ARAPÇA DİLBİLGİSİ

1- ARAP ALFABESİ

NOT: Bir harfin, kelimenin veya ifadenin dilde nasıl telaffuz edildiğini öğrenmek için metni kopyalayıp Google Çeviri'ye yapıştırmayı ve nasıl telaffuz edildiğini dinlemek üzere ses düğmesine tıklamayı deneyin.

Arapça, İngilizce ve diğer dillerde olduğu gibi soldan sağa değil, sağdan sola yazılır.

Harflerin telaffuzunu öğrenmek için video. Video için @muslimah4lifee hesabına teşekkürler.

**أ، ب، ت، ث، ج، ح، خ، د، ذ، ر، ز، س، ش، ص، ض، ط، ظ، ع، غ، ف، ق، ك، ل، م، ن، ه، و، ي**

أ: Elif (aa sesini verir)

ب: Baa (b sesini verir)

ت: Taa (t sesini verir)

ث: Saa (yılanın çıkardığı sese benzer bir ses verir)

ج: Cim (c sesini verir)

ح: Ha (h sesini verir, ancak nefes alıyormuşsunuz gibi çıkar)

خ: Haa (hırıltılı h sesini verir)

د: Dal (d sesini verir)

ذ: Zal (peltek z sesini verir)

ر: Ra (r sesini verir)

ز: Zey (z sesini verir)

س: Sin (s sesini verir)

ش: Şin (ş sesini verir)

ص: Sad (s sesini verir, ancak normal s sesinden daha kalın çıkar)

ض: Dad (kalın ve peltek bir d sesi verir)

ط: Tı (t sesini verir, ancak boğuluyormuşsunuz gibi çıkar)

ظ: Zı (kalın ve peltek bir z sesi verir)

ع: Ayn (a sesine benzer bir ses verir, ancak bir şey boğazınıza takılmış gibi çıkar)

غ: Ğayn (boğulmakta olan birinin çıkardığı sese benzer bir ses verir)

ف: Fe (f sesini verir)

ق: Kaf (k sesini verir, ancak boğazdan çıkarılır)

ك: Kef (k sesini verir)

ل: Lam (l sesini verir)

م: Mim (m sesini verir)

ن: Nun (n sesini verir)

ه: He (h sesini verir)

و: Vav (kelimenin sonunda veya ortasında olduğunda u sesini, başında olduğunda ise vu sesini verir)

ي: Ya (y sesini verir)

Birçok harfin görünümü, kelimenin içindeki konumuna göre değişir.

(Kelimelerin başındaki harfler, solda gösterilen harflerle aynıdır.)

نشيد ن

باب ب

جمل ج

حمل ح

سند س

شامي ش

نام ن

يلعب ي

هرب ه

مرض م

عين ع

غبي غ

خمر خ

لمع ل

كرم ك

قلق ق

فتح ف

ثمار ث

يسر ي

صلاة ص

ضلال ض

طالب ط

ظلل ظ

(Kelimelerin ortasındaki harfler, solda gösterilen harflerle aynıdır.)

نشيد ش

جمل م

سند ن

لها ه

يلعب ع

مليك ي

ملل ل

مفتح ف

مقنع ق

نسيت س

يغلب غ

مخبز خ

مجمل ج

محمل ح

مخبز ب

مخترع ت

يضل ض

مصعد ص

مطلب ط

مظلم ظ

مكرم ك

معين ع

Bir harf kelimenin son harfi olduğunda normal biçimini kullanırız.

ه harfi kelimenin sonunda kendine özgü bir biçime sahiptir.

نشيد د

مريض ض

له ه

Bazı harfler, kelimenin neresinde olurlarsa olsunlar her zaman normal biçimlerini korurlar.

Bu harflerden sonra gelen harf, baştaki harf biçimini kullanır.

Bu harfler şunlardır: ر ز و ؤ ا أ د ذ

رأس

موز

دابة

دلع

Arapçada hemze adı verilen ek bir harf vardır: ء. Bu harf gırtlaktan çıkarılan kısa bir kesinti sesi oluşturur. Bazen elif harfinin üzerinde bulunabilir; örneğin: أ. Elifin ikinci bir biçimi daha vardır: ى. Bazı kelimelerde ilk biçim olan ا yerine bu biçim kullanılır. Bu biçimde de hemze bulunabilir: ئ. Hemze, و harfinin üzerinde de yer alabilir. Bu şekilde görünür: ؤ

بئر ئ

لؤلؤ ؤ

أَ: 'a (kelimenin başındaysa) / a' (kelimenin ortasında veya sonundaysa)

أُ: 'o (kelimenin başındaysa) / o' (kelimenin ortasında veya sonundaysa)

إ: 'e (kelimenin başındaysa) / e' (kelimenin ortasında veya sonundaysa)

اِ: İ

اُ: O

Bir harften önce şu harflerden biri geliyorsa: ر ز و ؤ ا د ذ, son biçim yerine harfin bağımsız biçimini kullanırız (bağlamı görmek için bağlantıya tıklayın; endişelenmeyin, virüs değil).

2- HAREKELER

Hareke, bir harfin üstünde, altında veya çevresinde bulunan ve harfi değiştiren bir işarettir; özellikle sesini değiştirir:

تَ تُ تِ

تً تٌ تٍ

Bu hareke َ, a sesini verir (ب [b] → بَ [ba]). Buna fetha denir. Bir kelimede fetha tenvini varsa, kelime ة ile bitmediği sürece harekeli harften sonra elif harfini ekleriz.

Bu hareke ُ, o sesini verir (ب [b] → بُ [bo]). Buna damme denir.

Bu hareke ِ, e sesini verir (ب [b] → بِ [be]). Buna kesra denir.

Bu hareke ً, an sesini verir (ب [b] → بً [ban]). Buna fetha tenvini denir.

Bu hareke ٌ, on sesini verir (ب [b] → بٌ [bon]). Buna damme tenvini denir.

Bu hareke ٍ, en sesini verir (ب [b] → بٍ [ben]). Buna kesra tenvini denir.

Bu harekelerin birçok kuralı ve kullanım alanı vardır. Kelimelerdeki harflerin çoğunun üstünde veya altında bulunurlar. Ancak diğer derslerde, gerekli olmadıkça bunları eklemeyeceğim; çünkü çok üşeniyorum.

2- KELİME DİZİLİŞİ

1 Temel S + F S + F أنا أنام. 'anaa 'anāmp. Ben uyurum.

2 Doğrudan nesne S + F + DN S + F + DN أنا أقرأ الكتاب. 'anaa 'aqraʾo al-kitaaba

3 Dolaylı nesne S + F + لـ + DNes + DN S + F + li- + DNes + DN أنا أعطيه كتابًا. 'anaa uʿṭīhi kitaaban

4 Yararlanıcı S + F + لـ + Kişi + DN S + F + li- + Kişi + DN أنا أشتري له كتابًا. 'anaa 'ashtaree laho kitaaban

5 Dolaylı nesne zamiri S + F + DNes-zamiri + DN S + F + DNes-zamiri + DN أنا أعطيه كتابًا. 'anaa uʿṭīhi kitaaban

6 Sıfat İ + S İ + S هذا الكتاب كبير. hadhaa al-kitaabo kabeeron

7 Zarf S + F + Z S + F + Z هو يقرأ بسرعة. hoowa yaqraʾo besorʿaten

8 Doğrudan nesne + zarf S + F + DN + Z S + F + DN + Z أنا أقرأ هذا الكتاب بسرعة. 'anaa 'aqraʾo hādhaa al-kitaaba besorʿaten

9 Zaman S + Zaman + F S + Zaman + F أنا أعمل اليوم. 'anaa 'amalo al-yaowma

10 Yer S + F + في + Yer S + F + fī + Yer هو يعيش هناك. hoowa yaʿeesho honaaka

11 Edat öbeği İ + في/على + Konum İ + fī/ʿalā + Konum الكتاب على الطاولة. al-kitaabo ʿalaa aṭ-ṭāwilate

12 Doğrudan nesne + konum S + F + DN + في/على + Konum S + F + DN + fī/ʿalā + Konum أضع الكتاب على الطاولة. 'aḍaʿo al-kitaaba ʿalaa aṭ-ṭāwilate

13 Belirleyici + isim Bel + İ Bel + İ هذا الكتاب جديد. hadhaa al-kitaabo jadeedon

14 Belirleyici + sıfat + isim Bel + İ + Sıf Bel + İ + Sıf هذا الكتاب الكبير جديد. hadhaa al-kitaabo al-kabeero jadeedon

15 Sayı + isim Sayı + İ Sayı + İ كتابان جديدان. kitaabaane jadeedaani

16 Bağlaç Cümle + و + Cümle Cümle + wa + Cümle أنا أقرأ الكتاب، وهو يكتب رسالة. 'ana aqraʾo al-kitaaba, wa-hoowa yaktubo risaalatan

17 Bağlaç + sıralama Cümle + ثم + Cümle Cümle + thumma + Cümle أنا أقرأ الكتاب، ثم هو يكتب رسالة. 'anaa aqraʾo al-kitaaba, thumma hoowa yaktubo risaalatan

18 Şimdiki zaman edilgeni DN + يُـ + F DN + yu- + F يُقرأ الكتاب. yuqraʾo al-kitaabo

19 Edilgen + yapan DN + يُـ + F + مِن قِبَل + Yapan DN + yu- + F + men qebal + Yapan يُقرأ الكتاب من قِبَلِه. yoqraʾo al-kitaabo men qebalehe

20 Edilgen + dolaylı nesne DN + يُعطى + لـ + DNes DN + yuʿṭā + li- + DNes يُعطى الكتاب له. yoʿṭaa al-kitaabu laho

21 Edilgen + dolaylı nesne + yapan DN + Edilgen F + لـ + DNes + مِن قِبَل + Yapan DN + Edilgen F + li- + DNes + min qibal + Yapan يُعطى الكتاب للطالب من قِبَلِ المعلم. yoʿṭaa al-kitaabu liṭ-ṭaalibi men qebale al-moʿallime

22 Edilgen + zaman DN + Zaman + Edilgen F DN + Zaman + Edilgen F يُقرأ الكتاب اليوم. yuqraʾu al-kitābu al-yawma

23 Edilgen + konum DN + Edilgen F + في/على + Konum DN + Edilgen F + fī/ʿalā + Konum وُضع الكتاب على الطاولة. woḍeʿa al-kitaabo ʿalaa aṭ-ṭāwilate

24 Edilgen + yapan + zaman DN + Zaman + Edilgen F + مِن قِبَل + Yapan DN + Zaman + Edilgen F + min qibal + Yapan يُقرأ الكتاب اليوم من قِبَلِه. yoqraʾo al-kitaabo al-yawma men qebalehe

25 Edilgen + dolaylı nesne + yapan + zaman DN + Zaman + Edilgen F + لـ + DNes + مِن قِبَل + Yapan DN + Zaman + Edilgen F + li- + DNes + min qibal + Yapan أُعطي الكتاب اليوم للطالب من قِبَلِ المعلم. 'oṭiya al-kitaabo al-yaoowma liṭ-ṭālibe men qebale al-moʿallime

26 Görülen geçmiş zamanda edilgen DN + Edilgen geçmiş F DN + Edilgen geçmiş F قُرئ الكتاب. qoreʾa al-kitaabo

27 Görülen geçmiş + yapan DN + Edilgen geçmiş F + مِن قِبَل + Yapan DN + Edilgen geçmiş F + min qibal + Yapan قُرئ الكتاب من قِبَلِه. quriʾa al-kitābu min qibalihi

28 Gelecek zamanda edilgen DN + سـ + Edilgen F DN + sa- + Edilgen F سيُقرأ الكتاب. sa-yuqraʾu al-kitābu

29 Gelecek zamanda edilgen + yapan DN + سـ + Edilgen F + مِن قِبَل + Yapan DN + sa- + Edilgen F + min qibal + Yapan سيُقرأ الكتاب من قِبَلِه. sa-yuqraʾu al-kitābu min qibalihi

30 Kiplik bildiren edilgen يجب أن + Edilgen F yajibu an + Edilgen F يجب أن يُقرأ الكتاب. yajibu an yuqraʾa al-kitābu

31 Olumsuz S + لا + F S + lā + F أنا لا أقرأ هذا الكتاب. anā lā aqraʾu hādhā al-kitāba

32 Edilgen olumsuz DN + لا + Edilgen F DN + lā + Edilgen F الكتاب لا يُقرأ. al-kitābu lā yuqraʾu

33 Evet/hayır sorusu هل + S + F + DN hal + S + F + DN? هل تقرأ هذا الكتاب؟ hal taqraʾu hādhā al-kitāba?

34 Edilgen soru هل + DN + Edilgen F؟ hal + DN + Edilgen F? هل يُقرأ الكتاب؟ hal yuqraʾu al-kitāba?

35 Eylemi yapanı soran soru مَن + F + DN؟ man + F + DN? من يقرأ الكتاب؟ man yaqraʾu al-kitāba?

36 Dolaylı nesne sorusu S + F + لـ + مَن + DN؟ S + F + li- + man + DN? لمن تعطي هذا الكتاب؟ liman tuʿṭī hādhā al-kitāba?

37 Emir Emir F + DN Emir F + DN اقرأ هذا الكتاب! iqraʾ hadhaa al-kitaaba!

38 Emir + dolaylı nesne Emir F + لـ + DNes + DN Emir F + li- + DNes + DN أعطه هذا الكتاب! aʿṭihi hadhaa al-kitaaba!

39 Edilgen emir يجب أن + Edilgen F yajibu an + Edilgen F يجب أن يُقرأ الكتاب. yajibo 'an yoqraʾa al-kitaabo

40 Mastar أن + F 'an + F أن أقرأ الكتاب 'an 'aqraʾa al-kitaaba

41 Mastar + doğrudan nesne أن + F + DN 'an + F + DN أن أقرأ هذا الكتاب 'an 'aqraʾa hadhaa al-kitaaba

42 Edilgen mastar أن + Edilgen F 'an + Edilgen F أن يُقرأ الكتاب 'an yoqraʾa al-kitaabo

43 Amaç S + لـِـ + F S + li- + F آكل لألعب. aakolo le-'alʿaba

44 İlgi cümleciği İlgi cümleciği + الذي/التي + İsim İlgi cümleciği + alladhī/allatī + İsim الكتاب الذي قرأته ممتع. al-kitaabo alladhee qaraʾtoho momtiʿon

45 Edilgen ilgi cümleciği İsim + الذي + Edilgen cümle İsim + alladhī + Edilgen cümle الكتاب الذي قُرئ ممتع. al-kitaabo alladhee qoreʾa momtiʿon

46 Koşul إذا + Cümle، فـ + Cümle idhā + Cümle, fa- + Cümle إذا كان لدي وقت، فسأقرأ. idhaa kaaana ladayya waqton, fa-sa-'aqraʾo

47 Koşul + edilgen إذا + DN + Edilgen F، فـ + Cümle idhā + DN + Edilgen F, fa- + Cümle إذا قُرئ هذا الكتاب، فسيتعلم شيئًا. 'edhaa qoreʾa hadhaa al-kitaabo, fa-sa-yataʿallamo shayʾan

48 Dolaylı anlatım S + قال + إنّ + Cümle S + qāla + inna + Cümle قال إنه يقرأ الكتاب. qaala 'ennaho yaqraʾo al-kitaaba

49 Dolaylı soru S + سأل + Kişi + هل + Cümle S + saʾala + Kişi + hal + Cümle سألني هل أقرأ الكتاب. saʾalanee hal 'aqraʾo al-kitaaba

50 Dolaylı emir S + طلب من + Kişi + أن + F S + ṭalaba men + Kişi + 'an + F طلب مني أن أقرأ الكتاب. ṭalaba mennee 'an 'aqraʾa al-kitaaba

ZARFLAR:

1 Tarz Zarfı fiilden / doğrudan nesneden sonra S + F + DN + Z أنا أقرأ الكتاب بسرعة. Akra'u el-kitābe bisur'atin. Kitabı hızlıca okurum.

2 Yer Zarfı fiilden / doğrudan nesneden sonra S + F + DN + Yer أنا أقرأ الكتاب في المنزل. Akra'u el-kitābe fī el-menzili. Kitabı evde okurum.

3 Zaman Zarfı cümlenin başında / sonunda S + F + DN + Zaman قرأت الكتاب بالأمس. Kara'tu el-kitābe bil-emsi. Kitabı dün okudum.

4 Sıklık Zarfı genellikle ana fiilden önce S + Z + F + DN أنا غالبًا أقرأ الكتب. Ene ğāliben akra'u el-kütübe. Kitapları sık sık okurum.

5 Sıklık Zarfı + olmak fiili يكون fiilinden sonra S + olmak + Z + Sıf هو دائمًا سعيد. Hüve dā'imen sa'īdün. O her zaman mutludur.

6 Sıklık Zarfı + yardımcı fiil ilk yardımcı fiilden sonra S + YF + Z + F أنا لم أرَ قط ذلك. Ene lem era kattu zālike. Bunu hiç görmedim.

7 Derece Zarfı sıfattan / zarftan önce S + F + Z + Sıf/Z إنّه جيد جدًا. İnnehu ceyyidün cidden. Çok iyi.

8 Derece Zarfı + fiil fiilden önce S + Z + F + DN أنا أحب ذلك حقًا. Ene uhibbü zālike hakkan. Bunu gerçekten seviyorum.

9 Cümle Zarfı cümlenin başında / ortasında / sonunda Z + Cümle لحسن الحظ، فزت. Li-husni el-hazzi, füz'tu. Neyse ki kazandım.

10 Yorum Zarfı genellikle cümlenin başında Z + Cümle بصراحة، لا أعرف. Bi-sarāhatin, lā a'rifu. Açıkçası bilmiyorum.

11 Bağlayıcı Zarf cümlenin başında / ortasında Cümle + Z + Cümle كنت متعبًا؛ ومع ذلك، عملت. Küntü mut'aben; ve ma'a zālike, amiltu. Yorgundum; ancak yine de çalıştım.

12 Yön Zarfı fiilden / doğrudan nesneden sonra S + F + Yön ذهبت إلى الخارج. Zehebtu ile'l-hārici. Dışarı çıktım.

13 Belirli sıklık cümlenin başında / sonunda Zaman ifadesi + Cümle أذهب إلى هناك كل يوم. Ezhebu ilā hunāke külle yevmin. Oraya her gün giderim.

14 Süre Zarfı genellikle cümlenin sonunda S + F + DN + Süre درست لمدة ساعتين. Derestu li-müddeti sā'ateyni. İki saat boyunca ders çalıştım.

15 Amaç Zarfı genellikle cümlenin sonunda Cümle + Amaç ذهبت إلى هناك لكي أدرس. Zehebtu ilā hunāke li-key edruse. Oraya ders çalışmak için gittim.

DOLAYLI NESNE:

İsim biçiminde dolaylı nesne S + F + DNes + DN أُعطي الطالبَ كتابًا. U'tī et-tālibi kitābin.

لِـ ile dolaylı nesne S + F + لِـ [li] + DNes + DN أشتري للطالبِ كتابًا. Eşterī li't-tālibi kitābin (belirli olduğunda iki ل kullanırız).

Dolaylı nesne zamiri S + F + DNes eki + DN أُعطيه كتابًا. U'tīhi kitāben.

لِـ ile zamirli dolaylı nesne S + F + لِـ + zamir + DN أشتري له كتابًا. Eşterī lehu kitābin.

TAMLAYAN DURUMU (GENİTİF):

Edat sonrasında Edat + Tamlayan في البيتِ Fee el-beyti Evde / evin içinde

İzafet İ + Tamlayan كتابُ الطالبِ Kitābü et-tālibi Öğrencinin kitabı (tamlayan isimde kesra harekesini kullanırız).

Belirsiz izafet İ + Tamlayan كتابُ طالبٍ Kitābü tālibin Bir öğrencinin kitabı

İyelik eki İ + ek كتابه Kitābuhu Onun kitabı

BAĞIMSIZ İYELİK:

لِـ + iyelik zamiri eki

Türkçe karşılığı Arapça Okunuşu

benim لي lee

senin (erkek) لكَ leke

senin (kadın) لكِ leki

onun (erkek) له lehu

onun (kadın) لها lehā

bizim لنا lenā

sizin (çoğul) لكم leküm

onların لهم lehüm

Kitap benim. الكتاب لي. el-kitābü lī

Kitap senin. الكتاب لكَ. el-kitābü leke

Kitap onun. الكتاب له. el-kitābü lehu

Kitap onun. الكتاب لها. el-kitābü lehā

Kitap bizim. الكتاب لنا. el-kitābü lenā

Kitap onların. الكتاب لهم. el-kitābü lehum

Kitap bir erkek içindir. الكتابُ لرجلٌ el-kitābü li-raculin

Kitap o erkek içindir. الكتابُ للرجلُ el-kitābü li'r-raculi

GİDECEKTİ / YAPMAYI DÜŞÜNÜYORDU:

1. Yapacaktı / yapmayı amaçlıyordu

Yapı

S + كان + أن + F

Türkçe Arapça Okunuşu

Gitmeye gidiyordum. كُنتُ سَأذهبُ. Küntü se-ezhebu

Sen gidecektin. (erkek) كُنتَ سَتَذهبُ. Künte setezehebu

Sen gidecektin. (kadın) كُنتِ سَتَذهبين. Künti setezhebīne

O gidecekti. (erkek) كَانَ سَيَذهبُ. Kāne seyezhebu

O gidecekti. (kadın) كَانَت سَتَذهبُ. Kānet setezhebu

Biz gidecektik. كُنا سَنَذهبُ. Künnā senezhebu

Onlar gideceklerdi. كَانوا سَيَذهبون. Kānū seyezhebūne

“Yapacaktı / gidecekti” anlamı için en doğal kalıp aslında şudur:

كان + سـ + şimdiki zaman fiili

Örneğin:

كان سيذهب.

Kāne seyezhebu

= O gidecekti.

كان = idi

سـ = gelecek zaman / -ecek, -acak

يذهب = o gider

Birlikte: “O gidecekti.”

2. Tam “gidecekti” tablosu

Kişi Yapı Arapça Okunuşu Türkçe

Ben كَانَ + سَـ + F كنتُ سأذهب Küntü se-ezhebu Gidecektim.

Sen (erkek) كَانَ + سَـ + F كنتَ ستذهب Künte setezehebu Gidecektin.

Sen (kadın) كَانَ + سَـ + F كنتِ ستذهبين Künti setezhebīne Gidecektin.

O (erkek) كَانَ + سَـ + F كان سيذهب Kāne seyezhebu Gidecekti.

O (kadın) كَانَ + سَـ + F كانت ستذهب Kānet setezhebu Gidecekti.

Biz كَانَ + سَـ + F كنا سنذهب Künnā senezhebu Gidecektik.

Siz (çoğul) كَانَ + سَـ + F كنتم ستذهبون Küntüm setezhebūne Gidecektiniz.

Onlar (erkek) كَانَ + سَـ + F كانوا سيذهبون Kānū seyezhebūne Gideceklerdi.

Onlar (kadın) كَانَ + سَـ + F كنّ سيذهبن Künne seyezhebne Gideceklerdi.

سَـ yerine سَوفَ [sevfe] de kullanabiliriz.

3. “Gitmeyi planlıyordu”

“Gitmeyi planlıyordu” anlamını daha güçlü ifade etmek için Arapçada şu yapı kullanılabilir:

كَانَ يخطط لـِ + mastar

Ya da daha doğal biçimde:

كَانَ يُخططُ أن + fiil

Örnek:

كُنتُ أخطط لِلذهابِ.

Küntü uhatṭiṭu li'z-zehābi

= Gitmeyi planlıyordum.

كنتُ = ben ... idim

أخطط = planlıyorum / plan yapıyorum

للذهاب = gitmek için

4. “Gitmeye niyetliydi”

كان ينوي أن + fiil kalıbı da kullanılabilir.

كنتُ أنوي أن أذهب.

Küntü envī en ezhebe

= Gitmeye niyetliydim.

Kalıp:

S + كان + ينوي + أن + F

Türkçe Arapça Okunuşu

Gitmeye niyetliydim. كنتُ أنوي أن أذهب. Küntü envī en ezhebe

Gitmeye niyetliydi. (erkek) كان ينوي أن يذهب. Kāne yenvī en yezhebe

Gitmeye niyetliydi. (kadın) كانت تنوي أن تذهب. Kānet tenvī en tezhebe

5. “Tam gitmek üzereydi”

Dikkat: “Gidecekti” ifadesi bazen “tam gitmek üzereydi” anlamına da gelebilir.

Arapçada yaygın olarak şu kalıp kullanılır:

كان على وشك أن + F

كنتُ على وشك أن أذهب.

Küntü alā veşki en ezhebe

= Tam gitmek üzereydim.

Bu, sıradan bir plan veya niyet bildiriminden farklıdır:

Türkçe Arapça Okunuşu

Gidecektim. كنتُ سأذهب. Küntü se-ezhebu

Gitmeyi planlıyordum. كنتُ أخطط للذهاب. Küntü uhatṭiṭu li'z-zehābi

Gitmeye niyetliydim. كنتُ أنوي أن أذهب. Küntü envī en ezhebe

Tam gitmek üzereydim. كنتُ على وشك أن أذهب. Küntü alā veşki en ezhebe

3- ZAMİRLER

هوَ Hüve O (erkek)

هيَ Hiye O (kadın)

هما/هُما Hümā İkisi / onlar (iki kişi)

هُم Hüm Onlar (ikiden fazla erkek)

هن/هُن Hünne Onlar (ikiden fazla kadın)

أنتَ Ente Sen (erkek)

أنتِ Enti Sen (kadın)

أنتُما/أنتَما/أنتا Entümā/Entemā/Entā Siz ikiniz

نَحنُ Nahnu Biz

أنتُم Entüm Siz (ikiden fazla erkek)

أنتن/أنتُن Entünne/Entün Siz (ikiden fazla kadın)

Ayrıca hafif bir sesle ilişkilendirilen şeyler için dişil zamirleri kullanırız (هن hariç; onun yerine هم kullanırız). Kalın bir sesle ilişkilendirilen şeyler içinse eril zamirleri kullanırız.

4- FİİLLER

Zamire ve kişi sayısına göre fiilin başına bir ön ek, sonuna ise bir son ek ekleriz:

أَلعب (Ben) [El'ab]

يَلعب (Erkek / kalın sesle ilişkilendirilen şey) [Yel'ab]

تَلعب (Sen / kadın / ince sesle ilişkilendirilen şey) [Tel'ab]

تَلعبي/تَلعبينَ (Sen [tekil kadın]) [Tel'abī/Tel'abīne]

نَلعب (Biz) Başka bir biçim [Nel'ab]

يَلعبونَ/يَلعبوا (Onlar [ikiden fazla isim]) [Yel'abūne/Yel'abū]

تَلعبونَ/تَلعبوا (Siz [ikiden fazla isim]) [Tel'abūne/Tel'abū]

يَلعبانِ/يَلعبا (Onlar [yalnızca iki isim])

تَلعبانِ/تَلعبا (Siz [yalnızca iki isim])

تَلعبانِ/تَلعبا (Siz [yalnızca iki dişil isim])

(Aşağıdaki ekler genellikle eylemin yapıldığı şeyi veya eylemi yapan ismi belirtir. Bunlar az önce bahsettiğim diğer zamir eklerinden sonra gelir.)

أَلعبهُ (Onu [erkek / kalın sesle ilişkilendirilen şey]) [El'abu]

أَلعبها (Onu [kadın / ince sesle ilişkilendirilen şey]) [El'abahā]

يَلعبهُم (Onları [erkek]) [Yel'abühüm]

تَلعبهُن/تَلعبهن (Onları [kadın]) [Tel'abühün]

تَلعبهُما/تَلعبهما (Onları [iki isim]) [Tel'abühümā]

نَلعبكُما/تَلعبكما (Sizi [iki isim]) (Son iki harf bazen eylemin gerçekleştiği ismi değil, eylemi yapan ismi belirtebilir.)

تَلعبكَ (Seni) (Bu ek yalnızca eylemin yapıldığı ismi belirtir; eylemi yapan ismi belirtmez.)

يَلعبني (Beni) (Bu ek yalnızca eylemin yapıldığı ismi belirtir.)

يَلعبكُم (Sizi [eril çoğul]) (Son harf bazen eylemin yapıldığı ismi değil, eylemi yapan ismi belirtebilir.)

يَلعبكُن/يَلعبكن (Sizi [dişil çoğul]) (Son harf bazen eylemin yapıldığı ismi değil, eylemi yapan ismi belirtebilir.)

يَلعبنا (Bizi) (Bu ek, eylemi yapan ismi değil, yalnızca eylemin yapıldığı ismi belirtir.)

الأولاد يَأكلونَكُم/يَأكلوكُم (Çocuklar sizi yer [eril çoğul])

“لعبنا” kelimesi (oynadık / o bizi oynadı [geçmiş zaman]) eylemin yapıldığı ismi veya eylemi yapan ismi belirtebilir.

لَعَبناهُ Onunla oynadık (erkek)

لَعَبناها Onunla oynadık (kadın)

vb.

الولد لَعَبَنا (Çocuk bizimle oynadı.)

Bir fiil emir kipinde ا [i] ile başlamıyorsa يُ/تُ/أُ... vb. ön ekleri kullanırız [Yu/Tu/'u]. Ancak kelime ت ile başlıyorsa ya/ta... vb. biçimleri kullanırız.

5- CANSIZ VARLIKLAR

Bir şeyi tanımlayan kelimenin sonuna ة harfini ekleriz.

وردَة

متحولَة

Bir isim, sonuna -ة [-a] eklenerek dişil hâle gelir. Kelimede bu harf varsa, öncesindeki harfin üzerine fetha koyarız. Bu harfin üzerinde bir hareke varsa veya ardından edatsız bir nesne geliyorsa ة, -t olarak telaffuz edilir. Ardından bir harf geldiğinde ise ة yerine ت yazarız.

Sıfatlar da aynı kurala uyar.

6- SIFATLAR VE İSİMLER

İki tür sıfat vardır:

Düzenli sıfatlar: İkiden fazla ismi nitelendirdiklerinde ونَ- veya ينَ- ile biterler. Yalnızca iki ismi nitelendirdiklerinde انِ- veya ينِ- ile biterler (ينِ- eki eklenmeden önceki harfin üzerine fetha koyarız). İkiden fazla dişil kişiyi nitelendirdiklerinde ise ين- ile biterler; ancak aynı zamanda ikinci şahıs zamirlerine de gönderme yapmaları gerekir (you, yours gibi ikinci şahıs zamirleri).

Düzenli sıfatlar, ikiden fazla dişil kişiyi veya ikiden fazla şeyi nitelendirdiklerinde ات- ile biterler. Yalnızca iki dişil kişiyi veya iki şeyi nitelendirdiklerinde تانِ- veya تَينِ- ile biterler (تَينِ- eki eklenmeden önceki harfin üzerine fetha koyarız). Bazı sıfatlar اء- ile biter. Bazen, ancak her zaman değil, bir sıfatın son harfinden önce ي harfi varsa ikiden fazla ismi nitelendirmesi için ي harfini kaldırırız. Bazı sıfatlarda ise yalnızca tekil biçimde ilk harften sonra elif (ا) bulunur.

Düzensiz sıfatlar: Çoğul olduklarında farklı biçimlerde değişen sıfatlardır.

Akılda tutman gereken bir şey var: Bir şeyi veya tek bir dişil kişiyi niteleyen her sıfatın sonunda ة harfi bulunur.

Ancak bu kural yalnızca düzenli sıfatlar için geçerlidir; düzensiz sıfatlar için geçerli değildir.

İsimlerin de sıfatlarla aynı işlevleri vardır. Ancak bazı isimlerde ikiden fazla erkeği veya ikiden fazla şeyi belirtmek için kelimenin ortasında ا (elif) harfi bulunur. Bazılarında ise son harften önce -ئ- harfi vardır; fakat bu harf yalnızca kelimenin ortasında -لا- harfleri bulunduğunda eklenir (tekil ve çoğul biçimlerde). ئ harfini eklemeden önce ة harfini kaldırmamız gerekir; çünkü ة kelimenin tekil olduğunu belirtir ve kelimenin ikiden fazla erkeği veya ikiden fazla şeyi belirtmesini isteriz. Bir fiilden, sıfattan veya başka bir kelime türünden isim türetmek için daha önce bahsedilen elifi de kullanırız. Elif kelimenin ortasında bulunmalıdır. Ayrıca kelimeyi fiil, sıfat vb. yapan harfleri kaldırıp sonuna ة eklememiz gerekir. Tekil bir isim ة ile bitiyorsa ve bu harften önce ي bulunuyorsa (fiil veya sıfattan türetilmiş bir isimden değil, sıradan bir tekil isimden söz ediyorum), çoğul yapmak için ة ve ي harflerini kaldırıp yerlerine ى koyarız. Bazı çoğul isimlerde son harften önce و bulunur. Kelimede zaten و varsa, ؤ harfini ekleyip و harfinden önce koyarız. Bir ismin ortasında -ائ- harfleri varsa ikiden fazla ismi belirtmek için bu harfleri -لائ- ile değiştiririz. Bir ismin ortasında, son harften önce olmayacak şekilde elif varsa, onu çoğul yapmak için eliften önce ل ekleriz veya bazı isimlerde eliften önce و ekleriz. Bazı çoğul isimlerde son harften önce -ائ- bulunabilir ve bu durumda ائ harflerinden önce iki harf yer alır. Bazı isimler, fiil zamanını belirten ön eki, zamirle ilgili zaman ön eklerini ve kelimeyi sıfat yapan harfleri kaldırıp -ال ön ekini ekleyerek bir sıfat veya fiilden türetilebilir. Birçok nötr isim, hemze taşıyan elif (أ) ile başlar ve ismin son harfinden önce hemzesiz elif (ا) bulunur; isimde ة eki varsa bu ek kaldırılır.

DÜZENSİZ ÇOĞUL KALIPLARI:

أَفْعَال efʿâl — قَلَم → أَقْلَام kalem → aklâm. Üç ünsüzlü birçok isimde çok yaygındır; özellikle فَعَل / فَعْل türündeki isimlerde görülür.

أَفْعِلَة efʿile — طَعَام → أَطْعِمَة taʿâm → atʿime. Bazı isimlerde yaygındır; özellikle kısa veya ortasında zayıf harf bulunan bazı isimlerde ve yerleşik çoğul biçimlerinde görülür.

أَفْعُل efʿul — نَفْس → أَنْفُس nefs → enfus. Geleneksel azlık çoğulu kalıplarından biridir; ayrıca bazı isimlerin yerleşik çoğul biçimi olarak da kullanılır.

فِعْلَة fiʿle — فَتًى → فِتْيَة fetâ → fitye. Geleneksel azlık çoğulu kalıbıdır ve özellikle insanları belirten bazı isimlerde kullanılır.

فُعُل fuʿul — كِتَاب → كُتُب kitâb → kütüb. Kırık çoğul kalıplarından biridir ve uygun yapıya sahip birçok isimde çok yaygındır.

فُعَل fuʿal — غُرْفَة → غُرَف gurfe → guraf. Bazı dişil isimlerde yaygındır; özellikle uygun iç yapıya sahip ve ـة ile biten isimlerde görülür.

فِعَال fiʿâl — رَجُل → رِجَال racül → ricâl. Üç ünsüzlü birçok isimde, özellikle bazı insan isimlerinde ve sıfatlarda çok yaygındır.

فُعُول fuʿûl — بَيْت → بُيُوت beyt → büyût. Uygun ünsüz ve ünlü yapısına sahip üç ünsüzlü birçok isimde çok yaygındır.

فُعَلَاء fuʿalâ — فَقِير → فُقَرَاء fakîr → fukarâ. İnsanları tanımlayan isim ve sıfatlarda özellikle yaygındır; bilhassa فَعِيل kalıbındaki bazı sıfatlarda görülür.

أَفْعِلَاء efʿilâ — صَدِيق → أَصْدِقَاء sadîk → asdikâ. Bazı insan isimlerinde ve sıfatlarında yaygındır; özellikle ـيّ veya ـيل türü yapılarla biten bazı kelimelerde görülür.

فَعَلَة feʿale — كَاتِب → كَتَبَة kâtib → ketebe. Bazı işi yapan kişileri veya meslekleri belirten isimlerde, özellikle etken ortaç biçimlerinin bazılarında kullanılır.

فَوَاعِل fevâʿil — حَامِل → حَوَامِل hâmiil → hevâmil. Bazı etken ortaçlarda yaygındır; özellikle dişil isimlerde ve فَاعِل kalıbındaki bazı isimlerde görülür.

فَعَائِل feʿâil — رِسَالَة → رَسَائِل risâle → resâil. Bazı dişil isimlerde çok yaygındır; özellikle فَعِيلَة / فَعَالَة ailelerine uygun isimlerde görülür.

مَفَاعِل mefâʿil — مَكْتَب → مَكَاتِب mekteb → mekâtib. Dört veya daha fazla ünsüzlü isimlerde çok yaygındır; özellikle مَـ ile başlayan yer adları ve türetilmiş isimlerde görülür.

مَفَاعِيل mefâʿîl — مِفْتَاح → مَفَاتِيح miftâh → mefâtîh. Bazı araç-gereç isimlerinde ve daha uzun isimlerde yaygındır; özellikle مِفْعَال kalıbındaki isimlerde görülür.

فَعَالِل feʿâlil — دِرْهَم → دَرَاهِم dirhem → derâhim. Özellikle dört ünsüzlü birçok isimde ve dört ünsüzlü kırık çoğul kalıbı gerektiren diğer isimlerde kullanılır.

فَعَالِيل feʿâlîl — عُصْفُور → عَصَافِير ʿusfûr → ʿasâfîr. Bazı dört ünsüzlü isimlerde yaygındır; özellikle uzun ünlüler veya zayıf harf yapıları içeren isimlerde görülür.

تَفَاعِل tefâʿil — تَجْرِبَة → تَجَارِب tecribe → tecârib. Bazı türetilmiş isimlerde, özellikle تَـ ile başlayan isimlerde yaygındır.

تَفَاعِيل tefâʿîl — تَفْصِيل → تَفَاصِيل tefsîl → tefâsîl. Bazı fiil isimlerinde ve soyut isimlerde yaygındır; özellikle تَـ ile başlayan uzun isimlerde görülür.

SIFATLARDA KULLANILAN KALIPLAR:

1. أَفْعَال efʿâl — كَبِير kebîr — كِبَار kibâr — kibâr. Bazı sıfatlarda, özellikle üç ünsüzlü yaygın sıfatlarda kullanılır.

2. أَفْعِلَة efʿile — شَدِيد şedîd — أَشِدَّة eşidde — eşidde. Bazı sıfatlarda, özellikle yerleşik çoğul biçimlerinde kullanılır.

3. أَفْعُل efʿul — أَخْضَر ahdar — خُضْر hudr — hudr. Bazı sıfatlarda, özellikle renkleri ve fiziksel özellikleri belirten sıfatlarda kullanılır.

4. فِعَال fiʿâl — كَبِير kebîr — كِبَار kibâr — kibâr. Sıfatlarda çok yaygın bir kırık çoğul kalıbıdır.

5. فُعُول fuʿûl — صَبُور sabûr — صُبُر subur — subur. Bazı sıfatlarda, özellikle yoğunluk veya nitelik bildiren sıfatlarda kullanılır.

6. فُعَلَاء fuʿalâ — فَقِير fakîr — فُقَرَاء fukarâ — fukarâ. İnsanları tanımlayan sıfatlarda, özellikle فَعِيل kalıbındaki bazı sıfatlarda çok yaygındır.

7. أَفْعِلَاء efʿilâ — صَدِيق sadîk — أَصْدِقَاء asdikâ — asdikâ. Uygun yapıya sahip bazı insan sıfatlarında ve isimlerinde kullanılır.

8. فِعْلَة fiʿle — شَابّ şâbb — شَبَاب şebâb — şebâb. Çoğul biçimi zamanla yerleşmiş bazı sıfatlarda veya sıfat olarak kullanılan isimlerde görülür.

9. فَوَاعِل fevâʿil — حَامِل hâmiil — حَوَامِل hevâmil — hevâmil. Bazı فَاعِل kalıbındaki sıfatlarda ve ortaçlarda, özellikle dişil isimlerde kullanılır.

10. فَعَائِل feʿâil — جَمِيلَة cemîle — جَمَائِل cemâil — cemâil. Bazı dişil sıfat ve isim oluşumlarında kullanılır.

11. فَعَلَة feʿale — كَاتِب kâtib — كَتَبَة ketebe — ketebe. İnsanları veya yaptıkları işi belirten bazı sıfat ve isimlerde kullanılır.

12. فَعَالِل feʿâlil — أَحْمَر ahmer — حُمُر humur — humur. Bazı renk ve fiziksel özellik sıfatlarında görülür; kullanımı büyük ölçüde belirli kelimelerle sınırlıdır.

13. فُعْل fuʿl — أَحْمَر ahmer — حُمْر humr — humr. Renklerde ve fiziksel özellikleri belirten sıfatlarda kullanılır.

14. فُعْلَان fuʿlân — عَطْشَان atşân — عِطَاش ʿitâş — ʿitâş. Durum veya hâl bildiren bazı sıfatlarda kullanılır.

15. فِعَال fiʿâl — مَرِيض marîd — مَرْضَى mardâ — mardâ. Bazı sıfatların sözlüksel olarak yerleşmiş kırık çoğullarında görülür.

16. فَعْلَى feʿlâ — مَرِيض marîd — مَرْضَى mardâ — mardâ. Özellikle durum bildiren bazı sıfatlarda görülür.

17. فُعْلَى fuʿlâ — كَبِير kebîr — كُبْرَى kübrâ — kübrâ. Bu biçim çoğunlukla dişil tekildir, sıradan bir çoğul değildir; ancak çoğula benzeyebildiği için önemlidir.

18. أَفْعَل → فُعْل efʿal → fuʿl — أَخْضَر ahdar — خُضْر hudr — hudr. Renklerde ve bazı fiziksel özellik sıfatlarında kullanılır.

19. أَفْعَل → فِعْلَان efʿal → fiʿlân — أَسْمَر esmer — سُمْرَان sumrân — sumrân. Bazı renk sıfatlarında kullanılır; bu biçimler belirli kelimelerde yerleşmiştir.

20. أَفْعَل → فُعْلَان efʿal → fuʿlân — أَحْمَر ahmer — حُمْرَان humrân — humrân. Bazı renk sıfatlarının belirli kullanımlarında görülür.

Bazı çoğul isimlerde, yukarıda belirtilen harflerden biri eklenirken أ harfi de bulunur.

Bir isme ي- eki eklenerek o isimden bir sıfat oluşturulabilir; bu ek Türkçedeki “-sel/-sal” veya “-lı/-li” gibi anlamlar verebilir.

7- FİİL ZAMANLARI

أنا أَكل — Ben yemek yiyorum / Ben yemek yerim (أكل → a’kol)

أنا أَكَلت — Ben yemek yedim

أنا سَوفَ أَكل — Ben yemek yiyeceğim (أكل → a’kol)

هوَ يَأكل — O yemek yer / O yemek yiyor (erkek)

هوَ أَكَلَ — O yemek yedi (أكل → akal)

هوَ سَوفَ يَأكل — O yemek yiyecek (erkek) (يأكل → ya’kol)

هيَ تَأكل — O yemek yer / O yemek yiyor (dişil)

هيَ أكَلَت — O yemek yedi (dişil)

هيَ سَوفَ تَأكل — O yemek yiyecek (dişil)

أنتَ تَأكل — Sen yemek yersin (erkek)

أنتَ أَكَلتُ — Sen yemek yedin (erkek)

أنتَ سَوفَ تَأكل — Sen yemek yiyeceksin (erkek)

أنتِ تأكل / أنتِ تأكلين / أنتِ تأكلي — Sen yemek yersin (dişil)

أنتِ أكَلتِ / أنتِ أَكَلت — Sen yemek yedin (dişil)

أنتِ سَوفَ تَأكل / أنتِ سَوفَ تأكلي / أنتِ سَوفَ تَأكلين — Sen yemek yiyeceksin (dişil)

أنتُم تَأكلون / أنتُم تَأكل / أنتُم تَأكلوا — Siz yemek yersiniz (ikiden fazla erkek)

أنتُم أَكَلتوا — Siz yemek yediniz (ikiden fazla erkek)

أنتُم سَوفَ تَأكلونَ — Siz yemek yiyeceksiniz (ikiden fazla erkek)

أنتُن/أنتن تَأكلون/تَأكلوا — Siz yemek yersiniz (ikiden fazla dişil kişi)

أنتُن/أنتن أكَلتوا — Siz yemek yediniz (ikiden fazla dişil kişi)

أنتُن/أنتن سَوفَ تَأكلون/تَأكلوا — Siz yemek yiyeceksiniz (ikiden fazla dişil kişi)

أنتُما/أنتَما تَأكلان/تَأكلا — Siz yemek yersiniz (iki kişi)

أنتُما/أنتَما أَكَلتا — Siz yemek yediniz (iki kişi)

أنتُما/أنتَما سَوفَ تَأكلان/تأكلا — Siz yemek yiyeceksiniz (iki kişi)

هُم يَأكلون/تَأكلوا — Onlar yemek yiyor / yemek yer

هُم أَكَلوا — Onlar yemek yedi

هُم سَوفَ يَأكلون/يَأكلوا — Onlar yemek yiyecek

نَحنُ نَأكل — Biz yemek yeriz / yemek yiyoruz

نَحنُ أَكَلنا — Biz yemek yedik

نَحنُ سَوفَ نَأكل — Biz yemek yiyeceğiz

هُما يَأكلانِ/يأكلا — Onlar yemek yer / yemek yiyor (iki erkek)

هُما/هما أَكَلا — Onlar yemek yedi (iki erkek)

هُما/هما سوف يَأكلانِ/يَأكلا — Onlar yemek yiyecek (iki erkek)

هُما/هما يَأكلن — Onlar yemek yer / yemek yiyor (iki dişil kişi)

هُما/هما أَكَلُن/أَكَلن — Onlar yemek yedi (iki dişil kişi)

هُما/هما سَوفَ يَأكلن — Onlar yemek yiyecek (iki dişil kişi)

Fiil elif harfiyle başlamıyorsa:

أنا أَلعب — Ben oynarım / oynuyorum

أنا سَوفَ أَلعب — Ben oynayacağım

هوَ يَلعب — O oynar / oynuyor (erkek)

هيَ تَلعب — O oynar / oynuyor (dişil)

لَعَبَ la’aba — O oynadı (erkek)

لَعَبَت la’abat — O oynadı (dişil)

لَعَبتُ la’abtu — Ben oynadım

لَعَبتَ la’abta — Sen oynadın (erkek)

لَعَبتِ la’abti — Sen oynadın (dişil)

لَعَبوا la’abû — Onlar oynadı (ikiden fazla kişi)

لَعَبتوا la’abtû — Siz oynadınız (ikiden fazla kişi)

لَعَبَما/لَعَبا la’abamâ/la’abâ — Onlar oynadı (iki kişi)

لَعَبتا/لَعَبتَما/لَعَبتٌما la’abtâ/la’abtamâ/la’abtumâ — Siz oynadınız (iki kişi)

لَعَبُم la’abum — Onlar oynadı (ikiden fazla erkek)

لَعَبُن/لَعَبن la’abun/la’abin — Onlar oynadı (ikiden fazla dişil kişi)

لَعَبتُم la’abtum — Siz oynadınız (ikiden fazla erkek)

لَعَبتن/لَعَبتُن la’abtin/la’abtun — Siz oynadınız (ikiden fazla dişil kişi)

لَعَبنا la’abnâ — Biz oynadık

“Olmak” fiili: كَانَ

كَانَ يَلعب — O oynuyordu

Bir fiil dört harfliyse geçmiş zaman oluşturmak için ا ön ekini ekler ve son harften önceki harfe fetha koyarız. Fiilde zaten elif varsa, elif ön ekini eklemeden yalnızca fetha koyarız:

استمَع — O dinledi

استمعَت — O dinledi (dişil)

هاجَمَ — O saldırdı (erkek)

هاجَمَت — O saldırdı (dişil)

Bazı fiillerde, fiilin şahıs ön ekinden sonra ت harfi bulunabilir ve son harften önceki harfin üzerine fetha konur. Ancak bu zorunlu değildir; fiil ت olmadan da kullanılabilir:

تتمارَس — O egzersiz yapıyor (dişil)

تمارَس — O egzersiz yaptı (erkek)

vb.

Bir fiil ي, و, ا veya ى harfiyle bitiyorsa geçmiş zaman oluşturmak için şimdiki zaman ön ekini kaldırır ve yalnızca erkek tekil biçiminde ي harfini ى ile değiştiririz. Dişil biçimde ي harfini kaldırırız:

يصلي → صَلَى/صَلَت/صَلَيت

صلى — O dua etti (erkek; fetha eklemeyiz)

صلت — O dua etti (dişil)

صليت — Ben/Sen dua ettim/ettin

Çoğulda ى harfini kaldırıp yerine çoğul ekini koyarız.

يصلانِ

يصلونَ

يصلوا

Bir fiil, birden fazla kişinin birbirine karşı yaptığı bir eylemi ifade ediyorsa fiilin zaman ön ekinden sonra ت harfini ve ayrıca elif harfini ekleriz:

يَتَضارَب — Birbirine vurur

تَضارَبَ — Birbirine vurdu (eril geçmiş zaman)

تَضارَبت — Birbirine vurdu (dişil geçmiş zaman)

تَضارَب — Birbirine vur! (emir)

الولد تَضارَب مع اخوه — Çocuk erkek kardeşiyle birbirine vurdu.

الرجل تَناقَش مع اخوه — Adam erkek kardeşiyle tartıştı/konuştu.

Bir fiilin son harfinden önce و bulunuyorsa geçmiş zaman yapmak için و harfini ا ile değiştiririz:

يَقول — O söyler (erkek)

َقَال — O söyledi (erkek)

Bir fiil ى harfiyle bitiyorsa ve ona zamir eki eklemek istiyorsak ى harfini ا ile değiştiririz:

يرى — Görür

يراك — Seni görür

Geri kalan yapı aynıdır.

كَانَ kâne — O vardı/idi (erkek)

كَانَت kânet — O vardı/idi (dişil)

كُنتُ kuntu — Ben vardım/idim

كُنتَ kunta — Sen vardın/idin (erkek)

كُنتِ kunti — Sen vardın/idin (dişil)

كَانوا kânû — Onlar vardı/idi

كَانا/كَانُما/كَانَما kânâ/kânûmâ/kânâmâ — Onlar vardı/idi (iki kişi)

كُنتوا kuntû — Siz vardınız/idiniz (ikiden fazla kişi)

كُنتا/كُنتُما/كُنتَما kuntâ/kuntumâ/kuntamâ — Siz vardınız/idiniz (iki kişi)

كَانُم kânûm — Onlar vardı/idi (ikiden fazla erkek)

كَانن/كَانُن kânin/kânun — Onlar vardı/idi (ikiden fazla dişil kişi)

كُنتُم kuntum — Siz vardınız/idiniz (ikiden fazla erkek)

كُنتن/كُنتُن kuntin/kuntun — Siz vardınız/idiniz (ikiden fazla dişil kişi)

كُنا/كُنَنا kunâ/kunânâ — Biz vardık/idik

مشَيتُ — Ben yürüdüm

مشَت — O yürüdü (dişil)

مشَيتَ — Sen yürüdün (erkek)

مشَيتِ — Sen yürüdün (dişil)

vb.

لَيسَت leysat — O değil/değildir (dişil)

لَستَ lesta — Sen değilsin (erkek)

لَستِ lesti — Sen değilsin (dişil)

لَيسَ leysa — O değil/değildir (erkek)

لَيسوا leysû — Onlar değil/değildir (çoğul)

لَسنا lesnâ — Biz değiliz

لَستُم lestum — Siz değilsiniz (ikiden fazla erkek)

لَستُن lestun — Siz değilsiniz (ikiden fazla dişil kişi)

لَستُما lestumâ — Siz değilsiniz (iki kişi)

vb. (كَانَ fiiline benzer şekilde çekimlenir)

Ünlü içeren geçmiş zaman fiilleri:

قَالَ kâle — O söyledi (erkek)

قَالَت kâlet — O söyledi (dişil)

قلتُ kultu — Ben söyledim (Bu geçmiş zaman fiili, şimdiki zaman fiiliyle aynı harekelere sahiptir ve ona benzer şekilde çekimlenir.)

قلتَ kulte — Sen söyledin (erkek; önceki fiille aynı yapı)

قلتِ kulte — Sen söyledin (dişil)

قَالوا kâlû — Onlar söyledi

قَالا kâlâ — Onlar söyledi (iki kişi)

قلتوا kultû — Siz söylediniz (ikiden fazla kişi)

قلتا kultâ — Siz söylediniz (iki kişi)

قلنا kulnâ — Biz söyledik

Ünlüyle biten geçmiş zaman fiilleri:

مَشَى meşâ — O yürüdü (erkek)

مَشَت meşet — O yürüdü (dişil)

مَشَيتُ meşeytu — Ben yürüdüm

مَشَيتَ meşeyte — Sen yürüdün (erkek)

مَشَيتِ meşeyti — Sen yürüdün (dişil)

مَشوا meşû — Onlar yürüdü

مَشا/مَشُما/مَشَما meşâ/meşumâ/meşamâ — Onlar yürüdü (iki kişi)

مَشَيتوا meşeytû — Siz yürüdünüz (ikiden fazla kişi)

مَشَيتا/مَشَيتُما/مَشَيتَما meşeytâ/meşeytumâ/meşeytamâ — Siz yürüdünüz (iki kişi)

مَشَينا meşeynâ — Biz yürüdük

مَشُم meşum — Onlar yürüdü (ikiden fazla erkek)

مَشن/مَشُن meşin/meşun — Onlar yürüdü (ikiden fazla dişil kişi)

مَشَيتُم meşeytum — Siz yürüdünüz (ikiden fazla erkek)

مَشَيتن/مَشَيتُن meşeytin/meşeytun — Siz yürüdünüz (ikiden fazla dişil kişi)

Bazı fiillerde, fiilin şahıs ön ekinden sonra ت harfi bulunabilir ve son harften önceki harfin üzerine fetha konur. Ancak bu zorunlu değildir; fiil ت olmadan da kullanılabilir:

تتمارَس — O egzersiz yapıyor (dişil)

تمارَس — O egzersiz yaptı (erkek)

vb.

Bir fiil ي, و, ا veya ى harfiyle bitiyorsa geçmiş zaman oluşturmak için şimdiki zaman ön ekini kaldırır ve yalnızca erkek tekil biçiminde ي harfini ى ile değiştiririz. Dişil biçimde ي harfini kaldırırız:

يصلي → صلى/صلت/صليت

صَلَى — O dua etti (erkek; fetha eklemeyiz)

صَلَت — O dua etti (dişil)

صَلَيت — Ben/Sen dua ettim/ettin

Çoğulda ى harfini kaldırıp yerine çoğul ekini koyarız.

يُصلان

يُصلونَ

يُصلوا

Bir fiil, birden fazla kişinin birbirine karşı yaptığı bir eylemi ifade ediyorsa fiilin zaman ön ekinden sonra ت harfini ve ayrıca elif harfini ekleriz:

يَتضارَب — Birbirine vurur

تَضارَب — Birbirine vurdu (eril geçmiş zaman)

تَضارَبت — Birbirine vurdu (dişil geçmiş zaman)

تَضارَب — Birbirine vur! (emir)

الولد تضارَب مع اخوه — Çocuk erkek kardeşiyle birbirine vurdu.

الرجل تناقَش مع اخوه — Adam erkek kardeşiyle tartıştı/konuştu.

Bir fiilin son harfinden önce و bulunuyorsa geçmiş zaman yapmak için و harfini ا ile değiştiririz:

يقول — O söyler (erkek)

َقال — O söyledi (erkek)

Bir fiil ى harfiyle bitiyorsa ve ona zamir eki eklemek istiyorsak ى harfini ا ile değiştiririz:

يرى — Görür

يراك — Seni görür

تَأكلنهن — Onlar onları yer (ikiden fazla dişil kişi)

تَأكلوهن — Siz onları yersiniz (ikiden fazla dişil kişi)

يَأكلونَك — Onlar seni yer (yalın hâlde kullanılır; iki veya ikiden fazla kişi için kullanılır)

يَأكلوك — Onlar seni yer (ismin -i hâlinde veya cezm durumunda kullanılır; iki veya ikiden fazla kişi için kullanılır)

Aynı yapı diğer zamir ekleri için de geçerlidir.

َقال — O söyledi (erkek)

ُقلت — Ben söyledim

قلتَ — Sen söyledin (tekil erkek)

قلتِ — Sen söyledin (tekil dişil)

قالت — O söyledi (dişil)

---

مشى — O yürüdü (erkek)

مشت — O yürüdü (dişil)

مشيت — Ben yürüdüm / Sen yürüdün

Fiil zamanlarını oluşturmak için genellikle fiilin kökünü bilmek gerekir:

كَانَ kâne — O vardı/idi (erkek)

كَانَت kânet — O vardı/idi (dişil)

كُنتُ kuntu — Ben vardım/idim

كُنتَ kunta — Sen vardın/idin (erkek)

كُنتِ kunti — Sen vardın/idin (dişil)

كَانوا kânû — Onlar vardı/idi

كَانا/كَانُما/كَانَما kânâ/kânûmâ/kânâmâ — Onlar vardı/idi (iki kişi)

كُنتوا kuntû — Siz vardınız/idiniz (ikiden fazla kişi)

كُنتا/كُنتُما/كُنتَما kuntâ/kuntumâ/kuntamâ — Siz vardınız/idiniz (iki kişi)

كَانُم kânûm — Onlar vardı/idi (ikiden fazla erkek)

كَانن/كَانُن kânin/kânun — Onlar vardı/idi (ikiden fazla dişil kişi)

كُنتُم kuntum — Siz vardınız/idiniz (ikiden fazla erkek)

كُنتن/كُنتُن kuntin/kuntun — Siz vardınız/idiniz (ikiden fazla dişil kişi)

كُنا/كُنَنا kunâ/kunânâ — Biz vardık/idik

مَشَيتُ — Ben yürüdüm

مَشَت — O yürüdü (dişil)

مَشَيتَ — Sen yürüdün (erkek)

مَشَيتِ — Sen yürüdün (dişil)

vb.

Bir fiilin son harfinden önceki harfinde zaten fetha varsa, geçmiş zaman biçiminde bu harekeyi koruyabilir veya daha resmî bir kullanım için kesra ile değiştirebiliriz:

كسَرَ — Kırdı

كسِرَ — Kırdı (daha resmî)

Bir fiilde iki ünlü varsa, onu ünlüsü olmayan bir fiil gibi ele alırız.

Bir fiilde bir ünlü varsa, birden fazla ünlüsü bulunmadığı sürece bu ünlü kaldırılabilir.

(Şimdiki zaman) → (Geçmiş zaman)

يأكل ya’kul → أكل a’kala — Son harften önceki harfi “a” sesiyle değiştirir ve hareke nedeniyle “-a” ekleriz.

يلعب yel’ab → لعب le’aba — Harekeden dolayı “-a” ekleriz.

Yektub → ketebe — İlk harften ve üçüncü harften sonra “a” sesi ekler, hareke nedeniyle kelimenin sonuna “-a” getiririz.

تأكل → ta’kul

Zamanları doğru oluşturabilmek için Arap alfabesini öğrenmek önerilir; alternatif olarak fiilleri ezberleyebilirsiniz. İlk seçenek daha iyidir.

Bir fiilin son harfinden önceki harfin altında kesra varsa geçmiş zaman oluşturmak için وَ [ve-] ön ekini ekleriz. Emir kipi oluşturmak içinse yalnızca şimdiki zaman ön ekini kaldırırız. ÖNEMLİ: Her emir fiilinde son harfin üzerinde sükûn bulunur.

وَعَدَ vaʿade — يَعِدُ yaʿidu — عِدْ ʿid — Söz vermek

وَجَدَ vecede — يَجِدُ yecidu — جِدْ cid — Bulmak

وَصَفَ vasafa — يَصِفُ yasifu — صِفْ sif — Tanımlamak

وَقَفَ vakafa — يَقِفُ yakifu — قِفْ kif — Durmak / durdurmak

وَزَنَ vezene — يَزِنُ yezinu — زِنْ zin — Tartmak

Bazı fiillerde geçmiş zaman oluşturmak için أ kullanılabilir:

نَقَظَ nakadha → أنقَظَ ankadha

Bir fiil üç harften uzunsa yalnızca son harfe ve ondan önceki harfe fetha ekleriz:

استمتع istamti’ → استمتَعَ istamta’a

استمع istami’ → استمَعَ istama’a

البنتُ استمَعَت لَلقرانِ — El-bintu istama’at lil-kur’ân — Kız Kur’an’ı dinledi.

يَسمَع yesma’ → يُسَّمع yossami’ — Ona dinletir / dinlemesine yardımcı olur.

يَلعَب yel’ab → يُلَّعب yolla’ib — Ona oynatır / oynamasına yardımcı olur.

يَركُض yerkud → يُرَّكض yorrakid — Onu koşturur / koşmasına yardımcı olur.

يَجد yecid → يُجّد yocid — Bulmasını sağlar / bulmasına yardımcı olur.

Bir fiilin ilk harfinde fetha varsa veya ilk harften sonra elif bulunuyorsa يُ-/تُ-/أُ (yu-/tu-/u-) ön eklerini kullanırız: يُهاجم — yuhâcim.

8- MÜKEMMEL ZAMAN (PERFECT TENSE)

لَقَد كان — “olmuştu / olmuş bulunuyordu”

لَقَد — “olmuştu / olmuş”

لَقَد أصبح — “olmuş / hâline gelmiş”

ُلَقَد لَعِبت — Oynadım.

أصبح fiilinde zamire bağlı olarak fiil zaman eki kullanırız.

9- İYELİK ZAMİRLERİ

كتابي — Benim kitabım

كتابك — Senin kitabın

كتابنا — Bizim kitabımız

كتابه — Onun kitabı (erkek) / onun kitabı (ağır sesle okunur)

كتابها — Onun kitabı (dişil) / onun kitabı (hafif sesle okunur)

كتابهُم — Onların kitabı (erkekler)

كتابهُن — Onların kitabı (dişil kişiler)

كتابهُما — İki kişinin kitabı

كتابكما — İkinizin kitabı

كتابكُم — Sizin kitabınız (ikiden fazla erkek)

كتابكن — Sizin kitabınız (ikiden fazla dişil kişi)

كتاب أحمدٍ — Ahmed’in kitabı

ٍكتاب شخص — Bir kişinin kitabı. İyeliği belirtilen ismin son harfine kesra harekesi ekleriz. Ancak isim bir kişinin özel adıysa bu harekeyi eklemeyiz. İsim ا, و veya ي ile bitiyorsa kesra vardır, fakat yazıda eklenmez.

كتاب صديقي — Arkadaşımın kitabı

ِكتاب الرجل — Adamın kitabı

كتاب هَذا الرجلِ — Bu adamın kitabı

هَذا لي — Bu benimki.

هَذا له — Bu onunki (erkek).

هَذا لهم — Bu onlarınki.

TAMLAYAN DURUMU: İyeliği belirtilen isim, belirsiz olsa bile tenvin yerine normal bir harekeyle biter. Belirli olduğunda başına ال- eklemeyiz. İyeliği belirten kelime belirliyse sonunda kesra [-e], belirsizse kesra tenvini [-en] bulunur. Bu kural özel isimler için de geçerlidir:

كتابُ رجلٍ kitâbu raculin — Bir adamın kitabı

كتابُ الرجلِ kitâbu er-raculi — Adamın kitabı

Tamlayan ي veya ا harfiyle bitiyorsa hareke görünmez ve telaffuz edilmez:

كتابُ القاضي kitâbu el-kâdî — Hâkimin kitabı

SON HAREKE: Bir kelime elif harfiyle bitiyorsa son hareke görünmez ve telaffuz edilmez:

الدينا جيدةٌ ed-dünyâ ceyyidetun — Dünya güzeldir.

SONU ي İLE BİTEN İSİM: Bir isim ي harfiyle bittiğinde farklı hâl kuralları uygulanır:

Yalın hâl / belirtme hâli: Normal isimle aynı kurala sahiptir: قاضيُ/قاضيَ kâdiyu/kâdiya.

Tamlayan hâli / edat sonrası: Harekesi görünmez ve telaffuz edilmez: قاضي kâdî.

BELİRSİZ:

Yalın hâl / tamlayan hâli / edat sonrası: ي harfini kaldırır ve son hâle gelen harfe kesra tenvini ekleriz: قاضٍ kâdin.

Belirtme hâli: Elif ekler ve önceki harfin üzerine fetha tenvini koyarız: قاضيًا kâdiyen.

(Zamir eki) ل

Bir tamlama öbeğinde sıfat varsa öbeğin sonuna gelir:

كتابُ الرجلِ السعيدُ kitâbu er-raculi es-saîdu — Adamın mutlu kitabı

كتابُ الرجلِ السعيدَ kitâbu er-raculi es-saîde — Mutlu adamın kitabı

10- HAVE / HAS (SAHİP OLMAK)

Have / had — لَدَي

أنا لَدَي — Ben sahibim / bende var

هيَ لَدَيها — O sahip (dişil) / onda var

هوَ لَدَيهِ — O sahip (erkek) / onda var

هما لَدَيهُما — Onlarda var (iki erkek)

لَدَيهما — Onlarda var (iki dişil kişi)

هُم لَدَيهُم/لهُم — Onlarda var (ikiden fazla erkek)

هن لَدَيهن/لِهن — Onlarda var (ikiden fazla dişil kişi)

نَحنُ لَدَينا — Bizde var

أنتَ لَدَيكَ — Sende var (erkek)

أنتِ لَدَيكِ — Sende var (dişil)

أنتم لَدَيكُم — Sizde var (ikiden fazla erkek)

أنتن لَدَيكُن/لَدَيكن — Sizde var (ikiden fazla dişil kişi)

أنتما لَدَيَكُما — İkinizde var (iki erkek)

أنتما لَدَيَكما — İkinizde var (iki dişil kişi)

لَيسَ لَدَي [leysa ledey] — Bende yok. Olumsuz sahiplik ifadesinde لَدَي ile birlikte ليس [leysa] kullanılır.

“Vardı / sahiptim” ifadesinin geçmişi: كَانَ لَدَي kâne ledey

11- BELİRLİ TANIMLIK: “THE”

Bir kelimenin başına ال- ön ekini ekleyerek İngilizcedeki “the” anlamını veririz.

الشخض — Kişi

للشخص — Kişi için

Belirli tanımlıktan sonra aşağıdaki harflerden biri gelirse ل harfi okunmaz:

ت ث د ذ ر ز س ش ص ض ط ظ ل ن

ت — تاء التُّفَّاح — at-tuffâh

ث — ثاء الثَّوْب — es-sevb

د — دال الدَّرْس — ed-ders

12- EDİLGEN ÇATI

Arapçada edilgen cümle kurmanın üç yolu vardır.

“Kek onun tarafından yenir”:

1- Eylemi yapan kişiyi belirten bir ön ek ve bir son ek ekleriz:

الكعكة يأكله الرجل — Kek adam tarafından yenir.

2- Eylemi yapan kişiyi belirten bir ön ek ekler, eylemden etkilenen şeyi belirten bir son ek kullanırız:

الكعكة يأكلها الرجل — Kek adam tarafından yenir.

3- Edilgen fiilin başına م harfini ekler ve kelimenin son harfinden önce و harfini koyarız:

الكعكة مأكولة من الرجل — Kek adam tarafından yenir.

Bazı fiiller edilgen biçimdeyken و harfini almaz:

البيت مبني — Ev inşa edilmiştir.

4- Fiilin başına ن harfini ekleriz.

يضرَب — Vurur.

الولد يَنَضَرب — Çocuk dayak yiyor. (Uzun süre devam eden bir eylem için kullanılır.)

الولد انضَرَب — Çocuk dayak yiyor. (Yalnızca şu anda gerçekleşen bir eylem için kullanılır.)

الولد انضرَب — Çocuk dayak yedi.

الولد كَانَ يَنضَرب — Çocuk dayak yiyordu.

الولد يَنضَرب — Çocuk dayak yiyor.

الولد لقد انضَرَب — Çocuk dayak yemiştir. (Yalnızca o anda gerçekleşen eylem için kullanılır.)

الولد لقد يَنضَرب — Çocuk dayak yemiştir. (Eylem devam ediyorsa kullanılır.)

الولد لقد يَنضَرب — Çocuk bir süredir dayak yemekteydi.

الولد لقد كان انضرَب — Çocuk dayak yemişti.

الولد لقد كان يَنضَرب — Çocuk dayak yemiştir. (Eylem devam ediyorsa kullanılır.)

الولد لقد كان يَنضَرب — Çocuk bir süredir dayak yemekteydi.

الولد سوف يَنضَرب — Çocuk dayak yiyecek.

الولد لقد سوف يَنضَرب — Çocuk dayak yemiş olacak.

الولد كان سوف يَنضَرب — Çocuk dayak yiyecekti.

الولد لقد كان سوف يَنضَرب — Çocuk dayak yiyecekti (perfect zaman yapısıyla).

كُن مَضروب / مَضروباً — Dövül!

!انضَرب — Dövül!

البنت تَنضَرب — Kız dayak yiyor.

يَضرَب yadrab — يَنضَرب yandharib

يَأكُل ya’kol — يَنأَكل yan’akil

!انضرب (Dövül!) ifadesinin telaffuzu: [indhareb!]

انضرَب (Dayak yedi) ifadesinin telaffuzu: [indharab]

Harfin üzerine bir hareke ekleriz.

Az sayıda edilgen fiilde, edilgen fiil şimdiki zamandaysa ve dişil bir kişiye veya hafif sesle okunan bir şeye gönderme yapıyorsa ن ön eki yerine iki ت harfi kullanılabilir. Kelimenin yalın mı yoksa belirtme hâlinde mi olduğunu bilmek için kelimeleri ezberlemek gerekir. Ancak bu kullanım zorunlu değildir:

تتاكل

5- Aynı kelime, farklı harekelerle

ضُرِب — Vuruluyor / vurulur. (Yalnızca o anda gerçekleşen eylem için kullanılır.)

يُضرَب — Vuruluyor / vurulur. (Eylem uzun süre devam ediyorsa kullanılır.)

يُضرَب — Dövülüyor.

ضُرِب — Dövüldü.

كَانَ يُضرَب — Dövülüyordu.

لَقَد ضُرب — Dövülmüş. (Eylem yalnızca o anda gerçekleşiyorsa kullanılır.)

لَقَد يُضرَب — Dövülmüş. (Eylem devam ediyorsa kullanılır.)

لَقَد يُضرَب — Bir süredir dövülmekteydi.

لَقَد كَانَ يُضرَب — Bir süredir dövülmekteydi.

سَوفَ يُضرَب — Dövülecek.

لَقدَ سَوفَ يُضرَب — Dövülmüş olacak.

كَانَ سَوفَ يُضرَب — Dövülecekti.

لَقَد كَانَ سَوفَ يُضرَب — Dövülecekti (perfect zaman yapısıyla).

EDİLGEN FİİL ZAMANLARI:

مَبني — İnşa edilmiş / inşa edilir.

كَانَ مَبني — İnşa edilmişti.

يُصبح مَبني — İnşa edilmiş hâle gelir.

اصبح مَبني — İnşa edilmiş hâle geldi.

يَكون مَبني — İnşa ediliyor.

كَانَ يَكون مَبني — İnşa ediliyordu.

لَقَد كَانَ مَبني — İnşa edilmişti / inşa edilmiş bulunuyordu.

لَقَد كَانَ يَكون مَبني — Bir süredir inşa edilmekteydi.

سَوفَ يَكون مَبني — İnşa edilecek.

لَقَد سَوفَ يَكون مَبني — İnşa edilmiş olacak.

كَانَ سَوفَ يَكون مَبني — İnşa edilecekti.

لَقَد كَانَ سَوفَ يَكون مَبني — İnşa edilecekti (perfect zaman yapısıyla).

كُن مَبني — İnşa edil!

الكعكة لَقَد كَانَت مَأكولَة — Kek yenmişti.

Yukarıdaki ifadeleri yalnızca edilgen çatıda değil, sıfat ve isimlerle de kullanırız.

الكعكة لَقَد كَانَت تَكون سعيدَة — Kek mutlu olmaktaydı.

الكعكة يَأكلها الرجل — Kek adam tarafından yenir / yeniyor.

الكعكة كَانَ يَأكلها الرجل — Kek adam tarafından yenmişti / yeniyordu.

الكعكة لَقَد يَأكلها الرجل — Kek adam tarafından yenmiştir / yenilmekteydi.

الكعكة لَقَد كَانَ يَأكلها الرجل — Kek adam tarafından yenmiştir / yenilmekteydi.

الكعكة سَوفَ يَأكلها الرجل — Kek adam tarafından yenilecek.

الكعكة كَانَ سَوفَ يَأكلها الرجل — Kek adam tarafından yenilecekti.

الكعكة لَقَد سَوفَ يَأكلها الرجل — Kek adam tarafından yenilmiş olacak.

الكعكة لَقَد كَانَ سَوفَ يَأكلها الرجل — Kek adam tarafından yenilecekti (perfect zaman yapısıyla).

Fiil, eylemi yapan isme gönderme yaptığında da aynı yapı kullanılır.

Edilgen cümlede bir kip sözcüğü varsa edilgen fiilden önce يكون kelimesini ekleriz:

يَجب أن تَكونَ مَأكولة — O yenmeli / yenilmiş olmalı (dişil).

يَجب أن يَكونوا مَأكولين — Onlar yenmeli / yenilmiş olmalı.

يَجب أن تَكونَ لَيسَ مَأكولة — O yenmemeli (dişil).

Bu yazının ilerleyen bölümlerinde Arapçadaki kip sözcüklerini ele alacağız.

يراك تنأكل — O, senin yenildiğini görüyor.

يراك تكون مأكول — O, senin yenilmiş olduğunu görüyor.

اُضرَب — Dövül!

البنت تُضرَب — Kız dövülüyor. (Dişil için ت kullanılır.)

I — فَعَلَ faʿala — فُعِلَ fuʿila — كَتَبَ → كُتِبَ ketebe → kütibe

II — فَعَّلَ faʿʿala — فُعِّلَ fuʿʿila — عَلَّمَ → عُلِّمَ ʿalleme → ʿullime

III — فَاعَلَ fâʿala — فُوعِلَ fûʿile — قَاتَلَ → قُوتِلَ kâtale → kûtile

IV — أَفْعَلَ efʿale — أُفْعِلَ ufʿile — أَكْرَمَ → أُكْرِمَ ekreme → ükrime

V — تَفَعَّلَ tefaʿʿale — تُفُعِّلَ tufuʿʿile — تَعَلَّمَ → تُعُلِّمَ teʿalleme → tuʿullime

VI — تَفَاعَلَ tefâʿale — تُفُوعِلَ tufûʿile — تَقَاتَلَ → تُقُوتِلَ tekâtele → tukûtile

VII — اِنْفَعَلَ infəʿale — اِنْفُعِلَ infuʿile — اِنْكَسَرَ → اِنْكُسِرَ inkesere → inküsire

VIII — اِفْتَعَلَ ifteʿale — اُفْتُعِلَ uftuʿile

IX — اِفْعَلَّ ifʿalle — اُفْعُلَّ ufʿulle — اِحْمَرَّ → اُحْمُرَّ ihmerre → uh-murre

X — اِسْتَفْعَلَ istefʿale — اُسْتُفْعِلَ ustufʿile — اِسْتَخْرَجَ → اُسْتُخْرِجَ istahrece → ustuh-rice

13- MASTARLAR

İsim fiilden türetilmişse:

العَب il’ab — Oyna → اللَعب el-la’b — Oynama / oynamak

انقُش inküş → النَقش en-nakş

Fiil isimden türetilmişse:

امرَح imrah → المَرَح el-merah — Eğlenme

الظُلُم idhlum → الظُلُم ez-zulum

Bir mastar oluşturmanın başka bir yolu:

يَعمل ya’mel → مُعامَلَة muamele

يُجامل yücâmil → مُجامَلَة mücâmele

ألعبُ لِمُجامَلَةَ الأخرينَ — El’abu li-mücâmeleti’l-âharîn — Başkalarıyla alay etmek için oynuyorum. (Kelimesi kelimesine: Diğerleriyle alay etmek için oynuyorum; Arapça cümlede edat bulunmaz.)

Mastar çoğulsa ة [-a] yerine ات [-ât] kullanırız.

Birinin bir eylemi yaptığını anlatmak için başka bir mastar oluşturma yolu, مُ [mu-] ön ekini koymak ve مُ harfinden sonra gelen harften sonra elif eklemektir. Bazen elif eklemeyiz. Kelimede zaten elif varsa bu işlem yapılmaz. Son harften önceki harfin harekesini de kaldırırız.

Mastardan sonra bir nesne geliyorsa belirli tanımlığı kaldırır ve son harften önceki harfin harekesini de kaldırırız: لعب الكرة la’ibu’l-küre — Topla oynama.

Ancak nesnenin önünde bir edat varsa veya mastardan sonra bir edat geliyorsa belirli tanımlığı koruruz.

Mastarı daha resmî duyurmak için بِ- [-bi] ön ekini ekleyebiliriz.

Mastar oluşturmanın başka bir yolu: يعزل ya’zil → تَعزيل ta’zîl. Kelimenin başına تَ ekler ve son harften önce ي harfini koyarız.

Bir başka mastar oluşturma yolu: يَذهب yezheb → ذَهاب zehâb

يَذهب yezheb → ذُهوب zuhûb

أُحبُ الذَهابَ — Uhibbu’z-zehâbe — Gitmeyi seviyorum.

Bir fiil ى harfiyle bitiyorsa mastar oluşturmak için bu harfi ي ile değiştiririz:

تمنى — Diledi

التمني — Dileme

Bazı mastarlarda son harften önce elif bulunur:

احترم — Saygı göstermek (fiil)

احترام/الاحترام — Saygı (isim)

بإحترام — Saygıyla. Kelimenin önünde bir edat varsa elifin altına hemze işareti koyarız; ancak bu yalnızca edat ön ek olarak kullanıldığında geçerlidir.

صديق — Arkadaş

صداقة/الصداقة — Arkadaşlık

يَحتَفل yahtafil → احتفال ihtifâl — Kutlama

يَلعَب yel’ab → العاب il’âb

يَنشَقق yenşakik → انشقاق inşikâk

Bazı mastarlarda son harften önce elif bulunur ve elifin altında hemze de yer alır. Kelimede bir veya daha fazla ünlü varsa elif eklemeden önce bunları kaldırırız:

إيقاف — Durdurma

بِإيقاف — Bir edatla birlikte

ÖNEMLİ: Bir isim veya sıfat, fiilin zaman ön eki ve zaman son eki eklenerek fiile dönüştürülebilir.

مَرح — Eğlence

يَمرح — Eğlenir (fiil)

سجن — Hapishane

يَسجن — Hapse atar (fiil)

حَزين — Üzgün

يَحزن — Üzülür

!اسجنه — Onu hapse at!

14- MASTARLARIN “TO” ANLAMIYLA KULLANIMI

Mastar yapısı oluşturmak için herhangi bir ön ekin önüne ل- ekleyin.

Fiilden sonra geliyorsa ve bir neden belirtmiyorsa ön ek eklemek yerine fiilden sonra أن kelimesini koyarız:

أنا ألعب لِأمرح — Eğlenmek için oynuyorum.

أنا أحب أن ألعب — Oynamayı seviyorum.

لِتَلعب, يَجب أن تمرح — Oynamak için eğlenmen gerekir.

أنا أسمعه يركض — Onun koştuğunu duyuyorum.

أنا أكل لِألعبَ — Oynamak için yemek yiyorum (neden).

أنا أكل لِأن ألعبَ — Oynamak için yemek yiyorum (neden).

أنا أكل لِللعبِ — Oynamak için yemek yiyorum (neden).

أنا أكل لِلعبِ الكرة — Top oynamak için yemek yiyorum (neden).

أنا أكل كَي ألعبَ — Oynamak için yemek yiyorum (neden).

أنا أكل كَي أن ألعبَ — Oynamak için yemek yiyorum (neden).

أنا أكل كَي اللعبَ — Oynamak için yemek yiyorum (neden).

أنا أكل كَي لعبَ الكرة — Top oynamak için yemek yiyorum (neden).

أنا أكل مِن أجلِ أن ألعبَ — Oynamak için yemek yiyorum (neden).

أنا أكل مِن أجلِ اللعبِ — Oynamak için yemek yiyorum (neden).

أنا أكل مِن أجلِ لعبِ الكرة — Top oynamak için yemek yiyorum (neden).

Örnek: أنا أكلُ مِن أجلِ لعبِ الكرةَ — Top oynamak için yemek yiyorum (neden).

لِألعبَ li-el’abe — Eylemi ben yapıyorum: oynamak

لِيَلعبَ li-yel’abe — Eylemi o yapıyor: oynamak

vb.

Edatla kullanılan nesnelerde, ardından başka bir kelime gelmeyen cümlelerde olduğu gibi mastara belirli tanımlık ekleriz.

15- NÂSİH CÜMLE UNSURLARI

Bir ismi tanımlayan cümle yapılarıdır. Bu yapıların iki türü vardır:

Nâsih harfler: Cümlede kullanılan edatlar veya bağlaçlar.

Nâsih fiiller: Cümlede kullanılan fiiller.

Nâsih harfler:

إنَ — “-dır/-dir”

أن/أنَ — “-diğini / ki” (ilgi zamiri veya bağlayıcı)

كَأنَ — Sanki

لَكنَ — Ama / fakat

لَعل — Belki / umulur ki

لَيتَ — Keşke

Cümlede tanımlanan ismin son harfinin üzerinde fetha bulunur. Onu tanımlayan kelimenin son harfinde ise tenvin damme bulunur.

Nâsih fiiller:

كَانَ — İdi

أصبَحَ — Hâline geldi

صَارَ — Oldu / hâline geldi

مازال — Hâlâ

لَيسَ — Değildir

ظَل — Kaldı / sürdürdü

Cümlede tanımlanan ismin son harfinin üzerinde damme bulunur. Onu tanımlayan kelimenin sonuna elif eklenir ve son harfin üzerinde fetha tenvini bulunur.

إنَ الولدَ سعيدٌ — İnne’l-velede saîdun — Çocuk mutludur.

كَانَ الولدُ سعيداً — Kâne’l-veledu saîden — Çocuk mutluydu.

الولدُ سعيدٌ — El-veledu saîdun — Çocuk mutludur.

الولدُ اختباراً لِرجلٍ — El-veledu ihtibâran li-raculin — Çocuk bir adam için bir sınavdır.

الولدُ اختباراً لِلرجلِ — El-veledu ihtibâran li’r-raculi — Çocuk adam için bir sınavdır.

إنَ الولدَ اختبارٌ لِرجلٍ — İnne’l-velede ihtibârun li-raculin — Çocuk bir adam için bir sınavdır.

إنَ الولدَ اختبارٌ لِلرجلِ — İnne’l-velede ihtibârun li’r-raculi — Çocuk adam için bir sınavdır.

إنكَ سعيدٌ — İnneke saîdun — Sen mutlusun.

إن ولدً اختبارٌ لِرجلٍ — İnne veleden ihtibârun li’r-raculi — Bir çocuk bir adam için bir sınavdır. Tanımlanan isim belirsizse (yani başında ال veya İngilizcedeki “the” yoksa) normal hareke yerine tenvin kullanırız. Tenvin fetha ise elif eklemeyip tenvini doğrudan son harfin üzerine koyarız.

16- SIFATLAR

Kış çok soğuktur:

1- Nitelenen isme gönderme yapan bir ek ekleyin:

الشتاءُ بردُهُ شديدٌ (Kışın soğuğu şiddetlidir)

الشتاءُ: Kış

بردُهُ: Onun soğuğu

شديدٌ: Şiddetli

2- Normal bir cümle:

الشتاء بارد جدا (Kış çok soğuktur)

الشتاء: Kış

بارد: Soğuk

جدًا: Çok

Bir sıfat bulunduğunda, kendisinden önce gelen isme gönderme yapan bir zamir de kullanabiliriz:

الكعكة هي لذيذة (Kek lezzetlidir [Bir isim ة ile bitiyorsa, sıfat da ة ile biter])ٌ

ٌشخضٌ سعيد (Mutlu bir kişi / Bir kişi mutludur / Mutlu olan bir kişi)

ُالشخصُ السعيد (Mutlu kişi)

الشخصُ سعيدٌ (Kişi mutludur)

Bir sıfat sesli harfle (ي, و, ا) bitiyorsa, harekeyi telaffuz etmeden de okuyabiliriz:

الوطنُ العربي [Al-vatanul arabî] Arap Yarımadası

17- SORU KELİMELERİ

Ne -> ماذا/ما maa/maadhaa

Kim -> من man

Ne zaman -> متى mataa

Nerede -> أينَ ayna

Neden -> لِماذا/لِما lemaadhaa/lemaa

Nasıl -> كَيفَ kayfa

Mi / mı (soru edatı) -> هَل hal

Değil mi -> ألَيسَ

لِمَن kimin

مَن (sorulan şeyden sonra gelir)

-ecek/-acak mı -> (Fiil)هل سوف/(Fiil)هل س

اي تفاحة؟ (Hangi elma?)

ما هو يأكل (Onun yediği şey)

نعم -> Evet

لا -> Hayır

هل ستلعبي أم لا؟ (Oynayacak mısın [kadına söylenir], yoksa hayır mı?)

هل تركضي أم لا؟ (Koşuyor musun [kadına söylenir], yoksa hayır mı?)

هل ستلعب أم لا؟ (Oynayacak mısın [erkeğe söylenir], yoksa hayır mı?)

لماذا يأكل (Neden yiyor? / Neden yer?)

Diğerleri için de aynı yapı kullanılır.

هل ستلعبي أم لا؟ (Oynayacak mısın [kadına söylenir], yoksa hayır mı?)

هل تركضي أم لا؟ (Koşuyor musun [kadına söylenir], yoksa hayır mı?)

هل yerine أ kullanılabilir:

?هَل لَدَيكَ -> ألَدَيكَ Sende var mı?

?هَل تَأكل -> أتَأكل Yemek yiyor musun?

Kaç / Ne kadar -> كَم

كم هذا؟ Kam hadha? Bu ne kadar?

كَم كتب لَدَيكَ؟ Kam kutub ladayk Kaç kitabın var?

كَم هو جميل Kam huwa jameel O ne kadar güzel!

Kimin -> مَن (isimden sonra)

كتابُ مَن؟ Kimin kitabı? / Bu kimin kitabı?

كتأبُ مَن يلعب؟ Kitabu man yal'ab? Kimin kitabı oynuyor?

VEYA: لِمن

لِمن هَذا الكتاب Leman hadha al kitab Bu kimin kitabı? (Yalnızca bu kullanımda kullanılır.)

18- OLUMSUZLUK

Yapmaz / yapma -> لا; Yapmadı -> لم; Yapmayacak -> لن; Değil -> ليس

لَيسَت Laysat O değildir (kadın)

لَستَ Lasta Sen değilsin (erkek)

لَستِ Laste Sen değilsin (kadın)

لَيسَ Laysa O değildir (erkek)

لَيسوا Laysoo Onlar değildir (çoğul)

لَسنا Lasna Biz değiliz

لَستُم Lastom Siz değilsiniz (birden fazla erkek)

لَستُن Laston Siz değilsiniz (birden fazla kadın)

لَستُما Lastomaa Siz değilsiniz (iki kişi)

vb. (كان [kaana] fiili gibi çekimlenir)

لن ألعبَ Lan al'ab Oynamayacağım

لَيسَ laysa değildir

لَيسَ كَانَ / كَانَ لَيسَ laysa kaana / kaana laysa değildi

لَيسَ سَوفَ يَكون / لَيسَ سَيَكون laysa soufa yakoon / laysa sayakoon olmayacak

هيَ لَيسَت سَوفَ تَكون heeya laysat soufa takoon O olmayacak (kadın) (Olmak anlamıyla ilgili herhangi bir fiili kullanabiliriz.)

هيَ كَانَت لَيسَ سعيدةٌ Heeya kaaanat laysat sa'eedaton O mutlu değildi (kadın)

vb.

19- HÂLLER

Hâl, bir ismin cümledeki görevini gösteren bir özelliktir.

Arapçada bir hâl, ismin cümledeki görevini bir fiil aracılığıyla gösterir (isimlerle de kullanılır, ancak buna daha sonra değineceğiz). Üç hâl vardır:

Yalın hâl (merfû): Eylemi gerçekleştiren isimlerin, zamirlerin ve sıfatların durumunu belirten dilbilgisi hâli.

Belirtme hâli (mansûb): Bir eylemin nesnesini veya hareketin yöneldiği hedefi ifade eden isimlerin, zamirlerin ve sıfatların hâli.

Ce zm (meczûm): Arapçada fiili sükûnlu hâle getiren veya fiilin sonunu değiştiren dilbilgisi durumu.

Yalın hâldeki bir fiilin son harfinde damme harekesi bulunur. Ancak fiil ي, و veya ا/ى ile bitiyorsa fiili değiştirmeyiz; yalnızca yazılmayan, gizli bir damme bulunduğu kabul edilir. Belirtme hâlindeki bir fiilin son harfinde fetha harekesi bulunur. Ancak fiil و veya ي ile bitiyorsa fiili değiştirmeyiz; yalnızca yazılmayan, gizli bir fetha bulunduğu kabul edilir. Ce zm hâlindeki bir fiilin son harfinde sükûn (ْ) bulunur. Ancak fiil ي, و veya ا/ى ile bitiyorsa son harfi kaldırır ve önceki harfe bir hareke koyarız. Son harf و ise damme, ي ise kesra, ا ise fetha harekesi koyarız.

Bir cümlede aşağıdaki kelimeler bulunuyorsa fiil belirtme hâline girer:

أن: ki (ilgi zamiri)

لَن: yapmayacak

كَي: -mek/-mak için

حَتى: hatta / -ene kadar

Mastar:

فاء السببية: Bir şeyin nedenini belirtmek için فَ eklemek

Bir cümlede aşağıdaki kelimeler bulunuyorsa fiil ce zm hâline girer:

لَم: yapmadı

لَما: ne zaman ki (ilgi zamiri)

لا الناهية: Olumsuz emir

لام الأمر: Emir bildiren ل öneki

َالولدُ يأكلُ الكرة (Çocuk topu yer [top belirtme hâlindedir] [çocuk yalın hâldedir]) (الكرة belirtme, الولد ise yalın hâldedir.)

Sükûn harekesi, telaffuzun daha erken durmasını sağlayan bir harekedir.

NOT: Edilgen çatıda nesne görevindeki isim, öncesinde hâlini değiştiren bir kelime bulunmadığı sürece belirtme hâli yerine yalın hâlde olur.

الولدُ يَأكلُ كرةً Al-walado ya'akolo koratan (Çocuk bir top yer) (Tekil bir isim [çoğul değil] belirsizse tenvin ekleriz.)

ولدٌ يَأكلُ كرةً Waladon ya'akol koratan (Bir çocuk bir top yer) (Top yiyen bir çocuk)

الولدُ يركضُ كَي يَأكلَ كرةً Al-walado yarkudtho kay ya'akola koratan (Çocuk bir top yemek için koşar.)

20- HÂLLER 2

Fiil yalın hâldeyse, ikiden fazla kişiyi ifade eden fiilin sonuna ونَ- ekleriz.

Fiil belirtme veya ce zm hâlindeyse, ikiden fazla kişiyi ifade eden fiilin sonuna وا- ekleriz.

Fiil yalın hâldeyse, yalnızca iki kişiyi ifade eden fiilin sonuna ان- ekleriz.

Fiil belirtme veya ce zm hâlindeyse, yalnızca iki kişiyi ifade eden fiilin sonuna ا- ekleriz.

Fiil yalın hâldeyse, dişil tekil fiilin sonuna ينَ ekleriz.

Fiil belirtme veya ce zm hâlindeyse, dişil tekil fiilin sonuna ي ekleriz.

21- İSİM VE SIFATLARIN HÂL DEĞİŞİMLERİ 2

Bir isim yalın hâldeyse ve ikiden fazla erkeği ifade ediyorsa, isme ve sıfata ونَ- eki ekleriz. Yalnızca iki erkeği ifade ediyorlarsa isme ve sıfata انِ- eki ekleriz. İkiden fazla kadını veya ikiden fazla şeyi ifade eden isim ve sıfatlara ات- eki ekler, son harfe damme harekesi koyarız. Yalnızca iki kadını veya iki şeyi ifade ediyorlarsa isme ve sıfata تان- eki ekleriz.

Bir isim belirtme hâlindeyse ve ikiden fazla erkeği ifade ediyorsa, isme ve sıfata ينَ- eki ekleriz. Yalnızca iki erkeği ifade ediyorlarsa isme ve sıfata ين- eki ekleriz. İkiden fazla kadını veya ikiden fazla şeyi ifade eden isim ve sıfatlara ات- eki ekler, son harfe fetha harekesi koyarız. Yalnızca iki kadını veya iki şeyi ifade ediyorlarsa isme ve sıfata تين- eki ekleriz.

İki kişiyi ifade eden dişil bir isim, yalın hâldeyse تانِ- ekini; belirtme veya ce zm hâlindeyse تَينِ- ekini alır.

Ce zm hâlinde aynı kurallar geçerlidir; ancak ات- ekinin son harfine fetha yerine sükûn harekesi koyarız.

İki kişiyi ifade eden ikil isim/sıfat:

انِ- [-aane] (eril) (yalın hâl)

مسلمانِ

تانِ- [-taane] (dişil) (yalın hâl)

مسلمتانِ

ينِ َ [-ayne] (eril) (yalın hâl dışındaki durumlar)

مسلمَينِ

تينِ َ - [-tayne] (dişil) (yalın hâl dışındaki durumlar)

مسلمَتين

İkiden fazla kişiyi ifade eden çoğul isim/sıfat:

ونَ- [-oona] (eril) (yalın hâl)

مسلمونَ

ات- [-aat] (dişil) (her hâlde, hâl son eki uygulanır)

مسلماتٌ

ينَ- [-eena] (eril) (yalın hâl dışındaki durumlar)

مسلمينَ

22- ZARFLAR

Bir sıfatı zarfa dönüştürmek için son harfine tenvin ekleyebiliriz. Ancak fetha tenvini eklerken sıfatın sonuna ا harfini eklemeli ve fetha tenvinini bu harfin üzerine koymalıyız. Bir başka yöntem, “ile/aracılığıyla” anlamı vermek için bir ismin başına ب- önekini eklemektir. Ayrıca daha önce açıklanan, yani tenvin eklenen yapıyı kullanıp ismin başına م- önekini de ekleyebiliriz.

# العربية Telaffuz Türkçe anlam / işlev Örnek

1 الآن al-ʾāna şimdi أَذْهَبُ الآنَ. — adhhabu al-ʾāna — Şimdi gidiyorum.

2 حَالًا ḥālan hemen / şu anda سَأَذْهَبُ حَالًا. — sa-adhhabu ḥālan — Hemen gideceğim.

3 فَوْرًا fawran derhâl عَادَ فَوْرًا. — ʿāda fawran — Hemen geri döndü.

4 حَالِيًّا ḥāliyyan şu anda / hâlihazırda أَعْمَلُ حَالِيًّا. — aʿmalu ḥāliyyan — Şu anda çalışıyorum.

5 مُؤَخَّرًا muʾakhkharan son zamanlarda رَأَيْتُهُ مُؤَخَّرًا. — raʾaytuhu muʾakhkharan — Onu yakın zamanda gördüm.

6 سَابِقًا sābiqan önceden / eskiden كُنْتُ هُنَا سَابِقًا. — kuntu hunā sābiqan — Daha önce buradaydım.

7 قَبْلَ qabla önce جَاءَ قَبْلَ ذَلِكَ. — jāʾa qabla dhālika — Ondan önce geldi.

8 بَعْدَ baʿda sonra جَاءَ بَعْدَ ذَلِكَ. — jāʾa baʿda dhālika — Ondan sonra geldi.

9 مُبَكِّرًا mubakkiran erken جَاءَ مُبَكِّرًا. — jāʾa mubakkiran — Erken geldi.

10 مُتَأَخِّرًا mutaʾakhkhiran geç وَصَلَ مُتَأَخِّرًا. — waṣala mutaʾakhkhiran — Geç geldi.

11 غَدًا ghadan yarın سَأَذْهَبُ غَدًا. — sa-adhhabu ghadan — Yarın gideceğim.

12 أَمْسِ ʾamsi dün جَاءَ أَمْسِ. — jāʾa ʾamsi — Dün geldi.

13 الْيَوْمَ al-yawma bugün أَعْمَلُ الْيَوْمَ. — aʿmalu al-yawma — Bugün çalışıyorum.

14 بَعْدَ غَدٍ baʿda ghadin öbür gün سَأَذْهَبُ بَعْدَ غَدٍ. — sa-adhhabu baʿda ghadin — Öbür gün gideceğim.

15 أَوَّلًا awwalan önce / ilk olarak سَأَشْرَحُ أَوَّلًا. — sa-ashraḥu awwalan — Önce açıklayacağım.

16 أَخِيرًا ʾakhīran sonunda / nihayet وَصَلَ أَخِيرًا. — waṣala ʾakhīran — Sonunda geldi.

17 دَائِمًا dāʾiman her zaman أَدْرُسُ دَائِمًا. — adrusu dāʾiman — Her zaman ders çalışırım.

18 أَبَدًا abadan hiçbir zaman / asla لَا أَفْعَلُ ذَلِكَ أَبَدًا. — lā afʿalu dhālika abadan — Bunu asla yapmam.

19 أَحْيَانًا aḥyānan bazen أَذْهَبُ إِلَيْهِ أَحْيَانًا. — adhhabu ilayhi aḥyānan — Bazen onun yanına giderim.

20 غَالِبًا ghāliban genellikle / sık sık أَذْهَبُ غَالِبًا. — adhhabu ghāliban — Genellikle giderim.

21 نَادِرًا nādiran nadiren أَذْهَبُ نَادِرًا. — adhhabu nādiran — Nadiren giderim.

22 أَحْيَانًا مَا aḥyānan mā bazen أَفْعَلُ ذَلِكَ أَحْيَانًا مَا. — afʿalu dhālika aḥyānan mā — Bunu bazen yaparım.

23 مُنْذُ mundhu -den beri أَعْرِفُهُ مُنْذُ زَمَنٍ. — aʿrifuhu mundhu zamanin — Onu uzun zamandır tanıyorum.

24 مُنْذُ قَلِيلٍ mundhu qalīlin kısa bir süre önce جَاءَ مُنْذُ قَلِيلٍ. — jāʾa mundhu qalīlin — Kısa bir süre önce geldi.

25 مُنْذُ ذَلِكَ الْوَقْتِ mundhu dhālika al-waqti o zamandan beri لَمْ أَرَهُ مُنْذُ ذَلِكَ الْوَقْتِ. — lam arahū mundhu dhālika al-waqti — Onu o zamandan beri görmedim.

26 لِلْآنِ lil-ʾāni şimdiye kadar / şu ana dek لَمْ يَصِلْ لِلْآنِ. — lam yaṣil lil-ʾāni — Henüz gelmedi.

27 بَعْدُ baʿdu henüz / hâlâ لَمْ يَصِلْ بَعْدُ. — lam yaṣil baʿdu — Henüz gelmedi.

28 مُجَدَّدًا mujaddadan yeniden حَاوَلَ مُجَدَّدًا. — ḥāwala mujaddadan — Yeniden denedi.

29 مَرَّةً أُخْرَى marratan ukhrā tekrar / bir kez daha حَاوِلْ مَرَّةً أُخْرَى. — ḥāwil marratan ukhrā — Bir kez daha dene.

30 مُسْبَقًا musbaqan önceden / önceden hazırlıklı olarak أَعْرِفُ ذَلِكَ مُسْبَقًا. — aʿrifu dhālika musbaqan — Bunu önceden biliyorum.

2. Sıklık zarfları

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

31 دَائِمًا dāʾiman her zaman

32 أَبَدًا abadan her zaman / asla

33 أَحْيَانًا aḥyānan bazen

34 غَالِبًا ghāliban sık sık / genellikle

35 عَادَةً ʿādatan normalde / alışkanlık olarak

36 نَادِرًا nādiran nadiren

37 كَثِيرًا kathīran sık sık / çok

38 قَلِيلًا qalīlan nadiren / az

39 مَرَّارًا mirāran defalarca

40 مَرَارًا mirāran defalarca

41 مَرَّةً marratan bir kez

42 مَرَّتَيْنِ marratayn iki kez

43 يَوْمِيًّا yawmiyyan günlük / her gün

44 أُسْبُوعِيًّا usbūʿiyyan haftalık / her hafta

45 شَهْرِيًّا shahriyyan aylık / her ay

46 سَنَوِيًّا sanawiyyan yıllık / her yıl

47 مَرَّةً فِي الْأُسْبُوعِ marratan fī al-usbūʿi haftada bir kez

48 مِنْ حِينٍ لِآخَرَ min ḥīnin li-ākhara zaman zaman

49 مِنْ وَقْتٍ لِآخَرَ min waqtin li-ākhara zaman zaman

50 فِي أَغْلَبِ الْأَحْيَانِ fī aghlabi al-aḥyāni çoğu zaman

3. Yer zarfları

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

51 هُنَا hunā burada

52 هُنَاكَ hunāka orada

53 هُنَالِكَ hunālika orada / şurada

54 أَيْنَ ayna nerede

55 حَيْثُ ḥaythu nerede / her nerede

56 حَيْثُمَا ḥaythumā nerede olursa olsun

57 فَوْقَ fawqa üstünde / yukarıda

58 تَحْتَ taḥta altında / aşağıda

59 أَمَامَ amāma önünde / ileride

60 خَلْفَ khalfa arkasında

61 دَاخِلَ dākhila içeride

62 خَارِجَ khārija dışarıda

63 بَيْنَ bayna arasında

64 حَوْلَ ḥawla etrafında

65 قُرْبَ qurba yakınında

66 بَعِيدًا baʿīdan uzakta

67 يَمِينًا yamīnan sağa / sağ tarafta

68 يَسَارًا yasāran sola / sol tarafta

69 شَمَالًا shimālan kuzeyde / kuzeye

70 جَنُوبًا janūban güneyde / güneye

71 شَرْقًا sharqan doğuda / doğuya

72 غَرْبًا gharban batıda / batıya

73 إِلَى الْأَمَامِ ilā al-amāmi ileri

74 إِلَى الْخَلْفِ ilā al-khalfi geri

75 فِي كُلِّ مَكَانٍ fī kulli makānin her yerde

76 فِي أَيِّ مَكَانٍ fī ayyi makānin herhangi bir yerde

77 لَا مَكَانَ lā makāna hiçbir yerde

4. Durum zarfları

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

78 بِسُرْعَةٍ bi-surʿatin hızlıca

79 بِبُطْءٍ bi-buṭʾin yavaşça

80 بِهُدُوءٍ bi-hudūʾin sessizce / sakin bir şekilde

81 بِصَوْتٍ عَالٍ bi-ṣawtin ʿālin yüksek sesle

82 بِصَمْتٍ bi-ṣamtin sessizce

83 بِجِدِّيَّةٍ bi-jiddiyyatin ciddiyetle

84 بِسُهُولَةٍ bi-suhūlatin kolayca

85 بِصُعُوبَةٍ bi-ṣuʿūbatin zorlukla

86 جَيِّدًا jayyidan iyi bir şekilde

87 سَيِّئًا sayyiʾan kötü bir şekilde

88 حَسَنًا ḥasanan iyi / tamam

89 تَمَامًا tamāman tamamen / aynen

90 مَعًا maʿan birlikte

91 وَحْدَهُ waḥdahu tek başına

92 سَرِيعًا sarīʿan hızlıca

93 بَطِيئًا baṭīʾan yavaşça

94 عَمْدًا ʿamdan kasten / bilerek

95 خَطَأً khaṭaʾan yanlışlıkla

96 سِرًّا sirran gizlice

97 عَلَنًا ʿalanan açıkça / herkesin önünde

98 مَجَّانًا majjānan ücretsiz

99 سَوِيًّا sawiyyan birlikte

100 فَرْدِيًّا fardiyyan bireysel olarak

5. Derece ve yoğunluk

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

101 جِدًّا jiddan çok

102 كَثِيرًا kathīran çok fazla

103 قَلِيلًا qalīlan biraz / az

104 قَلِيلًا جِدًّا qalīlan jiddan çok az

105 تَمَامًا tamāman tamamen

106 كُلِّيًّا kulliyyan bütünüyle

107 جُزْئِيًّا juzʾiyyan kısmen

108 تَقْرِيبًا taqrīban yaklaşık olarak

109 تَقْرِيبًا جِدًّا taqrīban jiddan çok yaklaşık / kabaca

110 لِلْغَايَةِ lil-ghāyati aşırı derecede / son derece

111 لِلْحَدِّ الْأَقْصَى lil-ḥaddi al-aqṣā en yüksek dereceye kadar

112 لِلْحَدِّ الْأَدْنَى lil-ḥaddi al-adnā en düşük dereceye kadar

113 أَكْثَرَ akthara daha fazla

114 أَقَلَّ aqalla daha az

115 أَشَدَّ ashadda daha güçlü bir şekilde

116 أَكْثَرَ فَأَكْثَرَ akthara fa-akthara giderek daha fazla

117 قَلِيلًا فَقَلِيلًا qalīlan fa-qalīlan yavaş yavaş

118 تَقْرِيبًا taqrīban kabaca / yaklaşık

119 نِهَائِيًّا nihāʾiyyan tamamen / kesin olarak

120 إِلَى حَدٍّ كَبِيرٍ ilā ḥaddin kabīrin büyük ölçüde

6. Onay ve kesinlik

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

121 نَعَمْ naʿam evet

122 أَجَلْ ajal evet / gerçekten

123 بَلَى balā evet, öyle

124 فِعْلًا fiʿlan gerçekten / aslında

125 حَقًّا ḥaqqan gerçekten / hakikaten

126 بِالتَّأْكِيدِ bi-t-taʾkīd kesinlikle

127 بِالتَّحْدِيدِ bi-t-taḥdīd özellikle / tam olarak

128 قَطْعًا qaṭʿan kesinlikle

129 يَقِينًا yaqīnan kesinlikle

130 حَتْمًا ḥatman kesinlikle / kaçınılmaz olarak

131 بِلَا شَكٍّ bilā shakkin şüphesiz

132 دُونَ شَكٍّ dūna shakkin şüphesiz

133 لَا شَكَّ lā shakka kuşkusuz

134 بِلا رَيْبٍ bilā raybin hiç şüphesiz

135 مُؤَكَّدًا muʾakkadan kesinlikle / güvenle

136 حَقِيقَةً ḥaqīqatan gerçekten / gerçekte

137 بِالطَّبْعِ bi-ṭ-ṭabʿ elbette / doğal olarak

138 طَبْعًا ṭabʿan elbette

139 بِالتَّأْكِيدِ bi-t-taʾkīd kesinlikle

140 لَا رَيْبَ lā rayba şüphesiz

7. Olasılık ve belirsizlik

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

141 رُبَّمَا rubbamā belki / olabilir

142 لَعَلَّ laʿalla belki / umulur ki

143 قَدْ qad olabilir / -ebilir

144 مِنَ الْمُمْكِنِ mina al-mumkini mümkün olabilir

145 مِنَ الْمُحْتَمَلِ mina al-muḥtamali muhtemelen / olasılıkla

146 عَلَى الْأَرْجَحِ ʿalā al-arjaḥ büyük olasılıkla

147 لَعَلَّهُ laʿallahu belki o (erkek)

148 لَعَلَّهَا laʿallahā belki o (kadın)

149 لَعَلَّهُمْ laʿallahum belki onlar

150 يُمْكِنُ yumkinu mümkün / mümkün olabilir

151 مُحْتَمَلٌ muḥtamalun olası / mümkün

152 رَجَحَ أَنْ rajaḥa an ... olması daha olasıdır

153 ظَاهِرًا ẓāhiran görünüşe göre

154 عَلَى مَا يَبْدُو ʿalā mā yabdū görünüşe göre / öyle görünüyor ki

155 فِي الظَّاهِرِ fī aẓ-ẓāhiri görünüşe göre

8. Olumsuzluk ve sınırlama

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

156 لَا lā değil / hayır

157 مَا mā değil

158 لَمْ lam yapmadı

159 لَنْ lan yapmayacak

160 لَيْسَ laysa değil

161 لَمَّا lammā henüz değil

162 لَا أَبَدًا lā abadan asla

163 لَا قَطُّ lā qaṭṭu asla / hiçbir zaman

164 قَطُّ qaṭṭu hiç / hiçbir zaman (genellikle olumsuzlukla kullanılır)

165 إِلَّا illā sadece / hariç

166 فَقَطْ faqaṭ sadece

167 حَصْرًا ḥaṣran münhasıran / yalnızca

168 وَحْدَهُ waḥdahu tek başına / yalnızca

169 لَا سِيَّمَا lā siyyamā özellikle

170 لَا بُدَّ lā budda kaçınılmaz olarak / mutlaka

9. Soru zarfları

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

171 أَيْنَ ayna nerede

172 مَتَى matā ne zaman

173 كَيْفَ kayfa nasıl

174 لِمَاذَا limādhā neden

175 لِمَ lima neden

176 أَنَّى annā nasıl / nereden / nerede

177 أَيْنَما aynamā nerede olursa olsun

178 مَهْمَا mahmā ne kadar olursa olsun / her ne

179 كَيْفَمَا kayfamā her nasıl / hangi şekilde olursa olsun

180 مَتَى مَا matā mā ne zaman olursa olsun

10. İlgi ve bağlayıcı zarf ifadeleri

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

181 حَيْثُ ḥaythu nerede

182 حَيْثُمَا ḥaythumā nerede olursa olsun

183 كَيْفَمَا kayfamā her nasıl olursa olsun

184 أَيْنَمَا aynamā nerede olursa olsun

185 مَتَى مَا matā mā ne zaman olursa olsun

186 كُلَّمَا kullamā ne zaman ... olsa / her seferinde

187 بَيْنَمَا baynamā iken / oysa

188 بَيْنَمَا baynamā iken

189 حِينَ ḥīna ne zaman

190 حِينَئِذٍ ḥīnaʾidhin o zaman / o sırada

191 يَوْمَئِذٍ yawmaʾidhin o gün

192 سَاعَتَئِذٍ sāʿataʾidhin o sırada

193 إِذْ idh -ne zaman / -dığı sırada

194 إِذَا idhā ne zaman / eğer

195 لَمَّا lammā -ne zaman / ... olduğunda

11. Mantıksal ve söylem zarfları

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

196 لِذَلِكَ li-dhālika bu nedenle / bu yüzden

197 لِهَذَا li-hādhā bu nedenle

198 لِذَلِكَ السَّبَبِ li-dhālika as-sababi o nedenle

199 إِذَنْ idhan öyleyse / bu nedenle

200 إِذًا idhan o hâlde / bu nedenle

201 أَيْضًا ayḍan ayrıca / de

202 كَذَلِكَ kadhālika aynı şekilde / ayrıca

203 أَيْضًا كَذَلِكَ ayḍan kadhālika aynı şekilde / ayrıca

204 أَمَّا ammā ...-e gelince

205 خُصُوصًا khuṣūṣan özellikle

206 تَحْدِيدًا taḥdīdan özellikle / tam olarak

207 خَاصَّةً khāṣṣatan özellikle

208 عُمُومًا ʿumūman genel olarak

209 عَامَّةً ʿāmatan genel olarak

210 أَسَاسًا asāsan esasen / temelde

211 مَبْدَئِيًّا mabdaʾiyyan başlangıçta / temel olarak

212 فِي الْأَسَاسِ fī al-asāsi temelde

213 بَعْدَ ذَلِكَ baʿda dhālika ondan sonra / ardından

214 ثُمَّ thumma sonra

215 أَوَّلًا awwalan ilk olarak

216 ثَانِيًا thāniyan ikinci olarak

217 أَخِيرًا ʾakhīran son olarak / nihayet

12. Karşıtlık ve taviz bildiren ifadeler

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

218 مَعَ ذَلِكَ maʿa dhālika buna rağmen / ancak

219 وَمَعَ ذَلِكَ wa-maʿa dhālika buna rağmen

220 عَلَى أَيِّ حَالٍ ʿalā ayyi ḥālin her hâlükârda / ne olursa olsun

221 عَلَى كُلِّ حَالٍ ʿalā kulli ḥālin her durumda

222 بِالرَّغْمِ مِنْ ذَلِكَ bi-r-raghmi min dhālika buna rağmen

223 مَعَ ذَلِكَ كُلِّهِ maʿa dhālika kullihi bütün bunlara rağmen

224 حَتَّى ḥattā bile / -ene kadar

225 حَتَّى الآنَ ḥattā al-ʾāna şimdi bile / şimdiye kadar

226 عَلَى الرَّغْمِ مِنْ ʿalā r-raghmi min -rağmen

227 رَغْمَ ذَلِكَ raghma dhālika buna rağmen

13. Sonuç ve netice

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

228 لِذَلِكَ li-dhālika bu nedenle

229 إِذًا idhan öyleyse / bu nedenle

230 وَبِالتَّالِي wa-bi-t-tālī bunun sonucunda / dolayısıyla

231 بِالتَّالِي bi-t-tālī dolayısıyla

232 نَتِيجَةً لِذَلِكَ natījatan li-dhālika bunun sonucunda

233 بِنَاءً عَلَى ذَلِكَ bināʾan ʿalā dhālika buna dayanarak / buna göre

234 لِهَذَا السَّبَبِ li-hādhā as-sababi bu nedenle

235 وَمِنْ ثَمَّ wa-min thamma bu yüzden / dolayısıyla

236 ثُمَّ thumma sonra / ardından

14. Yaklaşık miktar

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

237 تَقْرِيبًا taqrīban yaklaşık olarak

238 نَحْوَ naḥwa yaklaşık / civarında

239 حَوَالَيْ ḥawālay tahminen / civarında

240 نَحْوَ ذَلِكَ naḥwa dhālika ona yakın / yaklaşık olarak o kadar

241 تَقْرِيبًا مَا taqrīban mā yaklaşık olarak

242 قُرَابَةَ qurābata yaklaşık / civarında

243 نَحْوَ naḥwa aşağı yukarı / yaklaşık

244 حَوَالِي ḥawālī tahminen / civarında

15. Karşılaştırma

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

245 أَكْثَرُ aktharu daha fazla

246 أَقَلُّ aqallu daha az

247 أَكْثَرَ akthara daha fazla

248 أَقَلَّ aqalla daha az

249 كَثِيرًا kathīran çok

250 قَلِيلًا qalīlan az

251 بِالمِثْلِ bi-l-mithli benzer şekilde

252 كَذَلِكَ kadhālika aynı şekilde / benzer biçimde

253 بِالْقَدْرِ نَفْسِهِ bi-l-qadri nafsihi aynı ölçüde

254 عَلَى نَحْوٍ مُمَاثِلٍ ʿalā naḥwin mumāthilin benzer şekilde

16. Kesinlik, görünüş ve kanıt

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

255 يَبْدُو yabdū görünüşe göre / öyle görünüyor

256 ظَاهِرًا ẓāhiran görünüşe göre

257 عَلَى مَا يَبْدُو ʿalā mā yabdū görünüşe göre

258 عَلَى مَا يَظْهَرُ ʿalā mā yaẓharu görünüşe göre

259 فِي الظَّاهِرِ fī aẓ-ẓāhiri görünüşe göre

260 وَاضِحًا wāḍiḥan açıkça

261 جَلِيًّا jaliyyan açıkça / belli ki

262 بِوُضُوحٍ bi-wuḍūḥin açıkça

263 بِدُونِ شَكٍّ bi-dūni shakkin şüphesiz

264 عَلَى الْيَقِينِ ʿalā al-yaqīn kesinlikle

17. Niyet ve amaç

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

265 عَمْدًا ʿamdan kasten

266 قَصْدًا qaṣdan kasıtlı olarak / bilerek

267 مُتَعَمِّدًا mutaʿammidan bilerek / kasten

268 عَنْ قَصْدٍ ʿan qaṣdin kasıtlı olarak

269 خُصُوصًا khuṣūṣan özellikle / özel olarak

270 لِهَذَا الْغَرَضِ li-hādhā al-gharaḍ bu amaçla

271 لِذَلِكَ الْغَرَضِ li-dhālika al-gharaḍ o amaçla

18. Beklenmedik durum / şaşkınlık

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

272 فَجْأَةً fajʾatan ani­den

273 بَغْتَةً baghtatan ani­den / beklenmedik şekilde

274 عَلَى غِرَّةٍ ʿalā ghirratin habersizce / ansızın

275 دُونَ مُقَدِّمَاتٍ dūna muqaddimātin önceden uyarı olmadan

276 عَلَى نَحْوٍ مُفَاجِئٍ ʿalā naḥwin mufājiʾin şaşırtıcı / beklenmedik bir şekilde

19. Yeterlilik ve aşırılık

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

277 بِكَفَايَةٍ bi-kifāyatin yeterince

278 كَفَايَةً kifāyatan yeterince

279 بِشَكْلٍ كَافٍ bi-shaklin kāfin yeterli bir şekilde

280 زِيَادَةً ziyādatan ek olarak / aşırı derecede

281 أَكْثَرَ مِنَ اللَّازِمِ akthara mina al-lāzimi gereğinden fazla

282 بِشَكْلٍ مُفْرِطٍ bi-shaklin mufriṭin aşırı derecede

283 إِلَى حَدٍّ مُفْرِطٍ ilā ḥaddin mufriṭin aşırı bir dereceye kadar

20. Sınırlama / yalnızca olma

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

284 فَقَطْ faqaṭ sadece

285 حَصْرًا ḥaṣran münhasıran / yalnızca

286 وَحْدَهُ waḥdahu tek başına / yalnızca

287 وَحْدَهَا waḥdahā tek başına / yalnızca

288 وَحْدَهُمْ waḥdahum tek başlarına / yalnızca

289 لَوْحَدَهُ li-waḥdihi kendi başına / yalnız

290 لَا غَيْرُ lā ghayru sadece / başka hiçbir şey değil

291 لَا سِوَى lā siwā ... dışında hiçbir şey / yalnızca

292 حَصْرًا فَقَطْ ḥaṣran faqaṭ münhasıran / sadece

21. “Neredeyse / zar zor”

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

293 كَادَ kāda neredeyse

294 كَادَ أَنْ kāda an neredeyse

295 أَوْشَكَ أَنْ awshaka an az kalsın / yapmak üzereydi

296 بِالْكَادِ bil-kād güçlükle / zar zor

297 لِلْكَادِ lil-kād güçlükle / zar zor

298 تَقْرِيبًا taqrīban yaklaşık olarak / bağlama göre neredeyse

22. Sıralama / düzen

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

299 أَوَّلًا awwalan ilk olarak

300 ابْتِدَاءً ibtidāʾan başlangıçta / ... ile başlayarak

301 بَعْدَ ذَلِكَ baʿda dhālika sonrasında

302 ثُمَّ thumma daha sonra

303 بَعْدَ ذَلِكَ مُبَاشَرَةً baʿda dhālika mubāsharatan hemen ardından

304 أَخِيرًا ʾakhīran son olarak

305 فِي النِّهَايَةِ fī an-nihāyati sonunda / nihayet

306 فِي الْبِدَايَةِ fī al-bidāyati başlangıçta

307 فِي الْأَوَّلِ fī al-awwali başlangıçta / ilk başta

308 فِي النِّهَايَةِ fī an-nihāyati sonunda

23. Genel / geniş kapsam

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

309 عُمُومًا ʿumūman genel olarak

310 عَامَّةً ʿāmatan genel olarak

311 بِشَكْلٍ عَامٍّ bi-shaklin ʿāmmin genel olarak

312 إِجْمَالًا ijmālan genel olarak / özetle

313 إِجْمَالِيًّا ijmāliyyan genel olarak / toplamda

314 أَسَاسًا asāsan temelde

315 عَادَةً ʿādatan genellikle

316 فِي الْغَالِبِ fī al-ghālibi genellikle

317 فِي الْعَادَةِ fī al-ʿādati alışılmış olarak / genellikle

318 بِصُورَةٍ عَامَّةٍ bi-ṣūratin ʿāmmah genel olarak

24. “Gerçekten / aslında / hakikaten”

# العربية Telaffuz Türkçe anlam

319 فِعْلًا fiʿlan gerçekten / aslında

320 حَقًّا ḥaqqan gerçekten / hakikaten

321 حَقِيقَةً ḥaqīqatan gerçekten / gerçekte

322 فِي الْحَقِيقَةِ fī al-ḥaqīqati aslında / gerçekte

323 فِي الْوَاقِعِ fī al-wāqiʿi gerçekte / aslında

324 وَاقِعِيًّا wāqiʿiyyan gerçekçi bir şekilde / gerçekte

325 بِالْفِعْلِ bi-l-fiʿli gerçekten / fiilen

326 بِالْفِعْلِ حَقًّا bi-l-fiʿli ḥaqqan gerçekten / hakikaten

Yalnızca - فَقَط

Hiçbir zaman - أبَداً

Sonsuza dek - للأبَد

لَن يَلعبَ أبداً

23- EMİR KİPİ (BİRİNE EMİR VERMEK İÇİN KULLANILAN FİİLLER)

Emir yapmak için fiilin başına ا veya لِت önekini ekleyin (bunları herhangi bir fiil zamanı ya da zamir önekiyle değiştirin). Emir olumsuzsa fiilden önce لا kelimesini ekleriz. Bazı kelimelerde emir oluştururken zamir ekini kaldırırız.

ألعب Oynarım

اِلعبْ Il'ab Oyna (emir)

لِتَلعبْ Oyna (emir)

لا تَلعبْ Oynama

مارسْ Egzersiz yap

َمارَس Egzersiz yaptı (geçmiş zaman fiili)

لِتمارسْ Egzersiz yap (emir) (Her emir fiili için لت kullanabiliriz.)

أمارس Egzersiz yaparım

َاستمَع Dinledi

استمعْ Dinle (emir)

لِتستمعْ Dinle (emir)

قال Söyledi

يقول Söyler

قلْ Söyle (Bir fiili emir yapmak için ortadaki veya baştaki ünlüyü kaldırırız; elif hariçtir. Ancak ünlüden önceki harfte fetha varsa ya da fiil çoğul وا- eki alıyorsa, şimdiki zaman zamir önekini kaldırmak dışında her şeyi aynı bırakırız. Normal fiillerde de bu öneki kaldırabilir veya olduğu gibi bırakabiliriz.)

لِتَقلْ Söyle (emir)

لِيَقلْ Söylemeli (o, emir)

لِنَقلْ Hadi söyleyelim (emir)

لِتَقلوا Söyleyin (ikiden fazla kişiye emir)

لِنُهاجمْ Saldıralım (emir)

vb.

Bir emir fiilinin أ önekiyle başlayan bir fiile çok benzemesi veya son harfinden önce و harfi bulunması durumunda ا önekini eklemeyiz.

العبي Oyna (bir kadına verilen emir)

العبوا Oynayın (ikiden fazla erkeğe verilen emir)

العبن Oynayın (ikiden fazla kadına verilen emir)

Bir fiilde ي, و veya ا harfi varsa (sonda bulunması hariç), emir yaparken bu harfi kaldırırız.

العبي Oyna (bir kadına verilen emir)

العبوا Oynayın (ikiden fazla erkeğe verilen emir)

العبن Oynayın (ikiden fazla kadına verilen emir)

Ünlü içeren fiillerde, fiil ikiden fazla kişiye yönelik değilse ünlüyü kaldırırız.

Olumsuz emir vermenin resmî bir yolu:

إياكَ 'İyaaka Yapma... (erkeğe)

إياكِ 'İyaake Yapma... (kadına)

إياه 'İyaah O yapmamalı... (erkek)

إياها 'İyaahaa O yapmamalı... (kadın)

إياي 'İyaay Ben yapmamalıyım...

إياهُم 'İyaahom Onlar yapmamalı... (ikiden fazla erkek)

إياهن/إياهُن 'İyaahin/'İyaahin Onlar yapmamalı... (ikiden fazla kadın)

إياهُما 'İyaahomaa Onlar yapmamalı... (iki erkek)

إياهما 'İyaahimaa Onlar yapmamalı... (iki kadın)

إياكُم 'İyaakom Yapmayın... (ikiden fazla erkeğe)

إياكن/إياكُن 'İyaakin/'İyaakon Yapmayın... (ikiden fazla kadına)

إياكُما 'İyaakomaa Yapmayın... (iki erkeğe)

إياكما 'İyaakimaa Yapmayın... (iki kadına)

إيانا 'İyaanaa Yapmayalım...

24- EDATLAR İÇİN ZAMİR EKLERİ (NESNEYİ GÖSTERİR)

ك- Sen (tekil erkek)

ي- Ben / beni

كُم- [-kom] Siz (ikiden fazla erkek)

كن-/كُن [-kin/kon] Siz (ikiden fazla kadın)

هُ- [-oh] O (erkek) / kalın ses çıkaran şeyler

ها- [-haa] O (kadın) / ince ses çıkaran şeyler

هُما- [-homaa] Onlar / onları (iki erkek) / iki şey

هما- [-himaa] Onlar / onları (iki kadın) / iki şey

كُما- [-komaa] Siz (iki erkek)

كما- [-komaa] Siz (iki kadın)

نا- [Naa] Biz / bizi

هُم- [-Hom] Onlar / onları (ikiden fazla erkek) / şeyler

هن/-هُن- [-Hin/-Hon] Onlar / onları (ikiden fazla kadın)

25- İŞARET ZAMİRLERİ

هَذا Bu (eril / kalın ses çıkaran bir şey)

هَذِهِ Bu (dişil / ince ses çıkaran bir şey)

هَؤلاء Bunlar

ذَلكَ Şu / o (eril / kalın ses çıkaran şeyler / eril çoğul ve kalın ses çıkaran şeyler)

تلكَ Şu / o (dişil / ince ses çıkaran şeyler / dişil çoğul ve ince ses çıkaran şeyler)

هَذا الكتاب (Bu kitap / Bu, kitaptır.)

هَذا كتاب (Bu bir kitaptır.)

26- DÖNÜŞLÜ ZAMİRLER

نَفسَه Kendisi (erkek)

نَفسَها Kendisi (kadın)

نَفسَهُم Kendileri (erkekler)

نَفسَهن Kendileri (kadınlar)

نَفسَهما Kendileri (iki isim/kişi)

نَفسَك Kendin

نَفسي Kendim

نَفسَنا Kendimiz

نَفسَكما Kendiniz (iki kişi)

نَفسَكم Kendiniz (erkekler)

نَفسَكن Kendiniz (kadınlar)

27- İLGİ ZAMİRLERİ

الَذي (Erkekler ve kalın ses çıkaran şeyler için)

الَتي (Kadınlar ve ince ses çıkaran şeyler için)

الَذين (Eril çoğul ve kalın ses çıkaran şeyler için)

اللَواتي/اللاتي (Dişil çoğul ve ince ses çıkaran şeyler için)

الشخص الذي يأكل (Yemek yiyen kişi)

Bunları her şey için kullanırız.

İlgi zamiri olmadan da kullanabiliriz:

الشخص يأكل (Yemek yiyen kişi / Kişi yemek yiyor)

الكتاب أنا أقرأ (Okuduğum kitap)

الكتاب الذي أنا أقرأ (Okuduğum kitap) (İlgi zamiriyle)

الشخص الذي يأكل (Yemek yiyen kişi)

28- GEÇMİŞTE SÜREKLİLİK

While (iken) -> بَينَما

When (olduğunda) -> حينَ/لَما

(Yemek yediğimde mutluydum) لما أكلت, كنت سعيد

(Yemek yerken içtim) بينما كنت أكل, شربت

29- BİR ŞEYİ ÇAĞIRMAK İÇİN KULLANILAN KELİME

Birine seslenmek için يا kelimesini kullanın ve bu kelimeyi seslenilen şeyin veya kişinin önüne koyun.

Birine seslenmenin başka bir yolu da seslenilen ismin önüne يأيها veya أيها eklemektir:

أيُها الكتاب/يَأيُها الكتاب Ey kitap!

Cümlede seslenilen ismin önüne bir belirteç eklemek zorunlu değildir; yalnızca daha resmî bir ifade oluşturmak için kullanılır.

30- THERE / THERE IS (VAR / MEVCUT)

There / There is (var / mevcut) -> هُناك / (eril) يوجَد / (dişil) توجَد

32- WILL (GELECEK ZAMAN)

will -> َسَوف

Gelecek zamanı ifade etmek için -سَ ön ekini kullanabiliriz.

سَوفَ تلعب / سَتلعب

was going to -> -كَانَ سَوفَ / كَانَ سَ

أنا كُنتُ سَوفَ ألعب (Oynamak üzereydim / Oynayacaktım)

33- FİİL CÜMLESİ KURMANIN BAŞKA BİR YOLU

Cümle kurmak için fiili isimden önce koyabilirsiniz, ancak bu zorunlu değildir.

İsmin üzerine damme harekesini koyarız.

يَأكلُ الولدُ (Çocuk yemek yer / Çocuk yemek yiyor)

İsmin üzerine fetha harekesini koyarız:

يَأكلُ الولدَ (O, çocuğu yer)

34- İSİM HÂLLERİ 3

İsim hâli yalnızca fiile değil, isme ve varsa sıfata da bağlıdır. Ancak yapılan değişiklikler aynıdır:

İsim belirtme hâlindeyse sıfat da belirtme hâlinde olur; isim yalın hâldeyse sıfat da yalın hâlde olur vb.

Bir kelimenin önünde edat varsa kelime belirsiz olduğunda tenvinli kesra, belirli olduğunda ise normal kesra ekleriz. Kelimenin yalın hâlde veya belirtme hâlinde olması fark etmez.

أنا أكلُ الولدَ ana 'akolo al-walada Ben çocuğu yerim.

وَلدٌ يَأكلُ ولدً waladon ya'akolo waladan Bir çocuk bir çocuğu yer.

الولدُ يأكلُ الولدَ al-walado ya'akolo al-walada Çocuk çocuğu yer.

أنا أمشي حَتى الولدْ يأكلُ الولدَ ana 'amshee hataa al-walad ya'akolo al-walada Çocuk çocuğu yiyene kadar yürürüm.

35- ÖNEMLİ NOT

Bir kelime ى harfiyle bitiyorsa (bu harf ا ile aynı sesi temsil eder), zamir eki eklemeden önce bu harfi ي ile değiştiririz.

36- ى VE ا

Kelimenin sonunda şu durumlarda ى harfini kullanırız:

- Kelimenin şimdiki zaman biçiminin sonunda ي harfi varsa.

- Kelime dört veya daha fazla harften oluşuyorsa. (Kelime bir fiilse, ى mi yoksa ا mı kullanılacağına karar vermek için fiilin şimdiki zaman biçimindeki harfleri sayarız.)

Kelimenin sonunda şu durumlarda ا harfini kullanırız:

- ا harfinden önce ي harfi varsa.

- Kelime üç veya daha az harften oluşuyorsa.

- Kelimenin şimdiki zaman biçiminin sonunda و harfi varsa.

37- KOŞUL CÜMLESİ (IF CONDITIONAL)

If -> إذا

“Would” ile kurulan koşul cümlesi

(Şimdiki zaman fiili) سَوفَ ,(Geçmiş zaman fiili) (Zamir/isim) لَو/إذا

“Will” ile kurulan koşul cümlesi

(Şimdiki zaman fiili) سَوفَ ,(Şimdiki zaman fiili) (Zamir/isim) لَو/إذا

ماذا لَو / ماذا إذا Ne olurdu eğer...? / Ya ... olursa?

حتى لَو / حتى إذا ... olsa bile

فقط لو / فقط إذا Yalnızca ... olursa / Ancak ... ise

حتى لو يلعب O oynasa bile

38- MODAL KELİMELER VE MASTARLA KULLANILAN FİİLLER/SIFATLAR

Modal kelimelerden veya mastar ya da fiilimsiyle kullanılan fiil ve sıfatlardan sonra mastar, fiilimsi veya normal bir fiil kullanırız.

أنا أحب أن ألعب (Oynamayı seviyorum)

انا أحب اللعب/ألعب (Oynamayı seviyorum)

انا حبيت اللعب/ألعب (Oynamayı sevdim)

انا حبيت أن ألعب (Oynamayı sevdim / Oynamak istedim)

أنا أسمعه يركض (Onun koştuğunu duyuyorum)

هو يركض (Onun koşması / O koşar / O koşuyor)

أنا سعيد أن أراك (Seni gördüğüme mutluyum)

أنا سعيد لأراك (Seni gördüğüme mutluyum / Seni görmekten mutluyum)

سوف (will), لن (will not), لم (geçmiş zamanda olumsuzluk) ve لا (yapma/etme, don't) önlerine أن eklemediğimiz tek modal kelimelerdir.

Yalın hâl, belirtme hâli ve cezm, modal kelimeleri fiilleri etkilediği gibi etkiler.

BİLİNMESİ GEREKEN MODAL KELİMELER (daha fazlası eklenecek):

يَجب (zorunda olmak / -meli, -malı)

لازم (zorunda olmak) (Bundan sonra أن eklemeyiz.)

أريد (istemek)

أستَطيع (yapabilmek)

يجب أن ألعب (Oynamalıyım / Oynamak zorundayım)

يجب أن أكون مبني (İnşa edilmiş olmalıyım / İnşa edilmem gerekiyor)

Arapça Okunuş Anlam

يستطيع yastaṭīʿu o yapabilir / yapabilecek durumdadır

أستطيع astaṭīʿu ben yapabilirim

تستطيع tastaṭīʿu sen yapabilirsin / o (kadın) yapabilir

نستطيع nastaṭīʿu biz yapabiliriz

تستطيعون tastaṭīʿūna siz yapabilirsiniz (çoğul)

يستطيعون yastaṭīʿūna onlar yapabilirler

يقدر yaqdiru o yapabilir / gücü yeter

أقدر aqdiru ben yapabilirim

تقدر taqdiru sen yapabilirsin / o (kadın) yapabilir

نقدر naqdīru biz yapabiliriz

يقدرون yaqdirūna onlar yapabilirler

Kalıp:

يستطيع + أنْ + fiil

yastaṭīʿu + an + fiil

أستطيع أن أكتب.

astaṭīʿu an aktuba

= Yazabilirim.

2. Could — yapabilirdi / yapabildi

Arapça Okunuş Anlam

استطاع istaṭāʿa o yapabilirdi / yapabildi

استطعت istaṭaʿtu yapabilirdim / yapabildim

استطعتَ istaṭaʿta sen yapabilirdin (erkek)

استطعتِ istaṭaʿti sen yapabilirdin (kadın)

استطعنا istaṭaʿnā biz yapabilirdik / yapabildik

استطاعوا istaṭāʿū onlar yapabildiler

كان يستطيع kāna yastaṭīʿu o yapabiliyordu / yapabilirdi

كان يقدر kāna yaqdiru o yapabiliyordu

3. İzin — yapabilir / yapmasına izin verilmek

Arapça Okunuş Anlam

يجوز yajūzu caizdir / olabilir

يجوز لك yajūzu laka yapabilirsin / yapmana izin var

يجوز لي yajūzu lī yapabilirim / yapmama izin var

يُسمح yusmaḥu izin verilir

مسموح masmūḥ izin verilen / müsaade edilen

مسموح لك masmūḥ laka yapmana izin veriliyor

أَذِنَ adhina o izin verdi

يسمح yasmaḥu o izin verir

يمكن yumkinu yapabilir / olabilir / mümkündür

يجوز لك أن تدخل.

yajūzu laka an tadkhula

= İçeri girebilirsin.

4. Olasılık — olabilir / belki / olabilir ki

Arapça Okunuş Anlam

قد qad olabilir / belki / bazen

ربما rubbamā belki / olabilir

لعلّ laʿalla belki / umarım / olabilir

يمكن أن yumkinu an ... olması mümkündür / olabilir

من الممكن أن min al-mumkin an ... olması mümkündür

من المحتمل أن min al-muḥtamal an ... olması muhtemeldir

يحتمل أن yaḥtamilu an ... olması mümkün/muhtemeldir

قد يكون qad yakūnu olabilir / ... olabilir

قد يحدث qad yaḥduthu gerçekleşebilir / olabilir

ربما يكون rubbamā yakūnu olabilir / belki ...dir

لعلّه laʿallahu belki o (erkek) / o olabilir

لعلها laʿallahā belki o (kadın) / o olabilir

قد يأتي غدًا.

qad yaʾtī ghadan

= Yarın gelebilir.

ربما يأتي غدًا.

rubbamā yaʾtī ghadan

= Belki yarın gelir.

5. Gereklilik — zorunda olmak / gerekmek

Arapça Okunuş Anlam

يجب yajibu meli/malı / zorunda olmak / gerekmek

يجب أن yajibu an ... yapmak zorunda olmak / ... yapmalı

ينبغي yanbaghī ... yapmalı / ... yapması gerekir

لا بدّ من lā budda min mutlaka gerekli olmak / kaçınılmaz olmak

لا بدّ أن lā budda an mutlaka ... yapmak / kaçınılmaz olarak

يتعيّن yataʿayyan zorunda olmak / gerekli olmak

يتعيّن أن yataʿayyan an ... yapılması gereklidir

من الضروري أن min aḍ-ḍarūrī an ... yapmak gereklidir

من اللازم أن min al-lāzim an ... yapmak gereklidir

ضروري ḍarūrī gerekli / zorunlu

لازم lāzim gerekli / zorunlu

يجب أن أذهب.

yajibu an adhhab

= Gitmeliyim / Gitmek zorundayım.

لا بدّ أن أذهب.

lā budda an adhhab

= Gitmeliyim / Gitmekten başka seçeneğim yok.

6. Should / ought to — yapmalı

Arapça Okunuş Anlam

ينبغي أن yanbaghī an ... yapmalı / ... yapması gerekir

يجب أن yajibu an ... yapmalı / ... yapmak zorunda

من الأفضل أن min al-afḍal an ... yapmak daha iyi olur / ... yapmalı

الأفضل أن al-afḍal an ... yapmak daha iyidir

يستحسن أن yustaḥsanu an ... yapması tavsiye edilir

يُفضَّل أن yufaḍḍalu an ... yapılması tercih edilir

من المستحسن أن min al-mustaḥsan an ... yapması tavsiye edilir

ينبغي أن تدرس.

yanbaghī an tadrusa

= Ders çalışmalısın.

7. İhtiyaç — ihtiyaç duymak / ... yapması gerek

Arapça Okunuş Anlam

يحتاج إلى yaḥtāju ilā ihtiyaç duyar

أحتاج إلى aḥtāju ilā ihtiyacım var

تحتاج إلى taḥtāju ilā senin/onun (kadın) ihtiyacı var

نحتاج إلى naḥtāju ilā ihtiyacımız var

يحتاجون إلى yaḥtājūna ilā onların ihtiyacı var

من الضروري min aḍ-ḍarūrī gereklidir

من اللازم min al-lāzim gereklidir

بحاجة إلى bi-ḥājah ilā ... ihtiyacı olmak

أحتاج إلى أن أذهب.

aḥtāju ilā an adhhab

= Gitmem gerekiyor.

8. Needn't / do not have to — gerek yok / zorunda değil

Arapçada bu anlam genellikle özel bir modal fiil yerine ليس من الضروري veya لا حاجة إلى ifadeleriyle anlatılır.

Arapça Okunuş Anlam

ليس من الضروري أن laysa min aḍ-ḍarūrī an ... yapmaya gerek yok / ... yapmak gerekli değil

لا حاجة إلى أن lā ḥājata ilā an ... yapmaya gerek yok

لا يلزم أن lā yalzamu an ... yapmak gerekli değil

لا داعي لأن lā dāʿiya li-an ... yapmaya gerek yok

لا يجب أن lā yajibu an ... yapmak zorunda değil / ... yapmamalı*

* لا يجب أن ifadesinin İngilizce çevirisi belirsiz olabilir. Bağlama göre “yapmamalı” veya “yapmak zorunda değil” anlamına gelebilir. Bu nedenle “gerek yok” anlamını vermek için ليس من الضروري أن daha açıktır.

9. Zorunluluk — yükümlü olmak / yapmak zorunda olmak

Arapça Okunuş Anlam

يجب أن yajibu an yapmak zorunda olmak

يُلزم yulzamu yükümlüdür / zorunludur

يُلزَم بـ yulzamu bi- ... yapmak zorundadır

يلزم yalzamu gereklidir / zorunludur

يتعيّن yataʿayyan gereklidir / zorunludur

مُلزَم بـ mulzam bi- ... yapmakla yükümlü

مُجبَر على mujbar ʿalā ... yapmaya zorlanmış

مُضطر إلى muḍṭarr ilā ... yapmak zorunda kalmış / mecbur

إجباري ijbārī zorunlu

إلزامي ilzāmī mecburi / zorunlu

10. Yasaklama — yapmamalı / yapmasına izin verilmez

Arapça Okunuş Anlam

لا يجوز أن lā yajūzu an yapmamalı / yapmasına izin verilmez

يُمنع yumnaʿu yasaktır / engellenir

ممنوع mamnūʿ yasak

محظور maḥẓūr yasaklanmış

لا يُسمح بـ lā yusmaḥu bi- izin verilmez

لا يُسمح لك أن lā yusmaḥu laka an yapmana izin verilmez

يحظر yaḥẓuru yasaklar

يُحظَر أن yuḥẓaru an ... yapmak yasaktır

لا يجوز أن تدخل.

lā yajūzu an tadkhula

= İçeri girmemelisin / İçeri girmene izin yok.

11. Tavsiye

Arapça Okunuş Anlam

ينبغي أن yanbaghī an ... yapmalı

يجب أن yajibu an ... yapmalı / ... yapmak zorunda

من الأفضل أن min al-afḍal an ... yapmak daha iyi

الأفضل أن al-afḍal an ... yapsan daha iyi olur / ... yapmak daha iyi

يستحسن أن yustaḥsanu an ... yapması tavsiye edilir

أنصحك أن anṣaḥuka an sana ... yapmanı tavsiye ediyorum

أنصح بـ anṣaḥu bi- ... tavsiye ediyorum

أقترح أن aqtarḥu an ... yapmanı öneriyorum

يُستحسن yustaḥsanu tavsiye edilir

أنصحك أن تذهب.

anṣaḥuka an tadhhaba

= Gitmeni tavsiye ediyorum.

12. Had better — ... yapsan iyi olur

Arapçada bunun tek ve doğrudan karşılığı olan bir modal kelime yoktur. Yaygın yapılar şunlardır:

Arapça Okunuş Anlam

من الأفضل أن min al-afḍal an ... yapsan iyi olur

الأفضل أن al-afḍal an ... yapsan daha iyi olur

من الأحسن أن min al-aḥsan an ... yapmak daha iyi olur

الأحسن أن al-aḥsan an ... yapmak daha iyidir

من الأفضل أن تذهب الآن.

min al-afḍal an tadhhaba al-ān

= Şimdi gitsen iyi olur.

13. Will / shall — gelecek zaman

Arapçada İngilizcedeki will ve shall kelimelerinin ayrı ayrı karşılıkları yoktur. Gelecek zaman genellikle şu yapılarla ifade edilir:

Arapça Okunuş Anlam

سـ sa- -acak / -ecek

سوف sawfa -acak / -ecek

سيـ sa- + fiil -acak / -ecek

سوف + fiil sawfa + fiil -acak / -ecek

سأذهب.

sa-adhhabu

= Gideceğim.

سوف أذهب.

sawfa adhhabu

= Gideceğim.

14. Would — ... yapardı / ... yapacaktı

Arapçada İngilizcedeki would kelimesinin her durumda kullanılabilecek tek bir karşılığı yoktur.

Koşul bildiren “would”

Arapça Okunuş Anlam

سوف sawfa bazı dolaylı anlatım veya geçmişteki gelecek zaman bağlamlarında “... yapacaktı”

سـ sa- bazı bağlamlarda “... yapacaktı”

كان سيـ kāna sa- ... yapacaktı / ... yapmayı planlıyordu

لو law eğer

لَـ la- ... yapardı / o zaman ... yapardı

لو درستَ لنجحتَ.

law darasta la-najaḥta

= Ders çalışsaydın başarılı olurdun.

Alışkanlık bildiren “would”

كان يفعل

kāna yafʿalu

= O yapardı / eskiden yapardı

15. Would have — ... yapmış olurdu

Arapçada genellikle لو + geçmiş zaman fiili ve sonuç cümlesinde لـ kullanılır.

لو درستَ لنجحتَ.

law darasta la-najaḥta

= Ders çalışmış olsaydın başarılı olmuş olurdun.

لو ذهبتُ، لرأيته.

law dhahabtu, la-raʾaytuhu

= Gitmiş olsaydım onu görmüş olurdum.

16. Was going to — ... yapacaktı / ... yapmak üzereydi

Arapça Okunuş Anlam

كان سيـ kāna sa- ... yapacaktı

كان سوف kāna sawfa ... yapacaktı

كان ينوي أن kāna yanwī an ... yapmayı amaçlıyordu

كان يعتزم أن kāna yaʿtazimu an ... yapmayı planlıyordu

كان على وشك أن kāna ʿalā wushki an ... yapmak üzereydi

كنت سأذهب.

kuntu sa-adhhabu

= Gidecektim.

17. About to — ... yapmak üzere olmak

Arapça Okunuş Anlam

على وشك أن ʿalā wushki an ... yapmak üzere olmak

أوشك أن awshaka an ... yapmak üzere olmak

كاد أن kāda an neredeyse ... yapmak / ... yapmaya yaklaşmak

أنا على وشك أن أخرج.

anā ʿalā wushki an akhruja

= Dışarı çıkmak üzereyim.

18. Almost — neredeyse

Arapça Okunuş Anlam

كاد kāda neredeyse

كاد أن kāda an neredeyse ... yapmak

تقريبًا taqrīban yaklaşık olarak / neredeyse

أوشك أن awshaka an neredeyse ... yapmak üzere olmak

كدتُ أسقط.

kidtu asquṭu

= Neredeyse düşüyordum.

19. Niyet — niyet etmek / planlamak

Arapça Okunuş Anlam

ينوي أن yanwī an ... yapmaya niyet etmek

أعتزم أن aʿtazimu an ... yapmaya niyetliyim

يعتزم أن yaʿtazimu an ... yapmaya niyetli

أخطط لـ ukhaṭṭiṭu li- ... yapmayı planlıyorum

يخطط لـ yukhaṭṭiṭu li- ... yapmayı planlıyor

أنوي anwī niyet ediyorum

أريد أن urīdu an ... yapmak istiyorum

20. Arzu / istemek

Arapça Okunuş Anlam

يريد yurīdu istiyor

أريد urīdu istiyorum

تريد turīdu istiyorsun / o (kadın) istiyor

نريد nurīdu istiyoruz

يريدون yurīdūna istiyorlar

يرغب في yarghabu fī arzuluyor / diliyor

يشتهي yashtahī arzuluyor / canı çekiyor

يتمنى yatamannā diliyor / temenni ediyor

يتطلع إلى yataṭallaʿu ilā dört gözle bekliyor / umut ediyor

أريد أن أتعلم العربية.

urīdu an ataʿallama al-ʿarabiyya

= Arapça öğrenmek istiyorum.

21. Would like — istemek / ... yapmak istemek

Arapça Okunuş Anlam

أودّ أن awaddu an ... yapmak isterim

أريد أن urīdu an ... yapmak isterim / ... yapmak istiyorum

أرغب في أن arghabu fī an ... yapmak isterim

يودّ أن yawaddu an o (erkek) ... yapmak ister

تودّ أن tawaddu an o (kadın) / sen ... yapmak istersin

نودّ أن nawadd(u) an ... yapmak isteriz

أودّ أن أتعلم العربية.

awaddu an ataʿallama al-ʿarabiyya

= Arapça öğrenmek isterim.

22. İsteklilik — istekli olmak / gönüllü olmak

Arapça Okunuş Anlam

مستعدّ لـ mustaʿidd li- ... yapmaya hazır / istekli

مستعدّ أن mustaʿidd an ... yapmaya istekli

يرغب في yarghabu fī istiyor / istekli

يوافق على yuwāfiqu ʿalā ... yapmayı kabul ediyor

يقبل أن yaqbalu an kabul ediyor / ... yapmayı kabul ediyor

لا يمانع في lā yumāniʿu fī ... yapmaya itiraz etmiyor

23. Reddetme — reddetmek

Arapça Okunuş Anlam

يرفض أن yarfuḍu an ... yapmayı reddediyor

يرفض yarfuḍu reddediyor

يمتنع عن يمتنع ʿan kaçınıyor / yapmayı reddediyor

يأبى أن yaʾbā an ... yapmayı reddediyor

لا يريد أن lā yurīdu an ... yapmak istemiyor

24. Dare — cesaret etmek

Arapça Okunuş Anlam

يجرؤ على yajruʾu ʿalā ... yapmaya cesaret etmek

يتجرأ على yatajarraʾu ʿalā ... yapmaya cesaret etmek

يجرؤ أن yajruʾu an ... yapmaya cesaret etmek

يملك الجرأة على yamliku al-jurʾata ʿalā ... yapacak cesarete sahip olmak

لا أجرؤ على فعل ذلك.

lā ajruʾu ʿalā fiʿli dhālik

= Bunu yapmaya cesaret edemiyorum.

25. Başarmak / başarmayı becermek

Arapça Okunuş Anlam

استطاع أن istaṭāʿa an ... yapmayı başardı

تمكّن من tamakkana min ... yapmayı başardı

نجح في najaḥa fī ... yapmayı başardı

قدر على qadara ʿalā ... yapabildi

تمكّن من أن tamakkana min an ... yapmayı başardı

تمكّنتُ من حلّ المشكلة.

tamak­kantu min ḥalli al-mushkila

= Sorunu çözmeyi başardım.

26. Denemek / girişimde bulunmak

Arapça Okunuş Anlam

يحاول أن yuḥāwilu an ... yapmaya çalışıyor

حاول أن ḥāwala an ... yapmaya çalıştı

يسعى إلى yasʿā ilā ... için çabalıyor / ... yapmaya çalışıyor

يبذل جهده لـ yabdhulu juhdahu li- ... yapmak için çaba gösteriyor

يجتهد في yajtahidu fī ... için çabalıyor

27. Umut etmek

Arapça Okunuş Anlam

يأمل أن yaʾmalu an ... olmasını umuyor

أرجو أن arjū an ... olmasını umuyorum

نرجو أن narjū an ... olmasını umuyoruz

آمل أن āmulu an ... olmasını umuyorum

أتمنى أن atamannā an ... olmasını diliyorum / umuyorum

لعلّ laʿalla umarım / belki

آمل أن تنجح.

āmulu an tanjaḥa

= Başarılı olmanı umuyorum.

28. Beklenti / ... yapması beklenmek

Arapça Okunuş Anlam

من المفترض أن min al-muftaraḍ an ... yapması beklenmek / ... yapması gerek

يُفترض أن yufṭaraḍu an ... yapması beklenmek / ... yapması gerek

متوقّع أن mutawaqqaʿ an ... yapması bekleniyor

من المتوقّع أن min al-mutawaqqaʿ an ... yapması bekleniyor

يُتوقّع أن yutawaqqaʿu an ... yapması bekleniyor

من المفترض أن يصل اليوم.

min al-muftaraḍ an yaṣila al-yawm

= Bugün gelmesi bekleniyor.

29. Olasılık / ihtimal

Arapça Okunuş Anlam

ربما rubbamā belki / olabilir

قد qad olabilir / belki

من المحتمل أن min al-muḥtamal an olası / muhtemel

يحتمل أن yaḥtamilu an ... yapması muhtemeldir

من المرجح أن min al-murajjaḥ an ... yapması olasıdır

يُرجَّح أن yurajjaḥu an ... olması muhtemeldir

على الأرجح ʿalā al-arjaḥ büyük olasılıkla

غالبًا ghāliban muhtemelen / genellikle

على الأرجح أن ʿalā al-arjaḥ an büyük olasılıkla

30. Kesinlik

Arapça Okunuş Anlam

بالتأكيد bi-t-taʾkīd kesinlikle

بالتأكيد سوف bi-t-taʾkīd sawfa kesinlikle ... yapacak

حتمًا ḥatman kesinlikle

قطعًا qaṭʿan kesinlikle

حتماً ḥatman kesinlikle

لا شكّ أن lā shakka an ... olduğuna şüphe yok

من المؤكد أن min al-muʾakkad an ... olduğu kesindir

بالتأكيد أن bi-t-taʾkīd an kesinlikle

يقينًا yaqīnan kesinlikle

بلا شك bilā shakk şüphesiz

31. Çıkarım — mutlaka ... olmalı

Arapça Okunuş Anlam

لا بدّ أن lā budda an mutlaka ... olmalı

لا بدّ من أن lā budda min an mutlaka ... olmalı

لا شكّ أن lā shakka an ... olmalı / şüphe yok ki

من المؤكد أن min al-muʾakkad an kesinlikle ... olmalı

من الواضح أن min al-wāḍiḥ an açıkça / ... olduğu belli

يبدو أن yabdū anna öyle görünüyor ki

من المرجح أن min al-murajjaḥ an ... olması muhtemel

لا بدّ أنه في البيت.

lā budda annahu fī al-bayt

= Evde olmalı.

32. Gibi görünmek / görünmek

Arapça Okunuş Anlam

يبدو أن yabdū anna öyle görünüyor ki

يبدو yabdū öyle görünüyor

يظهر أن yaẓharu anna öyle anlaşılıyor ki / öyle görünüyor ki

من الواضح أن min al-wāḍiḥ an açıkça belli ki

كأنّ kaʾanna sanki / ... gibi

يبدو وكأنّ yabdū wa-kaʾanna sanki ... gibi görünüyor

33. Used to — eskiden ... yapardı

Arapçada geçmişteki alışkanlıklar genellikle كان + geniş/şimdiki zaman fiili yapısıyla ifade edilir.

Arapça Okunuş Anlam

كان يفعل kāna yafʿalu o eskiden yapardı

كنت أفعل kuntu afʿalu eskiden yapardım

كنتَ تفعل kunta tafʿalu eskiden yapardın

كانت تفعل kānat tafʿalu o (kadın) eskiden yapardı

كنا نفعل kunnā nafʿalu eskiden yapardık

كانوا يفعلون kānū yafʿalūna eskiden yaparlardı

كنت أذهب إلى المدرسة.

kuntu adhhabu ilā al-madrasah

= Eskiden okula giderdim.

34. İmkânsızlık / yapamamak

Arapça Okunuş Anlam

لا يمكن lā yumkinu yapamaz / imkânsızdır

لا يمكن أن lā yumkinu an ... yapamaz

يستحيل أن yastaḥīlu an ... yapmak imkânsızdır

من المستحيل أن min al-mustaḥīl an ... yapmak imkânsızdır

لا يستطيع lā yastaṭīʿu yapamaz / yapabilecek durumda değildir

لا يقدر على lā yaqduru ʿalā yapamaz

لا يمكن أن يحدث ذلك.

lā yumkinu an yaḥdutha dhālik

= Bunun gerçekleşmesi mümkün değil.

35. İzin ve olasılık arasındaki fark: يمكن

يمكن özellikle önemlidir çünkü birkaç farklı modal anlamı ifade edebilir.

Yapı Okunuş Anlam

يمكن أن أفعل yumkinu an afʿala Yapabilirim / yapabilirim, izinli olabilirim

يمكنني أن أفعل yumkinunī an afʿala Yapabilirim

يمكنك أن تفعل yumkinuka an tafʿala Yapabilirsin

يمكنه أن يفعل yumkinuhu an yafʿala O yapabilir

يمكننا أن نفعل yumkinunā an nafʿala Yapabiliriz

من الممكن أن يحدث min al-mumkin an yaḥdutha Gerçekleşebilir

36. Koşullu kiplik

Arapça Okunuş Anlam

لو law eğer / ... olsaydı ... yapardı

إذا idhā eğer / -dığı zaman

إنْ in eğer

لَـ la- ... yapardı / o zaman

لولا lawlā ... olmasaydı

لو كان law kāna ... olsaydı

لو كنت law kunta ... olsaydın

لو كنتُ غنيًا لسافرتُ.

law kuntu ghaniyyan la-sāfartu

= Zengin olsaydım seyahat ederdim.

37. Dilek / varsayımsal durum

Arapça Okunuş Anlam

ليت layta keşke / diliyorum ki

ليتني laytanī keşke ben ...

ليتك laytaka keşke sen ...

ليتنا laytanā keşke biz ...

أتمنى لو atamannā law keşke ... olsaydı / olmasını diliyorum

يا ليت yā layta keşke

ليتني أستطيع السفر.

laytanī astaṭīʿu as-safar

= Keşke seyahat edebilseydim.

38. Gereklilik / kaçınılmazlık

Arapça Okunuş Anlam

لا بدّ lā budda mutlaka / kaçınılmaz olarak

حتمًا ḥatman kaçınılmaz olarak

لا مفرّ من lā mafarra min ...dan kaçış yok

لا مفرّ من أن lā mafarra min an ... yapmak zorunda kalmaktan kaçış yok

لا مناص من lā manāṣṣa min ... yapmaktan başka seçenek yok

حتمي ḥatmī kaçınılmaz

حتميّة ḥatmiyya kaçınılmazlık

39. İrade / isteme

Arapça Okunuş Anlam

أراد أن arāda an ... yapmak istedi

يريد أن yurīdu an ... yapmak istiyor

يرغب في أن yarghabu fī an ... yapmayı arzuluyor

شاء أن shāʾa an ... istedi / ... yapmayı diledi

يشاء أن yashāʾu an ... istiyor / ... yapmayı diliyor

اختار أن ikhtāra an ... yapmayı seçti

40. Modal zarflar

Bunlar çoğu zaman modal fiil olmadan kiplik anlamı ifade eder:

Arapça Okunuş Anlam

ربما rubbamā belki

قد qad olabilir / belki

لعلّ laʿalla belki / umarım

بالتأكيد bi-t-taʾkīd kesinlikle

حتمًا ḥatman kesinlikle

قطعًا qaṭʿan kesinlikle

غالبًا ghāliban muhtemelen / sıklıkla

عادةً ʿādatan genellikle

تقريبًا taqrīban yaklaşık olarak

فعلاً fiʿlan gerçekten / aslında

حقًا ḥaqqan gerçekten

حتمًا ḥatman kaçınılmaz olarak

ربما rubbamā belki

بالكاد bil-kād güçlükle / zar zor

تقريبًا taqrīban neredeyse / yaklaşık olarak

39- BELİRLEYİCİLER (DETERMINERS)

# Arapça Okunuş Türkçe anlamı / işlevi

1 الـ al- belirli tanımlık; İngilizcedeki “the”

2 هَذَا hādhā bu (eril tekil)

3 هَذِهِ hādhihi bu (dişil tekil)

4 هَذَانِ hādhāni bu iki (eril)

5 هَاتَانِ hātāni bu iki (dişil)

6 هَؤُلَاءِ hāʾulāʾi bunlar

7 ذَلِكَ dhālika şu / o (eril tekil)

8 تِلْكَ tilka şu / o (dişil tekil)

9 ذَانِكَ dhānika şu iki / o iki (eril)

10 تَانِكَ tānika şu iki / o iki (dişil)

11 أُولَئِكَ ulāʾika şunlar / onlar

12 هُنَا hunā burada; bu yer

13 هُنَالِكَ hunālika orada; şu yer

14 هُنَالِكَ hunālika orada

15 أَيُّ ayyu hangi; ne tür

16 أَيَّةُ ayyatu hangi; ne tür (dişil)

17 أَيٌّ ayy herhangi bir / hangi

18 أَيَّ ayya hangi / herhangi bir (belirtme hâli)

19 كُلُّ kullu her; bütün

20 كُلَّ kulla her; bütün

21 كُلٌّ kullun her biri / tümü

22 كُلَّةُ kullatu bütün; tamamı

23 جَمِيعُ jamīʿu tümü; bütün

24 جَمِيعَ jamīʿa tümü; bütün

25 عَامَّةُ ʿāmmatu tümü; genel kısmı

26 عَامَّةَ ʿāmmata tümü; genel kısmı

27 كَافَّةُ kāffatu tümü; tamamı

28 كَافَّةَ kāffata tümü; tamamı

29 بَعْضُ baʿḍu bazısı; bir kısmı

30 بَعْضَ baʿḍa bazısı; bir kısmı

31 بَعْضٌ baʿḍun bazısı

32 كِلَا kilā her ikisi (eril)

33 كِلْتَا kiltā her ikisi (dişil)

34 كِلَاهُمَا kilāhumā ikisinin de / her ikisi (eril)

35 كِلْتَاهُمَا kiltāhumā ikisinin de / her ikisi (dişil)

36 كِلَاهُمَا kilāhumā her ikisi

37 نَفْسُ nafsu aynı; bizzat; kendi

38 نَفْسَ nafsa aynı; bizzat; kendi

39 عَيْنُ ʿaynu tam olarak aynı; birebir

40 عَيْنَ ʿayna tam olarak aynı; birebir

41 أَحَدُ aḥadu herhangi biri; iki seçenekten biri

42 أَحَدٌ aḥadun herhangi biri / herhangi bir kişi

43 أَيٌّ ayy herhangi biri; hangisi olursa

44 أَيَّةٌ ayyatun herhangi biri; hangisi olursa (dişil)

45 مَنْ man her kim; ... yapan herhangi biri

46 مَا mā her ne; ... olan herhangi bir şey

47 مَنْ man kim; ... yapan kişi

48 مَا mā ne; ... olan şey

49 الَّذِي alladhī ... yapan kişi; ... olan şey (eril tekil)

50 الَّتِي allatī ... yapan kişi; ... olan şey (dişil tekil)

51 اللَّذَانِ alladhāni ... yapan iki kişi / ... olan iki şey (eril)

52 اللَّتَانِ allatāni ... yapan iki kişi / ... olan iki şey (dişil)

53 الَّذِينَ alladhīna ... yapanlar / ... olanlar (eril çoğul)

54 اللَّاتِي allātī ... yapanlar / ... olanlar (dişil çoğul)

55 اللَّائِي allāʾī ... yapanlar / ... olanlar (dişil çoğul)

56 اللَّوَاتِي allawātī ... yapanlar / ... olanlar (dişil çoğul)

57 كُلُّهُ kulluhu tamamı; onun tamamı

58 كُلُّهَا kulluhā tamamı; onun (dişil) tamamı

59 كُلُّهُمْ kulluhum onların hepsi

60 كُلُّهُنَّ kulluhunna onların hepsi (dişil)

61 كُلُّهُمَا kulluhumā ikisinin de tamamı; her ikisi

62 جَمِيعُهُ jamīʿuhu tamamı

63 جَمِيعُهَا jamīʿuhā tamamı; onun (dişil) tamamı

64 جَمِيعُهُمْ jamīʿuhum onların hepsi

65 جَمِيعُهُنَّ jamīʿuhunna onların hepsi (dişil)

66 كَثِيرٌ kathīrun çok; birçok

67 كَثِيرَةٌ kathīratun çok; birçok (dişil)

68 قَلِيلٌ qalīlun az; birkaç

69 قَلِيلَةٌ qalīlatun az; birkaç (dişil)

70 عَدِيدٌ مِنْ ʿadīdun min çok sayıda; birçok

71 عِدَّةُ ʿiddatu birkaç; bir sayı kadar

72 عِدَّةَ ʿiddāta birkaç; bir sayı kadar

73 بَضْعُ biḍʿu birkaç; az sayıda

74 بَضْعَةُ biḍʿatu birkaç; az sayıda

75 نَحْوُ naḥwu yaklaşık; civarında

76 حَوَالَيْ ḥawālay yaklaşık; civarında

77 نَحْوَ naḥwa yaklaşık olarak

78 مُعْظَمُ muʿẓamu çoğu; büyük kısmı

79 مُعْظَمَ muʿẓama çoğu; büyük kısmı

80 أَغْلَبُ aghlabu çoğu; büyük çoğunluk

81 أَغْلَبَ aghlaba çoğu

82 أَكْثَرُ aktharu çoğu; daha fazla

83 أَكْثَرَ akthara çoğu; daha fazla

84 أَقَلُّ aqallu en az; daha az

85 أَقَلَّ aqalla en az; daha az

86 كُلُّ kullu her; her biri; tümü

87 كُلَّمَا kullamā ne zaman ... olursa; her seferinde

88 لِكُلِّ li-kulli her biri için; her ... için

89 بِكُلِّ bi-kulli her biriyle; tümüyle

90 فِي كُلِّ fī kulli her ... içinde

91 مِنْ كُلِّ min kulli her birinden

92 أَيُّ ayyu herhangi biri; hangisi olursa

93 أَيًّا ayyan herhangi biri; hangisi olursa

94 أَيَّةُ ayyatu herhangi biri / hangi (dişil)

95 أَيَّةً ayyatan herhangi biri / hangi (dişil)

96 أَيُّ شَيْءٍ ayyu shayʾin herhangi bir şey; ne olursa olsun

97 أَيُّ شَخْصٍ ayyu shakhṣin herhangi bir kişi

98 أَيُّ وَاحِدٍ ayyu wāḥidin herhangi biri

99 أَيُّ وَاحِدَةٍ ayyu wāḥidatin herhangi biri (dişil)

100 أَيُّهَا ayyuhā Ey ...; ... (erkeğe hitap)

101 أَيَّتُهَا ayyatuhā Ey ...; ... (kadına hitap)

102 ذُو dhū sahip olan; ... sahibi

103 ذَا dhā sahip olan (belirtme ve tamlayan hâllerinde biçimi değişebilir)

104 ذَوُو dhawū sahip olanlar; ... sahipleri

105 ذَوِي dhawī sahip olanlar; ... sahipleri

106 أُولُو ulū sahip olanlar; ... sahibi kişiler

107 أُولِي ulī sahip olanlar; ... sahibi kişiler

108 صَاحِبُ ṣāḥibu sahibi olan kişi; ... sahibi

109 صَاحِبَةُ ṣāḥibatu sahip olan kadın; ... sahibi kadın

110 مَالِكُ māliku sahibi; maliki

111 مَالِكَةُ mālikatu kadın sahibi; kadın malik

112 ذَاتُ dhātu sahip olan; ... özelliğine sahip

113 ذَاتَ dhāta sahip olan; ... özelliğine sahip

114 نَفْسُهُ nafsuhu kendisi; aynı; onun kendi

115 نَفْسُهَا nafsuhā kendisi; aynı; onun (kadının) kendi

116 نَفْسُهُمْ nafsuhum kendileri; onların kendi

117 نَفْسِي nafsī kendim; kendi

118 نَفْسُكَ nafsuka kendin; kendi (erkeğe hitap)

119 نَفْسُكِ nafsuki kendin; kendi (kadına hitap)

120 نَفْسُنَا nafsunā kendimiz; kendi

121 بَعْضُهُمْ baʿḍuhum onların bazıları

122 بَعْضُهَا baʿḍuhā onun bir kısmı; onun (dişil) bir kısmı

123 بَعْضُهُمَا baʿḍuhumā ikisinin bir kısmı

124 بَعْضُهُنَّ baʿḍuhunna onların bazıları (dişil)

125 أَيٌّ مِنْ ayyun min ... arasından herhangi biri

126 أَيُّ مِنْ ayyu min ... arasından herhangi biri

127 كُلُّ مِنْ kullu min ... arasındaki herkes / her biri

128 أَحَدٌ مِنْ aḥadun min ... arasından herhangi biri

129 وَاحِدٌ مِنْ wāḥidun min ... arasından biri

130 وَاحِدَةٌ مِنْ wāḥidatun min ... arasından biri (dişil)

131 لَا أَحَدَ lā aḥada hiç kimse

132 لَا شَيْءَ lā shayʾa hiçbir şey

133 لَا شَخْصَ lā shakhṣa hiç kimse / hiçbir kişi

134 لَا وَاحِدَ lā wāḥida tek bir kişi/bile yok

135 أَيُّ شَيْءٍ ayyu shayʾin herhangi bir şey; ne olursa olsun

136 أَيُّ شَخْصٍ ayyu shakhṣin herhangi biri; herhangi bir kişi

137 كُلُّ شَيْءٍ kullu shayʾin her şey

138 كُلُّ شَخْصٍ kullu shakhṣin herkes

139 لَا شَيْءٌ lā shayʾun hiçbir şey

140 شَيْءٌ مِنْ shayʾun min ...dan bir şey

141 بَعْضُ مَنْ baʿḍu man ... yapanların bazıları

142 بَعْضُ مَا baʿḍu mā ... olan şeylerin bir kısmı

143 كُلُّ مَنْ kullu man ... yapan herkes

144 كُلُّ مَا kullu mā ... olan her şey

145 أَيُّ مَنْ ayyu man her kim / ... yapan herhangi biri

146 أَيُّ مَا ayyu mā her ne / ... olan herhangi bir şey

147 أَيٌّ مَا ayyum mā her ne olursa olsun

148 مَا مِنْ mā min hiçbir; ... yok

149 لَا مِنْ lā min ...dan hiçbiri

150 غَيْرُ ghayru başka; diğer; ... olmayan

151 غَيْرَ ghayra ... dışında; ... olmayan

152 سِوَى siwā ... dışında; hariç

153 سِوَاءُ siwāʾu eşit / aynı; ikisinden biri

154 آخَرُ ākharu başka; diğer

155 آخَرَ ākhara başka; diğer

156 أُخْرَى ukhrā başka; diğer (dişil)

157 آخَرُونَ ākh arūna diğerleri (eril)

158 أُخَرُ ukharu diğerleri (dişil/insan dışı çoğul)

159 نَفْسُ nafsu aynı; bizzat; kendi

160 ذَاتُ dhātu aynı; bizzat; kendi

161 كِلَا kilā her ikisi

162 كِلْتَا kiltā her ikisi

163 كُلَاهُمَا kilāhumā ikisinin de tamamı / her ikisi

164 كِلْتَاهُمَا kiltāhumā ikisinin de tamamı (dişil)

165 بَعْضٌ baʿḍun bazısı

166 أَيٌّ ayy herhangi biri / hangi

167 أَحَدٌ aḥadun herhangi biri; herhangi bir kişi

168 غَيْرُ ghayru başka; diğer

169 آخَرُ ākharu başka

170 أُخْرَى ukhrā başka (dişil)

İyelik ve tamlayan belirleyicileri

Arapçada İngilizcedeki my, your, his, her, our ve their kelimeleriyle tamamen aynı şekilde kullanılan ayrı kelimeler yoktur. İyelik genellikle isme eklenen iyelik zamiri ekleriyle veya iḍāfa (isim tamlaması) yapısıyla ifade edilir.

Arapça Okunuş Türkçe

ـِي -ī benim

ـكَ -ka senin (erkeğe hitap)

ـكِ -ki senin (kadına hitap)

ـهُ -hu onun (erkek)

ـهَا -hā onun (kadın) / onun (cansız)

ـنَا -nā bizim

ـكُمْ -kum sizin (eril veya karma çoğul)

ـكُنَّ -kunna sizin (dişil çoğul)

ـهُمْ -hum onların (eril veya karma grup)

ـهُنَّ -hunna onların (dişil grup)

ـهُمَا -humā onların (iki kişi)

Örneğin:

Arapça Okunuş Türkçe

كِتَابِي kitābī kitabım

كِتَابُكَ kitābuka kitabın (erkeğe hitap)

كِتَابُكِ kitābuki kitabın (kadına hitap)

كِتَابُهُ kitābuhu onun kitabı (erkek)

كِتَابُهَا kitābuhā onun kitabı (kadın)

كِتَابُنَا kitābunā kitabımız

كِتَابُهُمْ kitābuhum onların kitabı

بعض من الماء ليس جيدة Ba'du min al maa laisa jayida Suyun bir kısmı iyi değil.

الولد والبنت كلا سعيدان Al waladu wal bintu killa saa'eedan Erkek çocuk ve kız çocuğu ikisi de mutlu.

BELİRLEYİCİLERİN KELİME SIRASI:

Belirleyiciler sıfatlar gibi davranır.

(Belirleyici) + (İsim) VEYA: (İsim) + (Belirleyici)

ثلاثَةُ ثيرانٌ thalaathato theeraanon Üç boğa

ثيرانٌ ثلاثَةٌ theeraanon thalaathaton Üç boğa

BELİRLİ: al+(İsim) + al+(Belirleyici)

الثيرانُ الثلاثَةُ ath-theeraanon ath-thalaathato Üç boğa / Üç boğa (belirli)

Belirlilik tanımlığı الـ İsimden önce الْكِتَابُ kitap / o kitap

İşaret zamiri هذا/هذه Genellikle isimden önce هَذَا الْكِتَابُ bu kitap

İyelik zamiri ـي، ـكَ، ـهُ vb. İsimden sonra, bitişik yazılır كِتَابِي kitabım

İyelik bildiren isim İsimden sonra كِتَابُ الطَّالِبِ öğrencinin kitabı

Sıfat İsimden sonra الْكِتَابُ الْجَدِيدُ yeni kitap

İlgi cümleciği İsimden sonra الْكِتَابُ الَّذِي قَرَأْتُهُ okuduğum kitap

40- EDATLAR (PREPOSITIONS)

# Աrapça Okunuş Türkçe anlamı / işlevi

1 مِنْ min -den/-dan; içinden; -in/-ın

2 إِلَى ilā -e/-a; -e doğru; -e kadar

3 عَنْ ʿan hakkında; -den/-dan; uzağında

4 عَلَى ʿalā üzerinde; üstünde; üzerinden

5 فِي fī içinde; içeride; -de/-da

6 البَاءُ / بِـ al-bāʾ / bi- ile; tarafından; içinde; aracılığıyla

7 الكَافُ / كَـ al-kāf / ka- gibi; olarak

8 اللَّامُ / لِـ al-lām / li- için; -e/-a; aitlik bildirir

9 رُبَّ rubba birçok; sık sık; belki

10 مُذْ mudh -den/-dan beri; (zaman süresi boyunca)

11 مُنْذُ mundhu -den/-dan beri; (zaman süresi boyunca)

12 حَتَّى ḥattā -e/-a kadar

13 وَ wa- yemin ifadesinde: -e/-a yemin olsun

14 تَـ ta- yemin ifadesinde: -e/-a yemin olsun

15 خَلَا khalā hariç; dışında

16 عَدَا ʿadā hariç; dışında

17 حَاشَا ḥāshā hariç; dışında

18 قَسَمًا qasaman adına; ... üzerine yemin ederim

19 لَعَمْرُ la-ʿamru ... hayatı üzerine yemin olsun

20 لَدَى ladā -de/-da; yanında; mülkiyetinde

21 لَدُنْ ladun -den/-dan; yanında; huzurunda

22 لَدُنْ ladun ... zamanından/yerinden itibaren

23 بَيْنَ bayna arasında; içinde

24 فَوْقَ fawqa üstünde; yukarısında

25 تَحْتَ taḥta altında; aşağısında

26 أَمَامَ amāma önünde; önce

27 خَلْفَ khalfa arkasında

28 وَرَاءَ warāʾa arkasında; ötesinde

29 دَاخِلَ dākhila içinde; dahilinde

30 خَارِجَ khārija dışında

31 حَوْلَ ḥawla etrafında; hakkında

32 قُرْبَ qurba yakınında

33 بِجَانِبِ bi-jānibi yanında; bitişiğinde

34 جَانِبَ jāniba yanında

35 وَسَطَ wasaṭa ortasında; arasında

36 بَيْنَ bayna arasında; içinde

37 قُدَّامَ quddāma önünde

38 تِلْقَاءَ tilqāʾa -e doğru; karşısında; yüz yüze

39 إِزَاءَ izāʾa karşısında; yüz yüze

40 حِيَالَ ḥiyāla karşısında; -e doğru

41 تُجَاهَ tujāha -e doğru; karşısında

42 نَحْوَ naḥwa -e doğru; yaklaşık olarak

43 صَوْبَ ṣawba -e doğru; yönünde

44 قِبَلَ qibala -e doğru; yönünde

45 قِبَالَ qibāla karşısında; yüz yüze

46 نَاحِيَةَ nāḥiyata ... tarafına/yönüne doğru

47 مُقَابِلَ muqābila karşısında; karşı tarafında

48 بِمُقَابِلِ bi-muqābili karşılığında; karşısında

49 قُرْبَ qurba yakınında

50 بَعِيدًا عَنْ baʿīdan ʿan -den/-dan uzakta

51 بِجِوَارِ bi-jiwāri yanında; bitişiğinde

52 بِحِذَاءِ bi-ḥidhāʾi bitişiğinde; yanında

53 حَوَالَيْ ḥawālay etrafında; yaklaşık olarak

54 قَرِيبًا مِنْ qarīban min -ye/-ya yakın

55 بَعْدَ baʿda -den/-dan sonra

56 قَبْلَ qabla -den/-dan önce

57 أَثْنَاءَ athnāʾa sırasında

58 خِلَالَ khilāla sırasında; boyunca

59 فِي أَثْنَاءِ fī athnāʾi sırasında

60 عِنْدَ ʿinda -de/-da; yanında; -dığı zaman

61 حِينَ ḥīna ... zamanında; -dığı zaman

62 وَقْتَ waqta ... zamanında

63 إِبَّانَ ibbāna sırasında; ... zamanında

64 عَقِبَ ʿaqiba -den/-dan sonra; ardından

65 بَعْدَ baʿda -den/-dan sonra

66 إِثْرَ ithra -den/-dan sonra; ardından

67 مُنْذُ mundhu -den/-dan beri

68 مُذْ mudh -den/-dan beri

69 إِلَى حِينِ ilā ḥīni ... zamanına kadar

70 إِلَى غَايَةِ ilā ghāyati -e/-a kadar

71 حَتَّى ḥattā -e/-a kadar

72 طَوَالَ ṭawāla boyunca; tüm süre boyunca

73 طِوَالَ ṭiwāla boyunca

74 عَلَى مَدَى ʿalā madā süresince; boyunca

75 فِي مُدَّةِ fī muddati ... süresi boyunca

76 مِنْ خِلَالِ min khilāli aracılığıyla; vasıtasıyla

77 بِوَاسِطَةِ bi-wāsiṭati aracılığıyla; vasıtasıyla

78 عَبْرَ ʿabra karşıya; içinden; üzerinden

79 مِنْ خِلَالِ min khilāli aracılığıyla

80 عَنْ طَرِيقِ ʿan ṭarīqi aracılığıyla; yoluyla

81 عَنْ طَرِيقِ ʿan ṭarīqi vasıtasıyla; aracılığıyla

82 بِسَبَبِ bi-sababi -yüzünden; nedeniyle

83 نَظَرًا لِـ naẓaran li- göz önünde bulundurulduğunda; dikkate alındığında

84 بِفَضْلِ bi-faḍli sayesinde; sayesinde dolayı

85 بِنَاءً عَلَى bināʾan ʿalā -ye dayanarak; -e göre

86 اِسْتِنَادًا إِلَى istinādan ilā -ye dayanarak; -den hareketle

87 بِمُوجَبِ bi-mūjabi gereğince; kapsamında; uyarınca

88 بِحُكْمِ bi-ḥukmi gereğince; kapsamında

89 بِفَضْلِ bi-faḍli sayesinde

90 بِسَبَبِ bi-sababi -yüzünden; nedeniyle

91 نَتِيجَةً لِـ natījatan li- sonucunda

92 مِنْ جَرَّاءِ min jarrāʾi -yüzünden; sonucunda

93 جَرَّاءَ jarrāʾa -yüzünden; nedeniyle

94 بِدُونِ bi-dūni - olmadan; -sız/-siz

95 دُونَ dūna - olmadan; altında; eksik

96 مِنْ دُونِ min dūni - olmadan; dışında

97 بَدَلَ badala yerine

98 عِوَضَ ʿiwaḍa yerine; karşılığında

99 عِوَضًا عَنْ ʿiwaḍan ʿan yerine

100 بَدَلًا مِنْ badalan min yerine

101 عِلَاوَةً عَلَى ʿilāwatan ʿalā -ye ek olarak

102 إِضَافَةً إِلَى iḍāfatan ilā -ye ek olarak

103 فَضْلًا عَنْ faḍlan ʿan bunun yanı sıra; ek olarak

104 إِلَى جَانِبِ ilā jānibi -ye ek olarak; yanında

105 بِالإِضَافَةِ إِلَى bi-l-iḍāfati ilā -ye ek olarak

106 فَوْقَ fawqa üstünde; buna ek olarak

107 مَعَ maʿa ile; birlikte

108 بَدَلَ badala yerine

109 ضِمْنَ ḍimna içinde; arasında

110 ضِمْنَ إِطَارِ ḍimna iṭāri ... çerçevesinde

111 فِي إِطَارِ fī iṭāri ... çerçevesinde

112 فِي سِيَاقِ fī siyāqi ... bağlamında

113 بِمُحَاذَاةِ bi-muḥādhāti yanında; paralelinde

114 بِشَأْنِ bi-shaʾni hakkında; konusunda

115 بِخُصُوصِ bi-khuṣūṣi hakkında; konusunda

116 فِيمَا يَخُصُّ fīmā yakhuṣṣu hakkında; konusunda

117 بِالنِّسْبَةِ إِلَى bi-n-nisbati ilā -ye göre; bakımından

118 بِالْقِيَاسِ إِلَى bi-l-qiyāsi ilā ile karşılaştırıldığında; -e kıyasla

119 مُقَارَنَةً بِـ muqāranatan bi- ile karşılaştırıldığında

120 خِلَافَ khilāfa aksine; -den farklı olarak

121 بِخِلَافِ bi-khilāfi aksine; -den farklı olarak

122 ضِدَّ ḍidda karşı; zıt

123 تَحْتَ taḥta altında; tabi olarak

124 فَوْقَ fawqa üstünde

125 دُونَ dūna altında; aşağısında; eksik

126 خَلْفَ khalfa arkasında

127 وَرَاءَ warāʾa arkasında; ötesinde

128 أَمَامَ amāma önünde

129 قُدَّامَ quddāma önünde

130 دَاخِلَ dākhila içinde

131 خَارِجَ khārija dışında

132 وَسَطَ wasaṭa ortasında

133 بَيْنَ bayna arasında; içinde

134 حَوْلَ ḥawla etrafında

135 تَحْتَ taḥta altında

136 أَسْفَلَ asfala aşağısında

137 أَعْلَى aʿlā üstünde; -den daha yüksek

138 أَدْنَى adn daha yakın; daha aşağıda

139 عِنْدَ ʿinda -de/-da; yanında

140 لَدَى ladā -de/-da; yanında; mülkiyetinde

141 لَدُنْ ladun -den/-dan; -de/-da

142 قِبَلَ qibala -e doğru; yönünde

143 إِزَاءَ izāʾa karşısında; yüz yüze

144 حِيَالَ ḥiyāla -e doğru; karşısında

145 تُجَاهَ tujāha -e doğru; karşısında

146 نَحْوَ naḥwa -e doğru; yaklaşık olarak

147 صَوْبَ ṣawba -e doğru

148 قِبَالَ qibāla karşısında; yüz yüze

149 قُرْبَ qurba yakınında

150 بَعِيدًا عَنْ baʿīdan ʿan -den/-dan uzakta

151 بِجِوَارِ bi-jiwāri bitişiğinde

152 بِحِذَاءِ bi-ḥidhāʾi yanında

153 عَلَى يَمِينِ ʿalā yamīni ... sağında

154 عَلَى يَسَارِ ʿalā yasāri ... solunda

155 إِلَى يَمِينِ ilā yamīni ... sağına

156 إِلَى يَسَارِ ilā yasāri ... soluna

157 بِاتِّجَاهِ bi-ittijāhi -e doğru; yönünde

158 فِي اتِّجَاهِ fī ittijāhi -e doğru; yönünde

159 نَحْوَ naḥwa -e doğru

160 صَوْبَ ṣawba -e doğru

161 مِنْ أَجْلِ min ajli için; nedeniyle; uğruna

162 لِأَجْلِ li-ajli için; nedeniyle; uğruna

163 مِنْ أَجْلِ أَنْ min ajli an ... amacıyla

164 لِكَيْ li-kay ... amacıyla; ... olsun diye

165 كَيْ kay ... amacıyla; ... olsun diye

166 لِـ li- için; ... amacıyla

167 حِفَاظًا عَلَى ḥifāẓan ʿalā korumak amacıyla

168 تَجَنُّبًا لِـ tajannuban li- kaçınmak için; önlemek amacıyla

169 بِهَدَفِ bi-hadafi ... amacıyla

170 بِقَصْدِ bi-qaṣdi ... niyetiyle

171 قَصْدَ qaṣda -e doğru; amacıyla

172 تَحْقِيقًا لِـ taḥqīqan li- gerçekleştirmek amacıyla

173 سَعْيًا إِلَى saʿyan ilā arayışında; elde etmek için

174 رَغْبَةً فِي raghbatan fī ... arzusuyla

175 بِغْيَةَ bighyata ... amacıyla

176 ابْتِغَاءَ ibtighāʾa arayışında; uğruna

177 طَلَبًا لِـ ṭalaban li- elde etmek amacıyla; arayışında

178 مِنْ قِبَلِ min qibali tarafından; ... adına

179 مِنْ طَرَفِ min ṭarafi ... tarafından; ... tarafından gelen

180 بِوَاسِطَةِ bi-wāsiṭati aracılığıyla

181 عَنْ طَرِيقِ ʿan ṭarīqi yoluyla

182 مِنْ قِبَلِ min qibali tarafından; -den/-dan

183 عَلَى يَدِ ʿalā yadi eliyle; aracılığıyla

184 بِاسْمِ bi-smi ... adına

185 بِفَضْلِ bi-faḍli sayesinde

186 بِدُونِ bi-dūni - olmadan; -sız/-siz

187 مِنْ غَيْرِ min ghayri - olmadan; dışında

188 غَيْرَ ghayra ... dışında; hariç

189 سِوَى siwā ... dışında; hariç

190 عَدَا ʿadā hariç

191 خَلَا khalā hariç

192 حَاشَا ḥāshā hariç

193 بِاسْتِثْنَاءِ bi-istithnāʾi ... hariç

194 فِيمَا عَدَا fīmā ʿadā ... dışında

195 فِيمَا خَلَا fīmā khalā ... dışında

196 فِيمَا سِوَى fīmā siwā ... dışında

197 بِاسْتِثْنَاءِ bi-istithnāʾi ... istisna olmak üzere

198 بَدَلًا مِنْ badalan min yerine

199 عِوَضًا عَنْ ʿiwaḍan ʿan yerine

200 بِدَلًا مِنْ bidalan min yerine

201 مَعَ maʿa ile; birlikte

202 مَعَ ذَلِكَ maʿa dhālika buna rağmen; yine de

203 بِالرَّغْمِ مِنْ bi-r-raghmi min -rağmen

204 عَلَى الرَّغْمِ مِنْ ʿalā ar-raghmi min -rağmen

205 رَغْمَ raghma -rağmen

206 خِلَافَ khilāfa aksine; -den farklı olarak

207 بِخِلَافِ bi-khilāfi aksine; -den farklı olarak

208 عَلَى الرَّغْمِ مِنْ أَنَّ ʿalā ar-raghmi min anna ... gerçeğine rağmen

209 بِالرَّغْمِ مِنْ أَنَّ bi-r-raghmi min anna ... gerçeğine rağmen

210 مَعَ أَنَّ maʿa anna ... olmasına rağmen

211 مِنْ أَنَّ min anna ... gerçeğinden

212 فِي حَالِ fī ḥāli ... durumunda

213 فِي حَالَةِ fī ḥālati ... durumunda

214 فِي صَدَدِ fī ṣadadi ... sürecinde; yapmak üzere

215 بِصَدَدِ bi-ṣadadi yapmak üzere; hakkında

216 بِشَأْنِ bi-shaʾni hakkında

217 بِخُصُوصِ bi-khuṣūṣi hakkında

218 فِيمَا يَتَعَلَّقُ بِـ fīmā yataʿallaqu bi- ... ile ilgili; hakkında

219 فِيمَا يَخُصُّ fīmā yakhuṣṣu ... hakkında

220 بِالنِّسْبَةِ إِلَى bi-n-nisbati ilā ... ile ilgili; ... bakımından

221 بِالْقِيَاسِ إِلَى bi-l-qiyāsi ilā ... ile karşılaştırıldığında

222 بِالنَّسْبَةِ لِـ bi-n-nisbati li- ... bakımından

223 بِمَا يَتَعَلَّقُ بِـ bimā yataʿallaqu bi- ... ile ilgili

224 وَفْقَ wafqa -ye göre

225 وَفْقًا لِـ wafqan li- -ye göre; uyarınca

226 حَسَبَ ḥasaba -ye göre; bağlı olarak

227 بِحَسَبِ bi-ḥasabi -ye göre; bağlı olarak

228 طِبْقًا لِـ ṭibqan li- -ye göre; uygun olarak

229 بِمُوجَبِ bi-mūjabi -ye göre; uyarınca

230 اِسْتِنَادًا إِلَى istinādan ilā -ye dayanarak

231 بِنَاءً عَلَى bināʾan ʿalā -ye dayanarak

232 اِعْتِمَادًا عَلَى iʿtimādan ʿalā -ye dayanarak; güvenerek

233 اِعْتِبَارًا لِـ iʿtibāran li- dikkate alarak

234 بِمَا يَتَعَلَّقُ بِـ bimā yataʿallaqu bi- ... ile ilgili

235 فِي ضَوْءِ fī ḍawʾi ışığında

236 عَلَى ضَوْءِ ʿalā ḍawʾi ışığında

237 عَلَى أَسَاسِ ʿalā asāsi temelinde

238 بِالِاسْتِنَادِ إِلَى bi-l-istinādi ilā -ye dayanarak

239 بِالاعْتِمَادِ عَلَى bi-l-iʿtimādi ʿalā -ye dayanarak; güvenerek

240 بِخُصُوصِ bi-khuṣūṣi hakkında

241 فِيمَا يَخُصُّ fīmā yakhuṣṣu ... ile ilgili

242 عَنْ ʿan hakkında; konusunda

243 حَوْلَ ḥawla hakkında; konusunda

244 فِي fī içinde; konusunda

245 بِـ bi- ile; tarafından; kullanarak

246 كَـ ka- gibi; olarak

247 لِـ li- için; -e/-a

248 مِنْ min -den/-dan; -in/-ın

249 إِلَى ilā -e/-a; -e doğru

250 عَنْ ʿan -den/-dan; hakkında

251 عَلَى ʿalā üzerinde; üstünde

252 فِي fī içinde; -de/-da

253 رُبَّ rubba birçok

254 مُذْ mudh -den/-dan beri

255 مُنْذُ mundhu -den/-dan beri

256 حَتَّى ḥattā -e/-a kadar

257 وَ wa- yemin ifadesinde kullanılır

258 تَـ ta- yemin ifadesinde kullanılır

259 خَلَا khalā hariç

260 عَدَا ʿadā hariç

261 حَاشَا ḥāshā hariç

هذه الهدية مني (Bu hediye benden.)

41- BAĞLAÇLAR (CONJUNCTIONS)

# Arapça Okunuş Türkçe anlamı / işlevi

1 وَ wa ve

2 فَـ fa- böylece; sonra; bu nedenle; ve ardından

3 ثُمَّ thumma sonra; daha sonra

4 أَوْ aw veya

5 أَمْ am veya (sorularda)

6 أَمَّا ammā ...-e gelince; ama ...

7 بَلْ bal daha doğrusu; aksine

8 لَكِنْ lākin ama; ancak

9 لَكِنَّ lākinna ama; ancak

10 بَيْدَ أَنَّ bayda anna ancak; yine de

11 بَلْ إِنَّمَا bal innamā daha doğrusu; onun yerine

12 حَتَّى ḥattā -e kadar; hatta; ... olması için

13 أَمْ am veya; alternatif olarak

14 إِمَّا immā ya; ya da

15 إِمَّا...أَوْ immā...aw ya...ya da

16 لَا...وَلَا lā...wa-lā ne...ne de

17 لَيْسَ...وَلَا laysa...wa-lā ne...ne de

18 سَوَاءٌ...أَمْ sawāʾun...am olsun...olsun; ister...ister

19 سَوَاءٌ...أَوْ sawāʾun...aw ister...ister

20 لَا سِيَّمَا lā siyyamā özellikle; bilhassa

21 أَيْ ay yani; başka bir deyişle

22 أَيْضًا ayḍan ayrıca; de/da

23 كَذَلِكَ ka-dhālika aynı şekilde; ayrıca

24 وَكَذَلِكَ wa-ka-dhālika ve aynı şekilde

25 فَضْلًا عَنْ faḍlan ʿan -ye ek olarak; ayrıca

26 كَمَا kamā gibi; tıpkı; ayrıca

27 كَذَلِكَ ka-dhālika benzer şekilde

28 مِثْلَمَا mithlamā tıpkı ... gibi

29 كَمَا أَنَّ kamā anna tıpkı ... gibi; aynı zamanda

30 لَا بَلْ lā bal hayır, daha doğrusu

31 بَلْ عَلَى الْعَكْسِ bal ʿalā al-ʿaks tam tersine

32 وَإِلَّا wa-illā aksi takdirde; yoksa

33 أَمَّا...فَـ ammā...fa- ...-e gelince, o zaman...

34 فَأَمَّا fa-ammā ...-e gelince

35 وَإِمَّا wa-immā veya alternatif olarak

36 فَـ fa- bu nedenle; sonuç olarak; sonra

37 لِذَلِكَ li-dhālika bu nedenle; bundan dolayı

38 لِهَذَا li-hādhā bu nedenle; bunun için

39 لِذَلِكَ فَإِنَّ li-dhālika fa-inna bu nedenle

40 وَبِالتَّالِي wa-bi-t-tālī sonuç olarak

41 وَمِنْ ثَمَّ wa-min thamma buradan; bu nedenle

42 وَمِنْ ثَمَّةَ wa-min thammata bunun sonucunda; dolayısıyla

43 إِذَنْ / إِذًا idhan / idhan o hâlde; bu nedenle

44 فَبِالتَّالِي fa-bi-t-tālī böylece; sonuç olarak

45 نَتِيجَةً لِذَلِكَ natījatan li-dhālika bunun sonucunda

46 بِنَاءً عَلَى ذَلِكَ bināʾan ʿalā dhālika buna göre; buna dayanarak

47 وَبِنَاءً عَلَى ذَلِكَ wa-bināʾan ʿalā dhālika buna göre

48 لِهَذَا السَّبَبِ li-hādhā as-sabab bu nedenle

49 لِكَيْ li-kay ... olması için; ... amacıyla

50 كَيْ kay ... olması için; ... amacıyla

51 لِئَلَّا li-allā ... olmasın diye; ... yapmamak için

52 كَيْلَا kaylā ... olmasın diye

53 حَتَّى ḥattā ... olması için; -e kadar

54 أَنْ an ...-mek; ki

55 أَنَّ anna ki

56 إِنَّ inna gerçekten; yan cümlelerde “ki”

57 لِأَنَّ li-anna çünkü

58 بِمَا أَنَّ bimā anna ... olduğundan; mademki

59 حَيْثُ إِنَّ ḥaythu inna ... olduğundan; mademki

60 إِذْ idh -ne zaman; çünkü; -dığı için

61 إِذَا idhā eğer; -dığı zaman

62 إِذْ إِنَّ idh inna çünkü; -dığı için

63 لَمَّا lammā -ne zaman; ... olduğunda

64 لَمَّا كَانَ lammā kāna ... olduğundan; mademki

65 عِنْدَمَا ʿindamā -ne zaman

66 عِنْدَمَا كَانَ ʿindamā kāna ... olduğu zaman

67 حِينَ ḥīna -ne zaman

68 حِينَئِذٍ ḥīnaʾidhin o zaman; o sırada

69 حِينَمَا ḥīnamā -ne zaman

70 كُلَّمَا kullamā her ne zaman; her seferinde

71 بَيْنَمَا baynamā iken; oysa

72 فِيمَا fīmā iken; oysa; ... olan şeyde

73 رَيْثَمَا raythamā iken; -e kadar

74 مَا دَامَ mā dāma ... sürece; ... boyunca

75 مَا بَرِحَ mā bariḥa hâlâ; devam etmek

76 طَالَمَا ṭālamā ... sürece; -den beri

77 مَا لَمْ mā lam ... olmadığı sürece; ... olmadıkça

78 مَا إِنْ mā in ... olur olmaz; henüz ... olmuştu ki

79 إِذْ إِنْ idh in çünkü / eğer

80 إِنْ in eğer

81 إِذَا idhā eğer; -dığı zaman

82 لَوْ law eğer; ...-erdi/-ardı; varsayımsal koşul

83 لَوْلَا lawlā ... olmasaydı; olmadıkça

84 لَوْلَمْ law lam ... yapmamış olsaydı

85 لَوْ أَنَّ law anna eğer; keşke

86 لَوْ أَنَّهُ law annahu o ... yapmış olsaydı

87 إِنْ لَمْ in lam ... değilse

88 إِنْ لَمَّا in lammā henüz ... değilse

89 إِلَّا إِنْ illā in ... olmadıkça

90 إِلَّا إِذَا illā idhā ... olmadıkça; ... olduğu zaman hariç

91 مَهْمَا mahmā ne olursa olsun; her ne

92 مَنْ man her kim; kim olursa olsun

93 مَا mā her ne; ne; ... olan şey

94 مَتَى matā -ne zaman; ne zaman olursa

95 أَيْنَمَا aynamā her nerede; nerede olursa olsun

96 حَيْثُمَا ḥaythumā her nerede

97 أَيًّا مَا ayyan mā her ne; hangisi olursa olsun

98 كَيْفَمَا kayfamā her nasıl; nasıl olursa olsun

99 أَنَّى annā her nerede; her nasıl; nereden olursa olsun

100 أَيَّانَ ayyāna ne zaman olursa

101 كُلَّمَا kullamā her ne zaman

102 حَيْثُ ḥaythu nerede; her nerede

103 حَيْثُ إِنَّ ḥaythu inna ... olduğundan; mademki

104 حَيْثُ أَنَّ ḥaythu anna ... olduğundan; mademki

105 كَمَا kamā gibi; tıpkı

106 مِثْلَمَا mithlamā tıpkı ... gibi

107 كَمَا لَوْ kamā law sanki; ... gibi

108 كَأَنَّ ka-anna sanki; ... gibi

109 كَأَنَّمَا ka-annamā sanki; ... gibi

110 كَمَا لَوْ أَنَّ kamā law anna sanki

111 لَوْ كَانَ law kāna öyle olsaydı; ... olsaydı

112 لَوْ كُنْتُ law kuntu ben olsaydım; ben olmuş olsaydım

113 حَتَّى إِنَّ ḥattā inna hatta ... bile; öyle olsa bile

114 حَتَّى لَوْ ḥattā law ... olsa bile

115 وَإِنْ wa-in ... olsa bile; ve eğer

116 وَإِنْ كَانَ wa-in kāna ... olsa da; her ne kadar

117 وَإِنْ كُنْتُ wa-in kuntu ben ... olsam da

118 وَإِنْ لَمْ wa-in lam ... olmasa bile

119 مَعَ أَنَّ maʿa anna ... olmasına rağmen

120 رَغْمَ أَنَّ raghma anna ... olmasına rağmen

121 عَلَى الرَّغْمِ مِنْ أَنَّ ʿalā ar-raghmi min anna ... olmasına rağmen

122 بِالرَّغْمِ مِنْ أَنَّ bir-raghmi min anna ... olmasına rağmen

123 مَعَ ذَلِكَ maʿa dhālika buna rağmen; ancak

124 وَمَعَ ذَلِكَ wa-maʿa dhālika buna rağmen; yine de

125 عَلَى الرَّغْمِ مِنْ ذَلِكَ ʿalā ar-raghmi min dhālika buna rağmen; buna karşın

126 بِالرَّغْمِ مِنْ ذَلِكَ bir-raghmi min dhālika buna rağmen

127 عَلَى أَيِّ حَالٍ ʿalā ayyi ḥāl her hâlükârda

128 عَلَى كُلِّ حَالٍ ʿalā kulli ḥāl her durumda

129 فِي حِينِ أَنَّ fī ḥīni anna oysa; ... iken

130 فِي حِينَ أَنَّ fī ḥīni anna oysa

131 بَيْدَ أَنَّ bayda anna ancak; yine de

132 غَيْرَ أَنَّ ghayra anna ancak; şu farkla ki

133 إِلَّا أَنَّ illā anna ancak; şu farkla ki

134 سِوَى أَنَّ siwā anna şu farkla ki

135 عِلَاوَةً عَلَى ذَلِكَ ʿilāwatan ʿalā dhālika bunun yanı sıra

136 إِضَافَةً إِلَى ذَلِكَ iḍāfatan ilā dhālika buna ek olarak

137 فَوْقَ ذَلِكَ fawqa dhālika üstelik; ayrıca

138 كَذَلِكَ أَيْضًا ka-dhālika ayḍan aynı şekilde; ayrıca

139 مِنْ جِهَةٍ أُخْرَى min jihatin ukhrā öte yandan

140 مِنْ نَاحِيَةٍ أُخْرَى min nāḥiyatin ukhrā öte yandan

141 فِي الْمُقَابِلِ fī al-muqābil öte yandan; aksine

142 بَيْنَمَا baynamā oysa; ... iken

143 فِي حِينِ fī ḥīni oysa; ... iken

144 أَمَّا...فَأَمَّا ammā...fa-ammā ...-e gelince

145 أَوْ...أَوْ aw...aw ya...ya da

146 إِمَّا...وَإِمَّا immā...wa-immā ya...ya da

147 لَا...أَمْ lā...am ... değil mi... yoksa

148 سَوَاءٌ...أَوْ sawāʾun...aw ister...ister

149 سَوَاءٌ...أَمْ sawāʾun...am ister...ister

150 لَا...وَلَا lā...wa-lā ne...ne de

151 لَا...وَلَكِنْ lā...wa-lākin ... değil, ama

152 لَيْسَ...بَلْ laysa...bal ... değil, daha doğrusu

153 لَيْسَ...وَلَكِنْ laysa...wa-lākin ... değil, ama

154 إِنْ...فَـ in...fa- eğer... o zaman

155 إِذَا...فَـ idhā...fa- eğer/ne zaman... o zaman

156 لَوْ...لَـ law...la- eğer...-erdi/-ardı

157 لَوْلَا...لَـ lawlā...la- ... olmasaydı

158 كُلَّمَا...فَـ kullamā...fa- her ne zaman... o zaman

159 مَهْمَا...فَـ mahmā...fa- ne olursa olsun... o zaman

160 مَنْ...فَـ man...fa- her kim... o zaman

161 أَيْنَمَا...فَـ aynamā...fa- her nerede... o zaman

162 كَيْفَمَا...فَـ kayfamā...fa- her nasıl... o zaman

163 أَيًّا مَا...فَـ ayyan mā...fa- hangisi olursa olsun... o zaman

164 إِذَا مَا idhā mā ne zaman olursa; eğer

165 إِنْ مَا in mā eğer; keşke

166 إِنَّمَا innamā sadece; yalnızca; daha doğrusu

167 لَا سِيَّمَا lā siyyamā özellikle; bilhassa

168 إِلَّا أَنَّ illā anna ancak; şu farkla ki

169 إِلَّا إِذَا illā idhā ... olmadıkça; ... olduğu zaman hariç

170 إِلَّا إِنْ illā in ... olmadıkça

171 مَا لَمْ mā lam ... olmadığı sürece; şartıyla ki ... olmasın

172 شَرْطَ أَنْ sharṭa an şu şartla ki

173 بِشَرْطِ أَنْ bi-sharṭi an şartıyla ki

174 عَلَى شَرْطِ أَنْ ʿalā sharṭi an şu şartla ki

175 بِمَا أَنَّ bimā anna ... olduğundan; mademki

176 طَالَمَا أَنَّ ṭālamā anna ... sürece; ... olduğundan

177 مَا دَامَ أَنَّ mā dāma anna ... sürece

178 مِنْ حَيْثُ min ḥaythu ... bakımından; ... açısından

179 مِنْ حَيْثُ إِنَّ min ḥaythu inna ... bakımından; ... olduğundan

180 بَدَلًا مِنْ أَنْ badalan min an ... yerine

181 عِوَضًا عَنْ أَنْ ʿiwaḍan ʿan an ... yerine

182 عَوَضًا عَنْ ʿiwaḍan ʿan ... yerine

183 دُونَ أَنْ dūna an ... olmadan

184 مِنْ دُونِ أَنْ min dūni an ... olmadan

185 قَبْلَ أَنْ qabla an ...-meden önce

186 بَعْدَ أَنْ baʿda an ...-dikten sonra

187 بَعْدَمَا baʿdamā ...-dikten sonra

188 قَبْلَمَا qablāmā ...-meden önce

189 رَيْثَمَا raythamā iken; -e kadar

190 فَوْرَ أَنْ fawra an ... olur olmaz

191 بِمُجَرَّدِ أَنْ bi-mujarradi an ... olur olmaz; yalnızca ... ile

192 مَا إِنْ mā in ... olur olmaz

193 مَا إِنْ...حَتَّى mā in...ḥattā ... olur olmaz

194 مَا لَبِثَ أَنْ mā labitha an henüz ... olmuştu ki

195 مَا كَادَ...حَتَّى mā kāda...ḥattā neredeyse ... olmuştu ki

196 حَتَّى إِذَا ḥattā idhā -e kadar; -dığı zaman

197 إِذَا مَا idhā mā her ne zaman; eğer

198 كُلَّمَا kullamā her ne zaman

199 كُلَّمَا كَانَ kullamā kāna her ne zaman ... olursa

200 مَتَى مَا matā mā her ne zaman

201 أَيْنَمَا aynamā her nerede

202 حَيْثُمَا ḥaythumā her nerede

203 كَيْفَمَا kayfamā her nasıl; nasıl olursa olsun

204 مَهْمَا mahmā ne olursa olsun

205 مَنْ مَا man mā her kim / her ne

206 أَيًّا كَانَ ayyan kāna her ne/hangisi olursa olsun

207 أَيًّا كَانَتْ ayyan kānat her ne/hangisi olursa olsun

208 سَوَاءٌ كَانَ...أَمْ sawāʾun kāna...am ... olsun ya da ...

209 سَوَاءٌ أَكَانَ...أَمْ sawāʾun akāna...am ... olsun ya da ...

210 سَوَاءٌ أَكَانَ...أَوْ sawāʾun akāna...aw ... olsun ya da ...

211 كَأَنَّ ka-anna sanki; ... gibi

212 كَأَنَّمَا ka-annamā sanki; ... gibi

213 كَمَا لَوْ kamā law sanki

214 كَمَا إِذَا kamā idhā sanki; ... olduğunda

215 لَوْ أَنَّ law anna eğer; keşke

216 لَيْتَ layta keşke; ... olmasını isterdim

217 لَعَلَّ laʿalla belki; umarım; olabilir

218 لَعَلَّمَا laʿallamā belki; muhtemelen

219 لَكِنْ lākin ama

220 لَكِنَّ lākinna ama; ancak

221 غَيْرَ أَنَّ ghayra anna ancak; şu farkla ki

222 إِلَّا أَنَّ illā anna ancak; şu farkla ki

223 بَيْدَ أَنَّ bayda anna ancak; yine de

224 عَلَى أَنَّ ʿalā anna şu şartla ki; şu anlayışla ki

225 عَلَى أَنَّ ʿalā anna ... olmasına rağmen; şartıyla

226 عَلَى الرَّغْمِ مِنْ أَنَّ ʿalā ar-raghmi min anna ... olmasına rağmen

227 بِالرَّغْمِ مِنْ أَنَّ bir-raghmi min anna ... olmasına rağmen

228 مَعَ أَنَّ maʿa anna ... olmasına rağmen

229 وَإِنْ wa-in ... olsa bile; ... olmasına rağmen

230 وَإِنْ كَانَ wa-in kāna ... olsa da; ... olmasına rağmen

231 وَإِنْ لَمْ wa-in lam ... olmasa bile

232 حَتَّى لَوْ ḥattā law ... olsa bile

233 حَتَّى وَإِنْ ḥattā wa-in ... olsa bile

234 إِلَى أَنْ ilā an ...-e kadar

235 إِلَى حِينَ أَنْ ilā ḥīni an ... zamanına kadar

236 مِنْ أَجْلِ أَنْ min ajli an ... olması amacıyla

237 مِنْ شَأْنِ أَنْ min shaʾni an öyle ki; ... olacak şekilde

238 بِحَيْثُ bi-ḥaythu öyle ki; ... olacak şekilde

239 بِحَيْثُ إِنَّ bi-ḥaythu inna öyle ki; ... olacak şekilde

240 لِذَلِكَ li-dhālika bu nedenle

241 وَمِنْ ثَمَّ wa-min thamma bu nedenle; dolayısıyla

242 وَبِالتَّالِي wa-bi-t-tālī sonuç olarak

243 وَمِنْ هُنَا wa-min hunā buradan; dolayısıyla

244 وَعَلَيْهِ wa-ʿalayhi buna göre; dolayısıyla

245 عَلَيْهِ ʿalayhi buna göre; dolayısıyla

246 إِذَنْ idhan bu nedenle; o hâlde

247 فَإِذَنْ fa-idhan o hâlde; bu nedenle

248 لِذَلِكَ فَـ li-dhālika fa- bu nedenle

249 وَبِنَاءً عَلَيْهِ wa-bināʾan ʿalayhi buna göre

250 وَنَظَرًا لِـ wa-naẓaran li- göz önüne alındığında; dikkate alarak

251 نَظَرًا لِـ naẓaran li- dikkate alındığında; göz önünde bulundurarak

252 بِسَبَبِ أَنَّ bi-sababi anna çünkü

253 نَتِيجَةً لِأَنَّ natījatan li-anna ... gerçeğinin sonucu olarak

254 بِفَضْلِ أَنَّ bi-faḍli anna ... gerçeği sayesinde

255 لِكَوْنِ li-kawni ... olduğu için

256 لِكَوْنِ أَنَّ li-kawni anna çünkü

257 حَيْثُ أَنَّ ḥaythu anna ... olduğundan; mademki

258 إِذْ إِنَّ idh inna ... olduğundan

259 إِذْ أَنَّ idh anna ... olduğundan

260 إِنَّمَا innamā sadece; daha doğrusu

261 بَلْ إِنَّمَا bal innamā daha doğrusu; onun yerine

262 إِنَّمَا...لَا innamā...lā sadece... değil

263 لَا بَلْ lā bal hayır, daha doğrusu

264 بَلْ لَا bal lā daha doğrusu değil

265 لَيْسَ بَلْ laysa bal ... değil, daha doğrusu

266 إِلَّا illā hariç; ama

267 إِلَّا أَنَّ illā anna ancak; şu farkla ki

268 إِلَّا أَنْ illā an ... olmadıkça; ... dışında

269 إِلَّا إِذَا illā idhā ... olmadıkça; ... olduğu zaman hariç

270 سِوَى أَنَّ siwā anna şu farkla ki

271 غَيْرَ أَنَّ ghayra anna ancak

272 أَمَّا ammā ...-e gelince

273 فَأَمَّا fa-ammā ...-e gelince

274 أَمَّا بَعْدُ ammā baʿdu şimdi ise; bundan sonra

275 وَأَمَّا wa-ammā ve ...-e gelince

276 أَمَّا...فَـ ammā...fa- ...-e gelince, o zaman...

277 وَأَمَّا...فَـ wa-ammā...fa- ve ...-e gelince, o zaman...

278 ثُمَّ thumma sonra; ayrıca

279 فَـ fa- sonra; böylece; sonuç olarak

280 وَ wa ve

281 أَوْ aw veya

282 أَمْ am veya

283 بَلْ bal daha doğrusu

284 لَكِنْ lākin ama

285 لَكِنَّ lākinna ama

286 حَتَّى ḥattā -e kadar; hatta

287 وَإِلَّا wa-illā aksi takdirde

288 وَإِذًا wa-idhan ve bu nedenle

289 وَكَذَلِكَ wa-ka-dhālika ve aynı şekilde

290 وَأَيْضًا wa-ayḍan ve ayrıca

291 كَذَلِكَ ka-dhālika aynı şekilde

292 أَيْضًا ayḍan ayrıca

293 كَمَا kamā gibi; ayrıca

294 مِثْلَمَا mithlamā tıpkı ... gibi

295 لِأَنَّ li-anna çünkü

296 أَنَّ anna ki

297 أَنْ an ki; -mek/-mak

298 كَيْ kay ... olması için

299 لِكَيْ li-kay ... olması için

300 لِئَلَّا li-allā ... olmasın diye

301 كَيْلَا kaylā ... olmasın diye

302 إِذَا idhā eğer; -dığı zaman

303 إِنْ in eğer

304 لَوْ law eğer

305 لَوْلَا lawlā ... olmasaydı

306 لَمَّا lammā -ne zaman

307 عِنْدَمَا ʿindamā -ne zaman

308 حِينَ ḥīna -ne zaman

309 حِينَمَا ḥīnamā -ne zaman

310 كُلَّمَا kullamā her ne zaman

311 بَيْنَمَا baynamā iken; oysa

312 مَا دَامَ mā dāma ... sürece

313 طَالَمَا ṭālamā ... sürece

314 مَا لَمْ mā lam ... olmadıkça

315 مَهْمَا mahmā her ne; ne olursa olsun

316 مَنْ man her kim

317 مَا mā her ne; ... olan şey

318 مَتَى matā ne zaman olursa

319 أَيْنَمَا aynamā her nerede

320 حَيْثُمَا ḥaythumā her nerede

321 كَيْفَمَا kayfamā her nasıl

322 أَيَّانَ ayyāna ne zaman olursa

323 كَأَنَّ ka-anna sanki

324 كَأَنَّمَا ka-annamā sanki

325 مَعَ أَنَّ maʿa anna ... olmasına rağmen

326 رَغْمَ أَنَّ raghma anna ... olmasına rağmen

327 وَإِنْ wa-in ... olsa bile; ... olmasına rağmen

328 حَتَّى لَوْ ḥattā law ... olsa bile

329 مَعَ ذَلِكَ maʿa dhālika buna rağmen

330 عَلَى الرَّغْمِ مِنْ ذَلِكَ ʿalā ar-raghmi min dhālika buna rağmen

331 لِذَلِكَ li-dhālika bu nedenle

332 وَمِنْ ثَمَّ wa-min thamma bu nedenle

333 وَبِالتَّالِي wa-bi-t-tālī sonuç olarak

334 بِنَاءً عَلَى ذَلِكَ bināʾan ʿalā dhālika buna göre

335 إِضَافَةً إِلَى ذَلِكَ iḍāfatan ilā dhālika buna ek olarak

336 مِنْ جِهَةٍ أُخْرَى min jihatin ukhrā öte yandan

337 فِي الْمُقَابِلِ fī al-muqābil aksine; karşıt olarak

338 عَلَى أَيِّ حَالٍ ʿalā ayyi ḥāl her hâlükârda

339 بَدَلًا مِنْ أَنْ badalan min an ... yerine

340 دُونَ أَنْ dūna an ... olmadan

341 قَبْلَ أَنْ qabla an ...-meden önce

342 بَعْدَ أَنْ baʿda an ...-dikten sonra

343 بَعْدَمَا baʿdamā ...-dikten sonra

344 فَوْرَ أَنْ fawra an ... olur olmaz

345 بِحَيْثُ bi-ḥaythu öyle ki; ... olacak şekilde

346 شَرْطَ أَنْ sharṭa an şu şartla ki

347 بِشَرْطِ أَنْ bi-sharṭi an şartıyla ki

348 عَلَى شَرْطِ أَنْ ʿalā sharṭi an şu şartla ki

349 عَلَى أَنَّ ʿalā anna şu şartla ki; şu anlayışla ki

350 وَإِلَّا wa-illā aksi takdirde; yoksa

أنا أكل وأشرب Ana a'kol wa ashrab Ben yer ve içerim

42- KARŞILAŞTIRMA VE EN ÜSTÜNLÜK DERECESİ

Karşılaştırma sıfatı oluşturmak için sıfatın son harfinden önce gelen ي harfini kaldırıp sıfata أ ön ekini ekleriz. En üstünlük sıfatı da aynı biçime sahiptir.

(Büyük) [Kabeer] كبير

(Daha büyük / en büyük) ['Akbar] أكبَر

(-den daha büyük) أكبَر من

(En büyük) الأكبَر

أكثَر (Daha fazla)

أقَل (Daha az)

أكثَر مِن (Daha fazla ...-den)

[Geri kalanını siz biliyorsunuz]

Vurgulamak için Olumlu Sıfat + أكثر/أقل kullanabiliriz.

(Cümle + كَ + karşılaştırılan kişi)

لَيسَت كبيرَةٌ كَالأسد (O, aslan kadar büyük değil.)

ي harfi sıfatın sonunda bulunuyorsa karşılaştırma/en üstünlük biçiminde ي harfini ى ile değiştiririz:

قوي (Güçlü)

أقوى (Daha güçlü / en güçlü) (و harfi korunur. İlk harf olduğunda kaldırılabilir, ancak korunması da mümkündür.)

Sıfatta bir sesli harf (ي, و, ا) varsa karşılaştırma/en üstünlük biçimini oluşturmak için onu kaldırırız:

صَغير (Küçük)

أصغَر (Daha küçük / en küçük)

Karşılaştırma ve en üstünlük bildiren bir kelimenin ortasında veya sonunda و harfi varsa onu kaldırmayız. Başındaysa kaldırabilir veya koruyabiliriz. Karşılaştırma ve en üstünlük bildiren kelimede iki sesli harf varsa son sesli harfi kaldırır ve diğer sesli harfi normal bir harf gibi ele alırız.

Karşılaştırma/en üstünlük oluşturmanın başka bir yolu:

أجمل ->> جميل أكثَر/جميل أقَل/أكثَر جميل/أقَل جميل

Karşılaştırma ve en üstünlük oluşturmanın resmî bir yolu:

أكثَر/أقَل ['Akthar/'Aqal] + (Sıfatın isim biçimi)

هوَ أكثَرُ جمالةٌ Hoowa aktharo jamalaton O daha güzeldir.

هوَ الأكثَرُ جمالةٌ Hoowa alaktharo jamalaton O en güzelidir.

أقَل aqal daha az

مَرَح -> أمرَح

Karşılaştırma/en üstünlük sıfatı bir ismi niteliyorsa ismin önüne gelebilir, ancak -ال [al-] eklemeyiz: أكبَرُ دولةٌ [Akbaro dawlaton] En büyük ülke

أكبَرُ الدولةِ [Akbaro al-dawlate] Ülkenin en büyüğünden

Fiil olarak da kullanılabilir:

أَكبَر 'Akbar Büyüyorum

تَكبر Takbar

يَكبَر Yakbar

يَكبَرونَ Yakbaroona

vb.

43- HEMZE İŞARETİ

Hemze, ء (hemze) harfinin bir işaretle yazılmış biçimidir. Bir sesin telaffuzunu aniden keser; işaret aynı sesi oluşturur.

ا (aa)

أ (aa')

إ (eh)

Filmlerde birisi sözünü aniden kestiğinde çıkan sesi düşünün (eh sesi). Örneğin: "SANA GÜVENMİŞTİM Y- [aniden kesilir]". ء bu sesi oluşturur.

Hemze harfinin (işaretin değil, harfin kendisinin) ardından başka bir harf gelirse hemze ئ biçimine dönüşür.

44- ة HARFİNİN ت'YE VEYA ت HARFİNİN ة'YE DÖNÜŞMESİ

ة ve ت aynı harftir ve aynı sesi çıkarırlar.

ة, bir kelimenin sonunda şu durumlarda kullanılır:

- Tekil bir varlık ve tekil dişil isim (Düzensizse ة ile bitmez.)

ت, bir kelimenin sonunda şu durumlarda kullanılır:

- Çoğul varlıklar ve dişil çoğul isimler

- Ardından başka bir harf geldiğinde

45- OLMAK (BE)

Olmak / hâline gelmek -> يصبح

يكون [Yakoon] Olur / -dır (alışkanlık bildiren)

كن [kon] Ol (emir)

اُصبح [Ossbeh] Olmak / hâline gelmek

َكان [Kana] İdi / oldu

لِتَكُنْ [Letakon] Ol (emir)

كن سعيداً Mutlu ol.

46- DOLAYLI TÜMLEÇ

Dolaylı tümleci belirtmek için ل kelimesini ekler, ardından dolaylı tümleci gösteren zamir ekini getiririz.

Fiil bir sesli harfle (ا, ي veya و) bitiyorsa dolaylı tümleci belirtmek için yalnızca zamir ekini ekleriz.

أقرأ لكَ الكتاب (Sana kitabı okurum.)

أعطيكَ الكتاب (Sana kitabı veririm.)

َأعطي شخصاً الكتاب (Bir kişiye kitabı veririm.)

َأقرأ لشخصٍ الكتاب (Bir kişiye bir kitap okurum.)

ٍأقرأ الكتابَ لشخص (Kitabı bir kişiye okurum.)

Dolaylı tümleç zamir değil de isim olduğunda ل kelimesini ön eke dönüştürürüz.

Fiil sesli harfle bitiyorsa aynı kuralı uygularız.

أقرأ لعبدالله الكتاب (Abdullah'a kitabı okurum.)

أعطي لعبدالله الكتاب (Abdullah'a kitabı veririm.)

أعطي شخصاً الكتابَ (Bir kişiye kitabı veririm.)

أعطي الشخصَ الكتابَ [A'tee al shakhsa al kitaba] (Kişiye kitabı veririm.)

أعطي الشخصَ كتاباً [A'tee al shakhsa kitabaan] (Kişiye bir kitap veririm.)

أعطي شخصاً كتاباً (Bir kişiye bir kitap veririm.)

أعطي لشخصٍ الكتابَ (Bir kişiye kitabı veririm.)

أعطي للشخصِ الكتابَ (O kişiye kitabı veririm.)

أعطي الكتابَ لشخصٍ (Kitabı bir kişiye veririm.)

أعطي الكتاب للشخصِ (Kitabı o kişiye veririm.)

هذه الهديةُ لشخصٍ (Bu hediye bir kişi içindir.) (Bir işaret zamirinden sonra isim geldiğinde ismin son harfine damme koyarız. Bu kural yalnızca dolaylı tümleç için kullanılmaz; her zaman uygulanır.)

لِـ to / için أَعْطَيْتُهُ لِمُحَمَّدٍ = Onu Muhammed'e verdim.

لِـ aitlik / sahiplik الكِتَابُ لِمُحَمَّدٍ = Kitap Muhammed'e aittir.

لِـ amaç جِئْتُ لِأَتَعَلَّمَ = Öğrenmek için geldim.

لَـ vurgu bildiren لَامُ التَّوْكِيد لَأَفْعَلَنَّ = Bunu kesinlikle yapacağım.

لَـ belirli yapılarda Gramer nedeniyle genellikle li- yerine la- diye okunur لَكَ = senin için / sana

47- İYELİK ZAMİRLERİ 2

Benimki لي

Seninki (tekil erkek) لك

Seninki (tekil kadın) لكِ

Sizinki (ikiden fazla erkek) لكم

Sizinki (ikiden fazla kadın) لكن

İkinizin olan (iki isim) لكما

Onlarınki (ikiden fazla erkek) لهم

Onlarınki (ikiden fazla kadın) لهن

Bizimki لنا

Onunki (erkek) له

Onunki (kadın) لها

48- BURADA

Burada -> هُنا

ألعب هُنا Burada oynarım.

49- İSİM OLUŞTURMANIN YAYGIN BİR YOLU

Bir kişinin bir şey yapmasını belirten isimlerde (mühendis, doktor gibi) ismin ortasında elif harfi bulunur.

ي harfi de kullanılabilir, ancak ismin son harfinden önce gelir.

50- لا

ل+ا = لا

51- DOLAYLI ANLATIM VE DOĞRUDAN ANLATIM

الرجل قال أنه سوف يأكل (Adam yemek yiyeceğini söyledi.)

قال الرجل أنه سوف يأكل (Adam yemek yiyeceğini söyledi.)

"الرجل قال: "سوف أكل (Adam, "Yemek yiyeceğim," dedi.)

"قال الرجل: "سوف أكل (Adam, "Yemek yiyeceğim," dedi.)

الرجل قال له (Adam ona söyledi.)

قال الرجل له (Adam ona söyledi.)

قال له الرجل (Adam ona söyledi.)

الرجل قال لشخص (Adam bir kişiye söyledi.)

vb.

قال fiili, diğer bütün fiiller gibi kişilerin cinsiyetine ve sayısına göre değişir:

قالت (O söyledi [kadın].)

قالوا (Onlar söylediler.)

قلنا (Biz söyledik.)

vb.

" ْفراس قالَ لي "لا تخاف (Feras bana, "Korkma," dedi.)

فراس قالَ لي أن لا أخافْ (Feras bana korkmamamı söyledi.)

الرجل قال سوف يأكل (Adam yemek yiyeceğini söyledi.)

Diğerleri için de aynı yapı kullanılır.

Bildirme cümlesi: (İsim) + (Fiil) + أن [an] (veya olmadan) + (Cümlecik)

WH sorusu: (İsim) + (Fiil) + (Soru kelimesi)

Evet/Hayır sorusu: (İsim) + (Fiil) + إذا/لو itha/laow + (Cümlecik)

Emir: (İsim) + (Fiil) + -أن/ل an (veya olmadan) + (Cümlecik)

رجلٌ طلبَ مني أن أكل (Bir adam benden yememi istedi.)

رجلٌ طلبَ مني لأكل (Bir adam benden yemek yememi istedi.)

رجل طلبَ مني أكل (Bir adam benden yemek yememi istedi.)

رجلٌ سألني أن أكل (Bir adam benden yemek yememi istedi.)

52- HAYDİ + (FİİL)

Haydi -> هَيا

هيا نلعب Hiya nal'ab Haydi oynayalım.

52- EK SORULAR (TAG QUESTIONS)

Ek soru, bir şeyin doğru olup olmadığını kontrol etmek için kullanılan ifadedir. (Örnek: Kar yağıyor, değil mi? [“Değil mi?” ek sorudur.])

Arapçada bu ifade أليس كذلك şeklindedir.

إنها تمطر, أليس كذلك؟ (Yağmur yağıyor, öyle değil mi?)

إنهم يلعبوا, أليس كذلك؟ (Onlar oynuyorlar, öyle değil mi?)

ألم تأكل؟ (Yemek yemiyor musun?)

ألستَ (Sen değil misin? [Erkek])

ألستِ (Sen değil misin? [Kadın])

ألستُ (Ben değil miyim?)

أليست (O değil mi? [Kadın])

أليسَ (O değil mi? [Erkek])

ألستَ سعيدأً؟ Mutlu değil misin?

صحيح؟ doğru mu? / değil mi?

أنت سعيدٌ, صحيح؟ Mutlusun, değil mi?

ألا 'alaa (şimdiki zaman fiili)

ألَن 'alan (gelecek zaman fiili)

ألَم 'alam (geçmiş zaman fiili)

ألَيسَ 'alaysa (şimdiki zaman durumu ve fiili)

ألَيسَ كَانَ 'alysa kaaana (geçmiş zaman durumu ve fiili)

ألَيسَ سَوفَ يَكون / ألَيسَ سَيَكون 'alaysa soufa yakoon / 'alaysa sayakoon (gelecek zaman durumu ve fiili; olmakla ilgili herhangi bir fiil kullanılabilir.)

54- ZAMAN İFADELERİ

اليوم (Bugün)

غذاً (Yarın)

قبل (Önce)

بعد (Sonra)

55- BELİRSİZ ZAMİRLER

شخص (Birisi)

شيء (Bir şey)

كل شخص (Herkes)

كل شيء (Her şey)

أي شخص (Herhangi biri)

أي شيء (Herhangi bir şey)

56- BAŞKA BİR ŞEYİ VURGULAMA VE BİR ŞEYİN NEDEN/NASIL OLDUĞUNU AÇIKLAMA

: هَكَذا / لِهَكَذا / لِذَلك -> İşte bu yüzden / bu şekilde / bunun nedeni

هكذا aynı zamanda “böyle / bu şekilde” anlamına da gelir.

العبْ هَكَذا Böyle oyna.

لهكذا daha kulağa hoş gelir ve daha sık kullanılır.

57- DİLEK / TEMENNİ

أنا أتَمَنى أن أكل / أنا أتَمَنى أكل (Yemek yemeyi diliyorum.)

أنا أتَمَنى أن تَكونَ حالَتي جيدَةً / أنا أتمنى تكونُ حالتي جيدَةٌ 'Ana 'atamanaa 'an takoona halatee jayedatan / 'Ana 'atamanaa takoono halatee jayedaton (Sağlığımın iyi olmasını diliyorum / Sağlığımın iyi olmasını istiyorum.)

أنا أتمنى أن يكونَ الرجلُ سعيداً / أنا أتمنى أنَ الرجلَ يكونُ سعيدٌ 'Ana 'atamanaa 'an yakoona ar'rajulo saeedan / 'Ana atamanaa 'ana ar-rajula yakoono saeedon (Adamın mutlu olmasını diliyorum.)

58- BİR SIFATIN ÇOK YÜKSEK DERECESİNİ İFADE ETME

Bir sıfatın çok yüksek derecesini ifade etmek için: ما + karşılaştırma/en üstünlük sıfatı

!ما أجمل Ne kadar güzel!

İsim kullanarak ünlem oluşturma:

[Yaa] يا + [La-] لَ + (Ünlem yapılan kişi veya isim) + [Men] مِن + (Ünlem ifadesi)

يا لَهُ مِن يومٍ جميلٍ [Ya laho men yaowmen jameelen] Ne güzel bir gün!

59- BEŞ İSİM

Beş isim, tamlama hâlinde veya edatlardan sonra kullanıldığında özel bir çekim biçimine sahiptir:

İsim | Okunuş | Anlam | Yalın hâl (ـُ / و) | Belirtme hâli (ـَ / ا) | Genitif/edattan sonra (ـِ / ي)

أَبٌ abon baba أَبُو aboo أَبَا abaa أَبِي abee

أَخٌ akhon erkek kardeş أَخُو akhoo أَخَا akhaa أَخِي akhee

حَمٌ ḥamon kayınpeder / evlilik yoluyla akraba حَمُو hamoo حَمَا hamaa حَمِي hamee

فُو foo ağız فُو foo فَا faaفِي fee

ذُو dhoo sahip olan / bir şeye sahip kişi ذُو thoo ذَا thaa ذِي thee

60- ARAPÇA LEHÇELERİ

MISIR LEHÇESİ: ق harfi ء gibi, ج harfi ise J yerine G gibi telaffuz edilir.

احنا (Ihna) (Biz)

لو (Eğer)

شنو Ne (Irak) [Shoonoo]

شو Ne (Suriye) [Shoo]

ايش Ne (Lehçe) [eysh]

ايه Ne (Mısır) [eyh]

ليش Neden (Mısır dışındaki lehçeler) [leysh]

ليه Neden (Mısır) [

ليش Neden (Lehçe)

شلون (Nasıl) (Körfez)

الزاي (Nasıl) (Mısır)

كِيِف (Nasıl) (Körfez dışındaki lehçeler)

وين (Nerede) (Lehçe)

يقدر (Yapabilir)

رَح (Gelecek zaman: -ecek/-acak)

هاي Bu/Şu (Levant)

دَه Bu/Bunlar/Şu/Şunlar (Eril, canlı veya cansız) (Mısır)

ديه Bu/Bunlar/Şu/Şunlar (Dişil veya nötr) (Mısır)

هَذول Bunlar/Şunlar (Levant)

Lehçe Arapçasında, akıcı/standart Arapçadaki gibi son harfin üzerindeki harekeler için dilbilgisi kuralları uygulanmaz:

ولدٌ (Standart Arapça)

ولد (Lehçe)

---

أبغى İstiyorum / yapmak istiyorum (Körfez)

يبغى O istiyor / yapmak istiyor (erkek)

بدي İstiyorum / yapmak istiyorum (Suriye ve Levant)

بدو/بدُه O istiyor / yapmak istiyor (erkek)

بدها O istiyor / yapmak istiyor (kadın)

بدهن Onlar istiyor / yapmak istiyor (kadınlar)

بدهُم Onlar istiyor / yapmak istiyor (erkekler)

بدكُم Siz istiyorsunuz / yapmak istiyorsunuz (erkek çoğul)

بدكن Siz istiyorsunuz / yapmak istiyorsunuz (kadın çoğul)

عاوز 'aawiz istemek / yapmak istemek (Mısır)

عايز 'aayiz istemek / yapmak istemek (Mısır)

انو inoo (ki; ilgi zamiri)

Lehçe Arapçasında, şimdiki zamanda “ben” için ب- ön eki kullanılabilir:

أنا بَلعب

أنا ألعب

هو بيلعب

هو يلعب

هو بيقدَر (O yapabilir) (Yalnızca يقدر ile kullanılır, diğer kelimelerle değil.)

هو يقدَر

هو رح

İkisi de doğrudur.

Emir kipinde, fiilde elif dışındaki bir sesli harf (ي, و) varsa standart Arapçadaki gibi onu kaldırmayız.

قل -> قول

---

احنا (Biz)

اللي (Ki; ilgi zamiri)

الي (Benimki)

الهُ (Onunki [erkek])

الها (Onunki [kadın])

vb.

ما رَح (Yapmayacak)

ما Yapmaz / değil

مو Değil

مش Değil

اللي يمشي (Yürüyen şey / yürüyen kişi)

صح؟ Doğru mu?

Geçmiş zaman oluşturmanın başka bir yolu, şimdiki zaman ön ekini kaldırıp ilk harften sonra elif eklemektir:

كاتب (O yazdı)

Lehçe Arapçasında bir eylemin tam şu anda gerçekleştiğini vurgulamak için fiilden önce قاعد kelimesi kullanılır:

قاعد يلعب (O oynuyor.)

قاعد بيلعب (O oynuyor.)

في -> var

عند -> sahip olmak

عندي -> Bende var / sahibim

عندُه -> Onda var / o sahip

vb.

هَيك Böyle (Mısır dışındaki lehçeler)

كذة/كَذة Böyle (Mısır)

عَشان هَيك (İşte bu yüzden / bunun nedeni bu) (Mısır dışındaki lehçeler)

عَشان كذة/عَشان كَذة (İşte bu yüzden / bunun nedeni bu) (Mısır)

بَلكي (Ya ... olursa?) (Lehçe)

صير (Olmak / hâline gelmek) (Lehçe)

صَار (Oldu [erkek]) (Lehçe)

صَارَت (Oldu [kadın]) (Lehçe)

صَاروا (Oldular [çoğul]) (Lehçe)

لازم (Zorunda olmak / gerekmek)

Levant Arapçasında bazen ت harfi ث harfiyle değiştirilebilir:

يَلا Haydi

يَلا نلعب Haydi oynayalım.

أني Ben

بَس Ama / yeter

مش رَح تلعب Oynamayacak mısın? (Mısır/Levant)

مو رَح تلعب Oynamayacak mısın? (Körfez/Levant)

دلوَقتي dilwa'tee şimdi (Mısır)

الحين ilheen şimdi (Mısır dışındaki lehçeler)

بُكرا bokraa yarın (Lehçe)

وايد waayed çok (Körfez)

لَوَيش lawayesh neden (Körfez/Levant)

عَجَب 'ajab nasıl olur da / nasıl yani (Lehçe)

شَكُ shako nasıl yani (Körfez)

شوَي shooway biraz

شوَيَة shoowaya biraz

Lehçede geçmiş zaman fiili oluşturmanın başka bir yolu: la'ab -> li'ib

-هَ ha- gelecek zaman bildirebilir (-ecek/-acak)