот хэв бин инвайтид Мені сол уақытқа дейін шақырмаған болады.

You You will not have been invited. Ю уил нот хэв бин инвайтид Сені сол уақытқа дейін шақырмаған болады.

He He will not have been invited. Хи уил нот хэв бин инвайтид Оны сол уақытқа дейін шақырмаған болады.

She She will not have been invited. Ши уил нот хэв бин инвайтид Оны сол уақытқа дейін шақырмаған болады.

We We will not have been invited. Уи уил нот хэв бин инвайтид Бізді сол уақытқа дейін шақырмаған болады.

They They will not have been invited. Зей уил нот хэв бин инвайтид Оларды сол уақытқа дейін шақырмаған болады.

10. Аяқталған созылыңқы осы шақтағы ырықсыз етіс — болымсыз түрі

Құрылымы

Ағылшынша үлгісі: Бастауыш + have/has + not + been + being + V3

Құрылымның айтылуы: сабджект + хэв/хэз + нот + бин + биинг + ви сри

Есімдік Мысал Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I have not been being invited. Ай хэв нот бин биинг инвайтид Мені белгілі бір уақыт бойы шақырып жатқан жоқ.

You You have not been being invited. Ю хэв нот бин биинг инвайтид Сені белгілі бір уақыт бойы шақырып жатқан жоқ.

He He has not been being invited. Хи хэз нот бин биинг инвайтид Оны белгілі бір уақыт бойы шақырып жатқан жоқ.

She She has not been being invited. Ши хэз нот бин биинг инвайтид Оны белгілі бір уақыт бойы шақырып жатқан жоқ.

We We have not been being invited. Уи хэв нот бин биинг инвайтид Бізді белгілі бір уақыт бойы шақырып жатқан жоқ.

They They have not been being invited. Зей хэв нот бин биинг инвайтид Оларды белгілі бір уақыт бойы шақырып жатқан жоқ.

⚠️ Бұл құрылым ағылшын тілінде өте сирек кездеседі және әдетте табиғи сөйлемдерде қолданылмайды.

11. Аяқталған созылыңқы өткен шақтағы ырықсыз етіс — болымсыз түрі

Құрылымы

Ағылшынша үлгісі: Бастауыш + had + not + been + being + V3

Құрылымның айтылуы: сабджект + хэд + нот + бин + биинг + ви сри

Есімдік Мысал Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I had not been being invited. Ай хэд нот бин биинг инвайтид Мені оған дейін белгілі бір уақыт бойы шақырып жатпаған еді.

You You had not been being invited. Ю хэд нот бин биинг инвайтид Сені оған дейін белгілі бір уақыт бойы шақырып жатпаған еді.

He He had not been being invited. Хи хэд нот бин биинг инвайтид Оны оған дейін белгілі бір уақыт бойы шақырып жатпаған еді.

She She had not been being invited. Ши хэд нот бин биинг инвайтид Оны оған дейін белгілі бір уақыт бойы шақырып жатпаған еді.

We We had not been being invited. Уи хэд нот бин биинг инвайтид Бізді оған дейін белгілі бір уақыт бойы шақырып жатпаған еді.

They They had not been being invited. Зей хэд нот бин биинг инвайтид Оларды оған дейін белгілі бір уақыт бойы шақырып жатпаған еді.

⚠️ Бұл құрылым өте сирек қолданылады.

12. Аяқталған созылыңқы келер шақтағы ырықсыз етіс — болымсыз түрі

Құрылымы

Ағылшынша үлгісі: Бастауыш + will + not + have + been + being + V3

Құрылымның айтылуы: сабджект + уил + нот + хэв + бин + биинг + ви сри

Есімдік Мысал Қазақша әріптермен айтылуы Мағынасы

I I will not have been being invited. Ай уил нот хэв бин биинг инвайтид Мені сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы шақырып жатқан болмайды.

You You will not have been being invited. Ю уил нот хэв бин биинг инвайтид Сені сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы шақырып жатқан болмайды.

He He will not have been being invited. Хи уил нот хэв бин биинг инвайтид Оны сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы шақырып жатқан болмайды.

She She will not have been being invited. Ши уил нот хэв бин биинг инвайтид Оны сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы шақырып жатқан болмайды.

We We will not have been being invited. Уи уил нот хэв бин биинг инвайтид Бізді сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы шақырып жатқан болмайды.

They They will not have been being invited. Зей уил нот хэв бин биинг инвайтид Оларды сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы шақырып жатқан болмайды.

⚠️ Бұл өте сирек кездесетін құрылым. Әдетте оның орнына басқа, табиғи құрылымдар қолданылады.

no + noun

Қазақша мағынасы Ағылшынша құрылымы Құрылымның айтылуы Мысал Мысалдың айтылуы Мағынасы

Жекеше саналатын зат есім no + жекеше зат есім ноу + наун no book ноу бук Кітап жоқ.

Көпше саналатын зат есім no + көпше зат есім ноу + плурэл наун no books ноу букс Кітаптар жоқ.

Саналмайтын зат есім no + саналмайтын зат есім ноу + анкаунтабл наун no water ноу уотэр Су жоқ.

Бір нәрсенің бар екенін білдіру there is + no + жекеше/саналмайтын зат есім зэр из + ноу + наун There is no book. Зэр из ноу бук Кітап жоқ.

Бірнеше нәрসের бар екенін білдіру there are + no + көпше зат есім зэр ар + ноу + плурэл наун There are no books. Зэр ар ноу букс Кітаптар жоқ.

Иелік білдіру have/has + no + зат есім хэв/хэз + ноу + наун I have no books. Ай хэв ноу букс Менде кітаптар жоқ.

8- Сұрақтар (QUESTIONS)

1 Жай осы шақ Do/Does + бастауыш + V1...? — ду/даз + сабджект + ви уан? — Do you work? — Ду ю уорк? — Сен жұмыс істейсің бе?

2 Жай өткен шақ Did + бастауыш + V1...? — дид + сабджект + ви уан? — Did you work? — Дид ю уорк? — Сен жұмыс істедің бе?

3 Жай келер шақ Will + бастауыш + V1...? — уил + сабджект + ви уан? — Will you work? — Уил ю уорк? — Сен жұмыс істейсің бе (болашақта)?

4 Созылыңқы осы шақ Am/Is/Are + бастауыш + V-ing...? — эм/из/ар + сабджект + ви инг? — Are you working? — Ар ю уоркинг? — Сен қазір жұмыс істеп жатырсың ба?

5 Созылыңқы өткен шақ Was/Were + бастауыш + V-ing...? — уоз/уэр + сабджект + ви инг? — Were you working? — Уэр ю уоркинг? — Сен жұмыс істеп жатқан едің бе?

6 Созылыңқы келер шақ Will + бастауыш + be + V-ing...? — уил + сабджект + би + ви инг? — Will you be working? — Уил ю би уоркинг? — Сен сол уақытта жұмыс істеп жатасың ба?

7 Аяқталған осы шақ Have/Has + бастауыш + V3...? — хэв/хэз + сабджект + ви сри? — Have you worked? — Хэв ю уоркт? — Сен жұмыс істедің бе?

8 Аяқталған өткен шақ Had + бастауыш + V3...? — хэд + сабджект + ви сри? — Had you worked? — Хэд ю уоркт? — Сен оған дейін жұмыс істеген бе едің?

9 Аяқталған келер шақ Will + бастауыш + have + V3...? — уил + сабджект + хэв + ви сри? — Will you have worked? — Уил ю хэв уоркт? — Сен сол уақытқа дейін жұмыс істеп үлгересің бе?

10 Аяқталған созылыңқы осы шақ Have/Has + бастауыш + been + V-ing...? — хэв/хэз + сабджект + бин + ви инг? — Have you been working? — Хэв ю бин уоркинг? — Сен жұмыс істеп жүрсің бе / Сен біраз уақыттан бері жұмыс істеп жүрсің бе?

11 Аяқталған созылыңқы өткен шақ Had + бастауыш + been + V-ing...? — хэд + сабджект + бин + ви инг? — Had you been working? — Хэд ю бин уоркинг? — Сен оған дейін біраз уақыт жұмыс істеп жүрдің бе?

12 Аяқталған созылыңқы келер шақ Will + бастауыш + have + been + V-ing...? — уил + сабджект + хэв + бин + ви инг? — Will you have been working? — Уил ю хэв бин уоркинг? — Сен сол уақытқа дейін белгілі бір уақыт бойы жұмыс істеп жүресің бе?

Қазақша мағынасы Ағылшынша құрылымы Құрылымның айтылуы ағылшын сөздерімен

Зат туралы сұрақ What + көмекші етістік + бастауыш + негізгі етістік? уот + оксилиэри + сабджект + мэйн вёрб?

Іс-әрекетті орындаған адам туралы сұрақ Who + етістік? ху + вёрб?

Іс-әрекеттің объектісі болған адам туралы сұрақ Who/Whom + көмекші етістік + бастауыш + етістік? ху/хум + оксилиэри + сабджект + вёрб?

Орын туралы сұрақ Where + көмекші етістік + бастауыш + етістік? уэр + оксилиэри + сабджект + вёрб?

Уақыт туралы сұрақ When + көмекші етістік + бастауыш + етістік? уэн + оксилиэри + сабджект + вёрб?

Себеп туралы сұрақ Why + көмекші етістік + бастауыш + етістік? уай + оксилиэри + сабджект + вёрб?

Таңдау туралы сұрақ Which + зат есім + көмекші етістік + бастауыш + етістік? уич + наун + оксилиэри + сабджект + вёрб?

Иелік туралы сұрақ Whose + зат есім +...? хуз + наун +...?

Тәсіл туралы сұрақ How + көмекші етістік + бастауыш + етістік? хау + оксилиэри + сабджект + вёрб?

Сан туралы сұрақ How many + көпше зат есім +...? хау мэни + плурэл наун +...?

Мөлшер туралы сұрақ How much + саналмайтын зат есім +...? хау мач + анкаунтабл наун +...?

Ұзақтық туралы сұрақ How long +...? хау лонг +...?

Жиілік туралы сұрақ How often +...? хау офэн +...?

Қашықтық туралы сұрақ How far +...? хау фар +...?

Негізгі ереже

WH-сұрақтардың көпшілігі мына үлгіге сүйенеді:

WH-word + auxiliary + subject + main verb?

Дабл-ю-эйч уорд + оксилиэри + сабджект + мэйн вёрб?

Мысал:

Where + do + you + live?

Уэр + ду + ю + лив?

= Сен қайда тұрасың?

Бірақ WH-сөздің өзі бастауыш болса, әдетте do/does/did қолданылмайды:

Who + works here?

Ху уоркс хир?

= Мұнда кім жұмыс істейді?

Негізгі айырмашылық:

Who did you see? → Ху дид ю си? → Сен кімді көрдің?

Who saw you? → Ху со ю? → Сені кім көрді?

8- Үстеулер

1. Жиілік үстеулері

Түрі Құрылымы Құрылымның ағылшынша айтылуы Үстеу Айтылуы Мағынасы

Тұрақты жиілік Жиілік үстеуі + сөйлем Әдверб ов фриквенси + сентенс always Олуэйз Әрқашан

Жоғары жиілік Жиілік үстеуі + сөйлем Әдверб ов фриквенси + сентенс usually Южуәли Әдетте

Қалыпты жиілік Жиілік үстеуі + сөйлем Әдверб ов фриквенси + сентенс normally Нормәли Әдетте / табиғи түрде

Жалпы жиілік Жиілік үстеуі + сөйлем Әдверб ов фриквенси + сентенс generally Дженерәли Жалпы алғанда

Жиі қайталану Жиілік үстеуі + сөйлем Әдверб ов фриквенси + сентенс frequently Фриквентли Жиі

Кейде Жиілік үстеуі + сөйлем Әдверб ов фриквенси + сентенс often Офэн Жиі

Кейде Жиілік үстеуі + сөйлем Әдверб ов фриквенси + сентенс sometimes Самтаймз Кейде

Ара-тұра Жиілік үстеуі + сөйлем Әдверб ов фриквенси + сентенс occasionally Әкейжәнәли Ара-тұра

Сирек Жиілік үстеуі + сөйлем Әдверб ов фриквенси + сентенс rarely Рэрли Сирек

Өте сирек Жиілік үстеуі + сөйлем Әдверб ов фриквенси + сентенс seldom Селдәм Сирек

Жиіліктің болмауы Жиілік үстеуі + сөйлем Әдверб ов фриквенси + сентенс never Нэвер Ешқашан

Мысал:

I always study English.

Ай олуэйз стади инглиш.

Мен әрқашан ағылшын тілін оқимын.

2. Уақыт үстеулері

Түрі Құрылымы Құрылымның ағылшынша айтылуы Үстеу Айтылуы Мағынасы

Қазіргі уақыт Уақыт үстеуі Тайм әдверб now Нау Қазір

Қазіргі уақыт Уақыт үстеуі Тайм әдверб currently Карэнтли Қазіргі уақытта

Қазіргі уақыт Уақыт үстеуі Тайм әдверб presently Презентли Қазіргі уақытта

Жақын өткен уақыт Уақыт үстеуі Тайм әдверб recently Рисентли Жақында

Өткен уақыт Уақыт үстеуі Тайм әдверб yesterday Йестэрдей Кеше

Өткен уақыт Уақыт үстеуі Тайм әдверб before Бифор Бұрын

Өткен уақыт Уақыт үстеуі Тайм әдверб previously Привиэсли Бұрын

Өткен уақыт Уақыт үстеуі Тайм әдверб formerly Формэрли Бұрын

Жалғасып жатқан уақыт Уақыт үстеуі Тайм әдверб still Стил Әлі де

Болашақ уақыт Уақыт үстеуі Тайм әдверб soon Сун Жақында

Болашақ уақыт Уақыт үстеуі Тайм әдверб later Лейтер Кейін

Болашақ уақыт Уақыт үстеуі Тайм әдверб eventually Ивэнчуәли Ақырында / түбінде

Ерте уақыт Уақыт үстеуі Тайм әдверб early Өрли Ерте

Кеш уақыт Уақыт үстеуі Тайм әдверб late Лейт Кеш

Бастапқы рет Уақыт үстеуі Тайм әдверб first Фөрст Алдымен

Соңғы рет Уақыт үстеуі Тайм әдверб finally Файнәли Ақырында

Бір мезгілде Уақыт үстеуі Тайм әдверб meanwhile Минуаил Осы уақытта

Кезектілік Уақыт үстеуі Тайм әдверб then Зэн Содан кейін

Кезектілік Уақыт үстеуі Тайм әдверб afterward Афтэруорд Одан кейін

Кезектілік Уақыт үстеуі Тайм әдверб afterwards Афтэруордс Одан кейін

Кезектілік Уақыт үстеуі Тайм әдверб subsequently Сабсиквэнтли Кейіннен

3. Аяқталу, әлі де жалғасу және қайталану үстеулері

Үстеу Айтылуы Мағынасы

already Олрэди Әлдеқашан

yet Йет Әлі / әзірге

still Стил Әлі де

just Джаст Жаңа ғана

ever Эвер Кез келген уақытта / бұрын-соңды

never Нэвер Ешқашан

once Уанс Бір рет

twice Туайс Екі рет

again Әген Қайтадан

again and again Әген энд әген Қайта-қайта

forever Форэвер Мәңгілікке

temporarily Темпэрэрәли Уақытша

permanently Пөрмәнэнтли Тұрақты түрде

Мысал:

She has already finished.

Ши хэз олрэди финишт.

Ол әлдеқашан аяқтады.

4. Орын үстеулері

Үстеу Айтылуы Мағынасы

here Хир Мұнда

there Зэр Ана жерде

everywhere Эвриуэр Барлық жерде

somewhere Самуэр Бір жерде

anywhere Эниуэр Кез келген жерде

nowhere Ноууэр Еш жерде

abroad Әброуд Шетелде

overseas Оувэрсиз Шетелде / теңіздің арғы жағында

nearby Нирбай Жақын жерде

close Клоус Жақын жерде

far Фар Алыста

away Әуэй Әріде

back Бәк Артқа

forward Форвард Алға

backward Бәквард Артқа қарай

indoors Индорз Үй ішінде

outdoors Аутдорз Сыртта

upstairs Апстэрз Жоғарғы қабатта

downstairs Даунстэрз Төменгі қабатта

inside Инсайд Ішінде

outside Аутсайд Сыртында

5. Дәреже үстеулері

Бұл үстеулер сын есімдердің, етістіктердің және басқа үстеулердің дәрежесін күшейтеді немесе нақтылайды.

Үстеу Айтылуы Мағынасы

very Вэри Өте

really Рили Шынымен / өте

extremely Икстримли Аса / өте қатты

highly Хайли Өте жоғары дәрежеде

absolutely Әбсәлутли Мүлдем / толықтай

completely Кәмплитли Толығымен

totally Тоутәли Толығымен

entirely Интайэрли Түгелдей

fully Фулли Толықтай

quite Куайт Біршама / едәуір

rather Разэр Әжептәуір / біршама

fairly Фэрли Біршама

pretty Притти Әжептәуір

somewhat Самуот Біршама

slightly Слайтли Аздап

a little Ә литл Аздап

too Ту Тым / шамадан тыс

enough Инаф Жеткілікті

almost Олмоуст Дерлік

nearly Нирли Дерлік

barely Бэрли Әзер / әрең

hardly Хардли Әрең

scarcely Скэрсли Әрең

deeply Дипли Терең / қатты

greatly Грейтли Едәуір / айтарлықтай

so Соу Соншалықты / өте

such Сач Осындай / сондай

a lot Ә лот Көп

a bit Ә бит Аздап

a little bit Ә литл бит Сәл ғана

Мысал:

The movie is extremely interesting.

Зә муви из икстримли интрэстинг.

Фильм өте қызықты.

6. Ықтималдық және сенімділік үстеулері

Үстеу Айтылуы Мағынасы

certainly Сөртэнли Әрине / сөзсіз

definitely Дэфинитли Сөзсіз

surely Шурли Әрине

probably Прабәбли Сірә / бәлкім

possibly Посибли Мүмкін

perhaps Пэрхэпс Бәлкім

maybe Мэйби Мүмкін

apparently Әпэрэнтли Шамасы / сырттай қарағанда

evidently Эвидэнтли Айқын түрде / байқалғандай

clearly Клирли Анық

obviously Обвиәсли Әлбетте / анық

presumably Призумәбли Болжам бойынша

supposedly Сәпоузидли Айтуларынша / болжам бойынша

undoubtedly Андаутэдли Күмәнсіз

arguably Аргьюәбли Дәлелдеуге болатындай

likely Лайкли Ықтимал

unlikely Анлайкли Екіталай

7. Сөйлеушінің көзқарасын білдіретін үстеулер

Бұл топқа сөйлеушінің сөйлемге немесе айтылған ақпаратқа қатысты көзқарасын білдіретін sentence adverbs / stance adverbs жатады.

Үстеу Айтылуы Мағынасы

fortunately Форчәнэтли Бақытымызға орай

unfortunately Анфорчәнэтли Өкінішке қарай

luckily Ләккили Сәті түсіп

sadly Сэдли Өкінішке қарай / қайғылы түрде

honestly Онэстли Шынымды айтсам

frankly Фрэнкли Ашығын айтқанда

personally Пөрсэнәли Жеке өзімнің пікірімше

seriously Сириәсли Шынымен / байыппен

technically Тэкникли Техникалық тұрғыдан

basically Бейсикли Негізінен

generally Дженерәли Жалпы алғанда

normally Нормәли Әдетте

naturally Нәчрәли Әрине / табиғи түрде

ideally Айдиәли Ең дұрысы / идеалды жағдайда

theoretically Сиоретикли Теориялық тұрғыдан

practically Практикли Іс жүзінде

politically Политикли Саяси тұрғыдан

economically Икэнәмикли Экономикалық тұрғыдан

personally Пөрсэнәли Жеке өзімнің пікірімше

surprisingly Сөрпрайзингли Таңғаларлықтай

strangely Стрейнджли Біртүрлі түрде

interestingly Интрэстингли Қызығы сол

importantly Импортэнтли Ең маңыздысы

especially Испэшәли Әсіресе

particularly Пәртикьюләрли Атап айтқанда

8. Шектеу және ерекшелеу үстеулері

Үстеу Айтылуы Мағынасы

only Оунли Тек

just Джаст Тек / жаңа ғана

even Ивэн Тіпті

also Олсоу Сондай-ақ

too Ту Сондай-ақ

as well Әз уэл Сондай-ақ

mainly Мэйнли Негізінен

mostly Моустли Көбінесе

merely Мирли Бар болғаны

simply Симпли Жай ғана

particularly Пәртикьюләрли Әсіресе

especially Испэшәли Әсіресе

exactly Игзәктли Дәл

precisely Присайсли Нақты / дәл

specifically Спәсификли Нақтылап айтқанда

solely Соулли Тек қана

largely Ларджли Негізінен / көбіне

even Ивэн Тіпті

indeed Инди́д Шынында да

Мысал:

Only John knows the answer.

Оунли Джон ноуз зи әнсэр.

Жауапты тек Джон ғана біледі.

9. Болымсыздық үстеулері

Үстеу Айтылуы Мағынасы

not Нот Емес / жоқ

never Нэвер Ешқашан

nowhere Ноууэр Еш жерде

hardly Хардли Әрең

scarcely Скэрсли Әрең

barely Бэрли Әзер / әрең

rarely Рэрли Сирек

seldom Селдәм Сирек

Ескерту:

not — болымсыздықты білдіретін негізгі сөз.

I do not work.

Ай ду нот уорк.

Мен жұмыс істемеймін.

10. Нәтиже және қорытынды үстеулері

Үстеу Айтылуы Мағынасы

therefore Зэрфор Сондықтан

thus Зас Осылайша / сондықтан

consequently Консиквэнтли Соның нәтижесінде

accordingly Әкордингли Сәйкесінше

hence Хэнс Сондықтан / демек

otherwise Азэрвайз Әйтпесе

Мысал:

He was sick; therefore, he stayed home.

Хи уоз сик; зэрфор, хи стейд хоум.

Ол ауырып қалды, сондықтан үйде қалды.

11. Қосу және байланыстыру үстеулері

Үстеу Айтылуы Мағынасы

also Олсоу Сондай-ақ

too Ту Сондай-ақ

additionally Әдишәнәли Қосымша / бұған қоса

moreover Мороувер Оның үстіне

furthermore Фөрзэрмор Сонымен қатар

besides Бисайдз Бұдан басқа

likewise Лайкуайз Сол сияқты

similarly Симилэрли Ұқсас түрде

12. Салыстыру және ұқсастық үстеулері

Үстеу Айтылуы Мағынасы

similarly Симилэрли Сол сияқты

likewise Лайкуайз Сол сияқты

equally Икუәли Бірдей дәрежеде

similarly Симилэрли Ұқсас түрде

comparatively Кәмпэрэтивли Салыстырмалы түрде

relatively Релэтивли Салыстырмалы түрде

correspondingly Кориспондингли Сәйкесінше

13. Ойларды байланыстыру және мәтінді реттеу үстеулері

Бұл үстеулер ойларды байланыстыруға және сөйлемді реттеуге қолданылады.

Үстеу Айтылуы Мағынасы

however Хауэвэр Алайда / дегенмен

therefore Зэрфор Сондықтан

moreover Мороувер Оның үстіне

furthermore Фөрзэрмор Сонымен қатар

nevertheless Нэвэрзәлэс Соған қарамастан

nonetheless Нанзәлэс Соған қарамастан

meanwhile Минуаил Осы уақытта

instead Инстэд Оның орнына

otherwise Азэрвайз Әйтпесе

consequently Консиквэнтли Соның нәтижесінде

subsequently Сабсиквэнтли Кейіннен

alternatively Олтөрнэтивли Балама ретінде

finally Файнәли Ақырында

firstly Фөрстли Біріншіден

secondly Сэкэндли Екіншіден

thirdly Сөрдли Үшіншіден

next Нэкст Келесіде

then Зэн Содан кейін

afterward Афтэруорд Одан кейін

14. Сұрау үстеулері

Бұл сөздер WH-сұрақтарда және тәсілді, дәрежені, уақытты немесе жиілікті сұрағанда қолданылады.

Сөз Айтылуы Мағынасы

how Хау Қалай

when Уэн Қашан

where Уэр Қайда

why Уай Неге

how much Хау мач Қанша / қандай мөлшерде

how many Хау мэни Қанша (саналатын заттар)

how often Хау офэн Қаншалықты жиі

how long Хау лонг Қанша уақыт

how far Хау фар Қаншалықты алыс

how soon Хау сун Қаншалықты жақын уақытта

how well Хау уэл Қаншалықты жақсы

how quickly Хау куикли Қаншалықты жылдам

Мысал:

How often do you exercise?

Хау офэн ду ю эксэрсайз?

Сен қаншалықты жиі жаттығу жасайсың?

15. Қимыл-сын үстеулері

Қимылдың қалай орындалатынын сипаттайды.

Үстеу Айтылуы Мағынасы

quickly Куикли Жылдам

slowly Слоули Баяу

carefully Кэрфәли Мұқият

easily Изили Оңай

badly Бэдли Нашар

well Уэл Жақсы

clearly Клирли Анық

quietly Куайэтли Тыныш

loudly Лаудли Қатты дауыспен

secretly Сикритли Жасырын түрде

openly Оупэнли Ашық түрде

together Тугэзэр Бірге

apart Әпарт Бөлек

directly Дирэктли Тікелей

indirectly Индайрэктли Жанама түрде

deliberately Дилибэрэтли Әдейі

accidentally Әксидэнтли Кездейсоқ

carefully Кэрфәли Мұқият

successfully Сәксэсфәли Сәтті түрде

differently Дифрэнтли Басқаша

16. Болжау үстеулері

Үстеу Айтылуы Мағынасы

hopefully Хоупфәли Үміттенемін / үмітпен

presumably Призумәбли Болжам бойынша

supposedly Сәпоузидли Болжам бойынша

predictably Придиктәбли Болжанғандай

unexpectedly Анәкспэктидли Күтпеген жерден

inevitably Инэвитәбли Сөзсіз / болмай қоймай

eventually Ивэнчуәли Ақырында

17. Реттік үстеулер

Үстеу Айтылуы Мағынасы

first Фөрст Бірінші

firstly Фөрстли Біріншіден

second Сэкэнд Екінші

secondly Сэкэндли Екіншіден

third Сөрд Үшінші

thirdly Сөрдли Үшіншіден

next Нэкст Келесі

then Зэн Содан кейін

finally Файнәли Ақырында

lastly Ләстли Соңында

18. Екпек және растау үстеулері

Үстеу Айтылуы Мағынасы

certainly Сөртэнли Әрине / сөзсіз

definitely Дэфинитли Сөзсіз

indeed Инди́д Шынында да

really Рили Шынымен

truly Трули Шын мәнінде

absolutely Әбсәлутли Толығымен / мүлдем

actually Әкчуәли Шын мәнінде

literally Литэрәли Сөзбе-сөз

genuinely Дженуинли Шынайы түрде

clearly Клирли Анық

obviously Обвиәсли Әлбетте

surely Шурли Әрине

right (үстеудің алдында қолданылады) — дұрыс

19. Нақтылау және түсіндіру үстеулері

Үстеу Айтылуы Мағынасы

actually Әкчуәли Шын мәнінде

really Рили Шынында

rather Разэр Керісінше / біршама

instead Инстэд Оның орнына

specifically Спәсификли Нақтылап айтқанда

precisely Присайсли Дәл

exactly Игзәктли Дәлме-дәл

namely Неймли Атап айтқанда

simply Симпли Жай ғана

basically Бейсикли Негізінен

20. Шамамен мөлшерді білдіретін үстеулер

Үстеу Айтылуы Мағынасы

almost Олмоуст Дерлік

nearly Нирли Дерлік

approximately Әпраксимэтли Шамамен

roughly Рафли Шамамен

about Әбаут Шамамен

around Әраунд Шамамен

virtually Вөрчуәли Іс жүзінде / дерлік

practically Практикли Іс жүзінде / дерлік

roughly Рафли Шамамен

21. Шектеу үстеулері

Үстеу Айтылуы Мағынасы

only Оунли Тек

merely Мирли Бар болғаны

solely Соулли Тек қана

exclusively Иксклусивли Тек қана / айрықша

otherwise Азэрвайз Әйтпесе

apart Әпарт Бөлек / басқа нәрселерден тыс

22. Толықтықты білдіретін үстеулер

Үстеу Айтылуы Мағынасы

altogether Олтэгэзэр Тұтастай / жалпы алғанда

entirely Интайэрли Түгелдей

completely Кәмплитли Толығымен

fully Фулли Толықтай

wholly Хоули Тұтастай

universally Юниверсәли Жалпыға ортақ / әмбебап түрде

23. Сөйлемге қатысты үстеулер

Бұл сөздер сөйлем үстеулері деп аталады (sentence adverbs).

Үстеу Айтылуы Мағынасы

actually Әкчуәли Шын мәнінде

apparently Әпэрэнтли Шамасы

certainly Сөртэнли Әрине

clearly Клирли Анық

definitely Дэфинитли Сөзсіз

evidently Эвидэнтли Айқын түрде

fortunately Форчәнэтли Бақытымызға орай

frankly Фрэнкли Ашығын айтқанда

generally Дженерәли Жалпы алғанда

honestly Онэстли Шынымды айтсам

ideally Айдиәли Ең дұрысы

indeed Инди́д Шынында да

naturally Нәчрәли Әрине / табиғи түрде

obviously Обвиәсли Әлбетте

personally Пөрсэнәли Жеке өзімнің пікірімше

perhaps Пэрхэпс Бәлкім

probably Прабәбли Сірә

seriously Сириәсли Шынымен

surely Шурли Әрине

surprisingly Сөрпрайзингли Таңғаларлықтай

theoretically Сиоретикли Теориялық тұрғыдан

unfortunately Анфорчәнэтли Өкінішке қарай

Түрі Құрылымы Құрылымның ағылшынша айтылуы Мысал Айтылуы Мағынасы

Үстеуді сын есімнен жасау — негізгі ереже Сын есім + -ly Әджектив + -ли quick → quickly Куик → куикли Жылдам → жылдам түрде

-y әрпімен аяқталатын сын есім -y әрпін алып тастап, -ily қосу Әджектив минус уай + или happy → happily Хэппи → хэпили Бақытты → қуана

-le әріптерімен аяқталатын сын есім -e әрпін алып тастап, -y қосу Әджектив минус и + уай gentle → gently Джентл → джентли Жұмсақ → жұмсақ түрде

-ic әріптерімен аяқталатын сын есім Сын есім + -ally Әджектив + әли basic → basically Бейсик → бейсикли Негізгі → негізінен

Кейбір -ic жалғаулы сын есімдер Сын есім + -ally Әджектив + әли dramatic → dramatically Драматик → драмәтикли Драмалық → әсерлі түрде

-ue әріптерімен аяқталатын кейбір сын есімдер Сын есім + -ly Әджектив + -ли true → truly Тру → трули Шынайы → шын мәнінде

-ll әріптерімен аяқталатын сын есім Сын есім + -y Әджектив + уай full → fully Фул → фулли Толық → толықтай

Өзгермейтін үстеу Сөз өзгермейді Сейм уорд fast → fast Фаст → фаст Жылдам → жылдам

Өзгермейтін үстеу Сөз өзгермейді Сейм уорд hard → hard Хард → хард Қатты → қатты

Өзгермейтін үстеу Сөз өзгермейді Сейм уорд late → late Лейт → лейт Кеш → кеш

Өзгермейтін үстеу Сөз өзгермейді Сейм уорд early → early Өрли → өрли Ерте → ерте

Ерекше үстеу Ерекше форма Иррегьюләр форм good → well Гуд → уэл Жақсы → жақсы

Зат есімнен жасалған үстеу Зат есім + -ward/-wards Наун + уорд/уордс home → homeward Хоум → хоумуорд Үй → үйге қарай

Зат есімнен жасалған үстеу Зат есім + -wise Наун + уайз clock → clockwise Клок → клоквайз Сағат тілі → сағат тілі бағытымен

Күрделі үстеу Сөз + сөз Уорд + уорд somehow Самхау Қалай болғанда да

Күрделі үстеу Сөз + сөз Уорд + уорд everywhere Эвриуэр Барлық жерде

Үстеулік тіркес Сөз тіркесі + зат есім/септеулік Әдвербиәл фрейз in the morning Ин зә морнинг Таңертең

9- Жалғаулықтар (CONJUNCTIONS)

1. Ыңғайлас және қарсылықты жалғаулықтар — Coordinating Conjunctions

Бұл жалғаулықтар грамматикалық тұрғыдан тең дәрежелі элементтерді байланыстырады.

Жалғаулық Айтылуы Мағынасы

and энд және

but бат бірақ

or ор немесе

nor нор де емес / да емес

for фор өйткені

yet йет бірақ / соған қарамастан

so соу сондықтан / сол себепті

FANBOYS

For — фор

And — энд

Nor — нор

But — бат

Or — ор

Yet — йет

So — соу

I was tired, but I worked.

Ай уәз тайэрд, бат ай уөркт.

Мен шаршадым, бірақ жұмыс істедім.

2. Бағыныңқы сөйлем жалғаулықтары — Subordinating Conjunctions

Бұл жалғаулықтар бағыныңқы сөйлемді негізгі сөйлеммен байланыстырады.

Себеп

Жалғаулық Айтылуы Мағынасы

because бикоз өйткені / себебі

since синс өйткені / бері

as әз өйткені / ретінде

seeing that сийиң зәт ескерсек / өйткені

seeing as сийиң әз өйткені

now that нау зәт енді ... болғандықтан

given that гивән зәт ескерсек / ... екенін ескеріп

considering that кәнсидэрииң зәт ескере отырып / ... болғандықтан

inasmuch as иназ мач әз себебі / ... дәрежеде

insofar as инсоу фар әз ... тұрғысынан / ... дәрежеде

insomuch as инсәматш әз ... болғандықтан

in that ин зәт себебі / ... деген мағынада

I stayed home because I was tired.

Ай стейд хоум бикоз ай уәз тайэрд.

Мен шаршағандықтан үйде қалдым.

3. Шартты жалғаулықтар

Жалғаулық Айтылуы Мағынасы

if иф егер

unless әнлэс егер ... болмаса

provided правайдид шартымен

provided that правайдид зәт ... болған жағдайда

providing правайдиң шартымен

providing that правайдиң зәт ... болған жағдайда

as long as әз лоң әз егер ... болса / ... болғанша

so long as соу лоң әз ... болғанша / шартымен

on condition that он кәндишән зәт ... шартымен

in case ин кейс егер ... болса / ... жағдайында

in the event that ин зи ивент зәт ... болған жағдайда

assuming that әсумииң зәт ... деп есептесек

supposing that сәпоузииң зәт ... деп болжасақ

suppose that сәпоуз зәт ... деп ұйғарайық

given that гивән зәт ... екенін ескерсек

granted that грантид зәт ... екенін мойындасақ

granting that грантииң зәт ... екенін мойындай отырып

If you study, you will learn.

Иф ю стади, ю уил лөрн.

Егер оқысаң, үйренесің.

4. Қарсылық пен мойындауды білдіретін жалғаулықтар

Жалғаулық Айтылуы Мағынасы

although олзоу дегенмен / ... болса да

though зоу дегенмен / ... болса да

even though ивән зоу ... болса да

even if ивән иф тіпті ... болса да

whereas уэрәз ал ... болса / ал керісінше

while уайл ал / ... кезінде

whilst уайлст ал / ... кезінде

albeit олбииит ... болғанымен

much as мач әз ... болғанымен

however much хауэвэр мач қаншалықты ... болса да

no matter how ноу мэтэр хау қалай болса да

no matter what ноу мэтэр уот не болса да

no matter who ноу мэтэр ху кім болса да

no matter where ноу мэтэр уэр қай жерде болса да

no matter when ноу мэтэр уэн қашан болса да

no matter which ноу мэтэр уич қайсысы болса да

Even though he was tired, he continued.

Ивән зоу хи уәз тайэрд, хи кәнтиньюд.

Ол шаршағанына қарамастан, жалғастырды.

5. Уақытты білдіретін жалғаулықтар

Жалғаулық Айтылуы Мағынасы

when уэн қашан / ... кезде

whenever уэнэвэр әр кезде / қашан болса да

while уайл ... кезінде / ... бойы

whilst уайлст ... кезінде

before бифор бұрын / ... алдында

after әфтэр кейін / ... соң

until / till / 'til / 'till әнтил / тил / тил / тил ... дейін

since синс ... бері

once уанс ... болған соң / бір рет

as soon as әз сун әз ... салысымен

as long as әз лоң әз ... бойы / ... болғанша

so long as соу лоң әз ... бойы / ... болғанша

by the time бай зә тайм ... кезге дейін

every time эври тайм әр жолы

each time ич тайм әр жолы

the moment зә моумэнт ... сәтте

the minute зә минит ... сәтте / ... салысымен

the instant зи инстэнт ... сәтте / ... салысымен

directly директли ... салысымен

immediately имидиэтли ... салысымен / бірден

hardly... when хардли... уэн ... істей сала ...

scarcely... when скэрсли... уэн ... істей сала ...

no sooner... than ноу сунэр... зән ... бола салысымен ...

Call me when you arrive.

Кол ми уэн ю эрайв.

Келген кезде маған қоңырау шал.

6. Мақсатты білдіретін жалғаулықтар

Жалғаулық Айтылуы Мағынасы

so that соу зәт ... үшін / ... болуы үшін

in order that ин ордэр зәт ... үшін

lest лест ... болып қалмасын деп

for fear that фор фиэр зәт ... болып қалуынан қорқып

in case ин кейс ... болып қалса деп

I studied hard so that I could pass.

Ай стадид хард соу зәт ай куд пас.

Емтиханнан өте алу үшін көп оқыдым.

7. Нәтижені білдіретін құрылымдар

Құрылым Айтылуы Мағынасы

so... that соу... зәт соншалықты ... болғандықтан

such... that сач... зәт сондай ... болғандықтан

so that соу зәт сондықтан / сол үшін

such that сач зәт сондай ... болғандықтан

He was so tired that he slept immediately.

Хи уәз соу тайэрд зәт хи слепт имидиэтли.

Ол соншалықты шаршаған еді, сондықтан бірден ұйықтап қалды.

8. Салыстыруды білдіретін құрылымдар

Құрылым Айтылуы Мағынасы

than зән ... қарағанда

as... as әз... әз соншалықты ... сияқты / ... секілді

not as... as нот әз... әз ... сияқты емес

as if әз иф ... сияқты / ... секілді

as though әз зоу ... сияқты / ... секілді

just as джаст әз дәл сол сияқты

the more... the more зә мор... зә мор неғұрлым ... соғұрлым ...

the more... the less зә мор... зә лес неғұрлым көп ... соғұрлым аз ...

the less... the more зә лес... зә мор неғұрлым аз ... соғұрлым көп ...

the less... the less зә лес... зә лес неғұрлым аз ... соғұрлым аз ...

She is taller than I am.

Ши из толэр зән ай әм.

Ол менен бойшаң.

9. Әдіс пен ұқсастықты білдіретін құрылымдар

Құрылым Айтылуы Мағынасы

as әз сияқты / ретінде

as if әз иф ... сияқты

as though әз зоу ... сияқты

just as джаст әз дәл сол сияқты

the way зә уэй ... тәсілімен

in the way that ин зә уэй зәт ... тәсілімен

however хауэвэр қалай болса да / дегенмен

however you хауэвэр ю қалай істесең де

He talks as if he knows everything.

Хи токс әз иф хи ноуз эвритһиң.

Ол бәрін білетіндей сөйлейді.

10. Таңдауды білдіретін жалғаулықтар

Жалғаулық Айтылуы Мағынасы

or ор немесе

either... or айзэр... ор не ... не

whether... or уэзэр... ор ... ма, әлде ... ме

whether... or not уэзэр... ор нот ... ма, жоқ па

Either you come or I leave.

Айзэр ю кам ор ай лив.

Не сен келесің, не мен кетемін.

11. Қосарланған жалғаулықтар

Correlative Conjunctions

Құрылым Айтылуы Мағынасы

both... and боус... энд екеуі де ... және

either... or айзэр... ор не ... не

neither... nor найзэр... нор не ... не де емес

not only... but also нот оунли... бат олсоу тек ... қана емес, сонымен қатар

whether... or уэзэр... ор ... ма, әлде ... ме

whether... or not уэзэр... ор нот ... ма, жоқ па

rather... than разэр... зән ... орнына / ... гөрі

no sooner... than ноу сунэр... зән ... бола салысымен ...

hardly... when хардли... уэн ... істей сала ...

scarcely... when скэрсли... уэн ... істей сала ...

barely... when бэрли... уэн ... істей сала ...

the more... the more зә мор... зә мор неғұрлым ... соғұрлым ...

the more... the less зә мор... зә лес неғұрлым көп ... соғұрлым аз ...

the less... the more зә лес... зә мор неғұрлым аз ... соғұрлым көп ...

the less... the less зә лес... зә лес неғұрлым аз ... соғұрлым аз ...

12. Қосу мен толықтыруды білдіретін жалғаулықтар

Жалғаулық Айтылуы Мағынасы

and энд және

as well as әз уэл әз сондай-ақ

not to mention нот ту мэншән айтпағанда

besides бисайдз бұған қоса

let alone лет әлоун түгілі / былай тұрсын

much less мач лес тіпті ... де емес

to say nothing of ту сэй насинғ ов ... туралы айтпағанда

apart from әпарт фром ... қоспағанда / ... қоса алғанда

aside from әсайд фром ... қоспағанда / ... қоса алғанда

Бұл тіркестердің кейбірі бағыныңқы жалғаулық емес, көбіне предлогтық тіркестер ретінде қолданылады. Сондықтан олардың барлығын бірдей жалғаулық деп жіктеуге болмайды.

13. Ерекшелік пен алып тастауды білдіретін жалғаулықтар

Жалғаулық Айтылуы Мағынасы

except that иксепт зәт ... екендігін қоспағанда

except when иксепт уэн ... кезін қоспағанда

except if иксепт иф егер ... болмаса / ... жағдайынан басқа

save that сэйв зәт ... қоспағанда

but that бат зәт ... болмаса

unless әнлэс егер ... болмаса

14. Болжамды білдіретін жалғаулықтар

Жалғаулық Айтылуы Мағынасы

assuming that әсумииң зәт ... деп есептесек

supposing that сәпоузииң зәт ... деп болжасақ

suppose that сәпоуз зәт ... деп ұйғарайық

presuming that призумииң зәт ... деп жорамалдасақ

provided that правайдид зәт ... шартымен

providing that правайдиң зәт ... шартымен

given that гивән зәт ... екенін ескерсек

granting that грантииң зәт ... екенін мойындай отырып

granted that грантид зәт ... екенін мойындасақ

15. Есімдік мәнінде қолданылатын байланыстырушы сөздер

Сөз Айтылуы Мағынасы

whoever хуэвэр кім болса да

whomever хумэвэр кімді болса да

whatever уотэвэр не болса да

whichever уичэвэр қайсысы болса да

wherever уэрэвэр қай жерде болса да

whenever уэнэвэр қашан болса да

however хауэвэр қалай болса да

Whoever comes can enter.

Хуэвэр камз кән энтэр.

Кім келсе де, кіре алады.

Whatever you choose is fine.

Уотэвэр ю чуз из файн.

Қайсысын таңдасаң да, жарайды.

16. Көне және ресми жалғаулық құрылымдар

Бұл сөздер қазіргі ағылшын тілінде кездеседі, бірақ күнделікті сөйлеуде сирек қолданылады.

Сөз Айтылуы Мағынасы

albeit олбииит ... болғанымен

albeit that олбииит зәт ... болғанымен

albeit when олбииит уэн ... кезде болса да

albeit with олбииит уиз ... болғанымен / ... болса да

insofar as инсоу фар әз ... дәрежеде

inasmuch as иназ мач әз ... болғандықтан

insomuch as инсәматш әз ... дәрежеде / ... болғандықтан

notwithstanding that нот уизстэндиң зәт ... болғанына қарамастан

whereas уэрәз ал ... болса

whilst уайлст ... кезінде / ал

lest лест ... болып қалмасын деп

save that сэйв зәт ... қоспағанда

provided that правайдид зәт ... шартымен

supposing that сәпоузииң зәт ... деп болжасақ

17. Жалғаулыққа ұқсайтын, бірақ көбіне басқа қызмет атқаратын сөздер

Бұл сөздер мағынасы жағынан жалғаулықтарға ұқсайды, бірақ шын мәнінде көбіне байланыстырушы үстеулер ретінде қолданылады.

Сөз Айтылуы Жиі қолданылатын түрі Мағынасы

however хауэвэр conjunctive adverb дегенмен

therefore зэрфор conjunctive adverb сондықтан

moreover мороуэвэр conjunctive adverb оның үстіне

furthermore фөрзэрмор conjunctive adverb бұған қоса

nevertheless нэвэрзәлэс conjunctive adverb соған қарамастан

nonetheless нанзәлэс conjunctive adverb соған қарамастан

consequently консәквэнтли conjunctive adverb нәтижесінде

otherwise азэрвайз conjunctive adverb әйтпесе

instead инстед conjunctive adverb оның орнына

meanwhile миинуаил conjunctive adverb осы уақытта / meanwhile

thus зас conjunctive adverb осылайша / сондықтан

hence хэнс conjunctive adverb осыдан / сондықтан

Мысал:

I was tired; however, I worked.

Ай уәз тайэрд; хауэвэр, ай уөркт.

Мен шаршадым; дегенмен жұмыс істедім.

Алайда however сөзі but сөзімен бірдей қолданылмайды.

Дұрыс емес:

❌ I was tired, however I worked.

Дұрыс нұсқалар:

✅ I was tired, but I worked.

Немесе:

✅ I was tired; however, I worked.

If only → әттең / ... болса ғой

If only I played — Әттең, ойнасам ғой.

Anyway / Anyways → қалай болғанда да / әйтеуір

10- Предлогтар (PREPOSITIONS)

1. Негізгі предлогтар

Предлог Айтылуы Мағынасы Толық мысал Айтылуы Аудармасы

about әбаут туралы We talked about the problem. Уи токт әбаут зә праблем. Біз мәселе туралы сөйлестік.

above әбав үстінде / жоғарыда The lamp is above the table. Зә лэмп из әбав зә тейбл. Шам үстелдің үстінде.

across әкрос арғы бетіне / көлденеңінен We walked across the street. Уи уокт әкрос зә стрит. Біз көшені кесіп өттік.

after әфтэр кейін We met after lunch. Уи мэт әфтэр ланч. Біз түскі астан кейін кездестік.

against әгенст қарсы / сүйеніп The ladder is against the wall. Зә лэдэр из әгенст зә уол. Баспалдақ қабырғаға сүйеулі тұр.

along әлоң бойымен We walked along the river. Уи уокт әлоң зә ривэр. Біз өзен бойымен жүрдік.

amid әмид ортасында He stood amid the crowd. Хи студ әмид зә крауд. Ол көпшіліктің ортасында тұрды.

among әмоң арасында She was among friends. Ши уәз әмоң френдз. Ол достарының арасында болды.

around эраунд айналасында We sat around the table. Уи сәт эраунд зә тейбл. Біз үстелдің айналасына отырдық.

at әт ...-да / ...-де I am at school. Ай әм әт скул. Мен мектептемін.

before бифор дейін / алдында Come before noon. Кам бифор нун. Түске дейін кел.

behind бихайнд артында The car is behind the house. Зә кар из бихайнд зә хаус. Көлік үйдің артында.

below билоу төменде / төмен The temperature is below zero. Зә тэмпрәчэр из билоу зиро. Температура нөлден төмен.

beneath биниис астында The keys are beneath the book. Зә кииз ар биниис зә бук. Кілттер кітаптың астында.

beside бисайд жанында Sit beside me. Сит бисайд ми. Менің жаныма отыр.

besides бисайдз бұған қоса Besides English, she speaks Arabic. Бисайдз инглиш, ши спиикс эрабик. Ол ағылшын тілінен бөлек арабша да сөйлейді.

between битуин екі нәрсенің арасында The shop is between two buildings. Зә шоп из битуин ту билдиңз. Дүкен екі ғимараттың арасында.

beyond бийонд арғы жағында / әрі қарай The village is beyond the mountain. Зә вилидж из бийонд зә маунтин. Ауыл таудың арғы жағында.

by бай арқылы / жанында / ... дейін The book was written by her. Зә бук уәз ритн бай хэр. Кітапты ол жазды.

concerning кәнсөрниң туралы / жөнінде We talked concerning the project. Уи токт кәнсөрниң зә проджект. Біз жоба туралы сөйлестік.

despite диспайт ... қарамастан Despite the rain, we went out. Диспайт зә рэйн, уи уэнт аут. Жаңбырға қарамастан, біз сыртқа шықтық.

down даун төмен қарай He walked down the hill. Хи уокт даун зә хил. Ол төбеден төмен жүрді.

during дьюриң кезінде I slept during the flight. Ай слепт дьюриң зә флайт. Мен ұшу кезінде ұйықтадым.

except иксепт қоспағанда Everyone came except John. Эвриуан кейм иксепт Джон. Джоннан басқа бәрі келді.

for фор үшін / бойы This gift is for you. Зис гифт из фор ю. Бұл сыйлық саған арналған.

from фром ...-дан / ...-ден I came from Kuwait. Ай кейм фром Кувейт. Мен Кувейттен келдім.

in ин ішінде / ...-да She is in the room. Ши из ин зә рум. Ол бөлмеде.

inside инсайд ішінде The keys are inside the bag. Зә кииз ар инсайд зә бэг. Кілттер сөмкенің ішінде.

into инту ішіне қарай He went into the room. Хи уэнт инту зә рум. Ол бөлмеге кірді.

like лайк сияқты He runs like a professional. Хи ранз лайк ә прафешәнәл. Ол кәсіби спортшы сияқты жүгіреді.

near ниэр жанында / жақын жерде I live near the school. Ай лив ниэр зә скул. Мен мектептің жанында тұрамын.

of ов ...-ның / ...-нің The door of the house is open. Зә дор ов зә хаус из оупэн. Үйдің есігі ашық.

off оф үстінен алып / ...-дан алшақ Take your shoes off the table. Тейк ёр шуз оф зә тейбл. Аяқ киіміңді үстелден ал.

on он үстінде The book is on the table. Зә бук из он зә тейбл. Кітап үстелдің үстінде.

onto онту үстіне қарай The cat jumped onto the table. Зә кэт джампт онту зә тейбл. Мысық үстелдің үстіне секірді.

opposite опәзит қарама-қарсы The bank is opposite the hotel. Зә бэнк из опәзит зә хоутэл. Банк қонақүйдің қарсысында.

out аут сыртқа He went out the door. Хи уэнт аут зә дор. Ол есіктен сыртқа шықты.

outside аутсайд сыртында They are outside the house. Зэй ар аутсайд зә хаус. Олар үйдің сыртында.

over оувәр үстінен / арғы бетіне The plane flew over the city. Зә плейн флу оувәр зә сити. Ұшақ қаланың үстімен ұшты.

past пәст жанынан өтіп / әрі қарай We walked past the school. Уи уокт пәст зә скул. Біз мектептің жанынан өтіп кеттік.

regarding ригардиң туралы / жөнінде I have a question regarding the plan. Ай хэв ә куэсчән ригардиң зә плэн. Менің жоспар туралы сұрағым бар.

round раунд айналасында We walked round the park. Уи уокт раунд зә парк. Біз саябақты айналып жүрдік.

since синс ...-дан бері I have lived here since 2020. Ай хэв ливд хиэр синс ту таузәнд туэнти. Мен мұнда 2020 жылдан бері тұрамын.

through сру арқылы / ішінен өтіп We walked through the tunnel. Уи уокт сру зә танэл. Біз туннель арқылы өттік.

throughout сруаут бүкіл бойы It rained throughout the day. Ит рэйнд сруаут зә дэй. Күні бойы жаңбыр жауды.

till тил ... дейін Wait till tomorrow. Уэйт тил тумороу. Ертеңге дейін күт.

to ту ...-ға / ...-ге I went to school. Ай уэнт ту скул. Мен мектепке бардым.

toward тәуорд ... қарай He walked toward me. Хи уокт тәуорд ми. Ол маған қарай жүрді.

towards тәуордз ... қарай She ran towards the door. Ши рэн тәуордз зә дор. Ол есікке қарай жүгірді.

under андэр астында The cat is under the table. Зә кэт из андэр зә тейбл. Мысық үстелдің астында.

underneath андэрниис астында The bag is underneath the chair. Зә бэг из андэрниис зә чеэр. Сөмке орындықтың астында.

unlike анлайк ...-дан өзгеше / керісінше Unlike him, I am quiet. Анлайк хим, ай әм куайэт. Одан айырмашылығым — мен тынышпын.

until әнтил ... дейін Stay here until Friday. Стэй хиэр әнтил Фрайдэй. Жұмаға дейін осында қал.

up ап жоғары қарай He walked up the stairs. Хи уокт ап зә стэрз. Ол баспалдақпен жоғары көтерілді.

upon әпон ... кезінде / үстінде Upon arrival, call me. Әпон әрайвэл, кол ми. Келген соң маған қоңырау шал.

via вайә / виа арқылы / ... жолымен We traveled via Dubai. Уи трэвэлд вайә Дубай. Біз Дубай арқылы сапар шектік.

with уиз бірге / арқылы I went with my brother. Ай уэнт уиз май бразэр. Мен ағаммен бірге бардым.

within уизин ішінде / ... уақыт ішінде Finish it within an hour. Финиш ит уизин эн ауэр. Оны бір сағат ішінде аяқта.

without уизаут ...-сыз / ...-сіз He left without his phone. Хи лефт уизаут хиз фоун. Ол телефонынсыз кетіп қалды.

2. Күрделі предлогтар

Бұл тіркестер екі немесе одан да көп сөзден тұрады, бірақ бір предлог сияқты қызмет атқарады.

Тіркес Айтылуы Мағынасы Мысал Айтылуы Аудармасы

according to әкординг ту ... бойынша According to the report, sales increased. Әкордиң ту зә рипорт, сейлз инкрист. Есеп бойынша сатылым өсті.

ahead of әхед ов алдында / бұрын She arrived ahead of us. Ши әрайвд әхед ов ас. Ол бізден бұрын келді.

along with әлоң уиз бірге / қоса He came along with his brother. Хи кейм әлоң уиз хиз бразэр. Ол ағасымен бірге келді.

apart from әпарт фром ...-дан басқа / ... қоса алғанда Apart from John, everyone agreed. Әпарт фром Джон, эвриуан әгрид. Джоннан басқа бәрі келісті.

as for әз фор ал ... туралы айтсақ As for me, I agree. Әз фор ми, ай әгри. Ал мен болсам, келісемін.

as of әз ов ... бастап / ... жағдай бойынша As of Monday, the rule applies. Әз ов Мандэй, зә рул ә플айз. Дүйсенбіден бастап бұл ереже қолданылады.

as to әз ту туралы / жөнінде There is uncertainty as to the cause. Зэр из ансөртэнти әз ту зә коз. Себебіне қатысты белгісіздік бар.

because of бикоз ов себебінен We stayed home because of the rain. Уи стейд хоум бикоз ов зә рэйн. Жаңбырдың кесірінен үйде қалдық.

by means of бай минз ов арқылы We solved it by means of a computer. Уи солвд ит бай минз ов ә кәмпьютэр. Біз оны компьютер арқылы шештік.

by way of бай уэй ов арқылы / ... жолымен We went by way of London. Уи уэнт бай уэй ов Ландән. Біз Лондон арқылы бардық.

close to клоус ту жақын The school is close to my house. Зә скул из клоус ту май хаус. Мектеп үйіме жақын.

due to дью ту себебінен The flight was delayed due to fog. Зә флайт уәз дилэйд дью ту фог. Тұманға байланысты ұшу кешіктірілді.

except for иксепт фор ...-дан басқа Everyone came except for Mary. Эвриуан кейм иксепт фор Мэри. Мэриден басқа бәрі келді.

far from фар фром ...-дан алыс / мүлде ... емес The answer is far from simple. Зи ансэр из фар фром симпл. Жауап мүлде қарапайым емес.

in addition to ин әдишән ту ...-ға қоса In addition to English, he studies Arabic. Ин әдишән ту инглиш, хи стадиз эрабик. Ол ағылшын тіліне қоса араб тілін де оқиды.

in case of ин кейс ов ... жағдайында Call me in case of emergency. Кол ми ин кейс ов имөрджэнси. Төтенше жағдай болса, маған қоңырау шал.

in front of ин франт ов алдында The car is in front of the house. Зә кар из ин франт ов зә хаус. Көлік үйдің алдында.

in place of ин плейс ов орнына Use this in place of sugar. Юз зис ин плейс ов шугэр. Мұны қанттың орнына қолдан.

in spite of ин спайт ов ...-ға қарамастан In spite of the rain, we left. Ин спайт ов зә рэйн, уи лефт. Жаңбырға қарамастан, біз кеттік.

in terms of ин тёрмз ов тұрғысынан / ... бойынша In terms of price, it is cheap. Ин тёрмз ов прайс, ит из чип. Бағасы жағынан бұл арзан.

instead of инстед ов орнына I drank tea instead of coffee. Ай дрэнк ти инстед ов кофи. Мен кофенің орнына шай іштім.

next to нэкст ту жанында Sit next to me. Сит нэкст ту ми. Менің жаныма отыр.

on account of он әкаунт ов себебінен The match was canceled on account of rain. Зә мэч уәз кэнсэлд он әкаунт ов рэйн. Жаңбыр себебінен матч тоқтатылды.

on behalf of он бихәф ов атынан I spoke on behalf of the team. Ай споук он бихәф ов зә тим. Мен команданың атынан сөйледім.

on top of он топ ов үстінде / оған қоса The keys are on top of the box. Зә кииз ар он топ ов зә бокс. Кілттер қораптың үстінде.

out of аут ов ішінен сыртқа / ...-дан He walked out of the room. Хи уокт аут ов зә рум. Ол бөлмеден шықты.

owing to оуиң ту себебінен The event was canceled owing to rain. Зи ивент уәз кэнсэлд оуиң ту рэйн. Жаңбыр себебінен іс-шара тоқтатылды.

prior to прайэр ту дейін Prior to the meeting, we prepared. Прайэр ту зә митиң, уи припэрд. Кездесуге дейін біз дайындалдық.

regardless of ригарлэс ов ...-ға қарамастан We will continue regardless of the cost. Уи уил кәнтинью ригарлэс ов зә кост. Құнына қарамастан, біз жалғастырамыз.

thanks to сәнкс ту арқасында Thanks to you, we succeeded. Сәнкс ту ю, уи сәксидид. Сенің арқаңда біз жетістікке жеттік.

together with тәгэзэр уиз бірге She came together with her friends. Ши кейм тәгэзэр уиз хэр френдз. Ол достарымен бірге келді.

up to ап ту ...-ға дейін / ...-ға дейінгі мөлшерде Up to ten people can enter. Ап ту тэн пипл кэн энтэр. Он адамға дейін кіре алады.

with regard to уиз ригард ту ... жөнінде With regard to your question, I agree. Уиз ригард ту ёр куэсчән, ай әгри. Сұрағыңа қатысты мен келісемін.

with respect to уиз риспект ту ... тұрғысынан / ... жөнінде With respect to this issue, we disagree. Уиз риспект ту зис ишу, уи дисәгри. Бұл мәселеге қатысты біздің пікіріміз әртүрлі.

3. Күрделі предлогтық тіркестер

Тіркес Айтылуы Мағынасы

by virtue of бай вөрчу ов арқасында / негізінде

by dint of бай динт ов арқасында / күш салу арқылы

by reason of бай ризән ов себебінен

by courtesy of бай кёртәси ов арқасында / ... көмегімен

by order of бай ордэр ов ... бұйрығымен

by reference to бай рэфэрэнс ту ...-ға сілтеме жасай отырып

by means of бай минз ов арқылы

by way of бай уэй ов арқылы / ... жолымен

in accordance with ин әкордәнс уиз ...-ға сәйкес

in comparison with ин кәмпэрисән уиз ...-мен салыстырғанда

in connection with ин кәнэкшән уиз ...-ға байланысты

in contrast to ин контраст ту ...-ға қарама-қарсы

in exchange for ин иксчейндж фор ... орнына / айырбас ретінде

in favor of ин фейвәр ов ... пайдасына

in lieu of ин лью ов ... орнына

in relation to ин рилейшән ту ...-ға қатысты

in response to ин риспонс ту ...-ға жауап ретінде

in search of ин сөрч ов ... іздеп

in view of ин вью ов ...-ды ескере отырып

on the basis of он зә бейсис ов ... негізінде

on the grounds of он зә граундз ов ... негізінде / ... себебінен

with a view to уиз ә вью ту ... мақсатында

with the exception of уиз зи иксепшән ов ... қоспағанда

with the help of уиз зә хэлп ов ... көмегімен

with reference to уиз рэфэрэнс ту ...-ға қатысты / ... жөнінде

4. Көне, сирек және ресми предлогтар

Кейбір төмендегі сөздер көне, заңи, әдеби немесе ресми ағылшын тілінде жиі кездеседі.

Сөз Айтылуы Мағынасы

abaft әбафт артында / артқы жағында

alongside әлоңсайд жанында

amidst әмидст ортасында

amongst әмоңст арасында

astride әстрайд үстінде / екі жағын қамти отырып

athwart әсуорт көлденеңінен / арғы бетіне

atop әтоп үстінде

barring бэрриң ... қоспағанда

circa сөркә шамамен / ... жылдар шамасында

cum кам бірге / ... әрі ...

ere иэр бұрын

notwithstanding нот уизстэндиң ...-ға қарамастан

per пөр әр / арқылы

save сэйв ... қоспағанда

vis-à-vis виз-а-ви қарама-қарсы / ...-ға қатысты

worth уөрс ...-ға тұрарлық / құны

Мысал:

Notwithstanding the difficulties, we continued.

Нот уизстэндиң зә дификәлтиз, уи кәнтиньюд.

Қиындықтарға қарамастан, біз жалғастырдық.

5. Кеңістікті білдіретін предлогтар

Орын қатынастарын төмендегідей топтастыруға болады:

Мағынасы Предлогтар

Ішінде in, inside, within

Ішіне қарай into

Сыртта out, outside

Бетінде on

Бетіне қарай onto

Жоғарыда above, over, atop, on top of

Астында under, below, beneath, underneath

Алдында in front of, before

Артында behind

Жанында beside, by, next to, alongside

Екі нәрсенің арасында between

Топтың арасында among, amongst

Жақын near, close to

Қарама-қарсы opposite, across from

Айналасында around, round

Арқылы / бір жағынан екінші жағына across, through

Бойымен along

Бағытында toward, towards

...-дан алыстап away from, off

Әрі қарай / арғы жағында past, beyond

6. Уақытты білдіретін предлогтар

Уақыт қатынасы Предлогтар Мысал

Нақты уақыт at at 5 o'clock

Күн / дата on on Monday

Ай / жыл / ұзақ кезең in in 2026

Бұрын before, prior to, ahead of before lunch

Кейін after, following after work

Кезінде during during the meeting

...-дан бері since since Monday

Уақыт бойы for for two hours

... дейін until, till until Friday

...-дан ...-ға дейін from … to from Monday to Friday

Бүкіл бойы throughout throughout the year

Белгіленген мерзімге дейін by by Friday

Нақты мерзімге дейін by by 6 p.m.

Белгілі уақыттың ішінде within within two hours

Шамамен around, about around noon

Түн ортасына жақын near near midnight

7. Себеп пен мақсатты білдіретін предлогтар

Предлог / тіркес Айтылуы Мағынасы

because of бикоз ов себебінен

due to дью ту себебінен

owing to оуиң ту себебінен

on account of он әкаунт ов себебінен

as a result of әз ә ризалт ов нәтижесінде

thanks to сәнкс ту арқасында

for фор үшін

for the sake of фор зә сэйк ов ... үшін / ... мақсатында

with a view to уиз ә вью ту ... мақсатында

in order to ин ордэр ту ... үшін / ... мақсатымен

* in order to тіркесінен кейін әдетте етістіктің бастапқы түрі қолданылады. Сондықтан ол мағынасы жағынан мақсатты білдірсе де, дәстүрлі жіктеуде жеке предлог ретінде қарастырылмайды.

8. Маңызды ереже: предлогтан кейін не келеді?

Негізгі құрылым:

Preposition + noun / pronoun / V-ing

Предлог + зат есім / есімдік / етістіктің -ing формасы

Мысалдар:

Зат есіммен

I am in the house.

Ай әм ин зә хаус.

Мен үйдің ішіндемін.

Есімдікпен

This gift is for him.

Зис гифт из фор хим.

Бұл сыйлық оған арналған.

Назар аудар:

for him ✅

for he ❌

Себебі предлогтан кейін есімдіктің объектілік формасы қолданылады.

-ing формасымен

She is good at cooking.

Ши из гуд әт кукиң.

Ол тамақ дайындауға шебер.

He left without saying goodbye.

Хи лефт уизаут сэйиң гудбай.

Ол қоштаспай кетіп қалды.

9. Ұқсас предлогтардың айырмашылығы

Сөз Негізгі мағынасы Мысал

in ішінде in the room

into ішке қарай қозғалыс go into the room

on бетінде on the table

onto бетіне қарай қозғалыс jump onto the table

at нақты орын / нүкте at the station

to бағыт go to school

by жанында / арқылы / ... мерзіміне дейін by the door / by car / by Friday

with бірге / құрал ретінде with him / with a knife

from ...-дан / ...-ден from London

of қатыстылық / тиесілік the door of the house

for үшін / уақыт ұзақтығы for you / for two hours

since басталу нүктесінен бері since Monday

during белгілі бір уақыт кезеңінде during the meeting

until соңғы уақытқа дейін until Friday

between екі адамның немесе заттың арасында between John and Mary

among топтың арасында among friends

above жоғарыда above the table

over үстінде / үстінен over the bridge

below төменде below the line

under астында under the table

beside жанында beside me

besides бұған қоса besides English

because of / cause of себебінен because of rain

despite ...-ға қарамастан despite the rain

in spite of ...-ға қарамастан in spite of the rain

aboard → кеменің, пойыздың, ұшақтың немесе басқа көліктің бортында

11- Анықтауыштар (DETERMINERS)

Негізгі анықтауыштар

Анықтауыш Айтылуы Мағынасы Толық мысал Мысалдың айтылуы Аудармасы

a э бір / белгісіз жекеше зат есім I saw a dog. Ай соу э дог Мен бір ит көрдім.

an эн бір / белгісіз жекеше зат есім She ate an apple. Ши ейт эн эпл Ол бір алма жеді.

the зә / зи белгілі затты көрсетеді I saw the dog. Ай соу зә дог Мен сол итті көрдім.

this зис мынау / бұл This book is useful. Зис бук из юсфул Бұл кітап пайдалы.

that зәт анау / сол That car is expensive. Зәт кар из икспенсив Анау көлік қымбат.

these зиз бұлар / мына заттар These books are new. Зиз букс ар нью Бұл кітаптар жаңа.

those зоуз аналар / сол заттар Those houses are old. Зоуз хаузиз ар оулд Анау үйлер ескі.

2. Тәуелдік анықтауыштар

Бұлар зат есімнің алдында келіп, заттың кімге тиесілі екенін көрсетеді.

Анықтауыш Айтылуы Мағынасы Мысал

my май менің My book is here.

your йор сенің / сіздің Your car is outside.

his хиз оның (ер адамға қатысты) His house is big.

her хёр оның (әйел адамға қатысты) Her bag is black.

its итс оның (затқа немесе жануарға қатысты) The dog moved its tail.

our ауэр біздің Our teacher is kind.

their зээр олардың Their house is beautiful.

Мысалдар

my book = менің кітабым

your car = сенің көлігің

his phone = оның телефоны

her bag = оның сөмкесі

our house = біздің үйіміз

their children = олардың балалары

Бірақ:

mine, yours, his, hers, ours, theirs — зат есімсіз қолданылатын тәуелдік есімдіктері.

This book is mine.

Зис бук из майн.

Бұл кітап менікі.

3. Сілтеу анықтауыштары

Анықтауыш Айтылуы Саны Қашықтығы Мысал

this зис жекеше жақын this book

that зәт жекеше алыс that book

these зиз көпше жақын these books

those зоуз көпше алыс those books

Ереже

this + жекеше зат есім

this book

зис бук

мына кітап

these + көпше зат есім

these books

зиз букс

мына кітаптар

that + жекеше зат есім

that car

зәт кар

анау көлік

those + көпше зат есім

those cars

зоуз карз

анау көліктер

4. Мөлшерді білдіретін анықтауыштар

Бұл анықтауыштар заттың мөлшерін немесе санын көрсетеді.

Анықтауыш Айтылуы Мағынасы Мысал

some сам біраз / бірнеше I bought some books.

any эни қандай да бір / ешқандай Do you have any questions?

no ноу ешқандай / жоқ I have no money.

much мач көп (саналмайтын заттармен) I don't have much time.

many мени көп (саналатын заттармен) She has many books.

little литл аз I have little time.

a little э литл аздап I have a little time.

few фью аз / өте аз Few people came.

a few э фью бірнеше I have a few questions.

enough инаф жеткілікті We have enough food.

more мор көбірек I need more water.

less лес азырақ I need less sugar.

fewer фьюэр азырақ (саналатын заттармен) We need fewer chairs.

all ол барлық / бәрі All students passed.

both боус екеуі де Both students passed.

half хаф жартысы Half the class left.

most моуст көпшілігі Most people agreed.

enough инаф жеткілікті We have enough money.

5. Сан есімдер

Сан есімдер зат есімнің алдында келіп, оның нақты санын көрсетеді.

Негізгі сандар

Сан Айтылуы Мысал

one уан one book

two ту two books

three сри three books

four фор four books

five файв five books

six сикс six books

seven севен seven books

eight эйт eight books

nine найн nine books

ten тен ten books

hundred хандред a hundred books

thousand саузэнд a thousand books

million милион a million people

billion билион a billion dollars

Сан есімдер заттардың нақты санын білдіреді.

6. Үлестіруді білдіретін анықтауыштар

Бұлар адамдарды немесе заттарды жеке-жеке не топ бойынша қарастырады.

Анықтауыш Айтылуы Мағынасы Мысал

each ич әрқайсысы Each student has a book.

every эври әрбір / барлық Every student passed.

either изэр / айзэр екі нұсқаның кез келгені Either answer is acceptable.

neither найзэр екі нұсқаның ешқайсысы Neither answer is correct.

Айырмашылығы

each

Each student received a book.

Ич стьюдент рисивд э бук.

Әрбір оқушы бір кітап алды.

Мұнда әр адам жеке қарастырылады.

every

Every student received a book.

Эври стьюдент рисивд э бук.

Әрбір оқушы бір кітап алды.

Мұнда барлық оқушы біртұтас топ ретінде қарастырылады.

7. Сұрау анықтауыштары

Бұлар зат есім туралы сұрақ қою үшін қолданылады.

Анықтауыш Айтылуы Мағынасы Мысал

what уот қандай / не What book do you want?

which уич қайсы Which book do you want?

whose хуз кімнің Whose book is this?

what kind of уот кайнд эв қандай түрдегі What kind of car do you want?

which kind of уич кайнд эв қай түрдегі Which kind of food do you prefer?

Мысалдар

Which book do you want?

Уич бук ду ю уонт?

Саған қай кітап керек?

Whose car is this?

Хуз кар из зис?

Бұл кімнің көлігі?

8. Белгісіздік анықтауыштары

Бұлар нақты көрсетілмеген адамды немесе затты білдіреді.

Анықтауыш Айтылуы Мағынасы

a э бір / белгісіз зат

an эн бір / белгісіз зат

some сам біраз / бірнеше

any эни қандай да бір / ешқандай

no ноу ешқандай / жоқ

another эназэр тағы бір / басқа бір

other азэр басқа / өзгелер

such сач осындай / сондай

9. another және other

Бұл екеуінің қолданылуында айырмашылық бар.

another

another + жекеше саналатын зат есім

I need another book.

Ай нид эназэр бук.

Маған тағы бір кітап керек.

other

other + көпше зат есім

I need other books.

Ай нид азэр букс.

Маған басқа кітаптар керек.

the other

The other book is mine.

Зи азэр бук из майн.

Екінші кітап менікі.

the other + көпше зат есім

The other books are mine.

Зи азэр букс ар майн.

Қалған кітаптар менікі.

10. Күшейту және ұқсастықты білдіретін анықтауыштар

such

such + a/an + сын есім + жекеше зат есім

She is such a nice person.

Ши из сач э найс пёрсэн.

Ол сондай мейірімді адам.

Көпше зат есіммен:

such people

Сач пипл

Осындай адамдар.

Саналмайтын зат есіммен:

such good advice

Сач гуд эдвайс

Осындай жақсы кеңес.

11. Көптік және жалпы мөлшерді білдіретін анықтауыштар

Анықтауыш Айтылуы Мағынасы Мысал

all ол барлық / бәрі all students

both боус екеуі де both books

each ич әрқайсысы each student

every эври әрбір every student

either изэр екі кітаптың кез келгені either book

neither найзэр екі кітаптың ешқайсысы neither book

enough инаф жеткілікті enough food

much мач көп (саналмайтын заттармен) much water

many мени көп (саналатын заттармен) many books

most моуст көпшілігі most people

more мор көбірек more time

less лес азырақ less water

fewer фьюэр азырақ (саналатын заттармен) fewer people

half хаф жартысы half the money

plenty of пленти эв мол / жеткілікті мөлшерде plenty of food

a lot of э лот эв көп a lot of people

lots of лотс эв көп lots of books

12. Мөлшерді білдіретін тіркестер

Бұл тіркестер заттардың көп немесе аз мөлшерін сипаттай алады.

Тіркес Айтылуы Мағынасы

a lot of э лот эв көп

lots of лотс эв көп

plenty of пленти эв мол / жеткілікті мөлшерде

a number of э намбэр эв бірқатар / бірнеше

a great number of э грейт намбэр эв өте көп (саналатын заттар)

a large number of э лардж намбэр эв көп (саналатын заттар)

a small number of э смол намбэр эв аз ғана (саналатын заттар)

a great deal of э грейт дил эв өте көп (саналмайтын заттар)

a large amount of э лардж эмаунт эв көп мөлшерде

a small amount of э смол эмаунт эв аз мөлшерде

a majority of э мэджорити эв көпшілігі

a minority of э майнорити эв азшылық

a pair of э пэр эв бір жұп

a couple of э капл эв екі / бірнеше

a range of э рейндж эв әртүрлі / бірқатар

a variety of э вэрайэти эв алуан түрлі

a series of э сириz эв бірқатар / серия

a set of э сет эв жиынтық

a group of э груп эв топ

a number of э намбэр эв бірқатар / бірнеше

Мысал:

A lot of students study English.

Э лот эв стьюдентс стади инглиш.

Көптеген оқушы ағылшын тілін оқиды.

13. Бөлшектер мен бөлікті білдіретін сөздер

Тіркес Айтылуы Мағынасы

half хаф жарты

a half э хаф жарты

quarter куортер ширек

a quarter э куортер төрттен бір

third сёрд үштен бір

a third э сёрд үштен бір бөлік

two-thirds ту сёрдз үштен екі

three-quarters сри куортерз төрттен үш

part of парт эв бір бөлігі

most of моуст эв көпшілігі

some of сам эв бір бөлігі / кейбірі

all of ол эв барлығы

none of нан эв ешқайсысы

Мысалдар:

Half the students left.

Хаф зэ стьюдентс лефт.

Оқушылардың жартысы кетіп қалды.

Most of the students passed.

Моуст эв зэ стьюдентс паст.

Оқушылардың көпшілігі емтиханнан өтті.

14. none және neither

none

Көбіне үш немесе одан да көп адамнан не заттан тұратын топ туралы айтылады:

None of the students came.

Нан эв зэ стьюдентс кейм.

Оқушылардың ешқайсысы келген жоқ.

neither

Екі адамның немесе екі заттың ешқайсысы туралы айтылады:

Neither student came.

Найзэр стьюдент кейм.

Екі оқушының ешқайсысы келген жоқ.

either

Екі нұсқаның кез келгені:

Either student can help you.

Изэр стьюдент кэн хелп ю.

Екі оқушының кез келгені саған көмектесе алады.

15. Болымсыздықты білдіретін анықтауыштар

Анықтауыш Айтылуы Мағынасы Мысал

no ноу ешқандай / жоқ no money

neither найзэр екеуінің ешқайсысы neither student

no other ноу азэр басқа ешқандай no other option

not a нот э бірде-бір емес not a single person

not any нот эни ешқандай емес not any books

Мысал:

No student was absent.

Ноу стьюдент уоз эбсэнт.

Бірде-бір оқушы сабақтан қалған жоқ.

16. Мағынасы ұқсас, бірақ қолданылуы әртүрлі анықтауыштар

Кейбір сөздер қолданылған орны мен контекстіне қарай анықтауыш ретінде қызмет етеді.

Сөз Айтылуы Мысал және мағынасы

certain сёртэн certain people = белгілі бір адамдар

certain сёртэн a certain person = белгілі бір адам

particular пэртикьюлэр a particular reason = нақты бір себеп

specific спэсифик a specific case = нақты бір жағдай

given гивэн given circumstances = берілген жағдайлар

same сейм the same person = сол адам

next некст next week = келесі апта

last ласт last year = өткен жыл

previous привиэс previous examples = алдыңғы мысалдар

following фолоуинг the following day = келесі күн

certain сёртэн certain circumstances = белгілі бір жағдайлар

various вэриэс various reasons = әртүрлі себептер

numerous ньюмэрэс numerous examples = көптеген мысалдар

countless каунтлэс countless possibilities = сансыз мүмкіндіктер

different дифрэнт different ideas = әртүрлі идеялар

same сейм the same answer = дәл сол жауап

17. next және last сияқты сөздер

Бұл сөздердің мағынасы алдында the қолданылған-қолданылмағанына қарай өзгеруі мүмкін.

next week

I will travel next week.

Ай уил трэвэл некст уик.

Мен келесі аптада саяхаттаймын.

the next week

Бұл тіркес белгілі бір оқиғадан кейінгі нақты аптаны білдіруі мүмкін.

The next week was very busy.

Зэ некст уик уоз вэри бизи.

Келесі апта өте қарбалас болды.

Дәл осындай үлгі:

last year = өткен жылы / өткен жыл

the last year = соңғы жыл / белгілі кезеңнің соңғы жылы

18. Күрделі анықтауыш тіркестері

Тіркес Айтылуы Мағынасы

each and every ич энд эври әрқайсысы, әрбірі

every single эври сингл әрбір, бірде-бірін қалдырмай

each individual ич индивиджуэл әрбір жеке адам

any given эни гивэн кез келген нақты / берілген

a certain э сёртэн белгілі бір

one particular уан пэртикьюлэр нақты бір

the whole зэ хоул тұтас / түгел

the entire зи энтайэр толық / бүкіл

the total зэ тоутл жалпы / толық мөлшер

Мысалдар:

Every single student passed.

Эври сингл стьюдент паст.

Әрбір оқушы емтиханнан өтті.

The entire class left.

Зи энтайэр клас лефт.

Бүкіл сынып кетіп қалды.

19. whole және entire

Екеуі де тұтастықты немесе толықтықты білдіреді.

the whole + зат есім

I read the whole book.

Ай ред зэ хоул бук.

Мен кітапты түгел оқып шықтым.

the entire + зат есім

I read the entire book.

Ай ред зи энтайэр бук.

Мен кітапты толық оқып шықтым.

20. Меншікті және нақтылаушы анықтауыштар

Бұл тіркестерге иелік мәнін білдіретін апострофты құрылымдар жатады.

Тіркес Айтылуы Мағынасы

John's джонз Джонның

Mary's мэриз Мэридің

the man's зэ мэнз ер адамның

the students' зэ стьюдентс оқушылардың

Мысал:

John's car is new.

Джонз кар из нью.

Джонның көлігі жаңа.

John's құрылымы иелік қатынасын білдіреді.

21. Анықтауыштардың орналасу реті

Әдетте анықтауыштар белгілі бір тәртіппен орналасады.

Мысалы:

the three old books

Зэ сри оулд букс

үш ескі кітап

Дұрыс емес:

❌ three the books

Жалпы тәртіп:

негізгі анықтауыш + сан немесе мөлшер + сын есім + зат есім

Мысал:

the two beautiful houses

Зэ ту бьютифул хаузиз

екі әдемі үй

22. Екі анықтауышты бірге қолдануға бола ма?

Кейде болады, бірақ кез келген анықтауышты кез келген басқа анықтауышпен бірге қолдана алмаймыз.

❌ a the book

Бұлай айтпаймыз:

❌ a the book

❌ this my book

Стандартты ағылшын тілінде бұлай айтылмайды:

❌ this my book

Оның орнына:

this book of mine

Зис бук эв майн

Бұл кітап менікі.

Бірақ мынадай құрылымдар дұрыс:

all my books

Ол май букс

Менің барлық кітаптарым.

Құрылымы:

all + my + books

Сондай-ақ:

both my parents

Боус май пэрэнтс

Менің ата-анамның екеуі де.

Және:

half the money

Хаф зэ мани

Ақшаның жартысы.

23. Анықтауыштар және саналатын/саналмайтын зат есімдер

Жекеше саналатын зат есімдер

Мына анықтауыштарды қолдануға болады:

a/an, the, this, that, my, each, every, either, neither, another

Мысалдар:

a book

Э бук

бір кітап

this book

Зис бук

мына кітап

every book

Эври бук

әрбір кітап

Көпше саналатын зат есімдер

Мына анықтауыштарды қолдануға болады:

the, these, those, my, some, any, many, few, several, both, all, most, more, fewer

Мысал:

many books

Мени букс

көп кітап

Саналмайтын зат есімдер

Мына анықтауыштарды қолдануға болады:

the, this, that, my, some, any, much, little, a little, enough, more, less, all, most

Мысал:

much water

Мач уотэр

көп су

24. several

several — бірнеше деген мағынаны білдіретін анықтауыш.

Several students came.

Севрэл стьюдентс кейм.

Бірнеше оқушы келді.

Мағынасы шамамен:

екіден көп, бірақ өте көп емес.

25. certain / various / numerous

Сөз Айтылуы Мағынасы Мысал

certain сёртэн белгілі бір / нақты certain people

various вэриэс әртүрлі various reasons

numerous ньюмэрэс көптеген numerous examples

countless каунтлэс сансыз countless opportunities

several севрэл бірнеше several books

different дифрэнт әртүрлі different ideas

12- Шартты сөйлемдер (IF CONDITIONALS)

Түрі Құрылымы Құрылымның айтылуы Шақ / мағынасы

Нөлдік шартты сөйлем If + Simple Present, Simple Present Иф + симпл презент, симпл презент жалпы ақиқат / әдет

Бірінші шартты сөйлем If + Simple Present, will + негізгі етістік V1 Иф + симпл презент, уил + ви уан болашақта орындалуы мүмкін жағдай

Екінші шартты сөйлем If + Simple Past, would + негізгі етістік V1 Иф + симпл паст, вуд + ви уан қазіргі немесе болашақтағы қиялдағы жағдай

Үшінші шартты сөйлем If + Past Perfect, would have + V3 Иф + паст пёрфект, вуд хэв + ви сри өткен шақтағы орындалмаған жағдай

Аралас шартты сөйлем 1 If + Past Perfect, would + негізгі етістік V1 Иф + паст пёрфект, вуд + ви уан өткен жағдай → қазіргі нәтиже

Аралас шартты сөйлем 2 If + Simple Past, would have + V3 Иф + симпл паст, вуд хэв + ви сри қазіргі жағдай → өткен нәтиже

Түрі Құрылымы Құрылымның айтылуы Мысал Мысалдың айтылуы Мағынасы

Would Simple would + V1 вуд + ви уан I would eat. Ай вуд ит Мен жейтін едім.

Would Continuous would be + V-ing вуд би + ви инг I would be eating. Ай вуд би итинг Мен тамақ жеп отырған болар едім.

Would Perfect would have + V3 вуд хэв + ви сри I would have eaten. Ай вуд хэв итэн Мен тамақ жеп қойған болар едім.

Would Perfect Continuous would have been + V-ing вуд хэв бин + ви инг I would have been eating. Ай вуд хэв бин итинг Мен тамақ жеп отырған болар едім.

Барлық есімдіктермен

Есімдік Would + V1 Would be + V-ing Would have + V3 Would have been + V-ing

I I would eat. I would be eating. I would have eaten. I would have been eating.

You You would eat. You would be eating. You would have eaten. You would have been eating.

He He would eat. He would be eating. He would have eaten. He would have been eating.

She She would eat. She would be eating. She would have eaten. She would have been eating.

It It would eat. It would be eating. It would have eaten. It would have been eating.

We We would eat. We would be eating. We would have eaten. We would have been eating.

They They would eat. They would be eating. They would have eaten. They would have been eating.

Барлық тұлғаларда Would Negative — болымсыз түрі

Түрі Құрылымы Құрылымның айтылуы Мысал Мысалдың айтылуы Мағынасы

Simple / шартты жай түрі would not + негізгі етістік V1 вуд нот + ви уан I would not eat. Ай вуд нот ит Мен тамақ жемес едім.

Continuous / шартты созылыңқы түрі would not be + V-ing вуд нот би + ви инг I would not be eating. Ай вуд нот би итинг Мен тамақ жеп отырмас едім.

Perfect / шартты аяқталған түрі would not have + V3 вуд нот хэв + ви сри I would not have eaten. Ай вуд нот хэв итэн Мен тамақ жеп қоймаған болар едім.

Perfect Continuous / шартты аяқталған созылыңқы түрі would not have been + V-ing вуд нот хэв бин + ви инг I would not have been eating. Ай вуд нот хэв бин итинг Мен тамақ жеп отырмаған болар едім.

Барлық есімдіктер

Есімдік Would not + V1 Would not be + V-ing Would not have + V3 Would not have been + V-ing

I I would not eat. I would not be eating. I would not have eaten. I would not have been eating.

You You would not eat. You would not be eating. You would not have eaten. You would not have been eating.

He He would not eat. He would not be eating. He would not have eaten. He would not have been eating.

She She would not eat. She would not be eating. She would not have eaten. She would not have been eating.

It It would not eat. It would not be eating. It would not have eaten. It would not have been eating.

We We would not eat. We would not be eating. We would not have eaten. We would not have been eating.

They They would not eat. They would not be eating. They would not have eaten. They would not have been eating.

Қысқартылған түрлері

Толық түрі Қысқартылған түрі Айтылуы

would not + V1 wouldn't + V1 вуднт + ви уан

would not be + V-ing wouldn't be + V-ing вуднт би + ви инг

would not have + V3 wouldn't have + V3 вуднт хэв + ви сри

would not have been + V-ing wouldn't have been + V-ing вуднт хэв бин + ви инг

Барлық тұлғаларда Would Passive — ырықсыз етіс

Түрі Құрылымы Құрылымның айтылуы Мысал Мысалдың айтылуы Мағынасы

Simple would be + V3 вуд би + ви сри The book would be read. Зэ бук вуд би ред Кітап оқылар еді.

Continuous would be being + V3 вуд би биинг + ви сри The book would be being read. Зэ бук вуд би биинг ред Кітап оқылып жатқан болар еді.

Perfect would have been + V3 вуд хэв бин + ви сри The book would have been read. Зэ бук вуд хэв бин ред Кітап оқылған болар еді.

Perfect Continuous would have been being + V3 вуд хэв бин биинг + ви сри The book would have been being read. Зэ бук вуд хэв бин биинг ред Кітап белгілі бір уақыт бойы оқылып жатқан болар еді.

Барлық есімдіктермен

Есімдік Would Passive Simple Would Passive Continuous Would Passive Perfect Would Passive Perfect Continuous

I I would be seen. I would be being seen. I would have been seen. I would have been being seen.

You You would be seen. You would be being seen. You would have been seen. You would have been being seen.

He He would be seen. He would be being seen. He would have been seen. He would have been being seen.

She She would be seen. She would be being seen. She would have been seen. She would have been being seen.

It It would be seen. It would be being seen. It would have been seen. It would have been being seen.

We We would be seen. We would be being seen. We would have been seen. We would have been being seen.

They They would be seen. They would be being seen. They would have been seen. They would have been being seen.

Болымсыз түрі — Would Passive Negative

Түрі Құрылымы Мысал Мысалдың айтылуы Мағынасы

Simple would not be + V3 The book would not be read. Зэ бук вуд нот би ред Кітап оқылмас еді.

Continuous would not be being + V3 The book would not be being read. Зэ бук вуд нот би биинг ред Кітап оқылып жатпас еді.

Perfect would not have been + V3 The book would not have been read. Зэ бук вуд нот хэв бин ред Кітап оқылған болмас еді.

Perfect Continuous would not have been being + V3 The book would not have been being read. Зэ бук вуд нот хэв бин биинг ред Кітап оқылып жатқан болмас еді.

Шартты сөйлемдерде қолданылатын негізгі сөздер

Сөз / тіркес Ағылшынша айтылуы Мағынасы Қолданылуы

if иф егер негізгі шартты жалғаулық

if not иф нот егер болмаса теріс шарт

unless энлэс егер ... болмаса көбіне if...not мағынасында

when уэн қашан / кезде күтілетін немесе қайталанатын жағдай

whenever уэнэвэр әр кезде / қашан болса да қайталанатын шарт

even if ивэн иф тіпті ... болса да нәтиже өзгермейтін шарт

only if оунли иф тек ... болғанда ғана қажетті шарт

if and only if иф энд оунли иф егер және тек сол жағдайда ғана қажетті әрі жеткілікті шарт

as long as эз лонг эз егер / ... болған жағдайда шарт

so long as соу лонг эз егер / ... болған жағдайда as long as тіркесіне ұқсас

provided that провайдид зәт шартымен нақты шарт

providing that провайдинг зәт шартымен шарт

on condition that он кэндишэн зәт мынадай шартпен нақты шарт

in case ин кейс егер қажет болса / жағдайға дайын болу үшін сақтық шарасы; әрдайым if мағынасында емес

in the event that ин зи ивент зәт егер ... орын алса ресми түрде шарт білдіру

assuming that эсуминг зәт ... деп есептесек болжамды шарт

supposing that сэпоуzинг зәт ... деп болжасақ болжамды шарт

suppose сэпоуz елестетсек / айталық болжам ұсыну

what if уот иф егер ... болса ше? ықтимал жағдай туралы сұрақ

if only иф оунли әттең, ... болса ғой өкініш немесе тілек

even though ивэн зоу ... болса да / соған қарамастан қарсылықты білдіреді, шартты білдірмейді

whether уэзэр ... ма, әлде ... ма балама немесе белгісіздік

when уэн кезде / қашан

only when оунли уэн тек ... кезде ғана

13- Салыстырмалы және күшейтпелі шырай (COMPARATIVE AND SUPERLATIVE)

Қысқа салыстырмалы шырай сын есім + -er + than сын есім + «эр» + «зэн» taller than толэр зэн

Қысқа күшейтпелі шырай the + сын есім + -est «зэ» + сын есім + «ист» the tallest зэ толист

Ұзын салыстырмалы шырай more + сын есім + than «мор» + сын есім + «зэн» more beautiful than мор бьютифул зэн

Ұзын күшейтпелі шырай the most + сын есім «зэ моуст» + сын есім the most beautiful зэ моуст бьютифул

Аздықты салыстыру less + сын есім + than «лес» + сын есім + «зэн» less expensive than лес икспенсив зэн

Ең аздықты білдіру the least + сын есім «зэ лист» + сын есім the least expensive зэ лист икспенсив

Теңдік as + сын есім + as «эз» + сын есім + «эз» as tall as эз тол эз

Тең емес not as + сын есім + as «нот эз» + сын есім + «эз» not as tall as нот эз тол эз

Теңдік сын есім + as «эз» + сын есім tall as тол эз

Тең емес not + сын есім + as «нот» + сын есім + «эз» not tall as нот тол эз

Күшейтілген салыстыру much/far/a lot + салыстырмалы шырай «мач/фар/э лот» + салыстырмалы шырай much better мач бетэр

Аздап салыстыру a little/slightly + салыстырмалы шырай «э литл/слáйтли» + салыстырмалы шырай slightly better слайтли бетэр

Біртіндеп арту салыстырмалы шырай + and + салыстырмалы шырай салыстырмалы шырай + «энд» + салыстырмалы шырай bigger and bigger бигэр энд бигэр

Қосарланған салыстыру the + салыстырмалы шырай, the + салыстырмалы шырай «зэ» + салыстырмалы шырай, «зэ» + салыстырмалы шырай the more, the better зэ мор, зэ бетэр

Топ ішіндегі ең жоғарғы дәреже the + күшейтпелі шырай + in/of «зэ» + күшейтпелі шырай + «ин/ов» the best in the class зэ бест ин зэ класс

Бірнеше адамның/заттың ішіндегі бірі one of the + күшейтпелі шырай + көпше зат есім «уан ов зэ» + күшейтпелі шырай + көпше зат есім one of the best students уан ов зэ бест стьюдэнтс

Анық күшейтпелі шырай by far + the + күшейтпелі шырай «бай фар» + «зэ» + күшейтпелі шырай by far the best бай фар зэ бест

Етістікті салыстыру етістік + more/less етістік + «мор/лес» work more уорк мор

Саналатын зат есімдерді салыстыру more/fewer + көпше зат есім «мор/фьюэр» + көпше зат есім more books / fewer books мор букс / фьюэр букс

Саналмайтын зат есімдерді салыстыру more/less + саналмайтын зат есім «мор/лес» + саналмайтын зат есім more water / less water мор уотэр / лес уотэр

Ақшаны салыстыру more/less + зат есім «мор/лес» + зат есім more money мор мани

Сан мөлшерін салыстыру more/fewer + көпше зат есім «мор/фьюэр» + көпше зат есім more people мор пипл

Ақшаның екі есе мөлшері twice as much as «твайс эз мач эз» twice as much money твайс эз мач мани

Санның екі есе мөлшері twice as many as «твайс эз мэни эз» twice as many books твайс эз мэни букс

I am as tall as him Ай эм эз тол эз хим Мен онымен бірдей бойлымын.

Қай кезде -er, ал қай кезде more қолданылады?

Бұл өте маңызды ереже.

Жағдай Қолданылуы Мысал Айтылуы Мағынасы

Қысқа сын есім, әдетте бір буынды -er taller толэр бойшаңырақ

Қысқа сын есім, әдетте бір буынды -er smaller смолэр кішірек

-y әрпімен аяқталатын сын есім -er, y → i болып өзгереді happier хэпиэр бақыттырақ

-e әрпімен аяқталатын сын есім -r larger ларджэр үлкенірек

Ұзын сын есім, әдетте екі немесе одан көп буынды more more beautiful мор бьютифул әдемірек

Ұзын сын есім more more expensive мор икспенсив қымбатырақ

Ұзын сын есім more more interesting мор интрэстинг қызығырақ

15- Қатыстық бағыныңқы сөйлемдер (RELATIVE CLAUSES)

Түрі Құралдар/құрылымдар Құрылымның айтылуы Мысал Мысалдың айтылуы Қазақша аудармасы

Шектеуші қатыстық сөйлем who / whom / whose / which / that / where / when / why ху / хум / хуз / уич / зэт / уэр / уэн / уай The man who lives here is my teacher. зэ мэн ху ливз хир из май тичэр Мұнда тұратын ер адам — менің мұғалімім.

Шектеуші емес қатыстық сөйлем who / whom / whose / which / where / when ху / хум / хуз / уич / уэр / уэн My brother, who lives in London, is a doctor. май бразэр, ху ливз ин ландэн, из э доктэр Лондонда тұратын ағам — дәрігер.

Бастауыш қызметіндегі қатыстық сөйлем who/which/that + етістік ху / уич / зэт + етістік The woman who works here is friendly. зэ уумэн ху уоркс хир из фрэндли Мұнда жұмыс істейтін әйел ақкөңіл.

Толықтауыш қызметіндегі қатыстық сөйлем who/whom/which/that + бастауыш + етістік ху / хум / уич / зэт + бастауыш + етістік The man whom I met was kind. зэ мэн хум ай мет уоз кайнд Мен кездескен ер адам мейірімді болды.

Қатыстық есімдігі түсірілген сөйлем зат есім + бастауыш + етістік зат есім + бастауыш + етістік The book I bought is interesting. зэ бук ай бот из интрэстинг Мен сатып алған кітап қызықты.

Иелік қатыстық сөйлем whose + зат есім хуз + зат есім The girl whose father is a doctor is my friend. зэ гёрл хуз фазэр из э доктэр из май фрэнд Әкесі дәрігер болып істейтін қыз — менің досым.

Орынды білдіретін қатыстық сөйлем where + сөйлем уэр + сөйлем This is the house where I grew up. зис из зэ хаус уэр ай гру ап Бұл — мен өскен үй.

Уақытты білдіретін қатыстық сөйлем when + сөйлем уэн + сөйлем I remember the day when we met. ай римембэр зэ дэй уэн уи мет Біз кездескен күн есімде.

Себепті білдіретін қатыстық сөйлем why + сөйлем уай + сөйлем I know the reason why he left. ай ноу зэ ризэн уай хи лефт Оның кету себебін білемін.

Предлогпен қолданылатын қатыстық сөйлем предлог + whom/which предлог + хум / уич The person to whom I spoke was helpful. зэ пёрсэн ту хум ай споук уоз хэлпфул Мен сөйлескен адам көмектесуге дайын болды.

Қысқартылған қатыстық сөйлем V-ing зат есім + V-ing зат есім + ви инг The man standing there is my brother. зэ мэн стэндинг зэр из май бразэр Ана жерде тұрған ер адам — менің ағам.

Қысқартылған қатыстық сөйлем V3 зат есім + V3 зат есім + ви сри The documents signed yesterday are important. зэ докьюментс сайnd естэрдэй ар импортэнт Кеше қол қойылған құжаттар маңызды.

Инфинитивті қатыстық құрылым зат есім + to + V1 зат есім + ту + ви уан She was the first person to arrive. ши уоз зэ фёрст пёрсэн ту эрайв Ол бірінші болып келген адам болды.

Күрделі қатыстық құрылым whoever / whatever / whichever / wherever / whenever / however хуэвэр / уотэвэр / уичэвэр / уэрэвэр / уэнэвэр / хауэвэр Take whatever you want. тэйк уотэвэр ю уонт Қалағаныңды ал.

Алдыңғы сөйлемге қатысты қосымша ақпарат , which + сөйлем уич + сөйлем He missed the bus, which made him late. хи мист зэ бас, уич мэйд хим лэйт Ол автобусқа үлгермеді, сондықтан кешікті.

Заттық мағынадағы қатыстық құрылым what / whatever / whoever / whichever уот / уотэвэр / хуэвэр / уичэвэр I know what you mean. ай ноу уот ю мин Не айтқың келгенін білемін.

Ішкі қатыстық сөйлем қатыстық сөйлемнің ішінде тағы бір қатыстық сөйлем қатыстық сөйлем ішінде қатыстық сөйлем The man who lives in the house that I bought is my neighbor. зэ мэн ху ливз ин зэ хаус зэт ай бот из май нейбэр Мен сатып алған үйде тұратын ер адам — менің көршім.

16- Төл сөз және төлеу сөз (REPORTED SPEECH AND DIRECT SPEECH)

Түрі Құрылым Құрылымның айтылуы Төл сөз мысалы Төлеу сөз Аудармасы

Болымды хабарлы сөйлем said (that) + сөйлем сед (зэт) + сөйлем He said, “I am tired.” He said (that) he was tired. Ол шаршағанын айтты.

Болымсыз хабарлы сөйлем said (that) + бастауыш + not + етістік сед (зэт) + бастауыш + нот + етістік He said, “I am not tired.” He said that he was not tired. Ол шаршамағанын айтты.

Иә/жоқ сұрағы asked if/whether + сөйлем аскт иф/уэзэр + сөйлем He asked, “Are you ready?” He asked if I was ready. Ол менің дайын екенімді сұрады.

Сұрау сөзі бар сұрақ asked + сұрау сөзі + сөйлем аскт + квестчэн уорд + сөйлем He asked, “Where do you live?” He asked where I lived. Ол менің қайда тұратынымды сұрады.

Болымды бұйрық told + толықтауыш + to + V1 тоулд + толықтауыш + ту + ви уан He said, “Open the door.” He told me to open the door. Ол маған есікті ашуды бұйырды.

Болымсыз бұйрық told + толықтауыш + not to + V1 тоулд + толықтауыш + нот ту + ви уан He said, “Do not open the door.” He told me not to open the door. Ол маған есікті ашпауымды бұйырды.

Өтініш asked + толықтауыш + to + V1 аскт + толықтауыш + ту + ви уан She said, “Please help me.” She asked me to help her. Ол менен көмектесуімді өтінді.

Болымсыз өтініш asked + толықтауыш + not to + V1 аскт + толықтауыш + нот ту + ви уан She said, “Please don't leave.” She asked me not to leave. Ол менен кетпеуімді өтінді.

Кеңес advised + толықтауыш + to + V1 эдвайзд + толықтауыш + ту + ви уан He said, “Study harder.” He advised me to study harder. Ол маған көбірек оқуға кеңес берді.

Болымсыз кеңес advised + толықтауыш + not to + V1 эдвайзд + толықтауыш + нот ту + ви уан He said, “Don't drive fast.” He advised me not to drive fast. Ол маған жылдам көлік жүргізбеуге кеңес берді.

Ұсыныс suggested + V-ing сэджестид + ви инг He said, “Let's go.” He suggested going. Ол баруды ұсынды.

That арқылы ұсыныс suggested that + бастауыш + should + V1 сэджестид зэт + бастауыш + шуд + ви уан He said, “Let's go.” He suggested that we should go. Ол біздің баруымызды ұсынды.

Уәде promised + to + V1 промист + ту + ви уан He said, “I will help you.” He promised to help me. Ол маған көмектесуге уәде берді.

Бас тарту refused + to + V1 рифьюзд + ту + ви уан He said, “I won't go.” He refused to go. Ол барудан бас тартты.

Көмек ұсыну offered + to + V1 офэрд + ту + ви уан He said, “I will help you.” He offered to help me. Ол маған көмектесуді ұсынды.

Ескерту warned + толықтауыш + to + V1 уорнд + толықтауыш + ту + ви уан He said, “Be careful.” He warned me to be careful. Ол маған абай болуды ескертті.

Болымсыз ескерту warned + толықтауыш + not to + V1 уорнд + толықтауыш + нот ту + ви уан He said, “Don't touch it.” He warned me not to touch it. Ол маған оған тиіспеуді ескертті.

Кешірім сұрау apologized for + V-ing эполоджайзд фор + ви инг He said, “I'm sorry I lied.” He apologized for lying. Ол өтірік айтқаны үшін кешірім сұрады.

Мойындау admitted + V-ing эдмитид + ви инг He said, “I broke it.” He admitted breaking it. Ол оны сындырғанын мойындады.

Теріске шығару denied + V-ing динайд + ви инг He said, “I didn't break it.” He denied breaking it. Ол оны сындырғанын жоққа шығарды.

Айыптау accused + толықтауыш + of + V-ing экьюзд + толықтауыш + ов + ви инг He said, “You stole it.” He accused me of stealing it. Ол мені оны ұрлады деп айыптады.

Кінәлау blamed + толықтауыш + for + V-ing блэймд + толықтауыш + фор + ви инг He said, “You caused the problem.” He blamed me for causing the problem. Ол мәселені туғызғаным үшін мені кінәлады.

Құттықтау congratulated + толықтауыш + on + V-ing/зат есім конгрэтчулэйтид + толықтауыш + он + ви инг/зат есім He said, “Congratulations!” He congratulated me on winning. Ол мені жеңісіммен құттықтады.

Төлеу сөздегі шақтардың өзгеруі

Төл сөз төлеу сөзге айналғанда, әдетте шақ бір саты өткен шаққа ауысады. Бұл құбылыс Backshift деп аталады.

Төл сөздегі шақ Төлеу сөздегі шақ Айтылуы

Present Simple Past Simple паст симпл

Present Continuous Past Continuous паст континьюэс

Present Perfect Past Perfect паст пёрфект

Present Perfect Continuous Past Perfect Continuous паст пёрфект континьюэс

Past Simple Past Perfect паст пёрфект

Past Continuous Past Perfect Continuous паст пёрфект континьюэс

Past Perfect Past Perfect паст пёрфект

will + V1 would + V1 вуд + ви уан

will be + V-ing would be + V-ing вуд би + ви инг

will have + V3 would have + V3 вуд хэв + ви сри

can + V1 could + V1 куд + ви уан

may + V1 might + V1 майт + ви уан

must + V1 had to + V1 хэд ту + ви уан

3. Backshift мысалдары

Төл сөз Төлеу сөз Аудармасы

He said, “I work here.” He said that he worked there. Ол сол жерде жұмыс істейтінін айтты.

He said, “I am working.” He said that he was working. Ол жұмыс істеп жатқанын айтты.

He said, “I have finished.” He said that he had finished. Ол жұмысты аяқтағанын айтты.

He said, “I finished.” He said that he had finished. Ол жұмысты аяқтағанын айтты.

He said, “I was sleeping.” He said that he had been sleeping. Ол ұйықтап жатқанын айтты.

He said, “I will come.” He said that he would come. Ол келетінін айтты.

He said, “I can swim.” He said that he could swim. Ол жүзе алатынын айтты.

He said, “I may come.” He said that he might come. Ол келуі мүмкін екенін айтты.

4. Есімдіктердің өзгеруі

Төл сөз Төлеу сөз

I he / she

me him / her

my his / her

mine his / hers

we they

us them

our their

ours theirs

you I / we / he / she / they — жағдайға байланысты

your my / our / his / her / their — жағдайға байланысты

Мысал:

Direct: She said, “I love my house.”

Reported: She said that she loved her house.

Айтылуы: ши сед зэт ши лавд хёр хаус.

Аудармасы: Ол өз үйін жақсы көретінін айтты.

5. Уақыт пен орынды білдіретін сөздердің өзгеруі

Төл сөз Төлеу сөз

now then

today that day

tonight that night

yesterday the day before / the previous day

tomorrow the next day / the following day

last week the previous week

next week the following week

ago before

here there

this that

these those

17- Инфинитивтер және қимыл атаулары (INFINITIVES AND VERBAL NOUNS)

Түрі Ағылшынша термин Айтылуы Құрылымы Құрылымның айтылуы Мағынасы/қолданылуы

To арқылы жасалған инфинитив to-infinitive ту-инфинитив to + V1 ту + ви уан істеу / істеу үшін

To қолданылмайтын инфинитив bare infinitive бэр инфинитив V1 ви уан to-сыз негізгі етістік

-ing тұлғасындағы қимыл атауы gerund джерэнд V-ing ви инг қимыл атауы / әрекет

Аяқталған инфинитив perfect infinitive пёрфект инфинитив to have + V3 ту хэв + ви сри істеп қойған болу

Созылыңқы инфинитив continuous infinitive континьюэс инфинитив to be + V-ing ту би + ви инг істеп жату

Аяқталған созылыңқы инфинитив perfect continuous infinitive пёрфект континьюэс инфинитив to have been + V-ing ту хэв бин + ви инг біраз уақыт бойы істеп келе жату

Ырықсыз етістегі инфинитив passive infinitive пэсив инфинитив to be + V3 ту би + ви сри істелу / жасалу

Аяқталған ырықсыз инфинитив perfect passive infinitive пёрфект пэсив инфинитив to have been + V3 ту хэв бин + ви сри істеліп қойған болу

# Түрі Құрылымы Құрылымның айтылуы Мысал Мысалдың айтылуы Қазақша аудармасы

1 Adjective + V-ing бастауыш + be + сын есім + етістік-ing + толықтауыш зэ сабджект + би + эджектив + ви инг + объект I am happy seeing you. ай эм хэпи сииң ю Сені көргеніме қуаныштымын.

2 Adjective + to-infinitive бастауыш + be + сын есім + to + V1 + толықтауыш зэ сабджект + би + эджектив + ту + ви уан + объект I am happy to see you. ай эм хэпи ту си ю Сені көргеніме қуаныштымын.

3 Verb + to-infinitive бастауыш + plan + to + V1 зэ сабджект + плэн + ту + ви уан I plan to eat. ай плэн ту ит Мен тамақ жеуді жоспарлап отырмын.

4 Verb + V-ing бастауыш + plan + етістік-ing зэ сабджект + плэн + ви инг I plan eating. ай плэн итиң Мен тамақ жеуді жоспарлап отырмын, бірақ бұл құрылым әдетте табиғи естілмейді.

5 Perception verb + object + V1 бастауыш + see + толықтауыш + V1 зэ сабджект + си + объект + ви уан I see him run. ай си хим ран Мен оның жүгіретінін көріп тұрмын.

6 Perception verb + object + V-ing бастауыш + see + толықтауыш + етістік-ing зэ сабджект + си + объект + ви инг I see him running. ай си хим раниң Мен оның жүгіріп бара жатқанын көріп тұрмын.

7 Purpose + to-infinitive етістік + бастауыш + to + V1 зэ сабджект + зэ вёрб + ту + ви уан I eat to play. ай ит ту плэй Мен ойнау үшін тамақ жеймін.

8 Purpose + in order to етістік + бастауыш + in order to + V1 зэ сабджект + зэ вёрб + ин ордэр ту + ви уан I eat in order to play. ай ит ин ордэр ту плэй Мен ойнау үшін тамақ жеймін.

18- Қалау рай және шартты құрылымдар (SUBJUNCTIVE)

Түрі Құрылымы Құрылымның айтылуы Мысал Мысалдың айтылуы Аудармасы

1 Present Subjunctive бастауыш + that + негізгі етістік V1 зэ сабджект + зэт + негізгі етістік ви уан I suggest that he go. ай сэджест зэт хи гоу Мен оның барғанын ұсынамын.

2 Negative Present Subjunctive бастауыш + that + not + негізгі етістік V1 зэ сабджект + зэт + нот + негізгі етістік ви уан I suggest that he not go. ай сэджест зэт хи нот гоу Мен оның бармауын ұсынамын.

3 Be Subjunctive бастауыш + that + be + сын есім/зат есім зэ сабджект + зэт + би + эджектив/наун It is important that he be ready. ит из импортэнт зэт хи би рэди Оның дайын болуы маңызды.

4 After demand/recommendation бастауыш + that + бастауыш + V1 зэ сабджект + зэт + зэ сабджект + ви уан They demanded that she leave. зэй димандид зэт ши лив Олар оның кетуін талап етті.

5 After insist бастауыш + that + бастауыш + V1 зэ сабджект + зэт + зэ сабджект + ви уан I insist that he stay. ай инсист зэт хи стэй Мен оның қалуын талап етемін.

6 After require бастауыш + that + бастауыш + V1 зэ сабджект + зэт + зэ сабджект + ви уан The law requires that everyone be present. зэ ло риквайэрз зэт эвриуан би презэнт Заң бойынша барлығы қатысуы керек.

7 Were Subjunctive If + бастауыш + were + ... иф + зэ сабджект + уёр + ... If I were you, I would wait. иф ай уёр ю, ай вуд уэйт Егер мен сенің орныңда болсам, күтер едім.

8 Wish + were бастауыш + wish + бастауыш + were + ... зэ сабджект + уиш + зэ сабджект + уёр + ... I wish I were taller. ай уиш ай уёр толэр Бойым биігірек болса ғой.

9 Formal hypothetical inversion Were + бастауыш + ... уёр + зэ сабджект + ... Were I you, I would wait. уёр ай ю, ай вуд уэйт Егер мен сенің орныңда болсам, күтер едім.

10 Fixed/formal expression God/Heaven + V1 год/хэвэн + ви уан God save the King. год сэйв зэ кинг Құдай патшаны сақтасын.

19- Сұраулы қосымшалар (TAG QUESTIONS)

Түрі Құрылымы Құрылымның айтылуы Толық мысал Мысалдың айтылуы Қазақша аудармасы

Tag Question — болымды болымды сөйлем + болымсыз көмекші етістік + бастауыш? болымды сөйлем + болымсыз көмекші етістік + бастауыш? You are ready, aren't you? ю ар рэди, арэнт ю? Сен дайынсың, солай емес пе?

Tag Question — болымсыз болымсыз сөйлем + болымды көмекші етістік + бастауыш? болымсыз сөйлем + болымды көмекші етістік + бастауыш? You aren't ready, are you? ю арэнт рэди, ар ю? Сен дайын емессің, солай ма?

Present Simple сөйлем + don't/doesn't + бастауыш? сөйлем + доунт/дазнт + бастауыш? She works here, doesn't she? ши уоркс хир, дазнт ши? Ол мұнда жұмыс істейді, солай емес пе?

Past Simple сөйлем + didn't/did + бастауыш? сөйлем + диднт/дид + бастауыш? You saw him, didn't you? ю со хим, диднт ю? Сен оны көрдің, солай емес пе?

Be сөйлем + isn't/aren't/wasn't/weren't + бастауыш? сөйлем + изнт/арэнт/уознт/уёрнт + бастауыш? He is here, isn't he? хи из хир, изнт хи? Ол осында, солай емес пе?

Present Continuous сөйлем + isn't/aren't + бастауыш? сөйлем + изнт/арэнт + бастауыш? She is working, isn't she? ши из уоркиң, изнт ши? Ол жұмыс істеп жатыр, солай емес пе?

Present Perfect сөйлем + hasn't/haven't + бастауыш? сөйлем + хэзнт/хэвнт + бастауыш? They have finished, haven't they? зэй хэв финишт, хэвнт зэй? Олар аяқтады, солай емес пе?

Past Perfect сөйлем + hadn't + бастауыш? сөйлем + хэднт + бастауыш? He had left, hadn't he? хи хэд лефт, хэднт хи? Ол кетіп қалған еді, солай емес пе?

Future — will сөйлем + won't + бастауыш? сөйлем + уоунт + бастауыш? You will come, won't you? ю уил кам, уоунт ю? Сен келесің, солай емес пе?

Modal сөйлем + модаль етістіктің болымсыз түрі + бастауыш? сөйлем + модаль етістік + бастауыш? He can swim, can't he? хи кэн суим, кэнт хи? Ол жүзе алады, солай емес пе?

Let's Let's + V1, shall we? летс + ви уан, шэл уи? Let's go, shall we? летс гоу, шэл уи? Кеттік, солай ма?

Imperative V1 + will you? ви уан + уил ю? Open the door, will you? оупэн зэ дор, уил ю? Есікті ашшы, жарай ма?

Negative Question — Present Simple Don't/Doesn't + бастауыш + V1? доунт/дазнт + бастауыш + ви уан? Don't you like coffee? доунт ю лайк кофи? Сен кофені ұнатпайсың ба?

Negative Question — Past Simple Didn't + бастауыш + V1? диднт + бастауыш + ви уан? Didn't you see him? диднт ю си хим? Сен оны көрмедің бе?

Negative Question — Be Isn't/Aren't/Wasn't/Weren't + бастауыш...? изнт/арэнт/уознт/уёрнт + бастауыш? Isn't he ready? изнт хи рэди? Ол дайын емес пе?

Negative Question — Continuous Isn't/Aren't + бастауыш + етістік-ing? изнт/арэнт + бастауыш + ви инг? Isn't she working? изнт ши уоркиң? Ол жұмыс істеп жатқан жоқ па?

Negative Question — Perfect Haven't/Hasn't + бастауыш + V3? хэвнт/хэзнт + бастауыш + ви сри? Haven't you finished? хэвнт ю финишт? Сен аяқтамадың ба?

Negative Question — Future Won't + бастауыш + V1? уоунт + бастауыш + ви уан? Won't you come with us? уоунт ю кам уиз ас? Бізбен бірге келмейсің бе?

Negative Question — Modal модаль етістіктің болымсыз түрі + бастауыш + V1? модаль етістік + бастауыш + ви уан? Can't you help me? кэнт ю хэлп ми? Маған көмектесе алмайсың ба?

Толық болымсыз сұрақ көмекші етістік + бастауыш + not + V1...? көмекші етістік + бастауыш + нот + ви уан? Do you not know? ду ю нот ноу? Сен білмейсің бе?

I am — Tag I am + ..., aren't I? ай эм + ..., арэнт ай? I am right, aren't I? ай эм райт, арэнт ай? Мен дұрыс айтып тұрмын, солай емес пе?

Негізгі ережелер

Ереже Мысал

Болымды сөйлем → болымсыз Tag You like it, don't you?

Болымсыз сөйлем → болымды Tag You don't like it, do you?

Negative Question = болымсыз сұрақ Don't you like it?

Tag Question = сөйлем + қысқа сұрақ You like it, don't you?

Егер сөйлемде көмекші етістік бар болса, Tag ішінде соны қолданыңыз She is working, isn't she?

Егер Present/Past Simple шағында көмекші етістік болмаса, do/does/did қолданыңыз He works, doesn't he?

Болымсыз сұрақта do/does/did сөздерінен кейін етістіктің негізгі V1 түрі келеді Didn't you go? Дұрыс. ❌ Didn't you went?

Yes/No сұрақтарына жауап нақты мағынаға сәйкес беріледі Don't you like coffee? → Yes, I do. / No, I don't.

20- Модаль сөздер мен модаль құрылымдар (MODAL WORDS)

Модаль сөз Айтылуы Негізгі мағынасы Мысал Мысалдың айтылуы Аудармасы

can кэн істей алу / мүмкін I can swim. Ай кэн суим. Мен жүзе аламын.

could куд істей алды / істей алар еді I could swim when I was five. Ай куд суим уэн ай уоз файв. Мен бес жасымда жүзе алатынмын.

may мэй мүмкін / рұқсат It may rain. Ит мэй рэйн. Жаңбыр жаууы мүмкін.

might майт мүмкін It might rain. Ит майт рэйн. Жаңбыр жаууы мүмкін.

must маст міндетті түрде / істеу керек You must leave. Ю маст лив. Сен кетуің керек.

shall шэл істейді / істеу керек / ұсыныс Shall we go? Шэл уи гоу? Барайық па?

should шуд керек / жөн You should rest. Ю шуд рэст. Сен демалғаның жөн.

will уил істейді / болады I will help you. Ай уил хэлп ю. Мен саған көмектесемін.

would вуд істейтін еді / шартты әрекет I would help you. Ай вуд хэлп ю. Мен саған көмектесер едім.

ought to от ту істеу керек / жөн You ought to study. Ю от ту стади. Сен оқуың керек.

Ереже

Негізгі модаль етістіктерден кейін әдетте V1 қолданылады:

модаль етістік + V1

Мысал:

She can speak English.

Ши кэн спик инглиш.

Ол ағылшынша сөйлей алады.

Қате:

❌ She can speaks.

2. Модаль сөздердің қызметтері бойынша мағыналары

Қызметі Модаль сөздер / тіркестер Мағынасы

Қабілет — Ability can, could, be able to істей алу

Мүмкіндік — Possibility can, could, may, might, might possibly мүмкін / ықтимал

Рұқсат — Permission can, could, may, might рұқсат етілу / істей алу

Өтініш — Request can, could, will, would, may істей аласыз ба? / өтінемін

Кеңес — Advice should, ought to, had better істеген жөн / жақсы болар еді

Міндет — Obligation must, have to, have got to, need to міндетті / істеу керек

Қажеттілік — Necessity must, have to, need to қажет / істеу керек

Тыйым — Prohibition must not, cannot/can't, may not болмайды / рұқсат жоқ

Күтілім — Expectation should, ought to, be supposed to күтіледі / істеуі керек

Болжам — Prediction will, shall, should, ought to болады / күтіледі

Дайындық — Willingness will, would істеуге дайын болу

Бас тарту — Refusal will not, won't, would not, wouldn't істемеу / бас тарту

Әдет — Habit would, will бұрын істейтін / әдетте істейді

Жорамал — Hypothetical would, could, might істейтін еді / істей алатын еді

Қорытынды жасау — Deduction must, can't, couldn't, may, might солай болуы керек / мүмкін емес / бәлкім

Өкіну — Regret should have, ought to have, could have, would have істеу керек еді / істей алар еді

Өткен шақтағы мүмкіндік may have, might have, could have болған болуы мүмкін

Өткен шақтағы қорытынды must have, can't have, couldn't have болған болуы керек / болуы мүмкін емес

3. Жартылай модаль етістіктер — Semi-Modals

Бұлар негізгі модаль етістіктер емес, бірақ модаль етістіктерге ұқсас қызмет атқарады.

Модаль тіркес Айтылуы Мағынасы Мысал Мысалдың айтылуы Аудармасы

have to хэв ту міндетті / істеу керек I have to go. Ай хэв ту гоу. Мен баруым керек.

has to хэз ту міндетті / істеу керек She has to work. Ши хэз ту уорк. Ол жұмыс істеуі керек.

had to хэд ту істеуге мәжбүр болды I had to leave. Ай хэд ту лив. Мен кетуге мәжбүр болдым.

have got to хэв гот ту міндетті / істеу керек I have got to go. Ай хэв гот ту гоу. Мен баруым керек.

has got to хэз гот ту міндетті / істеу керек He has got to leave. Хи хэз гот ту лив. Ол кетуі керек.

had better хэд бэтэр істегені дұрыс You had better go. Ю хэд бэтэр гоу. Сенің барғаның дұрыс.

be able to би эйбл ту істей алу She is able to swim. Ши из эйбл ту суим. Ол жүзе алады.

be unable to би анэйбл ту істей алмау He is unable to walk. Хи из анэйбл ту уок. Ол жүре алмайды.

be allowed to би элауд ту рұқсат етілу We are allowed to leave. Уи ар элауд ту лив. Бізге кетуге рұқсат етілген.

be permitted to би пэрмитид ту рұқсат етілу You are permitted to enter. Ю ар пэрмитид ту энтэр. Саған кіруге рұқсат етілген.

be supposed to би сэпоузд ту істеуі керек деп күтілу You are supposed to wait. Ю ар сэпоузд ту уэйт. Сен күтуің керек.

be required to би риквайэрд ту істеуге міндетті болу You are required to sign. Ю ар риквайэрд ту сайн. Сен қол қоюға міндеттісің.

be expected to би икспэктид ту күтілу They are expected to arrive. Зэй ар икспэктид ту эрайв. Олардың келуі күтіледі.

be willing to би уилинг ту істеуге дайын болу I am willing to help. Ай эм уилинг ту хэлп. Мен көмектесуге дайынмын.

be unwilling to би ануилинг ту істеуге дайын болмау He is unwilling to cooperate. Хи из ануилинг ту коуопэрэйт. Ол ынтымақтасуға дайын емес.

be likely to би лайкли ту істеуі ықтимал She is likely to win. Ши из лайкли ту уин. Оның жеңуі ықтимал.

be unlikely to би анлайкли ту істеуі екіталай He is unlikely to come. Хи из анлайкли ту кам. Оның келуі екіталай.

4. Need — модаль сөзге ұқсас қолданыс

Need қажеттілікті білдіру үшін екі түрлі қолданылады.

Модаль need

Need I go?

Нид ай гоу?

Менің баруым керек пе?

You needn't worry.

Ю ниднт уори.

Саған уайымдаудың қажеті жоқ.

Негізгі етістік need

I need to go.

Ай нид ту гоу.

Менің баруым керек.

Түрі Айтылуы Мағынасы

need нид қажет болу / керек болу

needn't ниднт қажет емес

need to нид ту істеу қажет

don't need to доунт нид ту істеудің қажеті жоқ

didn't need to диднт нид ту істеу қажет болмады

5. Dare — модаль сөзге ұқсас қолданыс

Dare батылдық таныту немесе бір нәрсені істеуге дәті баруды білдіреді. Ол негізгі етістік ретінде де, модаль сөзге ұқсас түрде де қолданылады.

Dare I ask?

Дэр ай аск?

Сұрауға батылым жете ме?

How dare you!

Хау дэр ю!

Қалай ғана дәтің барады!

Түрі Айтылуы Мағынасы

dare дэр батылдық таныту / дәті бару

daren't дэрнт дәті бармау

dare not дэр нот батылы жетпеу

don't dare доунт дэр батылың бармасын / дәтің бармасын

6. Used to — өткен шақтағы әдет

Used to негізгі модаль етістік емес, бірақ модальға ұқсас құрылым болып саналады.

I used to live there.

Ай юст ту лив зэр.

Мен бұрын сонда тұратынмын.

Мағынасы:

used to + V1

= өткен шақта болған, бірақ қазір жалғаспауы мүмкін әдет немесе жағдай.

7. Be going to

Болашақтағы жоспар немесе жақын арада болатын оқиғаны білдіру үшін қолданылады.

I am going to study.

Ай эм гоуинг ту стади.

Мен оқымақшымын.

It is going to rain.

Ит из гоуинг ту рэйн.

Жаңбыр жауғалы тұр.

8. Мүмкіндікті білдіретін тіркестер — Modal expressions

Бұлар модаль етістіктер емес, бірақ мүмкіндік пен ықтималдықты білдіреді.

Тіркес Айтылуы Мағынасы

perhaps пэрхэпс бәлкім

maybe мэйби мүмкін

possibly посибли мүмкін / ықтимал

probably пробэбли сірә / ықтималдығы жоғары

likely лайкли ықтимал

unlikely анлайкли екіталай

certainly сэртэнли сөзсіз

definitely дэфинитли анық / міндетті түрде

surely шурли сөзсіз / анық

apparently эпэрэнтли шамасы / сырттай қарағанда

presumably призюмэбли болжам бойынша

conceivably кэнсивэбли теориялық тұрғыдан мүмкін

arguably аргьюэбли айтуға болады

necessarily нэсэсэрэли міндетті түрде

not necessarily нот нэсэсэрэли міндетті түрде емес

Мысал:

She will probably come.

Ши уил пробэбли кам.

Ол келуі мүмкін.

9. Қажеттілікті білдіретін тіркестер — Expressions of necessity

Тіркес Айтылуы Мағынасы

must маст міндетті / істеу керек

have to хэв ту міндетті / істеу керек

have got to хэв гот ту міндетті / істеу керек

need to нид ту қажет / істеу керек

be required to би риквайэрд ту міндетті болу

be obliged to би эблайджд ту міндетті болу

be compelled to би кэмпэлд ту мәжбүр болу

be forced to би форст ту мәжбүр болу

be necessary to би нэсэсэри ту істеу қажет

be essential to би иссэншэл ту істеу аса маңызды / қажет

10. Кеңес беретін тіркестер — Expressions of advice

Тіркес Айтылуы Мағынасы

should шуд істеген жөн

ought to от ту істеген жөн

had better хэд бэтэр істегені дұрыс

might want to майт уонт ту істегің келуі мүмкін / істегенің жөн

could куд істей алар едің / мүмкін

be advised to би эдвайзд ту істеуге кеңес берілу

it would be wise to ит вуд би уайз ту істеген ақылды шешім болар еді

it would be better to ит вуд би бэтэр ту істеген жақсырақ болар еді

Мысал:

You might want to check again.

Ю майт уонт ту чек эгэн.

Қайта тексергенің дұрыс болар еді.

11. Рұқсатты білдіретін тіркестер — Expressions of permission

Тіркес Айтылуы Мағынасы

can кэн рұқсат / істей алу

could куд рұқсат сұраудың сыпайы түрі

may мэй рұқсат / мүмкін

might майт өте сыпайы рұқсат сұрау

be allowed to би элауд ту рұқсат етілу

be permitted to би пэрмитид ту рұқсат етілу

be authorized to би оторайзд ту өкілеттік берілу

be entitled to би энтайтлд ту құқығы болу

12. Қабілетті білдіретін тіркестер — Expressions of ability

Тіркес Айтылуы Мағынасы

can кэн істей алу

could куд істей алды / істей алатын еді

be able to би эйбл ту істей алу

be capable of би кейпэбл эв қабілетті болу

manage to мэнидж ту әрең болса да істей алу

succeed in сэксид ин бір істі сәтті орындау

Мысал:

She was able to solve the problem.

Ши уоз эйбл ту солв зэ проблем.

Ол мәселені шеше алды.

13. Күтілімді білдіретін тіркестер — Expressions of expectation

Тіркес Айтылуы Мағынасы

should шуд істеуі күтіледі

ought to от ту істеуі керек

be supposed to би сэпоузд ту істеуі керек деп күтіледі

be expected to би икспэктид ту істеуі күтіледі

be due to би дью ту істеуі жоспарланған / уақыты келген

be scheduled to би скеджулд ту жоспарланған

Мысал:

The train is due to arrive at six.

Зэ трэйн из дью ту эрайв эт сикс.

Пойыз сағат алтыда келуі тиіс.

14. Дайындықты білдіретін тіркестер — Expressions of willingness

Тіркес Айтылуы Мағынасы

will уил істеуге дайын / істейді

would вуд істеуге дайын болар еді

be willing to би уилинг ту істеуге дайын болу

be happy to би хэпи ту қуана істеу / істеуге дайын болу

be prepared to би припэрд ту істеуге дайын болу

be ready to би рэди ту дайын болу

15. Бас тартуды білдіретін тіркестер — Expressions of refusal

Тіркес Айтылуы Мағынасы

will not / won't уил нот / уоунт істемейді / бас тартады

would not / wouldn't вуд нот / вуднт істемес еді / бас тартар еді

refuse to рифьюз ту істеуден бас тарту

decline to диклайн ту сыпайы түрде бас тарту

be unwilling to би ануилинг ту істеуге құлықсыз болу

16. Өткен шақтағы модаль құрылымдар — Past Modal Constructions

Бұл құрылымдар өткен шақтағы мүмкіндіктер мен әрекеттер туралы айтуға көмектеседі.

Құрылым Айтылуы Мағынасы

could have + V3 куд хэв + ви сри істей алар еді

may have + V3 мэй хэв + ви сри істеген болуы мүмкін

might have + V3 майт хэв + ви сри істеген болуы мүмкін

must have + V3 маст хэв + ви сри істеген болуы керек

can't have + V3 кэнт хэв + ви сри істеген болуы мүмкін емес

couldn't have + V3 куднт хэв + ви сри істей алмаған болуы керек

should have + V3 шуд хэв + ви сри істеу керек еді

ought to have + V3 от ту хэв + ви сри істеу керек еді

would have + V3 вуд хэв + ви сри істеген болар еді

needn't have + V3 ниднт хэв + ви сри істеудің қажеті жоқ еді

Мысал:

You should have called me.

Ю шуд хэв колд ми.

Сен маған қоңырау шалуың керек еді.

17. Модаль етістік + созылыңқы шақ — Modal + Progressive

Модаль етістіктен кейін be + етістікке -ing жалғауы жалғанған түрі келеді:

modal + be + етістік + ing

Құрылым Мысал Айтылуы Мағынасы

can be + етістік + ing He can be working. Хи кэн би уоркинг. Ол жұмыс істеп жатқан болуы мүмкін.

could be + етістік + ing He could be working. Хи куд би уоркинг. Ол жұмыс істеп жатқан болуы мүмкін.

may be + етістік + ing He may be working. Хи мэй би уоркинг. Ол жұмыс істеп жатқан болуы мүмкін.

might be + етістік + ing He might be working. Хи майт би уоркинг. Ол жұмыс істеп жатқан болуы мүмкін.

must be + етістік + ing He must be working. Хи маст би уоркинг. Ол жұмыс істеп жатқан болуы керек.

should be + етістік + ing He should be working. Хи шуд би уоркинг. Ол жұмыс істеп жатуы керек.

will be + етістік + ing He will be working. Хи уил би уоркинг. Ол жұмыс істеп жататын болады.

would be + етістік + ing He would be working. Хи вуд би уоркинг. Ол жұмыс істеп жатқан болар еді.

18. Модаль етістік + перфект созылыңқы шақ — Modal + Perfect Progressive

modal + have been + етістік + ing

Мысал:

She may have been working.

Ши мэй хэв бин уоркинг.

Ол жұмыс істеп жатқан болуы мүмкін еді.

Құрылым Мағынасы

could have been + етістік + ing істеп жүрген болуы мүмкін еді

may have been + етістік + ing істеп жүрген болуы мүмкін

might have been + етістік + ing істеп жүрген болуы мүмкін

must have been + етістік + ing істеп жүрген болуы керек

should have been + етістік + ing істеп жүруі керек еді

would have been + етістік + ing істеп жүрген болар еді

19. Модаль етістік + ырықсыз етіс — Modal + Passive

modal + be + V3

Мысал:

The work must be finished.

Зэ уорк маст би финишт.

Жұмыс міндетті түрде аяқталуы керек.

Құрылым Мысал

can be + V3 It can be done.

could be + V3 It could be done.

may be + V3 It may be done.

might be + V3 It might be done.

must be + V3 It must be done.

should be + V3 It should be done.

will be + V3 It will be done.

would be + V3 It would be done.

20. Модаль етістік + перфект ырықсыз етіс — Modal + Perfect Passive

modal + have been + V3

Мысал:

It should have been done.

Ит шуд хэв бин дан.

Бұл істелуі керек еді.

Құрылым Мағынасы

could have been + V3 істелуі мүмкін еді

may have been + V3 істелген болуы мүмкін

might have been + V3 істелген болуы мүмкін

must have been + V3 істелген болуы керек

should have been + V3 істелуі керек еді

would have been + V3 істелген болар еді

21- THERE IS / HAVE / BE

Түрі Құрылымы Құрылымның ағылшынша айтылуы Толық мысал Мысалдың айтылуы Аудармасы

Жекеше — болымды There is + жекеше зат есім Зэр из + зат есім There is a book on the table. Зэр из э бук он зэ тэйбл. Үстелдің үстінде бір кітап бар.

Көпше — болымды There are + көпше зат есім Зэр ар + зат есім There are two books on the table. Зэр ар ту букс он зэ тэйбл. Үстелдің үстінде екі кітап бар.

Саналмайтын зат есім There is + саналмайтын зат есім Зэр из + саналмайтын зат есім There is some water in the bottle. Зэр из сам уотэр ин зэ ботл. Бөтелкеде біраз су бар.

Жекеше — болымсыз There isn't + жекеше зат есім Зэр изнт + зат есім There isn't a book here. Зэр изнт э бук хир. Мұнда кітап жоқ.

Көпше — болымсыз There aren't + көпше зат есім Зэр арнт + зат есім There aren't any books here. Зэр арнт эни букс хир. Мұнда ешқандай кітап жоқ.

Сұрақ — жекеше Is there + жекеше зат есім...? Из зэр + зат есім? Is there a problem? Из зэр э проблем? Мәселе бар ма?

Сұрақ — көпше Are there + көпше зат есім...? Ар зэр + зат есім? Are there any problems? Ар зэр эни проблемз? Қандай да бір мәселелер бар ма?

Болымсыз сұрақ — жекеше Isn't there + жекеше зат есім...? Изнт зэр + зат есім? Isn't there a problem? Изнт зэр э проблем? Мәселе жоқ па?

Болымсыз сұрақ — көпше Aren't there + көпше зат есім...? Арнт зэр + зат есім? Aren't there any problems? Арнт зэр эни проблемз? Ешқандай мәселе жоқ па?

Өткен шақ — жекеше There was + жекеше зат есім Зэр уоз + зат есім There was a problem. Зэр уоз э проблем. Бір мәселе болды.

Өткен шақ — көпше There were + көпше зат есім Зэр уэр + зат есім There were many people. Зэр уэр мэни пипл. Көп адам болды.

Өткен шақ — болымсыз, жекеше There wasn't + жекеше зат есім Зэр уознт + зат есім There wasn't a problem. Зэр уознт э проблем. Мәселе болған жоқ.

Өткен шақ — болымсыз, көпше There weren't + көпше зат есім Зэр уёрнт + зат есім There weren't many people. Зэр уёрнт мэни пипл. Көп адам болған жоқ.

Өткен шақтағы сұрақ Was there + жекеше зат есім...? Уоз зэр + зат есім? Was there a problem? Уоз зэр э проблем? Мәселе болды ма?

Өткен шақтағы көпше сұрақ Were there + көпше зат есім...? Уэр зэр + зат есім? Were there many people? Уэр зэр мэни пипл? Көп адам болды ма?

Келер шақ There will be + зат есім Зэр уил би + зат есім There will be a meeting tomorrow. Зэр уил би э митинг тумороу. Ертең жиналыс болады.

Келер шақ — болымсыз There won't be + зат есім Зэр уоунт би + зат есім There won't be a meeting tomorrow. Зэр уоунт би э митинг тумороу. Ертең жиналыс болмайды.

Келер шақтағы сұрақ Will there be + зат есім...? Уил зэр би + зат есім? Will there be a meeting tomorrow? Уил зэр би э митинг тумороу? Ертең жиналыс бола ма?

Present Perfect There has/have been + зат есім Зэр хэз/хэв бин + зат есім There has been a mistake. Зэр хэз бин э мистэйк. Қате болды.

Past Perfect There had been + зат есім Зэр хэд бин + зат есім There had been a problem. Зэр хэд бин э проблем. Бұған дейін мәселе болған.

Модаль сөз There can/may/might/must/should be + зат есім Зэр кэн/мэй/майт/маст/шуд би + зат есім There may be a problem. Зэр мэй би э проблем. Мәселе болуы мүмкін.

1. Have = иелену / бір нәрсенің болуы

Түрі Құрылымы Құрылымның ағылшынша айтылуы Толық мысал Мысалдың айтылуы Аудармасы

I / you / we / they сөздерімен Бастауыш + have + зат есім Зэ сабджект + хэв + зэ наун I have a car. Ай хэв э кар. Менің көлігім бар.

he / she / it сөздерімен Бастауыш + has + зат есім Зэ сабджект + хэз + зэ наун She has a car. Ши хэз э кар. Оның көлігі бар.

Have мына бастауыштармен қолданылады: I, you, we, they

Has мына бастауыштармен қолданылады: he, she, it

2. Have етістігінің болымсыз түрі

Түрі Құрылымы Құрылымның ағылшынша айтылуы Толық мысал Мысалдың айтылуы Аудармасы

I/you/we/they үшін болымсыз түрі Бастауыш + do not + have + зат есім Зэ сабджект + ду нот + хэв + зэ наун I do not have a car. Ай ду нот хэв э кар. Менің көлігім жоқ.

he/she/it үшін болымсыз түрі Бастауыш + does not + have + зат есім Зэ сабджект + даз нот + хэв + зэ наун She does not have a car. Ши даз нот хэв э кар. Оның көлігі жоқ.

Ескерту: does сөзінен кейін has емес, have қолданылады:

She doesn't have a car. ✅

She doesn't has a car. ❌

3. Have етістігімен сұрақ құрау

Түрі Құрылымы Құрылымның ағылшынша айтылуы Толық мысал Мысалдың айтылуы Аудармасы

I/you/we/they үшін сұрақ Do + бастауыш + have + зат есім? Ду + зэ сабджект + хэв + зэ наун? Do you have a car? Ду ю хэв э кар? Сенің көлігің бар ма?

he/she/it үшін сұрақ Does + бастауыш + have + зат есім? Даз + зэ сабджект + хэв + зэ наун? Does she have a car? Даз ши хэв э кар? Оның көлігі бар ма?

4. Have көмекші етістік ретінде

Have әрқашан «иелену» дегенді білдірмейді. Ол Perfect шақтарын құру үшін де қолданылады.

Шақ Құрылымы Құрылымның ағылшынша айтылуы Мысал Аудармасы

Present Perfect Бастауыш + have/has + V3 Зэ сабджект + хэв/хэз + ви сри I have finished. Мен аяқтадым.

Present Perfect Continuous Бастауыш + have/has + been + етістік + ing Зэ сабджект + хэв/хэз + бин + етістік + инг I have been working. Мен біраз уақыттан бері жұмыс істеп келемін.

Past Perfect Бастауыш + had + V3 Зэ сабджект + хэд + ви сри I had finished. Мен аяқтап қойған едім.

Past Perfect Continuous Бастауыш + had + been + етістік + ing Зэ сабджект + хэд + бин + етістік + инг I had been working. Мен бұған дейін біраз уақыт жұмыс істеп жүрген едім.

Айырмашылығын салыстырайық

I have a car.

→ have = иелену / көлігі болу

I have finished.

→ have = Present Perfect шағын құруға көмектесетін көмекші етістік.

5. Have to = міндетті болу / істеуге тиіс болу

Have to қажеттілік пен міндетті білдіреді.

Түрі Құрылымы Құрылымның ағылшынша айтылуы Толық мысал Аудармасы

I/you/we/they Бастауыш + have to + V1 Зэ сабджект + хэв ту + ви уан I have to work. Мен жұмыс істеуім керек.

he/she/it Бастауыш + has to + V1 Зэ сабджект + хэз ту + ви уан She has to work. Ол жұмыс істеуі керек.

Өткен шақ Бастауыш + had to + V1 Зэ сабджект + хэд ту + ви уан I had to work. Мен жұмыс істеуге мәжбүр болдым.

Келер шақ Бастауыш + will have to + V1 Зэ сабджект + уил хэв ту + ви уан I will have to work. Мен жұмыс істеуім керек болады.

6. Have got = иелену / бір нәрсенің болуы

Британдық ағылшын тілінде әсіресе жиі қолданылатын түрі:

have got / has got

Құрылымы Мысал Аудармасы

Бастауыш + have got + зат есім I have got a car. Менің көлігім бар.

Бастауыш + has got + зат есім She has got a car. Оның көлігі бар.

Болымсыз түрі:

I haven't got a car.

= Менің көлігім жоқ.

Сұрақ:

Have you got a car?

= Сенің көлігің бар ма?

Бұйрық рай — Imperatives

Түрі Құрылымы Құрылымның ағылшынша айтылуы Мысал Мысалдың айтылуы Мағынасы

Болымды бұйрық Етістік V1 Come here. Кам хир. Мұнда кел.

Толықтауышпен бұйрық Етістік + толықтауыш V1 + объект Read the book. Рид зэ бук. Кітапты оқы.

Болымсыз бұйрық Don't + етістік Доунт + V1 Don't run. Доунт ран. Жүгірме.

Ресми болымсыз бұйрық Do not + етістік Ду нот + V1 Do not enter. Ду нот энтэр. Кірме.

Be етістігімен Be + сын есім Би + сын есім Be careful. Би кэрфул. Сақ бол.

Be етістігінің болымсыз түрі Don't be + сын есім Доунт би + сын есім Don't be late. Доунт би лэйт. Кешікпе.

Let me құрылымы Let + me + етістік Лэт + ми + V1 Let me help you. Лэт ми хэлп ю. Саған көмектесуге рұқсат ет.

Let him/her/them құрылымы Let + толықтауыш + етістік Лэт + объект + V1 Let him go. Лэт хим гоу. Оның кетуіне рұқсат ет.

Let's Let's + етістік Лэтс + V1 Let's go. Лэтс гоу. Кеттік.

Let's болымсыз түрі Let's not + етістік Лэтс нот + V1 Let's not wait. Лэтс нот уэйт. Күтпей-ақ қояйық.

Сыпайы бұйрық Please + етістік Плиз + V1 Please sit down. Плиз сит даун. Өтінемін, отырыңыз.

Нақтылау үшін Do Do + етістік Ду + V1 Do sit down. Ду сит даун. Отырыңыз, өтінемін.

Қатаң ескерту Never + етістік Нэвэр + V1 Never give up. Нэвэр гив ап. Ешқашан берілме.

Әдет / кеңес Always + етістік Олуэйз + V1 Always be careful. Олуэйз би кэрфул. Әрқашан сақ бол.

Ырықсыз етістегі бұйрық Be + V3 Би + ви сри Be prepared. Би припэрд. Дайын бол.

Бұйрық + нәтиже Етістік + and + сөйлем V1 + and + сөйлем Study hard, and you will pass. Стади хард, энд ю уил пас. Жақсы оқы, сонда емтиханнан өтесің.

Бұйрық + ескерту Етістік + or + сөйлем V1 + or + сөйлем Hurry up, or you'll be late. Хари ап, ор юл би лэйт. Асық, әйтпесе кешігесің.

Бұйрық + қысқа сұрақ Етістік, will you? V1, уил ю? Wait here, will you? Уэйт хир, уил ю? Осында күте тұршы, жарай ма?

Let's + қысқа сұрақ Let's + етістік, shall we? Лэтс + V1, шэл уи? Let's go, shall we? Лэтс гоу, шэл уи? Кеттік, қалай қарайсың?

22- Жұрнақтар (SUFFIXES)

Префикс Қазақша айтылуы Мағынасы Мысал Аудармасы

a- ә / и емес / терістеу atypical типтік емес

ab- әб алыстау, бөліп алу abduct ұрлап әкету

ad- әд қарай / жақындату adjoin жанасу, жалғасу

ambi- әмби екі жақты / айнала ambiguous екіұшты

ante- әнти алдында antecedent алдыңғы, бұрынғы

anti- әнти қарсы antiwar соғысқа қарсы

arch- арк бас / жоғарғы archbishop архиепископ

auto- ауто өздігінен automatic автоматты

bi- бай екі bilingual екітілді

circum- сёркам айналасында circumference шеңбер ұзындығы

co- ко бірге cooperate ынтымақтасу

contra- контра қарсы contradict қайшы келу

counter- каунтер қарсы / қарсы әрекет counterattack қарсы шабуыл

de- ди алып тастау / кері қайтару deactivate белсенділігін тоқтату

deca- дека он decade онжылдық

deci- деси оннан бір decimeter дециметр

demi- деми жарты demigod жартылай құдай

dis- дис терістеу / кері мағына disagree келіспеу

dys- дис бұзылған / нашар dysfunction қызметтің бұзылуы

eco- эко экологиялық ecosystem экожүйе

ecto- экто сыртқы ectoderm эктодерма

endo- эндо ішкі endoskeleton ішкі қаңқа

epi- эпи үстінде / сыртында epidermis эпидермис

eu- ю жақсы euphemism эвфемизм, жұмсартып айту

ex- экс бұрынғы / сыртқы ex-president бұрынғы президент

extra- экстра сыртқы / қосымша extraordinary ерекше

fore- фор алдын ала / бұрын forecast болжау

geo- джео жер geography география

hemi- хеми жарты hemisphere жарты шар

hetero- хетеро әртүрлі heterogeneous әртекті

homo- хомо бірдей / ұқсас homogeneous біртекті

hyper- хайпер шамадан тыс hyperactive аса белсенді

hypo- хайпо төмен / жеткіліксіз hypothermia дене температурасының төмендеуі

in- ин емес / ішке inactive белсенді емес

im- им емес / терістеу impossible мүмкін емес

il- ил емес illegal заңсыз

ir- ир емес irregular тұрақсыз / жүйесіз

infra- инфра төменгі infrared инфрақызыл

inter- интер арасында international халықаралық

intra- интра ішкі / ішінде intranet ішкі желі

intro- интро ішке қарай introduce таныстыру / енгізу

iso- айсо бірдей isotope изотоп

macro- макро үлкен macroeconomics макроэкономика

mal- мал жаман / қате malfunction ақау

mega- мега өте үлкен megastore үлкен дүкен

meta- мета кейін / өзгеріс metadata метадеректер

micro- майкро кішкентай microscope микроскоп

mid- мид орта midnight түн ортасы

mini- мини шағын minibus шағын автобус

mono- моно бір monolingual біртілді

multi- малти көп multilingual көптілді

neo- нио жаңа neologism неологизм, жаңа сөз

non- нон емес / жоқ nonstandard стандартты емес

omni- омни барлық omniscient бәрін білетін

out- аут сыртқа / асып түсу outperform жақсырақ нәтиже көрсету

over- оувер шамадан тыс / үстінен overcook тым ұзақ пісіру

paleo- палео ежелгі paleolithic палеолиттік

pan- пан барлық pan-European жалпыеуропалық

para- пара жанында / ұқсас paranormal паранормалды

peri- пери айналасында perimeter периметр

poly- поли көп polyglot көптілді адам

post- поуст кейін postwar соғыстан кейінгі

pre- при дейін / бұрын prehistory тарихқа дейінгі кезең

pro- про жақтаушы / қолдаушы pro-democracy демократияны қолдайтын

proto- прото алғашқы / бастапқы prototype үлгі, прототип

pseudo- судо жалған pseudonym бүркеншік ат

re- ри қайта rewrite қайта жазу

retro- ретро артқа / өткенге бағытталған retroactive кері күшке ие

semi- семи жартылай semicircle жарты шеңбер

sub- саб төменгі / қосалқы submarine сүңгуір қайық

super- супер үстем / аса superhuman адамнан тыс

supra- супра жоғары / үстінен supranational ұлттан жоғары

syn- син бірге synchronize синхрондау

tele- тели қашықтан telephone телефон

trans- транз арқылы / арғы бетке transport тасымалдау

tri- трай үш triangle үшбұрыш

ultra- ультра шектен тыс / өте ultramodern аса заманауи

un- ан емес / кері мағына unhappy бақытсыз

under- андер төмен / жеткіліксіз underpaid аз жалақы алатын

uni- юни бір unilateral біржақты

vice- вайс орынбасар vice-president вице-президент

with- уиз кері / алыстату withdraw алып шығу / бас тарту

Жұрнақтар — Suffixes

Жұрнақ Қазақша айтылуы Қызметі Мысал Аудармасы

-er ер әрекетті орындайтын адам teacher мұғалім

-or ор әрекетті орындайтын адам actor актер

-ar ар әрекетке байланысты адам beggar қайыршы

-ist ист маман / белгілі бір іспен айналысатын адам artist суретші

-ian иан белгілі бір салаға қатысты адам musician музыкант

-ant ант әрекетті орындайтын адам немесе нәрсе assistant көмекші

-ent ент әрекетті орындайтын адам student оқушы / студент

-ee и әрекеттің қабылдаушысы employee қызметкер

-ess эс әйел жынысын білдіреді actress актриса

-ness нес күйді немесе қасиетті білдіретін зат есім happiness бақыт

-ity ити күйді немесе қасиетті білдіретін зат есім activity белсенділік

-ty ти күйді немесе қасиетті білдіретін зат есім safety қауіпсіздік

-ship шип күй / қарым-қатынас friendship достық

-hood худ күй / өмір кезеңі childhood балалық шақ

-dom дом күй / аумақ kingdom патшалық

-th с күйді немесе қасиетті білдіретін зат есім warmth жылылық

-ment мент нәтиже / әрекет development даму

-tion шн әрекет / нәтиже education білім беру

-sion жн / шн әрекет / нәтиже decision шешім

-ion ион / шн әрекет / нәтиже action әрекет

-ation ейшн әрекет organization ұйымдастыру / ұйым

-al әл әрекет / нәтиже arrival келу

-ance әнс күй / әрекет appearance сыртқы көрініс

-ence әнс күй existence тіршілік ету / болмыс

-ancy әнси күй expectancy күту / болжам

-ency әнси күй efficiency тиімділік

-age идж нәтиже / әрекет marriage неке

-ure юр нәтиже / күй failure сәтсіздік

-ing иң зат есім жасау / әрекет swimming жүзу

-ism изм ілім / идеология capitalism капитализм

-cracy крэси басқару жүйесі democracy демократия

-crat крат басқару жүйесін жақтайтын адам democrat демократ

-archy арки басқару жүйесі monarchy монархия

-arch арк билеуші monarch монарх

-logy лоджи ғылым / зерттеу biology биология

-graphy графи жазу / сипаттау geography география

-graph граф жазу құралы / белгі autograph қолтаңба

-meter митер өлшеу құралы thermometer термометр

-metry метри өлшеу әрекеті geometry геометрия

-scope скоуп қарау құралы telescope телескоп

-scopy скопи құралмен зерттеу microscopy микроскоппен зерттеу

-nomy номи жүйе / заңдылық astronomy астрономия

-phobia фобия қорқыныш arachnophobia өрмекшіден қорқу

-phile файл сүйетін адам bibliophile кітап сүйгіш

-philia филия сүйіспеншілік / әуестік audiophilia дыбысқа әуестік

-phone фоун дыбыс / дыбыс шығаратын құрылғы telephone телефон

-phony фони дыбыс / дыбыстар жүйесі symphony симфония

-path пас ауруға немесе күйге қатысты адам psychopath психопат

-pathy пати күй / ауру neuropathy невропатия

-itis айтис қабыну arthritis артрит

-osis оусис күй / ауру diagnosis диагноз

-emia имия қанға қатысты күй anemia қаназдық

-oma ома ісік carcinoma карцинома

-ectomy эктоми хирургиялық алып тастау appendectomy соқырішек өсіндісін алып тастау

-otomy отомия хирургиялық тілік tracheotomy кеңірдекке тілік жасау

-plasty пластика хирургиялық түзету rhinoplasty мұрын пластикасы

-let лет кішірейту booklet шағын кітапша

-ling лиң кішкентай / жас duckling үйрек балапаны

-ette ет кішірейту kitchenette шағын асүй

-kin кин кішірейту manikin кішкентай манекен

-oid оид ұқсас humanoid адамға ұқсас

-esque эск стильге немесе сипатқа ұқсас picturesque көркем / әсем

-like лайк ұқсас childlike балаға тән

-ish иш ұқсас / шамамен greenish жасылдау

-ster стер әрекетке қатысты адам youngster жас адам

-eer ир әрекетке қатысты адам auctioneer аукцион жүргізушісі

-ard ард адамның қасиеті coward қорқақ

-some сәм бір нәрсені тудыратын / сипаттайтын troublesome мазасыздық тудыратын

-worthy уёрди лайық trustworthy сенімді

-proof пруф бір нәрсеге төзімді waterproof су өткізбейтін

-free фри бір нәрседен ада sugar-free қантсыз

-wide уайд бүкіл аумаққа таралған worldwide дүниежүзілік

-ward уорд бағыт backward артқа қарай

-wise уайз тәсіл / бағыт clockwise сағат тілі бағытымен

-fold фоулд есе / еселенген threefold үш есе

23- Фразалық етістіктер (PHRASAL VERBS)

Фразалық етістік = етістік пен басқа сөздің тіркесі; әдетте up, out, off, on, away, back, in, over сияқты сөздермен қолданылады.

Мысал:

give + up → give up = берілу / бір нәрсені тоқтату

Ескерту: етістік + предлог немесе үстеу түріндегі барлық тіркестер бірдей емес; олардың кейбірі фразалық етістіктер, кейбірі предлогты етістіктер, ал кейбірі фразалық-предлогты етістіктер деп аталады.

1. Кең таралған фразалық етістіктер

Фразалық етістік Қазақша айтылуы Мағынасы Толық мысал Мысалдың қазақша айтылуы

add up эд ап қосындысы дұрыс болу / қосу The numbers add up. Зэ намбэрз эд ап.

ask for әск фор сұрау She asked for help. Ши әскт фор хелп.

back up бәк ап сақтық көшірмесін жасау / қолдау Please back up your files. Плиз бәк ап йор файлз.

break down брейк даун бұзылу / істен шығу My car broke down. Май кар броук даун.

break in брейк ин күшпен кіру Someone broke in last night. Самуан броук ин ласт найт.

break out брейк аут басталып кету / өршу A fire broke out. Э файр броук аут.

break up брейк ап ажырасу / қарым-қатынасты тоқтату They broke up last year. Зэй броук ап ласт йир.

bring back бриң бәк қайтарып әкелу Please bring back my book. Плиз бриң бәк май бук.

bring in бриң ин енгізу / әкелу They brought in a new manager. Зэй брот ин э нью мэниджер.

bring up бриң ап көтеру / сөз қозғау She brought up an important issue. Ши брот ап эн импортэнт ишу.

call back кол бәк қайта қоңырау шалу I'll call you back later. Айл кол ю бәк лейтер.

call off кол оф болдырмау / тоқтату They called off the meeting. Зэй колд оф зэ митинг.

carry on кэри он жалғастыру Please carry on working. Плиз кэри он уөркиң.

carry out кэри аут орындау They carried out the plan. Зэй кэрид аут зэ плэн.

catch up кэч ап қуып жету I need to catch up with you. Ай нид ту кэч ап уиз ю.

check in чек ин тіркелу We checked in at the hotel. Уи чект ин әт зэ хоутэл.

check out чек аут шығуды рәсімдеу / тексеру We checked out at noon. Уи чект аут әт нун.

clean up клин ап тазалау Clean up your room. Клин ап йор рум.

come back кам бәк қайтып келу He came back yesterday. Хи кейм бәк йестердей.

come in кам ин кіру Come in, please. Кам ин, плиз.

come out кам аут шығу / жариялану The new book came out yesterday. Зэ нью бук кейм аут йестердей.

come over кам оувер қонаққа келу Come over tonight. Кам оувер тунайт.

cut down кат даун азайту I'm trying to cut down on sugar. Айм трайиң ту кат даун он шугер.

cut off кат оф кесіп тастау / ажырату They cut off the electricity. Зэй кат оф зи электрисити.

deal with дил уиз айналысу / мәселені шешу We need to deal with this problem. Уи нид ту дил уиз зис проблем.

do without ду уизаут бір нәрсесіз-ақ күн көру We can do without a car. Уи кэн ду уизаут э кар.

drop off дроп оф біреуді жеткізіп тастау I'll drop you off at school. Айл дроп ю оф әт скул.

end up энд ап ақырында бір жағдайға тап болу We ended up staying home. Уи эндид ап стейиң хоум.

fall apart фол э-парт бөлшектену / қирау The old chair fell apart. Зи оулд чэр фел э-парт.

fall behind фол бихайнд артта қалу He fell behind in class. Хи фел бихайнд ин клас.

figure out фигер аут түсіну / шешімін табу I can't figure it out. Ай кэнт фигер ит аут.

fill in фил ин бос орынды толтыру Please fill in this form. Плиз фил ин зис форм.

fill out фил аут нысанды толтыру Fill out the application. Фил аут зи аппликейшн.

find out файнд аут анықтау / білу I found out the truth. Ай фаунд аут зэ трус.

get back гет бәк қайту I'll get back home soon. Айл гет бәк хоум сун.

get in гет ин ішке кіру Get in the car. Гет ин зэ кар.

get off гет оф көліктен түсу Get off the bus. Гет оф зэ бас.

get on гет он көлікке міну Get on the bus. Гет он зэ бас.

get out гет аут шығу Get out of the room. Гет аут ов зэ рум.

get over гет оувер еңсеру She got over her fear. Ши гот оувер хёр фир.

get up гет ап тұру / ояну I get up at seven. Ай гет ап әт сэвэн.

give back гив бәк қайтарып беру Give me back my phone. Гив ми бәк май фоун.

give in гив ин берілу He finally gave in. Хи файнәли гейв ин.

give up гив ап берілу / тоқтату Don't give up. Доунт гив ап.

go ahead гоу эхед жалғастыру / бастау Go ahead and start. Гоу эхед энд старт.

go back гоу бәк қайту We went back home. Уи уэнт бәк хоум.

go on гоу он жалғастыру Please go on. Плиз гоу он.

go out гоу аут сыртқа шығу We went out last night. Уи уэнт аут ласт найт.

grow up гроу ап өсу / ер жету I grew up in Kuwait. Ай гру ап ин Кувейт.

hand in хэнд ин тапсыру Hand in your homework. Хэнд ин йор хоумуөрк.

hang on хэң он күту / ұстап тұру Hang on a minute. Хэң он э минит.

hang out хэң аут бірге уақыт өткізу We hang out together. Уи хэң аут тэгезер.

hold on хоулд он күту / ұстап тұру Hold on, please. Хоулд он, плиз.

keep on кип он жалғастыру Keep on trying. Кип он трайиң.

keep up кип ап деңгейді сақтау / ілесу Keep up the good work. Кип ап зэ гуд уөрк.

kick out кик аут қуып шығару They kicked him out. Зэй кикт хим аут.

look after лук афтер қамқорлық жасау She looks after her children. Ши лукс афтер хёр чилдрэн.

look for лук фор іздеу I'm looking for my keys. Айм лукиң фор май киз.

look into лук инту зерттеу / тексеру We'll look into the problem. Уил лук инту зэ проблем.

look out лук аут сақ болу Look out! Лук аут!

look up лук ап ақпаратты іздеу Look up the word. Лук ап зэ уөрд.

make up мейк ап татуласу / ойдан шығару They made up after the argument. Зэй мейд ап афтер зи аргьюмент.

move on мув он алға жылжу / әрі қарай жалғастыру It's time to move on. Итс тайм ту мув он.

pick up пик ап көтеру / алып кету Pick up the phone. Пик ап зэ фоун.

point out пойнт аут көрсету / атап өту She pointed out a mistake. Ши пойнтид аут э мистейк.

put away пут эуэй орнына қою Put your clothes away. Пут йор клоуз эуэй.

put down пут даун қою / төмен түсіру Put the book down. Пут зэ бук даун.

put off пут оф кейінге қалдыру Don't put it off. Доунт пут ит оф.

put on пут он кию / қосу Put on your jacket. Пут он йор джәкет.

put out пут аут сөндіру / сыртқа шығару Put out the fire. Пут аут зэ файр.

put up пут ап ілу / орнату Put up the picture. Пут ап зэ пикчер.

run into ран инту кездейсоқ кездесу I ran into an old friend. Ай рэн инту эн оулд френд.

run out ран аут таусылу We ran out of milk. Уи рэн аут ов милк.

set up сет ап құру / ұйымдастыру They set up a new company. Зэй сет ап э нью кампэни.

show up шоу ап келу / пайда болу He didn't show up. Хи диднт шоу ап.

shut down шат даун жабу / жұмысын тоқтату The factory shut down. Зэ фэктори шат даун.

sit down сит даун отыру Please sit down. Плиз сит даун.

stand up стэнд ап орнынан тұру Please stand up. Плиз стэнд ап.

take back тейк бәк сөзін қайтарып алу I take back what I said. Ай тейк бәк уот ай сед.

take off тейк оф шешу / әуеге көтерілу The plane took off. Зэ плейн тук оф.

take on тейк он жауапкершілікті алу / жұмысқа кірісу She took on a new job. Ши тук он э нью джоб.

take out тейк аут алып шығу Take out the trash. Тейк аут зэ трэш.

take over тейк оувер басқаруды өз қолына алу She took over the company. Ши тук оувер зэ кампэни.

take up тейк ап жаңа іспен айналыса бастау He took up swimming. Хи тук ап суимиң.

throw away сроу эуэй лақтырып тастау Don't throw it away. Доунт сроу ит эуэй.

try on трай он киіп көру Try on this shirt. Трай он зис шёрт.

turn down тёрн даун бас тарту / дыбысын азайту She turned down the offer. Ши тёрнд даун зи офер.

turn off тёрн оф өшіру Turn off the light. Тёрн оф зэ лайт.

turn on тёрн он қосу Turn on the TV. Тёрн он зэ ти-ви.

turn up тёрн ап дыбысын көтеру / пайда болу Turn up the volume. Тёрн ап зэ волюм.

wake up уэйк ап ояну I woke up early. Ай уоук ап өрли.

work out уөрк аут жаттығу жасау / шешімін табу I work out every day. Ай уөрк аут эври дей.

write down райт даун жазып алу Write down the answer. Райт даун зи ансер.

2. Негізгі түрлері

Түрі Құрылымы Қазақша айтылуы Мысал Аудармасы

Бөлінетін фразалық етістік етістік + үстеу + толықтауыш верб + адверб + объект Turn off the light. Жарықты өшір.

Есімдікпен қолданылуы етістік + есімдік + үстеу верб + пронаун + адверб Turn it off. Оны өшір.

Бөлінбейтін предлогты етістік етістік + үстеу / предлог + толықтауыш верб + адверб / препозишн + объект Look after the child. Балаға қамқорлық жаса.

Салт етістік етістік + үстеу верб + адверб The plane took off. Ұшақ әуеге көтерілді.

Фразалық-предлогты етістік етістік + үстеу + предлог + толықтауыш верб + адверб + препозишн + объект I look forward to the trip. Мен сапарды асыға күтемін.

3. Маңызды ереже: бөлінетін етістік пе?

Turn off — бөлінетін фразалық етістік:

Turn off the light.

Turn the light off.

Turn it off. ✅

Turn off it. ❌

Ал look after — бөлінбейтін етістік:

Look after the child. ✅

Look the child after. ❌

Look after him. ✅

24- Қысқарған формалар

Қысқарған форма (Contraction) — екі немесе одан да көп сөздің қысқартылған түрі. Ол ағылшын тілінде, әсіресе ауызекі сөйлеуде және бейресми жазуда жиі қолданылады.

Мысалдар:

I am → I'm → айм → менмін / мен

I have → I've → айв → менде бар / әлдеқашан

I will → I'll → айл → істеймін / болады

I would → I'd → айд → істер едім / болар едім (контекске байланысты)

1- BE етістігінің қысқарған формалары

am → 'm

I am → I'm → айм → мен

Мысал: I'm happy. → Айм хэпи. → Мен бақыттымын.

are → 're

You are → You're → юр → сенсің / сізсің

Мысал: You're right. → Юр райт. → Сен дұрыс айтасың.

We are → We're → уир → біз

Мысал: We're ready. → Уир рэди. → Біз дайынбыз.

They are → They're → зэйр → олар

Мысал: They're here. → Зэйр хир. → Олар осында.

is → 's

He is → He's → хиз → ол (ер адам)

Мысал: He's tired. → Хиз тайэрд. → Ол шаршаған.

She is → She's → шиз → ол (әйел адам)

Мысал: She's happy. → Шиз хэпи. → Ол бақытты.

It is → It's → итс → ол / бұл (затқа, жануарға немесе жағдайға қатысты)

Мысал: It's cold. → Итс коулд. → Суық.

2- HAVE етістігінің қысқарған формалары

have → 've

I have → I've → айв → менде бар / әлдеқашан

Мысал: I've finished. → Айв финишт. → Мен аяқтап қойдым.

You have → You've → юв → сенде бар / әлдеқашан

Мысал: You've changed. → Юв чейнджд. → Сен өзгердің.

We have → We've → уив → бізде бар / әлдеқашан

Мысал: We've arrived. → Уив эрайвд. → Біз келіп қойдық.

They have → They've → зэйв → оларда бар / әлдеқашан

Мысал: They've left. → Зэйв лефт. → Олар кетіп қалды.

He has → He's → хиз → онда бар / әлдеқашан

Мысал: He's finished. → Хиз финишт. → Ол аяқтап қойды.

She has → She's → шиз → онда бар / әлдеқашан

Мысал: She's gone. → Шиз гон. → Ол кетіп қалды.

3- WILL етістігінің қысқарған формалары

will → 'll

I will → I'll → айл → істеймін / істейтін боламын

Мысал: I'll help you. → Айл хелп ю. → Мен саған көмектесемін.

You will → You'll → юл → істейсің / болады

Мысал: You'll understand. → Юл андэрстэнд. → Сен түсінесің.

He will → He'll → хил → ол істейді / істейтін болады

Мысал: He'll come tomorrow. → Хил кам тумороу. → Ол ертең келеді.

She will → She'll → шил → ол істейді / істейтін болады

Мысал: She'll call you. → Шил кол ю. → Ол саған қоңырау шалады.

We will → We'll → уил → біз істейміз / істейтін боламыз

Мысал: We'll see. → Уил си. → Көрерміз.

They will → They'll → зэйл → олар істейді / істейтін болады

Мысал: They'll arrive soon. → Зэйл эрайв сун. → Олар жақында келеді.

4- WOULD етістігінің қысқарған формалары

would → 'd

I would → I'd → айд → істер едім / болар едім

Мысал: I'd help you. → Айд хелп ю. → Мен саған көмектесер едім.

You would → You'd → юд → істер едің / болар едің

Мысал: You'd like it. → Юд лайк ит. → Саған бұл ұнар еді.

He would → He'd → хид → ол істер еді

Мысал: He'd come. → Хид кам. → Ол келер еді.

She would → She'd → шид → ол істер еді

Мысал: She'd help us. → Шид хелп ас. → Ол бізге көмектесер еді.

We would → We'd → уид → біз істер едік

Мысал: We'd go. → Уид гоу. → Біз барар едік.

They would → They'd → зэйд → олар істер еді

Мысал: They'd agree. → Зэйд эгри. → Олар келісер еді.

5- HAD етістігінің қысқарған формалары

had → 'd

I had → I'd → айд → менде болған / істеп қойған едім

Мысал: I'd finished before he arrived. → Айд финишт бифор хи эрайвд. → Ол келгенге дейін мен аяқтап қойған едім.

You had → You'd → юд → сен істеп қойған едің

Мысал: You'd already left. → Юд олрэди лефт. → Сен әлдеқашан кетіп қалған едің.

He had → He'd → хид → ол істеп қойған еді

Мысал: He'd eaten. → Хид итэн. → Ол тамақ ішіп қойған еді.

She had → She'd → шид → ол істеп қойған еді

Мысал: She'd finished. → Шид финишт. → Ол аяқтап қойған еді.

6- Қорытынды: 'd екі мағына бере алады

I'd = I would немесе I had

I'd go. → Айд гоу. → Мен барар едім.

I'd gone. → Айд гон. → Мен кетіп қалған едім.

Әдетте мағынасы сөйлемнің қалған бөлігінен анықталады.

7- NOT сөзінің қысқарған формалары

not → n't

is not → isn't → изэнт → емес

Мысал: He isn't here. → Хи изэнт хир. → Ол мұнда емес.

are not → aren't → арэнт → емессіңдер / емес

Мысал: They aren't ready. → Зэй арэнт рэди. → Олар дайын емес.

was not → wasn't → уознт → болған жоқ / емес еді

Мысал: He wasn't there. → Хи уознт зэр. → Ол онда болған жоқ.

were not → weren't → уёрнт → болған жоқ / емес еді

Мысал: We weren't late. → Уи уёрнт лейт. → Біз кешіккен жоқпыз.

have not → haven't → хэвэнт → жоқ / істеп қойған жоқ

Мысал: I haven't finished. → Ай хэвэнт финишт. → Мен әлі аяқтаған жоқпын.

has not → hasn't → хэзэнт → жоқ / істеп қойған жоқ

Мысал: She hasn't arrived. → Ши хэзэнт эрайвд. → Ол әлі келген жоқ.

had not → hadn't → хэдэнт → істемеген еді / болмаған еді

Мысал: He hadn't eaten. → Хи хэдэнт итэн. → Ол тамақ ішпеген еді.

do not → don't → доунт → істемеу / емес

Мысал: I don't know. → Ай доунт ноу. → Мен білмеймін.

does not → doesn't → дазэнт → істемейді / білмейді

Мысал: He doesn't know. → Хи дазэнт ноу. → Ол білмейді.

did not → didn't → дидэнт → істемеді / болған жоқ

Мысал: I didn't see him. → Ай дидэнт си хим. → Мен оны көрмедім.

8- Басқа қысқарған формалар

cannot → can't → кэнт → істей алмау / мүмкін емес

could not → couldn't → кудэнт → істей алмады / мүмкін болмады

should not → shouldn't → шудэнт → істемеу керек

would not → wouldn't → вудэнт → істемес еді / қаламас еді

must not → mustn't → масэнт → істеуге болмайды

will not → won't → уоунт → істемейді / істемейтін болады

Мысал: I won't go. → Ай уоунт гоу. → Мен бармаймын.

9- Маңызды ескерту

Бұл қысқарған формалар әдетте сөзжасамдық жұрнақтар (Suffixes) болып саналмайды. Олар екі немесе одан да көп сөздің бірігуі арқылы жасалып, апостроф (apostrophe) арқылы жазылады.

Мысалдар:

I + will → I'll

You + have → You've

He + is → He's

They + are → They're

Do + not → Don't

Can + not → Can't

Сондықтан дұрыс атауы — Contractions = қысқарған формалар, ал Suffixes = жұрнақтар.